WJJ>
i&
' i 1
«
m.
\

T A B V L AE
IN LIBROS HISTORIA'
rum ? de Religione <&* ILepublica loctnnti Slcidani,
ARGENTO R. A T I tamo M. D, LVIL Me«/e
hunio.

c~~ -,
o
, w

LECTORI.
VM HISTORIA CVtVSVlS
prope rei ac tepons utilis (emper ac pracclara qua> •Jamreshabita eft : tum 4ieip eauelmaxime quae materiam argumentumqj haberet pau* 16 grandius, cVpropterrerum fcnpta' rum admirabilitatem illuftnus atq? ma gnificentius , Quo ingenerehaud fcid anmultis abhinc feculis ullum uerius annumerare poflimus,qua.m hoc miri' flcum ac plane coelefte ac diuinu, quod Deus Opt. Max. hac etate noftra in ue^ r£ religionis inftaurationc, ueterisq? ec clefiae difciplina reftituenda fuppedita' uit. Sed practer argumentum defiderat hiftoria fcriptorem non dico finccrtim ac fidelem (de fabulis enim Sc commen titrjs narrationibus,quaIes hoc tempo' re complures funt,no apimus ) fed cum
t r
prudentem tum in fcribendo exercita> tum,&T,ut rem uerbo abfoluam, mini> meineptum, quo uerbo quantum ft>
a rj

PRAEFATIO.
pnificetur.L. CraiTi declarat oratfo. V-
' ......
trumq? auteminea hiftoria quaeduo" busab hincannisin hac nobih tii ma 81 fplendidifiimi urbea IouuneSleidano pise atque honorandx .memorise uiro confecta atcjue edtftsfbi. iij.indeVxfifte> rememo eft^opinorjab inuidia qu/dem autmaleuolentia alienus qui noncon/- fentiat.Relimo enim fummi Dei annos
**j _ _
prope milleSathanaepraftigrjsac ral» lacrjs corrupta, deprauata,adufterata, Diuini uerbi ui potentiacp ad fuam pu ritateinceariratemq? reuocataeft: Ver bi, i n q ua m Jl! i u s, cj u o d h anc reru co m> pagematque uniuerGratem momento u!io cotam euertere atquelad nihilu re> diWre. rurfusq? ui ftatum fuum reuo> irare poreft: cuius uis,ait Apoftolus, pe netrandor eft quouis gladio ancipiti ac pertingens ufquead diuifioncm animc fimulacfpiritus,co.mpagumcp 5Cme'
duJlaruml c^diLcprarnx copitarionu
■ /*' ' t
i mhi mentti c^humaiicC.F ius ergo in> e vch,noivsmitia,&Cprogr€(iii3 toriaexplicantur ♦Scriptarau.*
tem

PRAEF ATIO.
tcm \s'?u?m diximus Ioam Sleidanus
r " y ■
tuH , 111 anatum oinnium memoria co^ gnofcenda a pueroexercititus: magms ipfe in rebus negotrjsq? facpe magna cum laudeuerfatustommiim artium di fciplinarumq? ftudrjs fic eruditus, ut Germania? fuae decusatque ornamen^ tum quoddam eximium ab omnibus numeraretur* Quarehanceiushifto» riamita nationesomnes Sl priufquam ederetur expetiuerunt, ex editpmanv plexatiatqueadmiratifum, utncmofe re iamulla in parteEuropa? fitpaulo humanior, quin eam rn oculis ferat, in finu geftet, in ore acfermone quotidia' noafliduehabeat. TantaueritJtis uu- daracfimplicis abeo traditarpukhritu do eft, tanta dipnitas ac uenafias,utin'
r
credibilcs fui amores iri animis homi- num excitaiit, plurescj? infinitis parti' bus hac vljl sio 1 >:cata,fcd natiua germa
. E>
naqj fpecieamat. >xts adepra fit, quam olim illa qusccommemorantur Praxi' telisautPhidiasfigna, qua' amorefuo ipe&atores complures infatuafte iw
a ii)

PRAEFATIO.
rantur» Itaque plures unis nundmis Francfordicnfibus huius generis libri diuenditi ac diftra&i fuerunt,quam ak fentatoru quorundam panegyrica? nar^ rationcs 6V acroamata menfis atque con uiurjs adhiberi folita inter multos an^ nos abalienata Gnu Me quidem, ut ue* re fatear, itaftudiofum fuiliberhicha' buit, ut fuperioribus diebus mirum me eiushiftorig in epitomen quandam, memoria: caufa,contrahendair defideri' um tenuerit.non quo quicquam immu tarem, aut inuerterem« non enim eam mihi ( Dei benefkio)naturainuerecun diam ,autarrogatiam potius attribuit. Scd qucmadmodum uetcres uidemus Rcipiib.Romanachiftorianialioatque alio fcribcndi gencre atque ordine tra^ crafTe, cum Dionyfius quide & Liuius cV Dion feriem rerum omnium perpc ttiam,Plutarchusautem cV Latinusille fcjui Co r ne! i us Nepos infcrip tus eft,ui' forum principuresgeftas , Appianus finjjularum rcpionum bella, Florusac'
/~ ° n
jucis cuiufquc quaufiores et capita prg^
cipua

PR AEFATIO.
cipua delcgerit^omnesautcm unu hunc fincm Romana^fcilicethiftone dcmOri ftranda?fpecT:armt :eodem modo qusc loannes Sleidanus prudcntiflime do-- cliflimccp perpetua oratione pcrfccu' tus eft, ca carptim acfummatirn memo risc cauiain hafcc tabulas rediocre infti
O
tui: cjuam ueram efle iuuanda: confir' mandarq? memoria: rationem a uetcri' bus ufurpata ncmo ignorat . duas cnim quafl columnas fmgulis paginis adunv braui, quarum priorres in Germama gcftas,alteraresextcras continct: urra- quc autem bipartitam traftationc com plccftitur, rcligionis fcilicct &T rcipubli' cac . Vtfi quis Liurj hiftoria ita parria^ tur,ut primu quac ad ciuitatis,tum quc ad exteraru nationu adminiftratione, itcm quaead magiftratus ciuiles eV qug ad bclhcos pertincnt, feparet ac diftiiv guat: aut fi in Plutarchi uita ueluti Ci' ccronis tot col u mnas cV quafi ftati o ncs dcfcribat, quot abco magiftratus ocfti funf,& Qu^fturam, iGdilitatemJ^rc.' turam,Confulatum 5 itcm qucpriuatus
a iii)

PRAEFATIO.
geffit ad fuum locum referat.Hunc igu tur laborem, etfi mea (blfus caufo fufce^ piflem^priuatimcp mihi 8c" mufis, ut di ci folet, ha:c cecimflem, tamen cum hu' maniflimus uir Iofias Rihelius exifti** mareteum ftudioforurationibus pro' defle pofle,rufticusefle malui,ut uulgo dici confueuit, quam importunus: ne^ que putaui multisprecibus hdcc ame extorquendaefle,quaeciim meamope^ ram cofidero,uix dignaefle quaemma^ nus hominum ueniant planeexiftimo; quum autem reru picl:uram,& memo^ riaz fubfidium aliquod attendo,non in* utilem me prorfus nauafle operam mi- hi perfuadeo. Verum eius rei iudicium penes lecT:ore efto, quem ut boni meum conatuconfulat,uehe' mentcretiam atq? etiam rogo. Argentorati Cal. Martrjs,.
M. D. LVIL
\
<e» — ' . v , i

&
I
:; ?s
.■•

I

EPICEDIVM 10 ANNIS SLEIDANI
Per lodnnem Sdpidum.
"Viuitloannesjhclix Sleidanits in arct
Sidcrea ? necnon btcjinejtnemanet* Scrtpfitenim Iibrumgejlis derebmagentem 7
Oui uixpar toto kcliis in orbeprius* lurejerat celebrcm pojlfacra uoluminapalma,
Hgrcgios inter (juoslibetbifloricos, jNam uelut ipft cavpntjucatu biblia uerbis,
JBtremfimpliciter-, ceufuit aBa 7 docenti GunSlacfe commemorantcum hbertatefidefe
Ingenuaycuiusfntea cun^ modi, Qjiin niluel culpabtle uel laudabile ccelant,
Quce lex imprimis taliafcripta decett Sic bacabffe iocojiuore^uore-^metu^y
Ha;c incpiam uerax traditur biforia» Quamuis banc efrons nimis ajjentatio carpat,
Bt uelit extinclam quoltbetcfjc dolo: JNiltamen ejjiciet^uia uis adamantina ueri efl:
Scepe tpndepremttur 7 non tamc opprimitur* Ergo uigetdarum Sleidaninomen^ eius
HtJloricum iugt laudeuebeturopus.

IOANNIS STVRMH.
.. . . ■* / i (J & • l * !
Slidamibipatria efprimau^rgentinaftcuda* JSdortuus utuiuam ? conje(juor hifloria*
EiS th&Jlcwoy riy isbQiKoy MtfgrjV S Kgovdov 1.7riygxi~-i~x.
T.h&Jlcu>oy TT^vSco^omr^ yivowjaix, «jv oujio*
"ZHO^ hSciDy J/At/KVT«?,«o"s: KoyOl* (~b?M t
HMiCC7roftvxvhioy,isoBicu> or' \ j \y&vc-y&oo;, • . Toy Qios tky&fk-rit^ivQi» tPi p$f TV7wy,
■
IN SLEIDANVM HISTORICVM,
Mdrtini CruftjEpigrmma.
JLugeo Sleidanum P cum cogito^ualis in illo Dulcedo morum utxit^ orfs bonos,
Sedmulto magisjnforia cum uerfor in eius* JH[unclDeuscxprefit ? moxfciditindety£u;
y iaco,

IACOBI FABRICII CHEM* nicenfis.
Ingemo magnus 7 pietate infgnior ? artc
SleidanusfacdH-,dulcioreloc[uio* "Verafciens ? nec uera tacens ? <& nana perofus 7
Germana? fapiens conditor hijlona?. 'Terpatria? carce per pojleritatis amorem
Temporis a£lafuifcripft ? <gy occubuiu Ore Deum ? ut calamo ? placida ejtin morteprot
Improbt ne<luiccf ruperis inuidia* (fijftsi





I:;
I
;,o;
•;■■

TABVLAE IN LIBROS
HISTORIARVM DE RELIGIONE OrRcpub. loxnnis Sleiddni.
IN GERMANIA.
EXTRA CERMAN.
»5»7
Religio.
Rcfpub. Rcligio.
Rcfp.
LEOME PON= tifice , generdlis peccdtorum remif jio , qu.tm IndulgentLu uocint, ucendlisper o«= nem orbem Cbrijtidnum profcribitur.Lib.u
Lutbcrus» concioni= bm dd populum,^ Ute= risdd Pdbertum TZrdndc burgicum,h\oguntinum Archiepifcopum, dtquc Mdgdeburgenjis eccle= (ue dntijtitem, tum prU mumcoepit,ut pdr erdt indulgetus infecT&ri dtq; oppugndre.Lib.u
Dijbutdnturd Luthe ro,Vuittcbcrg<e,propo= fttiones noiuigintd quin que, deindulgcntijs, pur gxtorio, pcenitcntid ©■ uerd chdritdte: Quibus conirdrid, loanncs Tecc lius Dominicdiuts,dxio= ntdtd,Yrdncoftrti, quod ejldd Viddrum. conxtur defendere.Lib.i.
Cdro=
llM A«=
jlridcm, Perdind do auo mdter = no Hi= jbdiiL-e cgi,fuc cedit. Ub.j.
Hoc dnno, Martif die t6,Ldtcrdnenfecon cilium quod lulius fe= cundusdnno i$ u. A= prilis die 19. indixcrdt, cxitum bdbuit.Lib.i.
Lco ?ontifix,pdte= fdcfa Cdrdindlium in fc ipfum coniurdtione, d= lios punit exilio, dlios cdrcere: nouofque eo- dem tempore, pdrtim muniendi fui, partim conjidndce pccunije cdu ft , trigintd unum crcdt cdrdindlcs.Lib.3.
T«rc,<= rum &c fir Scli= mus,de ■u-ihSul idiw, Sy ridm cr kcgyp = tum fuo impcrio tdillgit.
lib.x.

IN GERMANIA.
KXTR. GERM;,
fSiS
Relitiio.
Refp. Relig. Refp.
Lutberm cxplicationem quan= dam fuarum, quas atiie dejinderat, propofttionum fcribit, tcwtfk cum fiisad Papam literis lunio menfc perfrrricurat. Excufat autem feijs litcrisfcriptaq;fi<ii, ac uitam dem= que,Vap£ fubijcitpotejhti-.tam pa= rum adbuc in cognitione facrarvm Uterarumprofccerat. Lib.i.
Aggrcdiuntur tres ad Luthmim fcriptis oppugnandum,loannes Ec= cim primum, qui iu eum fcribit obe lifcos: Deinde Syluejkr ?rierias,Va 'atij, quoduocant, facri magijkr: Tum Vapam excitansaduim atquc flammam lacobus Rogofiratm Do= minicanm. lif exordineomnibm re fbondct Lutherm, utcuiufa^caufa pofhdabat. Lib.t.
Maximilianm Cxfar conqueri= tur per literas apud Vapam de diffen fioncinindulgencijscxcitata, mo= nctq; ut nafcenti malo quacunq; ra= tione mcdiciiwa adbibeat. lib.t.
Lco Vapa dat Utcras ad Gabric= lem V enetum, ordinis Pjtgufhiiiani promagiflrum, ut dum rcs adhuc cfi integra,pro fuo mLuthcrum unpe-- rio,rcuocet eum ab inaxpto. Iib. i Leo Vapa,pcr Hierortymu/m epi= fcopum AfcuLuium,LutherumKo= mam citat. Legato fuo Carduiali Ca ictanonegotium dat,ut opeCxfa= ris,acreliquorum Germanue prin= apum
Comitia habentur Augufta: Vindelico- rtm. Adefl potificis le gatm ift Germani= am mifim ThomasCa ictanm Car dinalis. A= gitur de bel lo Turcis infercndo. lib.u
Albcrtm Brandebur gicm archi epifcopm Mogunti= nm,. E/e= cbr impe= rij,atq; ca>= teroru E/c= civrum faci lepnnceps, crquafico ful pcrpe= tum,crea= tur 4 Papa cardinalis Vidclicct uteffeiin

IN CERMANIA.
EXTR. GERM,
«?iS
Rcligio.
Refp.
Rclig.
OrPYiWdYlld VJW tfftWwWb
sil Ifitlf£ tl/1 — .11 LKjtit liV—
|
bilit(ttegc=
! r" fi f
/icrtt \*f cii
. ■ 4 l-r> f l 4
gnitatC CLl
vtl 'r rftit TJ r\
riHjQlll Iw
fV7 />f"-~-
TffkXfJcltTJ CC-
rtPllsliY) Ap— LlCfKlfif Hv—
fau ri e^Vflh
JcnCiCTCC*
- Jih i
UVi 1.
Lco Po/Jfi^
fix,pcr C<
rolwn tfi.il
- tihtttiwt CZpy
- [((((4771 vjw
f • ' ' ' • F/M1 1 V
TnaJkUffl ? /£*
1 Vol C/ tt / UfUff)
1 (Jntffi Wtt—
l\Ufl\J 17111 —
- ritddVr'dr
- 1 ((- l / »>tl
? ricumprin
-- cipem Sa=
- xoni.c. lib.
t.
Rcfp
rem opcri confcrre ueht,ncdum ip- fumtcgerefuopatrocinio. Ub. t.
Lutbero de profcftioncKoma- na plurimum folicito, Vittcmbcr= genfcs academia prxclarumpcr litc
pcr Cctrolum Miltitium Germanu,
cat. lib.u
Lutherus Augujhm uenit, adit Cauidm, pQ^b aUquot ultro ci trocj; deVap* potcfhtc,ci iufHficZtx fcdc,fermoncs babitos,fcriptaf- queUtera^,ci<mmorcs,quosfcbidenwjirariipfcpctcba':,cogcrcti, reuocarc,Augujh difccdit,cj- a Caictano Pontmce appcUat. lib. t.
Caietanus dat literas ad Vridericum, ut Lutbcrum Roma- fifht, uel fuis jinibus eijciat. Negat Fridcricus,niji prius comnwnslrato c= iuscnvre,idfeiuj}cpoffcjaccrc. Ub.%.
IterumLcoprofcnbitindulgentiasperGcrmaniam. lib.u
Lutberus,?ap£ in propria caufa tudiautn ucntus, conccptis ucr bisab co prouocat ad jiiturum conciUtm. Ub. i.
ScribitPontifcxadaliquotFridericicor.ftliarios , utfaueani a - ftioni MiUitij } prim:ipemc[;fiium aucrt.mtitLuibcro, quoad eiusft ccrcpojiint. lib. u A u

IN GERMANIA.
EXTRA CERM
K!9 ReligfO.
Rcfpublica.
Rdig. Kcfp.
Luthcrus,dtHo= ie lAiltitij dctcm= .tts,literis excuftt fc tpnd Papdm, Mdr= tijdici.nihilqifeno qfcfiibiturumpdas caujapromittit,mo do uicifiim fuis ini= ■nicis mandetur fi= Isntium. Itb.u
Erafmus,Antuer= pia,deLuthcrofcrt bit pcramantcr, dd vridericu SaxoniJt
Maximiliunus Ccftr e ui ta dcccdit, inAuftrid, li. dic lanuarijMb.u
EleShres imperij, Eran= cofurtumddlAccnum,lunio mcnfe,pro ueteri more, dd Imperdtorem eligendti con= ucniunt.lib.K
kmbiunt imperiti. Caro= M AuflriacusHifbanLe, cr Erancifcus GaULarcges. lui.
LeoVontifex CaroloAu flridco dducrfdtur in peti= tione,contendttque,regibus
ducc, er Cardiiutles Neapolitanis, cxpdttv, lm=
nonnuilosfcd zr dd ipfim Luthcrum, quem monct,ut,dd= bibiLuiuadam mo=
i
Jcratione,ininjUtu to pergdt.lib.i.
Lipfik, quod eil in Mtfnia 4. lidij, ihfihtitur interEc- cium er Andrcdm Cdrolofladium di fbutatio:e6 ckinue= :iiffctLutherus,pcr irahitur in catame dijbutdttt iUic pcr r 4 .dies, deKoMon Pcktijicitpotcfacc ckpurgaiorio, dein dulgcntijs t de pceni' Hn=
Zuin= glitu do ccdi cau fa Glaro nd Tigu rumeuo cdtur.
ib. 1.
pcrium dmbirc non liccre. caufam rcquire in ipfa Slci danihijbria.lib.i.
Archicpifcopi Mogun tin ifuffragium jvrt Caroius, Treuirenfts opponit contra Frdttcifcum: cenfct tdmcn potius Germanic£gcntis ali qucm Impcratorem cjfc dc ligcndum. Ub.t.
Eligitnr Carolus Aitflria cus Impcrator, lunij z8. an nos undcnigmti natus:accc= ptistamen prius iurciiiran= do certis quibufliamdcGcr manue libertdte legibus: c£- ierumquffucrint h£ lcgcs, cjut ritui iii eligcndo Cifdrc krHctur, quwus muioribm
Samfon Mcdio lanejts irancif cdhus,in diilgetia

IN GER.MANIA.
EXTRA G^.RM
1519 Rc!ig-o.
Refpublica. Kciig Rcfp.
tzntia,dccondon.t= tione culpx ej- poc=- tue rcmifionc, dt& ftccrdotu potefatc.
llb.K
Lutherus Lipft= cdm difputdtioncm cdit,colligitty fuo= rum dduerfiriorum bteretica prorfus, qu£ defendcrdnt,d= xiotndtd.Lib.u
ortas ft Carolus, tiidedpud ipfum Skid.tnum. lib.i.
Vlnchm princcpsVuir- tcmbcrgicm, citm Kutelitu gdtn opptdum lmperij,con= fxdcrdtum Sueuicce pdi~Uo= nisprincipibm, cepiffct, ab ijspclltturfud dttionc. Chri= jbpborus eimfilim, circitcr qudtuor dtinoru puer, duun culofuo Gulielmo,pnncipi Bdudrice, tutori commitii= tur educdndus.lib.y.
IN GERMANTA.
ru pr.e= co, mit titur in Hcluc = tiidPo tiftcc.Ei fcfc op= ponit Zuingli us dc im poftore cffe do- cet. It.i.
EXT. GERJVL
1510 Religio.
Refp. Relig Rcip.
Lutberus, hortdtit pritnorum ordinis Augttslinidni,atq; imprimis Miltitij, dc= miffts dd Pontificcm, Aprilis dic fcxto, ddt litem. Hctrum cdput erdt,ipfum effe omntd fubiturum, modo nc fcrtptd fud rcuocdrc cogdtur, ncue in fcripturis dd certdin dlicjiktm intapretdndi formam ddigdtur: Ucm utcohibcdnturciusdducr ftrij, ne tdtn dfpere contxd fe tumultuen= tur. Librum ettdm de libcrtdtc Chrifiknd ipft Pontiftct dcfvrt. Ub.z.
Lutheri libcr confoUtionum plenus (Tbcfftrddecdsuocdtur) dd Fridcricum xgrotatitcm. Ub.z.
Lutbcri Uber, dc confitendorum pcc=
Ncgo=
tid Frif
dcrici
Sdxo^
nkprin
cipis,
Rom£>
proptcr
Luthc=
rti, pd=
rumgrd
td. Idco
¥ri=
gnofcit
dcricus
priccps
Sdxo =
cx lite=
nieprm
ris Va=
Cdro=
Uti Qk=
ftr,ini= tio uc= ris,fol= uit ab Hifrd-- niji,pcr aue rc= 2nU An
o
glt£(U=
bi md= gnifce db Hcn rico re- 9c exa
O
A iij

tn cermania;
EXT. GER.M.
Ifro Religio.
Refp.
Relig. Refp.
dtorwm ratione: non effc ncce(faridm :
fioncm certamfiducidm. lib.2.
Mifenus Epifcopus damnarat Lu-- thcri uotum quoddam, quod decctnc Dominifub utrdfL fbccicpopulo diftri--
copiofe Sleiddnm.lib.i.
Colonicnfes, ac Louanieiifcs Theo-- vgi,Lutheri aliquotlibros damndiit. L ■dfinguldcorum ccnfure cdpitd figil- litim refbondct. Generdtim uero pcr- ccnfet eos quorum doftrind nunchdbe- tur in prctio, cum tdmen ipfi fint k fu tcmpori-s hommibus, etidmnum Theo- logis mifcre uexati.Accidit id Guliclmt Occdin^ico Mirandulano,atque Ldu-- rcntio VdlLe. Nominatimdutem i brdt ColoniefibusdeloannisReu... Cdpnionis oppugmtione. Qux-ndm il-- hfuerit,item de Gulielmo Qccan apud ipfim Sleiddnum.liki. .
Lutberut ddt litcrds dd Imper^... Moguntinum drchicpifcopum,dc Mer-- fcburgenfcm epifcopum. Ad Impcrato-
lumnientur:
, ceps,£-
lentini
x grotdt
Ditlebij
-- grauitcr
Gcrma-
-- lib.z.
ni, qui
tumerdt
R.om<£.
t
Excufat
dutem fe
Cal. A=
prilis de
Luthe^
ro,cuius
!
dodri^
ndin ap
probcnt
r
multido
Bi&bo
ni uiri,
F
cdujm=
i
que to=
timtur^
)
b(£dC tu
multus
)
reijcitin
i
Eccium
atq-, rc^
t
liquos
Pontifi=
cios.lib.
c
i.

IN GERMANIA.
EXT. GERM.
1510 Rcligio.
Refp. Rdig. Rclp.
tumnientur: dd Merjcburgenfem in edndcnftrcfentcntLim. MoguntU nus rcfbondct fatis lcnitcr er bLm= dc: Mcrfeburgenfu puulo dfberius. Ub.%.
Pontiftx, lulij mcnfls dic fcxtd, mittitliterdsdd Yridcricum Sdxo= nid: principcm , uni cum decrcto quoddm,i-;.Cd.lulij edito,quo Lu theri doftrindm damndt ut hiercti= cdm,eybonis moribus contrdridm: Lutherum ipfum priudt doccdi mu ncrc: denique niji intrd 6o.dies re= fipifcdt,profcribitcum ut hccreti= cum. Dc eius prouocdtione dd con= cilium, dicit cffcPijo" ydfy 11> dc= cretis coiitrdmm. Ccetcrum quce firtt cd decrctd, quibus d Pdpd dd conciliuprouocdrc non liccdt,Slci= ddnusdccldrdt.lib.i.
Exit Luthen libcr dc Cdptiui= tdte Bdbylonicd, in quo fe rudan ddhuc fitiffc ey igiidrum,co tcm porequo cocpit de indulgctijs dgc= re, coftetur. Trid etidm ex feptcm, ucl duo potius, Cccttdm O" Bdptif= mum, tffeucra ftcrdmentd probat. liki.
Vdpd per dSbrcsfuos in Gcrmd= nid,pojhkt d principefriderico, primutn ut Luthcri libros omnes exuri iubedt:dcindc ut ipfum ucl cd piteplel~fat,uel cufbdicc datum fibi fifht. Stiturum feFridmais No=
Caro= las Ccefir e Belgio ue= nit kquif grdnu,indii gurdtionts fuce aufd. Ocbbrisn die, ingrc= dicns ur= bc, mdgnd popddb E= lccbribus, dtque dlijs Germdinj: pricipibus, cxcipitur. Poftridie in ungitur,dt quc dtrtbus Elcfloribus drchicpifco

IN GERMANIA.
EXTR. GERM.
I?1P
Rclis;.
Refp. Rclig. Rcfp.
ucmbris qudrU dic refrondct, modb cdttcdtur idonec.Libros ue rb eius tunc demum exuri iuffu= rum, cum impictatis erunt con= uicli. lib.z.
Noucmbris dic dccimo,Lu- thcrus itervm prouocdt <t Ponti- ficc dd concilium: fimul fcri- ptum cditillius decreto contru-- rium.lib.z.
Vontificij Lutberi libros exu-- runt.Ub.t.
Lutherusjecima dic Dccem= bris, \us pontijicium ,wnouum iUud Vontifcis decretum , Vit= tcmbcrgxpdtim cxurit. Edito dcindc fcripto fuifdtHrdtioncm rcddit. Vrimhm qubdhocfuiftt officij, qui fit facrartm literd= rum profefforJDcindc qubd libri illi mdnifcjlb impid,tyrditnicd, er in magijlrdtum,dc etidtn in Dcu ipfum contumeliofd qudm= plurimdlocdcontincdnt. Rr= ccnfctdutcmillicexinfinitispdn cdqiitcddm.lib.z.
pis corond=
obfidio=
tur : qud
ncs uin=
pompd cr
cit, ipfum
quibus ccrc
quc Stu=
monijs, ui=
rdm in
dc dpud
pr<clio /'«=
Slciddnum.
tcrfcftum
lib.i.
dtque fc=
pultum,cf
Sub Cd=
jbdi itibet
lendds No=
cr exuri.
ucbres Ge=
lib.4.
fdrColoni=
dto uenit,
dtfy ibi con
ucntum im
perij Yuor
mdci<c, ad
Unudrijdie
fextum,in=
dicit. lib.z.
i

IN GERMANIA.
EXTRA GER.MAN.
15*1: Religio. Refpub.
Religio.
Refpub.
Solicitttntc ¥ri= derico,C<efdr 6die Mdrtij, dut litcrM ddLutbcrum,ut in= tra uiccftmum pfi= mum diem,Vormu= cidmddfeftdepubU cduetiidt. lib.3.
Lutherus formtt Um Fontiftcice exe= crdtionisndclus,cd popukri fermone uertit <*j cxplicdt, nonftnc fcommdtis multoqfftle. Ub.3.
Lutherus ,cotrd fuorum dmicomm confiliummdgndd- nimi confhntid, 16 Aprilisdie,Vor mdcidmucnit.lib.i.
Aprilisdie%7,in cofeffu principum. prcefente Qcefirc, ro gdtur Lutberus db IB-ccio lurifcon. de li brisquieiusnomin cxicrlt,dncosdgno fceretprofuis,etdti tucriucUet dtq$ de- fendere. Lutherus eosordtnc recitdtos agnofcU. Dcfccun=
Aguntur Comitid principum Vormdcice. Biii
Uocdn= noAlbcrtw Mdrchio ' Brdndebur gicus,Vruf= ftctmdgu fkr, chmci Volonice rc gc bclio prx meretur, ut eum tdnquZ fupremum mdgiftrdtu dgnofccret, <?ydb eopo tius, quhn dblmperiq pcnderct, tdttdcm cii co pdcifci= turqudtucr dnnorum in ducids. li.5.
Leo Vontiftx, Kom<e dielouis, quiVdfchxdiem dntecedit,quidn ni huitts erdt quintus Cdlen* ddrum Aprilis, pro uetcri ej- diiniuerfttrio mo rei intcr c<ete= rosquos ducTvri tdtedtq;opinio= nefuddirisdcuo uet, Luthcrum etidm dtq; eius fcct&torcs, tdn= qudm h<ereti= cos,confccrdtet cxicYdtw.lib.-},
Heluetij hoc dtino cum rege GdUix,multum rcddmhe Zuin glio,focdus faci= unt,cr milites promittunt. So U Tigurini luingltj conft lutm fequuti,ef= fetUdm miUtii eyturpem cr impidm dicmt, lib.j.
TheologiVd= riftenfcs, collc= cliscxLuthcrili bris, dliquot cd= pittbtis,qttce bce= reticd diccrent, omnes eius li= bros tdtiquitm h^rcticos ddtn= n<tnt. Ub.3.
Heluctij,Trdn cifaGdULeregis ftlium Cdrolum rcccns ndtum, bdptifmo, mifiis lcgdtis, fufcipi= unt. lib.j.
Leo pontiftx O-Cdrolus C<£= fdr,dduerfusGdl liceregemfardtts incunt,coniunrr- A v

in germania;
EXTR.A CERMAN;
Relig.
Rcfp.
Relig.
Refpub.
rumdeckrans.Vc--
lib.
principes,profri-
Paktini. lib.i.
itihilq; non tentat,
04
e
~
Hcnricuiottfc
s
uusBritanni£
e
rcXyfcribit inhu
X
, t ht *
theru. quamob
r
r* , •r t
cattjam ponttjex
0
eicognomen tri
e Ferdinan
r 1 -r
buitbonorificu,
i _ r
s dus, C£ja=
i f i r*
ccdeji£q; dcjcn
r*
: mjrater,
'/* ii .
Jorcm appellat.
AulirLe
EircfpondetLu
e princcps,
therus acerri=
d Ludouici
me,neq; parcit
= Vngaru
rcgi£ dignitati.
e regisforo=
Ub.j*
e reto Anna
s ducitinma
= trimoniu.
e lib.y
s s
5
i
Ltodccimm
t
dccedit e uita,
/■» ■
noti fine uenem
\
fujpicionc,anno
*
£tatk fu£ 47.
i
Succe(forcm ha
7
buit Adridrtum
>
fcxtum Batautt,
qttiCocftrisan=
£ti${k uiribus Parmam , Vk= ccntiamzrlAe^ diolanum GaUis eripittnt, ho= Jkmq;depcUunt ex lnfubria.Pr£ eranthuic bcUo ProfycrColum^ na,o-Fcrdinan dm Daualus Pt fcanws. Ub.j.

IN GERMANIAi
EXTRA GERMAN.
15 il
Religio.
Refp. Religio. Refp.
tid dimouedt. Lutherus contrk, . tea prsce-
proptcr turbcts er fcdnddlt,kue ptarfuerat.
rddottrina nocfferccedcndum, Quisfuerit
conftrmdt.Qukquiddutemfcri bic Adrid
pferit,nonfedefugcrequin Gc= nns,cyquo ftris er principu uel futuri con modo kpdr SoUman=
ilij, imo etidm quorumlibet co uis initijs nus Turcd=
gnitionifitfubkttu,modo fcri= ddpontifici rumlmpc-
pturdduceidinftitudturiudiciu. umregnum rdtor,Bobe
lib.3. peruencrit,' micc dtque
Lutberus ubiconcuticy mo= uidedpud Vngdricere
ueri rcttn fcntentid nopoteft,ft= ipfum Ski= gi beUtmfa
dcpublkddimittitur,difccditq; ddttum. cit:Belgrd=
kprilts 16 die comitdtus eodcm Ub. j. dum Vngd=
quo ucnerat, Cccfttris cdduced= ricepropu tore. Ub.s. gnacuUi ca
OShua die Mdij, Ztfdr publi pit.Ub. j.
co deaxto Lutheru eosty omnes qui ei fduednt, opcrdmq; fium communicent,profcribit. fbrmu Li profcriptionis lcgitur dpud Sleiddnum. Crediturhocdecre- tum non cx Ekcbrum confcnfu: fcd k pducis quibuftkm fuiffcfd= bricdtil. ncgdbdtenim Colonien (is fe eiusfuijfc confcium. lib. j.
LutbcrusJridcriciprincipis mdnddto, in abditum quenddm lo= cum,o-db iniurid tutum recluditur: ibi inter dlios dc dbrogdndd mif ft Ubnvmfcribit ddAuguftinidnosft-dtres,quiprimiritum miffttru intermifcrdnt. lib.j.
Vittemba-genfcs thcologi,poft unctm dtque dltcum etd Tridcri= cum principem fuum legdttonem, hoc tdndeperftciunt,ut illum do= ccdnt ex ftcrcc fcriptur<educTvritdte,Miffdm effc dbrogdnddin,dc ucrum Dominkcc ccetue ufum in ft><e ditiotm ecckfijs infhurdtiduw, . lib.3. Cdro*

IN GERMANIA.
EXTRA CERM.
15 It,
Rdig.
Rcfpub.
Relig.
Rcfp.
Carolofhdiits, abfenteLuthero Vittembcrg£ turbas mouet,tu multuofejhttids e templis cijcit, atq; cxorienti Anabaptifhru fc(i£occultefa= uet.lib.j.
Luthcrut,cum aliquot menfes delituiffet,tan= dtm Vittembcr gamredit.Excu fatautemfc per literds,menfe Martio,etpud Eridcricu prin= cipc,quod eius iniujfu rcdierit: caufdtq-grauipi mas in Vittem= bergenfi ecclc= jianafccntestur bdsadducit. lib.t.
UortaturLu= thcrusBohcmos adretincndiE= uangelij ucrita= tcm,ip(isabHu fo.pxtefaSts.rn,
Ordinumimperij onuentus Noribcr g<e, cumalijs dere= but, tuminprimis debcUoTurcico.
llb.J.
Carolus Cdcfar, conjHtuto prius in Germania iudicio 0-fcnatu,clajfeue= dus,adcomprimen ddsortdspcrciusab fcntiam,fcditioncs, inHifhaniam redit. lib.j.
CakndisMaijde= ccrnuntur Noriber g£,Ludouico Vnga ri^rcgiin Turcam auxilut. lib.3.
SubftncmAugu jtimefis, Yranafcus Sickingus, Richar= do archiepifcopo Treuirenfi,pcrlitc= rdsbeUumdenunci= at,atq;facit,qu6dis iure agi prohtbcrct cumduobusfu£ di= tionis homimbus, •f pro quibus fideiujfe ratSichingus. Hoc
Hugo Cofhn= ticnjis epifco= pm, Zuinglium Tigurinum ca= nonicum, ortam nuperEuangelij lucc amplc£kn= tem,oppugnat apudfenatu t 'i= gurinum,z?ca= nonicorum coUe gium .lsexcita= tus ab Hugonc, refbondetperli= teras, reliquosq- Heluetios horta tur,utnafcenti euangelioncreft fhntMb.j.
Adrianus pon tijix,Oavbris die Hierony= mumRorariu,e fuis cubicularijs umm,mittitad principem Tride rtcum, ut ccclc= fi£Roman£dt= gnitatcm,maio= rumfuorumuc= jtigia^fcquutut, tueatur,ej-Hic= ronymo,dequi=
C^farper AnglH itcr faciens,fcc= dusinitcu Hcnrico in Galli£ rc= gem, conue nitq ; intcr cos Vinde= for£ lunij dic ij, ut Imperator centum tri= ginta tria miUia au= rcorti, quos pcndebat quotannis Anglo Gal= li£ rcx,ipfc uumcraret: ic Mdriam Angli flia, tuncfeptcm annorum pucUa,fuo temporcdu ceret in uxo rcm. Ub.3.

IN CERMANIA.
EXTRA CERMAN.
[<yZl Relig. Refpub.
Religio.
Rcfp.
ad abhorrendi pontijicictm ty= rannidem. Qttee fueritpofl H«j?t mortem inBohe miarcligio,& qttam uaria, cx= plicatSlcidanm. lib. j,
Luthcrilibcr,ad uerfus falfo no= minatum ordi= ncm cpifcopo= rwm. lib.j.
Terdinandus Aufku prin= ceps,i6 die No= ucmbrif,grauif= fimum in duca= tu Yuirtembcr= genft,quemtunc tcncbdt,edit~lwm aduerfis eosqui pontipcijs legi= busnonparcret- proponit. Ub.j.
bcUuminfemcaufa religioniscalumnia baturVdpa,inlmpe rijcomuijs. lib.y
CircamcnfemDc cembrc,legatuspo tifcimlcrancifats Cheregatm, Nori= lergamucnit.lib.i
loannes Rettchli-- nut, Hebraiccclin= guz pcritifiimus, bocannodecedite uitd, lib.3.
busrebusutcum ipfo loquatur mandduit,fidcm babcat.lib.3.
Pontijtx fub exitum Noucm= bris,legatumit= titad comitict Noribergam, francifcum Che regatum Apru= tienfem tpifco= pum,cum literis idordincs,qua= rumhoc erat cd= put,utLuthcru ddPdpifhcx do= clrinam adige= rcnt,uelCiefaris decrctttm fecuti, pkdercnt.lib.j.
luniomcn= fc,Turcdru imperdtor Soltman= nus mdgnct uit&copijs Rhodim obfxdcre cccpitydc tdndcm fe- ptimo mcn fc, Deccm* bris dtc 25, maximo noftro non folum detri mcnto, fcd ctiam dc=' decore, dc= ditionc ce= pit. lib.3

IN GERMASMIA;
EXTRA CER.M.
ifi-j Religio.
Rcfp.
Re!i<
Refpub.
Scnatus Argentinen fisliteras accipit ab A= driano J>ontifice,Nori= bcrga pcr eius lcgatum, Cal.lanuarij daUs. Po= fhtkbatdb eo Votttifix, nCLuthcri ucl eius focio rum libros in urbc fua (quod fieri audicrat) ex cudi patcretur, atck ut excuffos flammis abole ret.lib.;,
Potificishgatus cx ponit inconfeffuprinci pu Noriberg£,pr£fcri ptam ftbi a Vontificc le= gationis fu£ rationem* Eius autem hoccrat ca= put, ut ex fuo ac C$fa= m decrcto, Luthcrum atque eitis dodrin£af= fines fcucrifiitni puni= rent: idquc inauditos utq$ indith caufa. ma= gttam cnim eum eccle= ft£ facerc iniuriam, qui eoscontra conciliorum dccrcta aliqutdadfercn tcs,dudicndoseffe cen= feat. Fetit tandem ab eis confilium, quanamra= tionc putcnt hanc tam pcrniciofam fcihm pof fc opprimi. Cxtcrum - ut
Albertus Marchio Brandcbur
Iitdicitur Tigu ri,ad zjlanua rijdicm,aduer
gcnfis Vruf ftts 67 axio ft£ Magi=lmata Zuinglij fkr, a Volo j qu£ ipfe cdidc ni£ rcge, rat,difputatio: qubVapifitcti
quod in e= iusucrbaiu rarc noUet, bcllo Ltcef= fttus,ctpro peaffiiiius, Noribcrg£ lmperijau= xiitum im= plorat, ac fcdct mco= mitijs tan= quam prin ceps lmpc= rij. lib.s.
Vrincipcs Noriberg£ querebatur pa£t&,qu£ cum ponti= ficibus olim ficiffcnt, Kom£ non uno modo uiolari:pc= tebunh]; fv
frcquentes con uemffent, fcd difbutationcm fubttrfugcrct, Senatuspcrfu os fincs cdictt, ut traditioni= bus hominum omifiis ,Eii4n= gcltti purb do= ceatur, e uctc= ris noui te= fhmcnti libris. lib.j.
Hcnricus An= glt£ rcx refcri= bitad Saxoni£ principcs, er de Luthcro, qui paulo antc in cu fcripfcrat accrri mi',grauitcr con queritur, oratq; ncpcreosLuthc
Uocanno Chrifdcrnus Dani^rcxat que Ncrue= gi£,amif]a dcmurn G«= fhui Erixo= nijopera,Sw ecia,chmme tucrctne pro pter fuam ip fius tyranni= dctn capitis difcrimen fu bire cogcre= tur,cunq; Tri dcricus tpfi= uspatruus, ac Lubcccn= fes in ipfum arma fumc= rent, profu= githoc anno cumlibcris er ifabcUa fuauxore,fo rorc C^faris, in Sclandi= atn. Vropin= qut cius bcl= lutn fufcipi= untjttipfum rcftituant,
ro lictitt nouum ! fcdfrufbra 1

W GfcRMAN,
tXTRA GERM. I
1513 Rcligio.
Refpub.
Relfg.
Refp.
in medio curfu oratio= nisfu^Lutherum lAd= hometi comparat,quod uotorum uincula om= nkperfingdt. Futurit etiidicit,ut poftqr+m abecckfidfticorum po= tentk initium feccrit,ctc ttiam fibi comuniuerit, magiftratiK etkm au= cloritdtem oppugnet. Poftrcmo fbem aliqu'% ofkndit, corriged£pcr fe,pedetcntim tamcn, Roman<£ curi£. Ndm id ita inueterati morbi rationem poftukrc,que ji quis impetu fanare co gitetjs exulccretpotius ijuhn ftnet.Hoc ponti= ficij kgati friptnm Lu thcrus Gamanke con= ucrtit,oradditis in mar gineannotatiunculis, il lufhauit. lib, 4.
Principcs atq; ordi= ncs pontiftcij refpon= dc&t,dc Lutheroquod petitjincgrauifcditio^ m pcriculo fteri iam nonpojfc. Saaderefeta mcn, utprimo quoeu temporc, piitm o~ hbc nm
renfes iites
inchoatas
Rom£,in
Gcrmania
transferri.
Lxcnftt fc
pontifex,
promittk=
quc, ciim iu
dices cy ad
uocati Ro=
mam,unde
propter
grafftntis
uim morbi
migraue=
rant, redic=
rint, fcpro
culdubio ft
fturu quod
.■cquum ui=
debitur.
lib.4.
Vrincipes atque ordi= ncs, Kori= bcrg£,pc= tunt apon= tifcc,poft= quam ucBi galiaqu^ ipji pendut Germatiu
tejhmentum in lingnam popttk rem conuertcrc. EirejbondetGe orgius friderici patrucUsperami ce,grauitcrq; Lu theru,qucm ma= lcoderat,apud cuincuftt. /{.4.
loanncs cy Renrkus,Augu= ftinkni ambo, Calcndis lulij, BruxeU<efuntu= jhdati.Caufaju= it,quod ttetcm ornouitcfhmcn tilibmduntaxat crederent: quod decrctis concilio rum typatrum, qitiC cum ftcra fcripturanonco uenirent,fdcm fehdbercpoffc negarent:quod p quisVap£Ro. dccretauiolet, peccdtumeffeno putarent. Qtt£= fhoni huk pne= fuii tiogcftratus
Populus Bani£cOd= Bx> conciUc Vridcrkum Rolfatie principcm Chrifherni patruunr, £tdte km grduem,re- gcm confh= tuunt, cdt= tisq;fcri= ptisfuifaBi rationem rcddunt. Contra, ChrifUcr= nus corum accufationi busrcjbon= dct,atq;o* pemej-au* xilium lm= perij,Nori berg£,a= pud ordi= ncs implo: rat. /16.4

IN GERMANIA.
EXTRA GER.M'.
Ifi3 Reiigio.
Refpub,
Relig.
Reip.
rum concilium ipfc cr Ccefarin Germania co= gant :ubi er de Lutheri dogmate difceptctur,et de quibufdam alijsgra= uifiimis erroribus atfa uitijs, qttce comiptis ho minumiudicijs atq^mo ribus, longaq; confetu dineita cofirmata fxnt, utiam nuc excufentur. Interim fe effc pcrfettu= ros,ut ne quid Luthents edat, ne quid typogra= phi excudant,ne quid dicant ulli pro concio= ne,quodpopulu ad ali= quid,ante conciliu,inno uandum, excitarepof fit. Deniq; quod em le gatus dixerit de ftcerdo tibus,qui uxores ditxif fent,pemittere fe,pofi= quam iure ciuili nttUa cjlin eospozna confdtu ta,ut ex pontijicum de= cretis cocrceantur. Hcec fcrefuntconuentas No ribergicidecreta dercli gione,qu£ fc feruatu= ros ejfe ordinespromit= tebant, modb ea qttcc ui cifiim a pontificepetie= rant,impctrarent. editii ejl
cpifcopi,in bel lum Turcicu, utiinter eosco uenerat,nocon fumuntur,po= puhcsq;, chn agiturde coge da pecunia, tam e(lrefa= c~hiriusatq;dif ficilis,pctunt inquam,utue= Bigalillud Rom.pqntifici darifolitum, in commune Germanice <e= rarium injera= tur,undcfint paratiora in Turcicum bel= lum fubfidia Hoc tributum Annatasuo cant,dcquibus fatis copiofe Slcidanus. Dcfcribunt prcctereaprin= cipesincerta c.xpita,quid k pontificc, quid ab cpifcopis pcr Gerntania,
Domtnicanus. , Vriufquam au= tem exureren= iur,pontificijs ftcris funt exau tiorati, Degra= datione uocant. cuiusritum egre gium uidc apud ipfum Sleidanu. lib.4.
CccftrValo= letiinHifpania, Augujli mcnfs diefexta, expo= flulatapudciui= tatum impcrij le gatos,de Argen= torato, Noribcr gfc Augufh, qubd doclrince Lutheri fauclt. ld cffe quejium apudfcRoman, Vontificcm. llli fcfepurgant,ft= ofq; in id pmni= no incumbcrc di cunt,.ut cius tto= luntati fatisfa= ciant. , hb.4..
Caroltts Borbo =
nitc dux, Co nefnxbli. us Gal= lis , hoc anno ,
partini
fuafpon
te,par=
timdCce
fare fo=
licita=
tus,defi
cit. lib.
4,

ili GERMANIA.
EXTRA CERM.
15x5 Relig.
Rcfp.
Rcligio. Rclp.
•fi hocdecretum fcxto ftbi prx-jhri,
dieMarify /1&.4.
Lutherutdcdccrcto
Noribergico principi= busgratulatur :<grde fingulis eitts capitibus, expanit qux fxtfua fen= tentia. lib.4..
Lutheri liber de in= fHtucndis ecclcfu mini= jiris, ad Scnatum Pra= genfcm. itcmalw.sde dodririii bqmrium tti= tctniis. atty alius dc pijs ccrcmonijs in ccctu cc= clcfue feruandis. tum quartus,dc abominatio nc mijfepriuattfrfudm uocant Canonem. lib. 4.
Argentdrati,nonnul= licx ccclejiaflico ordinc ducunt uxorcs, accuja= tUj; reffjondent,nilyil in eofecontra tfeimatida tnmfacercMac dc re, Senatui cum Eptjcopo plurimd cfi aciio. Ub.
emendari,abo= lcriuelint,eorti qu£ principes in fuo iure im= pediant, Ger= maniam f*ciil= tatibws exhdtt= riant, rjr homi ncsdurifiima fermtute con= firingant. iib. 4-
Ciuitates \m perij communi mittunt ad Ccc farcm lcgatio= ncm in Hifpa-- niam, de qui= bufdam decrcti Sloribergici ca pittbus,qux fi= bi detrimcnto foreuident. Ub. 4.
Adrianus Pon tifvx moritur 1= dibus Scptcbris: eiq; fucccdit Clc mcnsVll cfamt lia Mcdices. wii4*
Zuinglitis dum oppugnat Ponti jicis doftrinam, Bcm.e quod fit in wluctioscon tumeltofiis accu fatttr Isffcpur gat cdpiofc pcr cpilhkm. Otto bnmcnfe ,difbn tatiirTiguriper trtduum,dc ido= lii er mtffapon tijiaa abolcnda. Scnatus Conjhn tiaifan Epifco pnm,quinemi- nem cb mtfcrat, ro?at utdcearc
- O-
faitcntiam ipfe fuxmfcnpto dc= clarare uclit. Itb. 4.

FN GERMANIA.
EXTR.A GERM.
15*4 Rchgio.
Kclp.
Retisto.
Reip.
Epifcopits ArgetUora= tenfis y uigcfvno lanuarij dit, ftccrdotcs citut Tabtr ms , damnandos ob contra chimab ipfu matrimoniti. Sthattk intcrccditpro ipfis itpud Epifcopum, contcn= ditcfc ut condcmnationem
Clemens Pont. idib.Unuarijrcfcri btt ctd Ftidcricum Saxonixprincipc, oratq^ utfuolega= to omnetn prcflet ctmorem atq$ bent uolcntiam.lib.4.
Vigcf.mo fcxto lanuarij dic,Lucer n& Keluctiorucoti ucntusaihtscfitde legatum I crctofaBo ij ?on= mittit i tiftciam doclrinam
Conucn tus prin cipit at= quc or= dinu Im pcrij ite rum agi tur No= ribcr=
g£. tb
Clemis Votifex
eo ufj; fuflincat, doncc per aclusfulmpcrij, quitum trat Isoribcrvx conuentus.
O
Epifcopusde ea re conque rtturapud Campegiu Car= dinalcm Vontif. legatum.
Senatum cxcufaiUNonbcr I Lattre = \ confirmarut,dam= g<e legdti Argentintnftr. \ titt Cam 1 narunt Euangtli* tandtm pofl multum habi= \ pegiutn \ licam. Hoc autem tumuitrocitroqifermoiie, Cardinxlintercittera in ip=\ it.t difccditur, ut legati di= lem. , forum decrcto fttit ! crrent,Senatum tunc demii libro 4.' pemdiculu, qubd
tdfitturim Hpijcopo, m ijs I punkndis qui ucrh dciiqiuf ftnt, cum ipft in ccicrosfi cerdotcs fcortatores graui= ter cr feuere,ut par csl, ani rnidutrtifftt. CamptgM Vontif. legdtus.pndie Cal Martij, Noribergd datlitc rx-s Vontif. ad Eridcricwm, qui i.tm dbicrat: fcribttquc ipfc ad cum alus pknxs in~ fidiofr adultUonls ,dtqut vr.prims ti conatur per= I fuxdcrt ,fe adttcuptrandit
i
icosqiuftnHi Spi= \ritus,cr Marue uir ginis rciiqvias cir- cunfrtrent, ucta* bant ab ttllo deri= dtri.lib.4.
QucrunturUel uetijapudTiguri': nos,nouam religio nisdoilrina into= rum ditiqntm itu* utbi,atc i; ade6pa= can C9* publicam tranauiUitdttm iu

!ft GERMiVttlA;
EXf R.A GER.M.
1514. Rdigio*
Relp.
Religio.
Rcfp,
Gcrmani£ otium atque di= gnitatcm cjfe mijfum,ut ea pacTs kcncuolentiam eitti fibiconcilkt.lib.4..
Campcgius legationem fiwn expltcat in concilio principum, WM autem hzc crant capita. primum, ut morbo nafccnti ali= quarationcoccurrdtur,ey\ legdtum mtttitad conucn' tum im=
Ctfar
tffUt%e pontijici.e rciigio- ni, adhibeaiur aliquodrc= medium. Deinde tamctfi malc antea fit coUocata a j pmjHo
Pont. Gemanue pecitma,
ribergcf lolncm Kaunar tum. Is qucri= tur Vor macien*
ne tamcn propterca Vngd= •« jinitimis auxilium de= ncgcnt. Principcs impnmis rci-poderi fibipctunt ad po fluutU-e.i fcripto compre= hcnft, qu£ proxime fupe= riori conuentu Vontificilfe decre propofttcrant. Ad ea lcga= ' tum no tus,dc Vuormacknfisdc=\fcruari. crcti exccutione cogitandu . Uo, 4, cjfc dicit. Vrincipum pojhi Ixti accuftt tanquam /«*= retka,deq-Vont.Holu!itate Cr opera in bcUum Turci* cum,proUxe pollicctur. fe'fc'4<
Decmtitur tandem No rihcrgx. dc rcligionc , Ht
terturbari. Rcci= tantqtt£ paftmin commodd nafcan- turexnoudillare= ligionc. Tandem Tigurinos orantj ut difccdant ab in= jHtuto, atctj in ue= tcri religione pcr= maneant. Tigurini contra ad finguh qucrimoniaritm ca pitarcj^ondct,at= quc copiofc impri mis ea loca expli-- cant qu.ttantopc= re dixerantalij pu bUcantquietem,ac
communeotiu
t u
tufbare» Voflremo orant tit fi do&n- n.tmhancficrislk teris aduerfaripu^ tent,idantc fttieni Maij fripto fibi uclaliaquxuis ra^- tionecomonjlrcnt. lib.4..
Cbnjlantknf.s Epifcopus, Cakn= dis tuiiij,piijfo ad Tigurinoslibro ac pofka cdito, cor.a= turpotijicis dofln

tN GERMANIA.
EXTiRA GERMT.
151.4. Rcltgio. Refp. Rciigio.
Reip.
9ont.de uoluntute Cafuris •ndicdt m Gcrmditidpium yliberum concilium : ut td diemNoucmbris ». con ucnidnt ordines Spintm,de liberdturi de aclionis for= nuld:ut 4 uiris doftis co lli- ~mtur ex Lutheri libris d= xiomatd qu<c prtncipibus :xhibidtttur in proximo conucntu, quo jit facfflot progrefio cum ad conaltil acntum erit:ut intcrcd pu- re,cycx probdtd CccUfi.e intcrprctdtimc ■■ iocidtur ucrbum Dci: tie qui pofc= huc libeUi ey fcripturx con tumcliofe prode.mt.Ub. 4*
lulij die fcxto, pofl co= mitid Nortbcrgtcu, Rdtif- bonxm Yerduiddus uc cum Cdpegio omncspropeGcr manue cpifiopi feccdunt, jtque ibipriuatim fuciunt dccrcium, Nonbergico tnct xima ex pdric contrurium. D.tmnant onmino Luthc= ridottrindm,zyne in fucs ditionibits hxrcdt , ut jibi quidcm uidcntur, diligcii= ter cduent. intcrex dias cau fd , lcgcs qudfim jcrunt, dd(mcncLiit4t;m fupcrficie
4C
nam propugnare: dtcfc eo pdclv fua= dere , ne ab eailli receddnt.lib 4.
Tigurinifhtudf omnes dcturbdnt e fuistcmplis,qudm luteputct ipforum ditio, fub idus lu= nij. Vojkdrcjpon= dcntEpifcopo Co jhnticnjizyquam jit eiusjcriptti Da ucrbo conirdrium, cxfacrislttcris de= darant.lib.4..
CcefurexHijbd nid , idibtts lulij, v/duttcrpcrlitcrds id ordinesGcrmd= ni.ecoqucritur,dc dccreto Horibergi co,quodeo Yormd acnji conucllutur, quod ipfiui ducto= ritdsminudtur.Ap proburc fc quidcm quod dc cocilio jit ihtutum,fctumen dc cd rc jiiijfc ap= peUaitdum. Anti= quaticcirco Nori= ^crgiam^dcGcr-- nunosWuomdct--:
Vonti= jixroftm illam du= redm,qua folct per reltgionc quothus junte Vd= fchu cofc crurc,dc= no mittit dd Hcnri ctom A«= gUwrege, ^bencuoU- tiw tn cii fummxtk fnmontu. hb. 4*

IN CERMANTA.
EXTR A CltRM.
15*4
Religio.
Refp.
Relis
10.
Xeip
ac uejlimcntorum tenus,or dincm Saccrdotum. lib. 4.
Lutbcrus ubi uidetur= gcri dccrctu.Vuormacicn= fc, Gcrmani£ flatum dcplo rat,quodaffulgcntem cuan gclij luccm cripifibipatia= tur. prjcdicit impcndentcm grauem aliquam calamita- tcm. Ciefarify atcp, Anglw rcgisinftgncm miraturau= daciam , quod nomcn fibi uindiccnt Ecckfix defcnfo rum.lib.4.
Erafmut, Angli£ regis ac Cardinalis Eboracenjis fiufu, librum edit de libero irbitrio,cttiLuthcrus fcri= pto contrariorcjponiict,dc feruoarbitrio. lib.4.
Hcnricas Zutphanicnfts apud Dictmarios qui funt ad GermanufinescuaBre mefibu<s,ubidocebat, co uo catus fc contulijfct,propter cuangclij doclrtiutm,mag= no cruciatu ejl inicrfcdm. Ub.4.
Qucruntur Argcntin cn fis faccrdotes apudScnatu Impcrij, quod Argetiit£ uc f«j mutctur pubiicc reli= gio-.deniqi quod jlbifua 110 firucturpwilcgU. Ub.4.
enjiiubctparcrc, non impune latu ros,nijiitafaci't. Hoc credttur ji~ cijJcCa:far,utin bclluGdlhcu pqii tificc ftbiquacun que ratione dc= mercrctur.lib.4.
AntvniusLo= tharingix dux, pcena. coflituitin fuaditionc aducr fiseosquipro co cianc quid dicc= rent,quodcffcte Luthcri dot\ri= na,quiuc libros il tius ullos habe = rct,niftintracer tum diem cxkibc ant. lib. 4.
ltiHcluctxi,Tu regix pucjcrfu; loximc Oxtimw Verbi winijmL
hlefe No
uebri, S«c=
uirujhcant,
k fuo domis
.no Comite
Lupfio,co=
rumq; uici=
ni a fuo ma
giflratu dif
fidet, pro=
pter oncra
qutbus quc
ruturfcgra
uari. Eum
motti extin
guit propc
ad atiquod
teptts Scna
tuslmperij,
qui tti crat
\ls\ing£,ab
Imperatore
confHtutus.
Vcrum hic
iftttt non w . •. coquieuit,
fcdfititini=
tiu intcfuni fum,domfu£in Tigurinom fini= bu<s,cap!iuu ab= ducit:ato Li ita Ti= gurinx duionts nottfanrii homo, fcdctiamtcrrnini uwLantur. ti'0.4.
nochi coprebcn-
aitygrauif frmi iti Ger mania bci= ti. tib.4,
Caro lusBor= boni£ dux,hac iffhtc M$ife obfidft, fcdfi-u^ fira.ln= de fcrc= cipit in \tdiain. Huc rex Galli£ pcrfectv
£«V\ic= dtolanu capit, faptant ad Tft ' nutn fht mc,fub byemc obftdio ncclgit., tib.4.
"1

IH CERMANTA.
EXTRA GERM.
1515 Rcligio. Rdpublica.
Rclig.
Tridtricui Vah- titius cr Vhilipptu Badcnfts ,principes Scnatuslmperij,la= nuariomcnfe,ddSe nitttm Rrgcntincn= fcm dant litem, mo nentq$ ut db incoe= ptodcftftant,tzrom niafuoioco rtftitu--- ant. Senatutmaio= ris in urbc uitandi motut caufit, Idibus Fcbruarij rcfbcdct, fe non potuiffc po= ptdonon permitte= rcEuangeU)doilri= nam.Gratprincipcs ncdchtoribus ftdi= tioftsac turbulenUs hominihtt fidem ha beant,neq;defiali= ter cxiftimet, qukm fasfxtdeijsfiuiom^ niafuaconftlid dttfa diHones <ad impcrij pacem rcftrant dtqj concovdiam, /i'6,4.
Concionatores e= tiamcr~B.cdefi.-cmi niftriBucerws atque Qapito , doiTrim* f:!j.:atq } facl!,proli xa
Iterwm excitantur inSueuiaKuftici, ob di!ZUcdufa,quafi£r eiidrigttij doflrinam tueri, ct feruitutem k fe profligarcueUent. atq; eo nomine mag= num(ibifociorunu= merum,inoraDanu Hj atqueFranconia, conciliant. Yojhdata qthcdam numero ad duodecim euulgant ipfi, de Miniflris cc= clcfizcoftitucndir.dc decumispofthackfe, nift certarumrerum, nonfoluendis: dein= dignn ftruitute er uerbo ~Dci cotraria, qu<tprcmdtur:dtue= nationc inique ftbi intcrdicti: dc Jyluk, quce communes effe debcani^atqidtalijs tributis, & muitis p t cuniarijs ,qv4s'u\im mcnftm: crefcere con qucrnniur.Dcijsfa= tis fibif cri kfuoquif que manftratu pe= tunt- Ub.<.
Virichusprinccps Vtiirtchcrgicus, col-
Tiguri= ni,cumkc<£ teris Hclue lijs, cxcep= tisScaphu- fianis et Ba filicnfibus, apud quos docebatlo anncs Occo lampadius, cr iniurijs er calunijs acerrimis prcmeren= tur.tandcm [anuarijdie quarta,per litcras,cau fam er ori gmc iUius odij er fi= multatk de clarant, fcc dus uidcli= cet Galliw regis repu= diatutexpo fmhntdeil htit fibi in iurijs,acfe prolixe de ijs crimi= ndtionilus
Rcfp.
Vigcfi= mo quar= to Ycbrua= rij dic, qui natalis c# Ccefttris, ad Yapiam co mittitur pr<elium in tcr GaUi<£ regc Tran=
cifcum, er Ccefttris ex crcitu, cui prcecrat Ca rolus La= noiut Bel= ga.Eopra: iio Ccefaria niGaUicerc gc capto, glorioftm uicbridrc= portat,Re= gcmcpchf fe abductit in Hijpa= nia. //i.4.

TN CF.R.MANTA.
P.XTRA GF.RM.
I^if Rdigio. Reip'ubltca. Rclig; Rclp.
X* orationc,ratwnc reddunt. lib.4.. . Thomas Muncc rtts, AifkH ad fincs TuringLc primum, dcindc Noribcrga:, acpofircm6,pulfu< iUislocis,hV.dhufij, quodcfloppidu Tu ringis ,nouurn do= c~lrin<egcnus profitc tur,dcquadam jbc= cu aufkra, re ucra fupcrflitiofa carnis mortificattonc : dc colioquio @r cxpo= fhdationt cum Dco: dc fbmnijs: qutbus ma.ximcDcumpa.te faccrc uoluntatcm fiumaffcucrabat.de mtcrfictcdis impijs, Crconjhtucndono uo rcgno,in quo foli pijuiuant. Hic anabaptifixcx fitte, cr feditipnu pcr Tu ringiam, Sucuiari atcu Yranconiam au Cwrfiiit. lib.;.
butheriu r«= fcribit ad fcditio= fos rufticos, dicld* at quam fu ucr=
lcHzHeluclioril par ud tnttnu, rezionem
* o
fuam k principibus Sucuiae confccdcra= tionisjbcijs,atq;im= primisaYerdiiiaudc occupatam, conatur rccipcrc,oppida a/t- quotatq-,inijs Stut= gardiaifuburbtum ca pit,fcdpartim ino= pia pecunLc, partim adticrfarioru.poten= tia,dcftiiitAbinccc= pto. lib.4.. Georgius Tmcccfiuc Vualpurgus, dux cx crcittts-Sucuici fizac ris,rcpu'ifo Vlricho Vuirtcmbcrgico, rc= ccptifq; opptdis qu£ ■Uc ccpcrat, mouct in ntfkcos tumultui tcs.Cumautcmdcpa. cc atq; ttidtn dc inau cijs utrtnqijruftraef fctaclum,ncq;altcr= utros Senatus impc= rijad ullam concor= dke incunddcratwne adduccrc pofict, r«= fnciaTru:ccjio,uin :untur,pxrt'.mbcUo, Lippcnij infi-j, vU
purg.it, qui bus immeri to grdUdba
o
tur: a-cmpc quod coira lcgcs fixdc= ris,V:ta!fu'- iejibus pro ptcr rcligw ncm pcrich tantibus,ad tterm l-cr= din-andu co nm princi pcm auxiz lia mififict. qu-od Badc=
nam i
-ai
qiiadam io ca occupare propofuif-- fent: etaii.is ciufivojica lumnias.Po ftrimo osie dut nihil fc f:ci\fcinrc= Ugionh im= nmtationc .tducrfuslc= 9,cs cr pa- rafccdtris. Sthoc ipfu
os
offvfe
VjJW
Antonius LotharigLc d:tX; cum Ciaudio Cuyjhfra* trcfuo,atqi, GalUco cx= trcttu,ad rc fangMcdum bctlum Ru= fiicoruquoi >:x Gertna= nu in uici* n-am ufquc
!. OtihiiVlgl
am pcrua*. fcrat, Ta* berfias uf= quc progre\ Ji w] I

IN GF.R.MANTA.
SXTRA GERM.
15^5 RclipK
Kefpub. Rctig. Refp.
bo Dci contrdrium
tpforum incccptu,
itque omni rdtionc
dcbortdturdfcditio
nc. Refutatetiidlio
fcripto, duodccim il
lorumpofhildtd,dc
docethihileosfubU
renodebcrcpotius,
Quttm drnut futnert
contra, mdgijlrdtu.
Siddigdnturdd int=
pictdtcm, dlio ipfis
'tjfcfugicndum,non
drniis rcfijkndum.
DoSbrts etium co=
rum ut impios,fcdi=
ttofos dc cructosuc
hcmcntcr. dticjh=
tur. lib.;.
Luthcrus,dr?u=
mcnto huius exor=
t£fcditionis,ddnio=
uctprincipts,quiin
drmiscrdnt dtq-cos
imprtmis qui cudn=
gclio rcfifiebditt, ut
dttcnddnt ddDciiu
dicium,nca:ucr'M
1 ■ . /> ti tdm obfiindic rcfi
jhnt.itcmut cocor=
di<e rdtioncm dli=
■qii\intdnt,ncc fum
,mo iure agdnt cum
'
matn dd Dunubium:pdr tim figd ej- dcditione, ddidusApriles. Lib.^..
Excitdittur dlij ritjU= ci in diuerfd pdrtc Suc= ui£,circd Hdldm,ej- pcr frdnconidm. iidedma Cexfyt dic Apnlis, qui tu crdt Pdfchx dics, Vuin= Ipcrgum oppidum occu pditt, dtq; tnter c£tcros ncbilcs, Ludouicum Co nitcm Hclftftenum, Mu ximitidni C^ftris filid nothd, cius uxorc, cum fliolo multis Idchrimis jruftrd dcprecdnte , hd ftis confbdiunt.Eps,diui fos in duM pdrtcs,Trttc= ccftus duplici uicbrid aedit ey prqftigdt: pri= muni in ugrp Vuirtem= bcrgico, ubifcucrifiinc Comitis Helfvjkni mor= tem uindicdt,dcinde in Frdiiconid dd Engclfh= tum uicum,dd:utorc Lu douicoprincipe Yddti= no. inde contcditucrfus Alpcsin Sdlijlurgcnfiii agru, ubt tugebi-.tctidm cd fcditio, fcd dttec rufii= coritm cum parte copid=
ddt,dmi ccdtquc ut intcr cofccdc rdtose? frdtres dccet,fc cum dgc du fuif= fe. Dcni quc do= ceri pe tunt, ft mdVc fe= ccrint: dlitcr fe non pof fe,qu£= citq; uis infird = tur,dfu fccptdr$ ligionc rcccde= re. UL 4-
dttur: quo locot*Lo= thdringi, qukni Alfd= tici ruftici, mdximo nu mero coue= ncrdnt.Eo= rtmautcm, trtbuspr£= lijs,ocbdc= cim millid creditur oc cidiffc.?ri= miim ddLu pfjhnum ui cum, dcin dc dd Td btnus(qud tdmc in pu gnd,princi pis fidcs dc ftdcrdtd fu> it,)pojlre mb dd fdit- ces Vuilcrx udllis. quo loco Comcs \fcmburgi= us cslocci fus. Itb. 4.
Vcncti Gtifmeieru fcditioforii

IN CER.MANIA.
EXTR.A GER.M.
1525 Religio.
Refpub.
Relig,
Relpu.
nufcris iUis rufhcis, fcd difccptationc atq; iudicio rcm totam cb ponant. lib.6.
Luthcrus, pofi= quam intcttcxitrufh= cos objhnafe agcre, nccullam jpccTnre co cordiam,fcdbcUu no in pontificios modd, fedpromijcue in om= nan nobiliutcm ma= turarc: tumexcitatct accendit principesin cos, atq ; adco elafiicu canit, monetck ut in cos tanquam in effvra tasbclluas ,acnullius rationiscapaces, im= pctusjiat ab omnibus, Hunc cius libcllum ut nimis acrcm cj- crucn'. tum multi reprchcn= dcrut.lpfe prolixerc= fpondit,cosq ; quitam pertinacitcr magijira tui rcfifkrct,indignos effe mifericordia con firmauit. lib. $.
Carolofhdius, dwm rufhci ftint in armis,et fpcm concipit de coru uicioria , tum dijiidet kLU-
rumpcrAlpes inlta= liam figicntc,tandem Trucccjim conquic= uit. hb. 4.
Munccrm in Turin= gia quod diu antea mohcbaturutpopulu cxcitaret,nucdcmum pcrfcit, ciim antca Mulbufij fhtum rci= publici pcrturbaffet. Pbifrrus homo infig= ni audacia, Munceri focius,agrum Isfeldiu dcpopuldtur: ca-teri Mansfcldicum inua dunt. Munceruscum trcccntis coniungit fe Irancufianis, ma gnumq; illi aliquidfa ciuri effe uidebantur, ni Aibertm Qomes Mansfvldius cum par ua cquitum turma,oc cijis duccntis, eorum impetum retdrdaffet lib.s.
fridtricus Saxo= nix princeps mori tUTi Ishabuitfatrtm loannem fucctfforc. uixcrat cnim in pcrpc tup ccelibaiu. lib.s.
rujhcoruin GermanU ducem, ad fe confugi= entemreci= piunt, atq; dnnuo fU= pendio do= nant. Is tan dcm VdU= Uij,ubido- miciliuhd= bcbat,pro= ditione fu~ it,ej-exin= fidijs,inter frttus. lik
4-
Albertus Mdrchip Brandcbur gcfis dntca Vrujliif ma gifkr,posl uarix cum Volonia: rc gc Sigifmii do betta, cu iamfujhne- re non pof= fct, necuU lum utl ab imptria, V V

I.N GERMANIA.
EXTRA GERM.
i^if Rcligto. Retpub.
Relig.
Refp.
4 Lttthero , (jwrf/i rfe mijfd,jhtuis, cojifiio ne,etidgaMSdlijs no ucre doccret: confcrt
fticdtiftm: Rcfoon= ckttctmett $ m Lu= thtrus copiofc. Voji opprejfdtn ttcro ru(h= corum ftditione, tum Uiddedcftlutcfuct fo= licittis,cdito libello cx cufdtfeapud Luthe= rum,dtichrcm fi rujh asuUius mqtusfuijfe iiegat, quceq; fcrtpfc-- ritdereligione, ditfe nati dcfiniaidi,fcd di= fbuUndi cy ucriutk inqttircndx ccaift fcri pfsjfci Luthcms chri= jliiiie pro co etplid Orincipes deprtceUtw, Itb.s.-
Luthcrus uxorem ducit e moni.dibui u= tum. hoc eiws dduer= ftrij duide, Unqtum tortifimum dd crimi-- nxndum argumentu, xrnpiunt. Ub.f.
Lutherut ckm dn= ted dccrbc in rtge An= •' gti*
Viciitiprincipcs Tu ringict, Saxones ,Io= dtmcs clec~hr,eyGeor gius eim pdtrueUs,
ctixm in ipfum cxilij Philipptts Ldntgrd= uiticHcfiice,(yllairi cus Brunfuiccnjis, col le£b exaxitujmpetu fdciuiit in rufdcos,co= rum quinq; mittU cir citer occidunt, Yrdn= cufium occupdnt,tre= ccntoscdptiuos cdpi= tc mutfhitti. ipftm c= tictm Mtmccrtm etliii fc cjfc mcntientm, dc morbtm ctum fimu= Untcm,cdpiunt. Isim pojbirisfuis iti rufh= cos infttuducrdt, ttt ccrto expetTdrcnt dc ccelo duxilium, cum fe uiderent hofibm in feriores. idcocj; bcM inicrdnt,cdntiam ti= Jad prcecinentts ,quo (mEk Spiritus gntk implordtur. utcbdtur isdrcus ccclcjiis, qui tumcutn bclhra ini= tim cjl itppdrebdt, ar ZHmcto^ddecscohor tdtidos er inftsmmdti dos r qtufi beiKUolcn
Dijlidci in Hel= uetid. Zuingli (« i Lu thcro de coau Domi= ni: con= tcdit in coai£ uerbis ejfe tro= pu, qua les funt tn bi= blij: nitdti. Luthe* rtts ne= gdt,dit= que cor ptis cjfe in pdne ic uino, ic o --
Ctfh
rc pcra pLHtm fcquun* tur Sd= xoitcs, Zuingli um Hcl uetij, li.
6.
licld Cccft=
re prcefidi= um obtine= rct,Undcm Polonice re gi Unqudm fuprcmo fuo mdgi= jlntui fcfc dcdit, dux Prufiice db coftluU= tur,Mdrid= norum Tcu tonicortim militum or dtncm mu* Ut,Eudngc lij doclrtm fufctpit, cr dliqudnto poji Fride= rici Uditicc rcgis fit.mt Dorothei in mdtrimo nium ducit Extjlit pojhdVudl thertts Cro bcrgtts, Al= bcrto ddtter fctriusfiMd rtanis milt=

I N GERMANIA.
/ EXTRA
l<ti ReliJiio.
Rcfpub.
Rclig.
CERM.
~~R7fpTb
gtie firipfijfet, ad= monilwic\Chrificr= no Dani£ rcge, mo= db pknashvmanita tis & cff.cij dd eim datiiteus,oratq:ut quoddcriusantcdin emScripficrit,id ip- fi-conda-are ueiil. I» catt: ficre fenten= tkm ctkm ad G-cor giim Saxoni£ du- ccmfhibii. Scdijni bilofiuntpfopterea rctnifiiorcs : cyanc= tkm AnglUe rcx con trark epifiok, cx= probratLuiherok= uitatcm <0' incon= fhntiam : atnare fe dicitTkcmarn\'uU feum CdrdinalcHbo raccnfiv: (queiv. cpi ftold fua Lutkerus regnipcfkm nomi= narat)iiciobtdqubd is eum criminetur, quodffc omnium iUe diiigetifUme caucat, ne qua ipfim lcpra- contagio hxrcat in hngtia. Accufiitctid Luthcrum incefitis, qucd cum moniali con*
ti£ Dci crgi cosfi= gnumeffct. lib.5.
Muihufitj Vhifh= rm,acpauio pofl c= >kmMuncenis,gra ui priu.i dc ipfo qv.cc ihonc habita, capitc plcCiwitur. Ub.s.
CccfarexHifpa- nk, eonuentu impe m indicit Augufte, :.n quo de Vuorma= acn.fi decrcio uiola to, dc fcdddis in Ger mania mctibus, & controucrfiisprinct iwmccmponcndis, de Senatus imperij cmendaiione,sQ- au xiHjs in Turcam a= giuelit. Hats fuc= ruht hce Cafaris li= tcr£Tcieto,i6.die Mdiji Veriimquk fiertiK perlatx fiunt in Gtmank, ncm= pead n diemAugu jh,iccirco de co\r,= muniordinum con= fenfiu,aiq; imprimis Yerdinandi, Cccfa- rii,adeacomitklc= g4i,produtlum.efl corum tcmpus ad
Fonttftx Clcmens,in tcnm dum Kex Gailtce detincturin llifpank, fcriptis 20 die Martij ad Senatu Varificfiem litcris,hor= tatur eufid= tis iam fiua fbonlc in= ccnfium,ad fieuicndum ineosquiet Votijickm doilrinam dcfpicerct,
Huange licam am= pleckrcn = tur. Ub.$.
LutetiiC, dii rex ab= es\, Theolo giSorboni= cijacobum
¥abniitStd :
pulificm,tu\ quodoaulo
1 £
Politioran
tbus Magi fkr ordinn O" Vrufiia creatus. Albcrtus e= dito ficripto fi',ifiachra= ttcncm red dit,&quc= admodu ex tremanccef fitate coa= clus,cumab Impcrio dc siiiucretur, iit Voioni clicntcla fic fit dederii, copiofie cx= plicatjihs.
Cum pax inter Ccefa= rcm zyGal Utregcca- ptiuwmfic= ri non pofi= fet,Aloifiid rcgis mcu ter,mimen difuicaufia, cuin. Btoht rico Britan niccregefir dus imt,

IN GERMANIA.
EXTRA GF.RM.
152." Rcligio. Rdpunlica.
Reiis;. Relpub
contrdxertt mdtrt= monium. lib.6.
Luthcritt Angli£ regisfcripto rcjbon det,contrdfudin fcn tentiam , prccibm dinicorum dmdittcr fcfcripftffc ,ckm dd Caietanum cdrdind lem, Georgium Sd= xonice ducem,crE= rdfinumKoterodd= mumdlus,tumuc= ronuperad Anglice regem,nihilq;fccf= fecofecutum, qtum qubdomncs cfjicc= ritfirociorcs. fhdte riimirum fi jicijfe, quodindulisprinct pum quccjient pic= tdtem, loditnem ui= delicct Bdptift j. in= terpurpurdtos. Cu igitur pldcide & d= micc fcribaido ni= hilprofcUt ,didiv fc Ydtionem initu= rum ejfe deinceps. Ub. &
Sp#»«
undecimum dic No ucmbris. lib.
IndgroVuorntd cienji dd Vetcrshe= mumoppidum ,ru= /Uci cotrafidcm dtq-, iusbetti,pojlqudin dcditionc fvcijfcnt, infbec~hintcdtq;ipfo ctidin truciddiite Ri chdrdo Treuirenft drchiepifcopo, md= gno numero occi= duntur. lib.4.
lnBrifgoid,ditio= ncErncfHMdrchio= nisBddcnfis,quitn= dc Argentordtit pro fugcrdt, diligcntid partim Scitdtus Ar= gentineitfis,pdrtim BdfiLicnjis, mdgni motus rujiicorum fc ddntur. lib. 4.
Augujlce^coiiuen tm Imperij, quo ne mo,proptcrfcditio= ncs,uelpduci omni= no uenieblt,reieaus cfiinCdl.Mdij infc= quentisdnni, Spi= rdtn. iib.s.
cius do£lri= iidm indo= Qx omnino jirre no po terantUum quod eum rcndfcenti Etugclio fd ucre fufykd bantur,pel lunt e Gdl= lid.R.ex¥ni cifcus,ckm idcognouif fet, fcribit cx Hljfd--
nid, iz No= ucbris die. ddScitdtuni PdYijicfcm, ut omni d= ctionefupcr fcdcdt, do= ncc ipfc rc ucrtcYtt. lib,s.
pY£ter c<e= tcrd in hanc fcntentidin, ut Tuy= cdYum ifri= pctus,etpe jUfird fcch LuthcYdna projiigc= tur, Iqud non muvus pcricult jit qtidm cItuy ciSi lib. 6.
GdttisYCX,
qubcl pdcis trdchtioiio
ftCCcdcYCt,
dcrioricogi tdtione dc folicitudinc pturbdtus, in dducrfd itictd.it udle iudir.c: fcd Cctfdris col loquio yc= credtus,qui bcnc ipfum IfcYdYe iu= beretme= liustdndem cocpit hdbe re. Lib.6.

iN GERMANlA.
E^TRA GERM.
515 Rehg. Refpub,
Relig.
Rcfpub.
Conjhn
icnfis
Epifco =
pllS, \o=
mncm
Eugliu
ftcerdo
te, qubd
pontifi=
cium do
gma no
pcr om=
nutpro=
barct,
Mcr=
'burgi
crcmari
utbct.
Ub. 6.
Gcrmanice principcs ualdefrcqucntes, atquc ordines imperij conuc= niuntspirce <td comi= tia. lib. 6.
Ludouicus Vngark rcx , Spirx aducrfus Turcam auxilium pc= tit: dccernitur,fcd fero lam cnim Turca regcm pr<eliouiccrat. lib.6
Ctcftr pcr litcm con tcndit Spir<t, ne quid in comitijsagatur dcrcli= gione,fcd utgenerale conciliuexpccktur: at quc ut interim Vorma= aenji decreto jktur. lib. 6.
6'
ctbefl,
Ciuitcttcs fuperioris Gcrmanix cenfcnt d C<e ftre cjfc pcpulMidum, qu-andonullt jbcs con= alij , proptcr pontijicis jocdus cu rcgc G.tHi.f, quod iu ofknditur , atquc djjii= 1 tam Li Fcus heUis inifjiinis Gcr j ccmati- nianig jhtiis omnino j bus, ey itapojhfliti i'.tHclind:--- : Cicteris
t i:-nicc concili-' €orum
Badence IniturpaxMctdrucij aelue= inHifbania,decimo tiorum, quarto dcmum lanua= Ecciiw, rij dic, inter Cccfarem et Yabtr, Vrancifcum GaUue re Murne= gem: quibus conditioni rus do= bus uide apud ipfum tlores Slcidanum. Spcttzbat pontif = autcmcopotifiimum, cijfubfi ut^rChrifUancereligio nem lu= nis bojks, er fcftce tm nij, de therana:qu<tsuocdt,h<e pontifi= refes,opprimerctur.ho< cia do= interc<etcra,C<cfarc ac clrinadi rcgem fbeftnrc, fcripto fbutatio comprebefum erat.Rex nem in= expacb domum rcdit, ftituunt. duobus filijs natu maio Oeco= ribus in Hifbaniam obfi lampa= dibitsmifis. lib.6. dius e? Turcarum Impera alij qui= tor Belgrado profidus, dam firc cum Uanubium atc^ Sa nueop= uum tranfjffet , Vng, pugndt. riam rcild pctit. prdio Zuin= dcccrnit cum Ludouico lius rtge: qui uittus mfuga ptrijt'. lib. <?.
Ccefar inHifbanict d. dtuxorcifitbellam ,Ln ;itam<e regis E manuclit- fJum, jororem loati nis, qui patri futdffe rat. Lb.64

IN CERMANIA.'
EXTRA GERMAN.
llfS
Refpub. Reli^.
Reipub.
Relig.
um, ucl decretum Vor- \focijs macicnfe ufq^ adgcne=. commit ralc cbcilium fttjtinextA tere nol R-edcm ciuitates, Augu \lct, idxfc fli die quxrta, poM.it. i \ nc facc= qudtdxm principibus of\ret afuo jirunt, demonxchis no 'fctutu fubfdtucndis,dc ecclefi- j prohibe xjlicoruabrogxndis im= j reiur. muititatibus, de jvrijs j Txndc .tbolendis,de ciborum li IpoR di= bertxte, de libcris cere- ! jfutatio monijs. lib.6. tiemde= cerntit, nc tdltt nouum
Vrincipes euangelici dogmx atm ciuitxtibus ,defoz= fuos in= dere ineundo , fi qttis\trafnes profvfiionis Chrijhxn.e\admit = cxufxperichtxretur, col txnt,fed loquium habent.ucmm doclri= rcsdijjvrturinaliudte= nxm pb pus, quodlegxticiuitx= tificixm tum nuUu deex re mxn= per om-- daUmhaberent. lib. 6. niareti= neant Ub.6.
Epifcopi principcs, cum rcligionis altionc diffcrcnddtn putarent, dc propterea Sxxo xtq; Ldtttgrauv.ts dc difccf fioitc,re mjich,cogita=
loannesScpujv.-.sVay uodx Tranjiyi&inus,??. nonidt rex i Turcafdu= txtttr, cum in etus tutc- Ixm contrx uim FerdU nxndiconjugijft. con= trx Ferdinxndus debcr. fibi regnum expacio cb tendit. uide i:is utriufq; coptofius explictttum, tpud ipftim sleidxnmn. Utterimferro, non ftli jblum,fedctiifnitimis popul<sjuncfv,rem to= txin dccernunt. lib 6 FrancifcvA G.ttlizrex, coditionibus Madrucia nx: conueniionis , tan= quxm iniquis, ft&re non uult. Fccdus inii cu Ve netis ZT "Poiifce, ad ttt= cndxm ab lmpcratore terrx cr mxri Itxlixm, ZT recuperxndum Uex- politanum regnum Vro dit xb eo fiafxcti xpc!o=> gid: cui cotrxria & Cxft rixnisopponitnr rcjbon )h. lib.6.
Vontifvx ptr litcrxs, j Cccfm,d,z inito 4 fc, pro mxVc rclxtx meritorum ergx ipfum grxtix, ad tu- tandx Ititlixm, fccdcre,

IN CERMAN.
EXTR.A GER.MAN.
U j.6
Rcfpub;
Kdig.
Rdpub.
Rclig.
rent, tandcm Sptr£ de= ccmitur, Vtconctlium ft nonpublicum,dtccr= tc Gcrm<uu£ intra dn= num hdbcatttr, utVuor mdcienfe decrctu dd con cilmm ufy remittktur: atcj; dc ea re ligdtio mit tatur dd Cafarem. lnei fententidtn couentm ad exitum Augujli dimit tttur. Ub. 6.
Gcrntdnit princi= pes, cum proptcr bcUit Turcicum in Vngaria, accelerdndum ftbi ejfe le gationan dd Cffire ut derent, iinpctrdittdGdl lt£ rcge, quo compen diofuts pcrtteniretur in Hiffdnim ,utquatuor menftb:u,fiik legdtis li= cedtper Gdllidm in Hr= fbaniam iter facere Itb.
Germdni principts
iliquot deletli Esling£
conucniunt, eymutato
k mittcda levdtionc co rr < i
jtuo, quod eam moram ncgotium ferreno pof= fet, Cefarcm ount per
fignificat. contrdCafar apudeum expofhddtde iiktk ftbigrdutfiimk in ittrijs, benefcij eygra= tiieloco. idemfcribitai cdrdinales, utpontifice dd pdccmfici~hnt: dc im primk qtt£ in Germa nid pontifck cdufxgef= fcni,commmordt. epi fbU legunturdpud Ski danum. ltb.6.
Gdlii£rex,perocca fone fdei public£, qm Germank dd quatuor menfes in Hifbaniam prof.cifcctttibm ddb.it, Qchbrk die fcxto petii db ek per literas ,uthoc tcpore tdm affitCh per bellum Turcicuey pro ftrdto, Ctfarem horten turddpacem. Dehkli= terk Ctf/Tir ubi cogno- uit,Nottembrkdte 29, ddt alint dd Gcrmanos, utftbi k ftmuldtione ey frdtide GdUkd cdtttant. Kegi etidm comottct in uidiam, qudjt k Turc^, dd Vneariam initddcn=
O
<km cxcitaret- Ub.6,

IN GERMA.N.
EXTR.A GERMAN.
1^26-
Reipub.
Rclrj
Reipub.
Rclig
Uteras,ut propter peri= culimagnitudincm, rc- ditum fuwm in Gcrma= niamacceleret. Comi= tia indicunt Rdtfbon£ dd fecjucntis anniCakn ddi Apriles,beUi Turci= cicaufi. lib.6.
Mittuntur dconjcc= derdtiskgati ad C<efi= rcm, utFrdncifcu Sfvr= tidm Mediokniprinci= pem refhtu<it,ut accepta pecunia,rcgis Galli£ li= beros obfidcs dimittdt, utdb Anglo rcge mutuo fumptampccunidm fol uat. lib. 6*
IN GERM.
EXTRA Cf.RMAN.
1527
Rcip.
Keli£.
Rclpub.
Reiig.
Ltondr
dus C£=
fvrEm=
gelijpro
fijfor in
~Baua=
ria,pofl
multdm
difcepta
tione dc
doibrina
Eudiige
hj cum
ipfis af
fcjfon
bus, i»
quorutn
loanncs Fride=J Sangalli,ejuuU ricus, pnncipis Anabaptijh infi SaxonL-e filius, gnis fratri fuo, ducit in matri= coram patre dc moniitm SibilU, malrc,caputab loannisducis fcindit, qitqd id Cliucnjisjiliam. fibi aDeo man= Defbonfa fuerat datum cjfc dice ei Catbarina fo= rct. Magifiratui vrC^firis: u<= autcuiajtimip ■umproptcrreli fi caput ampu= gionis in Saxo= tat. lib. 6 nia mutationc,
iim eft i paclis,cju6ddice rcntnon c(fefcr= uandam jide h# rcticis. lib. 6.
Bcrnatcs Helue= tij,ijDcccmbrls dic, edito fcri= pto,difbutatio= ncm in urbc fua de rcligionc de= ccrnunt: uicinos cpifcopos conuo
C£farValoicti,Fc= bruarij die 1., kgatis vcfbodet,Sfvrtiam qui jit chens lmpcrij,fe 110 poffc libcrare, niji pri usbabitd cognitionc: R.cgkiibcros,ciim c rit paritu fccdcn, tunc fc dimijfurii. Angl rcgcm jibi cjfccsami cum&conjccdcratu, ipfumq; kfc mbd exi= gere. iib.6.
Carolu; Borbonius Ncapolim fubCccft= ns impcrio profvih^ m,exiunere Kon-l capitjpfe mumfcan= dcs qcciditnr , miiies
urbcdinpiunt
C1i=
tnetts

ro germam.
EXTR.A GER.MAN.
152.7
Refp.
Rclisio.
Eefpub.
Relig
numero erdtEc= cius, tdn dan db epifco = po Pdf= ftuienfi h£refe= os 16 die menfis AugufH damiid=
tUT, dt(f;
Bdiidro princip: Guliel= mo tr^ ditur, ut exurd= tur.li. 6.
Rtttlfbqtke in co mitijS) proptcr folitudine prin= cipum,nihildgi= turMittuntur tdntum 18 die Nidij,ddC(eftre, liter£,decompo nendis ciuilibus difcordijs dcbel= lis,de dcccleran= ddfudin Gcrmu nidin profittio= ne. lib. 6.
Mdgiflrdtus Argcittincnfsde ccrnit ncquidc= incepsmurbe fe pelidittur, ey cili quot extrd urbc locd fcpuitur<£ confHtuit. lib.6.
Indicuntur co mitid Imperij d Philippo Bdden fi, in Eerdiiidn= dilcgdtiGcftris locum fubfHtU= to,ddinfeqH:n= tiidnni, menfis mdrtij initium Kdtifooiue. lib. 6,
cunt , dctu ddfint mut idni denun ciant edru poffcflionic qudsinfim busfuisbd= bcdnt:the= ntdtdde quibus di= fbutdri uc= lint, dC fm mul difhu= tdtioms lc= gent propo nunt, ncm= peut exfo= Iduetcrisdc noui tefh-- mcnti am=
tur auShri pit. lib.6.
mcns vont. obfdctur, dc poftfeptmii dcmum mcii= fem Hberdtur . Geftr dccc= pto hoc nuncio, ludos dtq- fhccklculi, quxproptcrrc ccns itdtii filium Philippu edcbd>itur,cefftrc mbet.cx cufdtfe de cd rc > imprimis dpud Anglid-rcgc Pontifi= cis obferiwitifiimum . Aft= glus cd re fbridfiis incitd= tus, dperti dnimu dd bellu ddijcit,lcgdtuntq;Cdrdi<M lc Ebordccnfem de fccderc mittitinGdUidm. lib.6.
Gdlik- rex, inito cii An= glofocdcre, Edutrcchu. in Itdlium mictitfubfidio Pd= p£. is Papidm cxpugttdtdc diripit, Alcxdiidridm cd=
tdte, dc ut modefte cy fine con= uicijs om= nid fidnt: quicquid ibi decrCtu fuertt,rdtii cj- firmutn pcrfudmdi tiottcm effe uolnni. lib.
Borboni£ dux Ront£ mortum, Lutcti£ per Scnd tufconfultu ddmndtur Lcfc mdieflttis, boitdcf eius pu= blicuntur. Tulit fentcntid Antonius Prdtcnfis Cditccl krius. lib. 6.
Fiorentini.quo tempo= re Pontikx ClemensMcdi c£iis obftdioiie tcnctur,fd= milum Mcdicam txpeU IvM v.rbe,dc GdUis duxilu fubntinift: a:H. Hb.7.
c

I»
IN GERMAN.
EXTRA GERMAR
r5iS Rclig. Rcipub. Rcligio.
Rcfp.
Conjknticn 'cs,dpud quos ioccbdt Am= brofius Bhure rusjdtm iatn ntekclcropro ptcr ldtd/s dd= terjus inhcne= h cotubcrnid, fcortdtione xdultcria lc= gcs, diffcnfif fcnt,dcproptc= edclcriKcxccf j:ffeturbe:nuc icmum pofl Bcrncnfcm di= 'j>utdtionc,mif fm,dw, imd= qines dc reli= qtm impicti ce= rcmonus, dc fud urbc detur= ant. lib. 6.
Lutherutpri mis dnnitjnter aUa fcripfcrdt, beUieeretrt cti
t~>
Turcd mhil a liud cjfe quhn •pugnare dco
Ldntgrduuis ct clccbr Suxo ni.c,ddmonitik Vdccio lurifc. Suxonu prin= cipk conflid= rio, dc bcllo, quod dd oppri incndum Ludii gcliwm, dducr= fwm fe compa= rdretur (uerenc dnfdlfo cefv.mct quiuolent) co= pids ipfl dd fe dcfindendum compdrU. Sed cum ncmo dg= grederciur, dc de bcllo cogitd
Bcrndtes tdmctfi db •mnibus prope Hel= uctijs dbfkr renttir, in= \cl)oant td= mcn difpu= tdtioncm,fc ptimo die ldnudrij.E= pifcopom co nemo uc nit, cx Gcr= mdniceciui= tutibus mul ti.Themdtu dcfndcbHt Zuinglius , QccoLanpd
GdUioc dtq; Anglice rcges per lcgdtos k Cce firc rcs fuds repetunt, Gdllui fuos libcros, knglmdcbitdexmu= tuo trecentd miUia au reorum: proptcr non fcrudtum mdtrimonij pdclu,quingcn'dmii !id:expd£b,trium dii norupcnftonc, qudm ccntwm trigintd tri wm tnilliwm durcoru quotdnnis, promife- tat Impcrdtor.Ncgdn ii,tdndcmperpri£co- ncm bcUwmindicunt, lib.6. ■
rw,Cdpito Bldurerm: oppugnd
twm ufqudin ef dius,Bitcc= fc ncgdrent om nes,ncc probd= ricotrdpoffct, difccffum cjidb drmishdc lcge, utinbclli futn= ptum aureoru mitUa ccntwm dcpendcrct epi fcopiLcintgrd= uio. Fdcciusfdl
qui nos tan=\ficonuiftus v ac quam fidgclloUimiffns,tundi
GdlUccrexYrdnci= fcus,qu6d lmperdto= rc ftmoft qu^ddin co tra ipf.nn idtlnrc dtce ret, de difccfione ex dt Conrd= I Uifpdmjs,drguit cum iiis Trcgc=\mcnddcij pcr litcus, Yiis AugufH\dcprouocdt dd ducl ni.inu<,qui hi/m.liter.crcdduntur
t.mdi- cum dliunde qukm e ft= crislnblijs ddiumcntd
fibcxitU/mMdrtij. Ub.6.
Vaynodd menfcA= priii,conqucritur ct- jlbi qu.vrc= pud ordines impcrij
IF

1N CERMANIA.
EXTRA CERM.
1518 Relig.
Rcfp.
RcJig.
Rclpub.
uerbcrarct. Hocquid uarie accipicbdtur k multis,cj-Pon tifix dtq; eius adminiflri id trahcbHtadoc= cafionccalum= ni£,iccircohoc anno libmm e= dit infcriptum Lanigraw.o, quo fuperioris fuifinpti rdtio ncm reddit,zy copiofedebetto Turcico trd= &At. lib. 14.
Argcntiii£ Pontijicij docko rcs,QrEcclefice miniilriueni= unt in grauem de Miffit ponti= ficia dificptati= onem, qv.am Se nattts publica dijbutatione fi niri uolebat: ue rinn ciirn eam pontijicij dcfu= gerent,edtcitne poftbac fibi do
Antuerpia: ca= pitispocnaslu= it. lib.t.
Sueuici con= fccdcrati mo= ucnt quicftionc Lantgratuo, quodis focijs earu ficijfct in iuriam.Sed co= pofita dcmum resfuityfubcxi tum T>ecem= bris Vormd= cL-e, interuentu Paldtini.lib.e.
Comitia im= perij, indiih anno fuperio= ri,proptcr bcih tumultum ntd= lahabentur, prolegato Cx= faris principi= busrenuncian= te nc uenircnt, iib.6.
Calendis Au gufti, Ceefitr d: tisValoictilitc ri),{mperij con
rct, nequc prxficli dt jbutationis pcrmittc= rcnt, difce= iit. Exitus difbutatio= nis,adi6la nuarij dic, s fuit, lit thcmeia propofita probaren= tur,atqttca magiftratu ton Berni titnt1H,fcd tiam dlijs m locis fian irentur, MifJs,ari<s, .ttq; fhtuk nbiq; fubla tis.huncau tcm abplii t.<c po;aiji= ci£rcligio= nisdtcm,ad tterna. po= jkritatis memoria, mrcis lite= ris in co- \ium\um in
pcrlitcras, dc¥crdi= nando, quod Vnga= ri£ regnum occupa= rit, quod contra ius gcnttum lcgatos fuos cdpttuos dctinucrit. quod £quis condiiio= ntbus trdnfigcre no= lucnt: qttod Ludoui= ctim duxilijsnon iuue nt,atq; intcrim in Ita liammiiitcsfratrifuo mifcrttm auxiiiit.O= rdtdcmq;qu6domnc muniendtfitimcntio= nem inierit ncfibi cri ninidetur,utq;prout dcant ne priuatdbiea inturia,qu.c fibi infi= raturjnrcipub. deiri mentumccdat. Inhic ctiam fcntauiam rc= Qribitad Citfiarc, hor taturcj;ut fidtranco
CefiiradP^cghlitc r.a dc ducUo, rcfpon- detNontifimci^. dic luiv.j: dcfignat locum i adftumcn quodinter Yonterabiam labttur ^Aitdxam, petith [ut utrinq; mittatitlr

IN GERMANU.
EXTR.A GER M.
15^3 Relig. Rclpub. Relig.
Refp. .
ccndimttnmu= furpent. lib.6.
J-pifcoptit Ar= gmtincnfs Sc= n ttum pcr litc ras&orat ip= fe,<zrc(tmp.t= rum projiccre fe fentiret,perf cit ut Spira ab Imperij fcnatu mittatur Argc tinam legatio, de no abrogan damijfa, inie= tafpedefutti= ro Gcrmani.-e concilio,ctpro pofltd ctta Gr ftris offvnfio= ii(,fmonit.ifx cercnt. lib,6.
ucntum indictt Spirw,adiniti-- um Fcbruarij fcqucntis anni, rcligioniscjT Turcici bclli cauft. ltb.6.
CeLtr lcQd=
V.kVJt.1/ HX™—
t „.r..^„.,iu tosjuos conjn=
tuitperGcrma
r
Gencucnfes
niam Ferdinan
kUobro =
dum jratrem,
ges,in dc=
Fridericum Va
turbanda
latinum, Guli=
Pap£ reli=
clmura B,*:a=
if
gione, Bcr=
ri/ffliy Epifcopu
natum fe=
Tridentinum
quuntur ue
©r Hctldejjc=
jtigia. Ub.
mum. lib.6.
6.
Stnatus impc
rij Eswga Spi
ram tuocatur.
lib. 6.
firibut:Gal
lixrcgimcr
zenariam
yiilitiamut
Clmftianis
homintbus
indignam,
renunciuni.
lib.6.
qui locam cxplorcnt, ac de genere armoru dclibcrcnt. Ub.6.
Lautrcchus,poft ca pt.tm~Paptam&Alc= xandriam, Bononiz fubftitit in hybcmis,et fubpnmum dcinde uer progrcffus, Nea-- polim obfcdit, qtiam Alfonfus Daualus,Hu zp lAoncada, Fcrdi
© -A*
nandus Alurco,Phiii= bcrttis Orcngius,Vcr= •andus Gonzaga de= jcndcbant.lulio autc mcnfe pcfcis admodu uchemens,magnam cxercitus partcm ab= fumpfit,<rj ipfurn eti= am Lautrcchti poftri= dic idas Augujti cxtin xit. Vaulo.dnte etiam fublatus erat ~Vatide= moiuius, Antonij du- cis Lotharingice fra= ter, quircgimiiitabat fbe confcqucndiregni Neapolitani,quod Andegauenfs fami- lia,tmdcgcmtsQr ori gincmhabcntLotha* ringi,p.bidebericoti' Hrmat. lib.6.
.. mm
T^^m^iZ'

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
W
Rcipublica.
Rclis,.
Refp.
Reiigio.
Argetdiiue dc fentcntid tributm, Miffdpbn* tificidfuf ncturatque intermitti= tur, doncc pontifidj cultum effe 4 Deo infii- tutumpro= bent. fttcfc zo die Fc= brudrij pu= blice ui ed fcntentuim dccrctum, cjuodcydo micyfvris, quhn Ittte p.ttct ipfb= ttm iurifdi clio, Scn.i= tus fcrudri iubct. Ub.
Conucntus Spi= rcnfis,quiddinitiii Fcbruarij indifcus erdt, Idibus Mdrtij fitinitium. lib. 6.
TcrdiitdnduSyApri Usdiequintd,priud timcilittdtudliquot icgdtos incuftt grd= uitcr,qu6d contrx Qtcfdns jcditlum in relinoncmutdndd
0
fecerintdUirej^6n= dentmutdtionemrc ligionis,ddfdlutcm fudtn plurimum, dd Gefkrii iniuridm ni hilpertinuifje.li.6.
Spir£ incofeffum fctidtus,Argcmincn fis confdiariuspro= pter ctbrogdtdm Ar= gentiit£Mi(ftm,no ddmictitur. Cimict* tcsinterccdunt:nc= gdttt Argcntincnfcs, fthuiciurifitlocus, fc pofthdc publicis imperij fumptibus comunicdturos:fcd hocnihtlproficitur. 'ub. 6.
Bdft!c£o= ritur inter ciuesct dli= qttoscx fc= ndtu, dcreii gionedifcor did, cumq; rcs dd mo= tumfpe£fa= rc utderc= titfiWncu ci ues corre= ptisdrmis dtq; occupd tis turribus dcpropu= gndcu!is,jh tuds e tcm= p!is fufiuUf fent, tdtidc fettdtus, qu£ pctic- rdnt,cisper mittit,uide licet utSc= nxiorcsduo decim qui pontificijs fditiffcnt, fe ndtu mouc= ren'cur,utin ijsdclibcrd= dis qu£ dd Deiglorii
ApudHeiueaos, \Mccmdtcs,Vraw', Suitcufes,Vndcru.d dii,Tugidni, citm ui dcnt Tigurum atcj; V.crn.im dudslongc potcnrijuntds ciuitd tcs,inrc'tgionccr,n fentire,fccdusipjl cum Fcrdindndo re= gefdciunt. iib. 6.
Suilcnfcs,Tiguri= nosciues,quipecu= nidnt i fuis dcbico= nkus rcpofccrcnt, ucrbcribm dffici-< unt. lib.s.
Vnacrudldij Ber= it£,Bdfiic£ Ar= gcnttn£ cittitdtu in= fignid fitfpendut ad pdtibulum. Ob c.is dutem cdttfds Bcrnd. tcsdcTigurini co= pidscducucinquin= quepdgicos. Prodti clistdmen tttrinque copijs, crpofitis cx flris, intcrueniu fim cimorum,(j- Argcn ttn-£ quoquc ciuitd= tis,copofita rcs fitic, C iij

C . C.<i
^fitsaesra»'
IN GERMANIA.
EXT. CERM.
»5*9
Refp.
Rclig.
Relp.
Religio.
ColonLc Agrippin.c, Vetrus Fli= fkdius ey Adolphtts Cldreba= chus,homi ncs Ittcniti, quod dc cct ttd domini, dcq- cxtcris doznutis
o
aliterfinti=
rent qukm
Vontijicij,
damndti, et
ab Archic=
pifcopo ©r
rf fcnutu,
uiuiincrcdi
biliconfhn
tkatcfcfidu
ciddcfiuft
lutc pcr
Cbrijlum,
cxuruntur
Ub.6.
Spir.ccxpduco= um fcntcntiddecer nitur ,quonidinfu= bcriori dccrcto Spi rcnfi multi dbufi ftnt,utqu£reiigio= nemmutducrintci= uitdtes nihil inno= icnt: c£ter<e decre= to Vormucicnfipd= rcant,doncc conci= liuhdbedtur: utfit ubiquc libcrum dd mifjkm ddire,etiam ubircligio mutdtd cjl, ut Aiubdptijite tpitispcciu puni= dntur: ncdottriiid de cccndrecipidtur: utEcclcft£minijbi iuxtdprobdtdin db Eccicfu intcrpretd tioncmpopulu do= ccdnt.ne principes ucl ciuitcttcs dlienx- ditioni fubditos in fium jidcm dutcli-- cntelam rccipidnt qui fccus fvccrint profcriptorum nu= mcro dc loco jint. Ub. 6.
Intcrcedunt decre
pcrtincrct, dc Reipu= blide com= modwm,fc= itdttts inpo fkrum ddbi bcrct Tri= mlcs, ntt= mcrodd du centos fexd gintd,quo= rtm utere= tur cofilio. Decretu fit ctid,uttdm inurbe, quhn foris, pcripforu fiiics, dbolc retur Mif= (d.Polimo dum u dic Februmj, .litti fcnu= tus Tribu ics■ compro bit,pcrfin guhs tri- bus in ucrj rciigionem iwdtnr,ido Idpublice exuruntur, eo njmiru
&difccffu/m db ar= mis. A Ecrdinditdo imffdfucruntillisdu xilid,qtt£ddKbcnu uf&i pcruencrdnt. In tcr du pdttum fuit ne rcligionis cdufit bcllumintcripfos cf fet, utq, dcinccps d mdledittisdbjUnerc= tur, confHtutd gi'dui pcena. Ub. 6.
GdUijcrexbcUoin fcelicitcrin Itdiidgc ftOydmiffoexercitu, mortuo Lautrccho, Andr£d Aurid Ge= nudte,rcindUdiisfci entid cldrifiimo dw- cc, dcfcrtore dtqitc trditsfiigd,ddpdccm dnimum ddiccit.\td= qucCdmcrdcioppi= doBclgic£conucni unt Mdrgdritd C£ uris dmitd,& Aloi= jidrcgismdter, pd= ccmcj- Augufb men fcfdciunthocpdtb, Burgundidm C^fitr Gdllo pcrmittit, fi marcm e fororc fufci pidt. Kcxucrd pro Ubc=

IN GERM ANTA.
EXTRA GER.MAN.
152-9
Rtfp.
Re!i : Z.
Rcipub.
Reiig.
Solicita= tioneLdnt= grauij,Lu= thcrusdccu eo e Sdxo= nk Mclan= chthon,ct\o nas: ab Hei uctijs Zuin glim ct Oc= colampadi= w, Argcnto rato Bucc= rus: Nort= bcrga oft= andcr, ad in cundam dc doclrina ccc itpe domini= c£ concor= diam,Mar= purgi con= ucniun$. Vc rkm cum proptcr gra]fantis uim morbi ncccjfario intcrrumpc rcturcorum coUocutio,
to Elcibr Saxonix, Gcorgiw Brandc= burgicus,Erncjhs ct Trancifcus Luncbur gici, Lantgrauius, Anhdldius,ftu\j; in= tcrccf.ionis hanc po tifimit caufam,Apri lis dicdccima nona, fcriptocdunt, quod depaucorum fcntcn tia,nonliccatkcom muni totius impcrij dccrcto Spircnft ju= pcriorc rcccdcrc. Dc inde ad ftngulapojk rioris huius dccrcti capita rcjpondcnt, quibw fc tenai ncc ucllencc dcbcrepro tcjhntur. lnde nimi rum dicUVrotcjhn^ tcs.hisfeconiungut priminominis ciui= tates Argentiiu !,,Np ribcrga,Vlma,Con= jhntia, Kutclinga, Vuinfcmiu,Mcmin= ga,Lindauia, Cum= podunum,HaiIbru= num,\fu,Vui\fcbur gum,Norlinga, San gj.llum.VojiappeUd ttonisfvmuumcon
iie, cjuem Pontijicij ci ncrum uo= cant, dij ip= forum in ci ncrcm rcdi= guntur,atqj lUdinice di fceditunUb.
Hrafmus propterreli gionismuta tionem, e>- fitfpitionis pcriculum, Baftica mi= zrat Fribur
o
gum,Fcrdi= tumdi regis oppidum. lib.6.
!ibcratioii:fitiorum C.cfari dcpcndu au= rcorum miUUuicie. ccntcna,cj-inhisdc bitumAngltcanum. CdputiUud antctr: cnnmm in Hiffo nUddditum dcpro jiigandis Luthera= nis,rcpctitur,acdc= nuo confirmdtur. B. 6.
Cccfar cx Hifpa= nijs Gcnuam appcl lit. Ub.6.
Turca folicitatw ctVayudda,cumma gno cxercittt pcr Vngaru proftflw, Vicnnam Aujlricc ad \dus Scptcmbris obftdct. Scdcian ni kilproficcrct,taudi pojlndic \dus Och bris,filt(ito'uftdio= nem, amifiis in redi tu mulitsbominum inillibus. \sVayuo= damabicnsF.udwrc gem conjlituit. lib. 6.
tr<mcijcusSfirtu, C iiij

IN CERMAN.
EXTRA CERM.
«5^9
Rcfpub.
Rclfo;.
Refp.
Rclisjio.
tditdcm jub Oclvbm initium pL> cidcejramt ce difccdi= tur. tib.6.
Erafnus Koucmbri menfi, tibcl lum cdit ad uerfks quof cLtmqiufc- fc f.djo id= flmt Euan gciicos, Huic fcri= pio rcjpoli dcnt Ai-gcr, tincnfcs Thcohgi, lib, 6,
cipiunt, o- cdunt: rcm omncm ordinc coir.mcmorant, ac dcmumab omnia= clionc Sptrcnfi ct dc crcto ibifafto pro= uoclt ad Cjcfarcm, adfuturttm gcncra= ic, uclGcrmanica: nationis legitimum cociliv.m, ad omncs deniq^ ito fufyeShs iudiccs,acfimuiic= gdtioncm ad Cccfa= rcmhacdcrcdcccr= nunt. lib,6.
Vcr totam Gcr= maniamhoinincsfu dorc pcfnjvro corre pci, magno numc= ro,partitn intra 24 horam moriuntur, partim cum uirus cxfudajfcnt,ualetu dincm pdidatim re= cupcraut, Tuit etii codctcporefrumcn ti ac utni tcntufi= trnis prouetus.ti!6.
Mcnfc O&obri, k gdtiprincipumatq- ciuitatu ?roicjkn= tiiiSchiidbdchi, ad mcundu relighnk
interccfhne Clcmentis jeptimi, cum Cafarcpd afcitur nongctis aurco ru nullibws, ducdtumq; Mediolanefcm recipit. lib, 6.
Vrotefhntium lcga= tivhccntite u die Se= ptcmbris ,Cceftripojhi Ltta fud fcripto compre hcnfd trddtit, flricltmq; dc brcuiter interccfto= nem ful dd Spirenfc de= crctum, dtq; lcgitimas cius cdufds comemor.it: oranttandcm Cctfdrctn nc ob cam coinmoucn, ncucgrauiws eam fcrrc uclit. lib.j.
Bccimatertia dicO= chbris,cum Cxfar lcga tis Vrotcjhntium tta rc fbondijfct,ut mitids eti= amadijceret ,fi pcrgc= rentd cxtcris m religio= nc dijfcntirc,appellath nisformulci utieratcon ccpta,ei curant exhtbc= ti. dcfar iubct capitis dcnunciatdpcena, utnc difcdant, neue quc fuo rumdliqu6mittdnt,nc adprincipesfuos quic= quajn pcrfcribant. Mi= cbacl
•i

TH GERMANTA.
EXTR. GERM.
ts Z9
Rclpub.
K'chg
Rcip.
cauja joedus, couauunt. Vc rum ciim Argentini-fe: ac vi maifeslegatidc coproban= daper omnia Saxonum do) Cirina(nam hoc iUk propofi ium fiierat, ut in cande cum rcliquis doftrinx fentctiam tonuenirent) nihil fbi man datum effe dicercnt ,necji priws unquam fuiffc moni-- tos:iccirco SmakaidU' altcr coucntus ad cam rcm,ldibus Dccemvrit indiftm cft. li.e.
Senatm Noribcrgicm ac= ceptis Qadeniliteris, Saxa= ncm ilico monct, Lantvraui
J o
um,ac dctcros focios:piacct ut fub fine Noucmbris Smal caidiccconueniant. lib. 7
Smalcaldie, cum Saxo do ftrin.e confenfionc urgeret, Argentincnfes autan atq?Jl menfcs ipjino ajfentirctur, hoc tandem conucnit,ut qui doftrinam quam Saxopro= pofiiffet ,approbare atque projiteri uellent, Noribaga ucnirent ad fextum lanuarij diemannifequentis,dehbe= randicaufa, quiddeinceps igendum cjfet. lib. 7.
chacl Cadenm No nbcrgefis,quitum fvrteaberat,necc-. Jich tencbatur, omnia ad fuos per fcribit. idcm libcU ium egregie ador- natum, in quo fum ma totim religio= ttto capita inerant acccptu d hantgrd uio Ccefari porri git,C<efar uicifim Hfyano cuidam e pijcopo, quipojka calumniatm Cctfa ripcrcotantirefert, co libro ChrijUano magijlratui adimi imgladij. Czfarpc nultimo demumO= chbrisdie, Varni£ dimittit cl fccccteros protcjhntium lega tos,folum Cadenu manere iubet capi= tisindiiUpcenani jipareat. Isautem cumdepericulofu cognofccrct, ckm reuertit,(cy quidem qukmpotuitceltri tcrinpatridto.lib.
. C V

IN GERMA.NIA.
EXTR. GERM.
i5?oRclig- Relpublka.
Rclic
Refp.
Ccefar cimAugu jhm uenif fet,princi= pib. prote= jhntibui de nunciat,ut etfccum <td ftnt Mijfc, ctconcion.(
torcs
lanuarij die quinto, Argcn= tinenfcs fccdut incunt in annos quindecim cum Tigurinis,Ber= natibus, er Bafilienftbus, qub uim fibiob dodrinam Euange= lij iUatam dcpcllant.Scnatui im perij grctuitcrapud eos deeare conqueritur. lib. 7.
Noribcrgce cum paucarum ciuitatum legati conuenijfent, deliberatur quanam rationein proximo conucntu, qucm 4 Cce fare breui ittdittum iri fpcra= rent,fegcrcrent,quidqfftnguli proponcrent. lta quarto idus lanuarij difceditur. lib.j.
Elcttor Saxonice primus ue= nit Augujlam cumflio Xoanne Fridcrico, atcp, fuii Thcologis. lib. 7 .
Vlmenfes cum honoris cau= fa Cwfari ircnt obuiam, rcpulji funt, propter fupcrioris anni protefhtionem. lib.7.
Augujhni iubentur prcefi= diu quod urbi tttcndx cius cau= fa impofucrant,dcponere, alios 4 Cctfarc confcriptos milites re= cipcre , portamq; unatn urbis ipfi Cccftricommitterc. lib.-j.
Cccfar cdicit perprccconem, grauicofHtuta pcetu, ut utriuf quc partis conaonutorcs dcft=
Cefan\ lanuar.Bo= noni<e per Htcras ad Germanos, indicit co= mitiaAugu jlce,ad diem dSfatiu A= prilis. lib. 7-
Ccefar i^.Yebrua= rij die,Bo= nonice ma= ximo cu ap paratu atq; jplendorc, inaugura- tur d Vonti ce,cum pri* tis ucrbis co ceptis iuraf fct, pcrpc= tuum fe po tijicice di= gnitatis ju= turum de= finfcrem. Itb.y.
Bono= nia proje= Xus Cctftr,

IN GERMANIAi
EXTRA GER.M.
1530 Rdig.
Rcfpublica.
Rclig. Refp.
tores fuos ccjfare iu= bcant: lUi neq; ddfunt ncque fuos ccjfare iu= bcnt, quod id iniquum e\fcdiceret, antc aufe cogmtio = ncnu lib.j. ElcdorSa xonicc,poft multam ti= dcm thcolo gorum di= fccptdtio= nem, Gffa= ri mijfvn adituro, e= ius iuffu, gladiu, pro more uete-- ri,pr<cfert, ipfique ut fuo fktisfdr ciat ojjicio, quandiu fit miffa,pr<e= ftocjl. lib. 7-
defijlant,donec de religione dc= cidatur. Ipfe tamen conjtituit aliquos, qui doceant fine cuiuf= quam contumelia. tib.j.
lunij die zo,fit initium acH= onis,dc primo FridericusPala= tinus nomine Ccefaris longam habetorationem, deperpctuan dis in Turcam auxilijs, et de fe= dandis rcligionis difcordijs. lib. 7 .
Vrincipes protcjhntes, cum uifum ejfetagi primum dereli= gione,magna dcmum conten- tione impctranta Cccfare, ut fi deifuce conjvfionem coramto liceatrecit.irc.Pojkalatineatq; Gcrmanice fcriptam citradut: Huicpojlaiiquod tempus,dd= ucrfarij tjxologi,FabereyEc= cius contrariam fcribunt,ac Ge ftnexhibent. lib.j.
lunij die 26, ciuitatum om nium lcgati domu Ccefaris con= uocantur,atq; inter ccetera, pro tcjktntcs pcr ¥ridericumPala= tinum, uiolati Vuormacienfis decrcti accufantur, dc cduftm cv.r id ftcmnt rogdntur. li impe trdto ddrcfyondcndum jpdcio, fcptima lulij, cdf caufas adfe= runt,qtids antc ipforumlcgati mifi in itaiium, cxpofuerant.
Fridericum Mantudnic duccm con ftituit, qui prius fuc rat Mar= chio. lib.7.
Eleonord foror \mpc rdtoris,Gdl Hceregis u xor,exHi- jpdnid kc= nit in Gdl lidm, cum regisliberis Fracifco O" Hcrico,qui idm totum quadrien = niuibifue-- rant obfv des,paren-- tisloco. lib.j.
Vontifix legatumit- titad Ferdi nandum re gem,Vetru VauluVcr= gcrium Iu= rifconfuU

TN GERMANIA.
EXT. CF.RM.
15 ;o
Kcipublica. Rclioio. Reip.
Religio.
Conucnit tandem, ut ipfi dccrc ti Vuormdcieiifis cdpitd, qui= bus fc guiuri putcnt, fcripto comprchcnddnt. Ub.j.
Argcntincnfes, Confhntieii fcs, Mcmingi, Lindduij, quide cceiu Domini non idcin quod Sdxoncs fcnUcbdnt, doclriitce fu.t confifioncm,fcriptdin er ipfi trddunt Qccftri. lib. 7.
Kccitcintur iuffu Ccefiris con fifionis Saxonicce conftatio, fcriptd ctb Eccio er focijs, ctc dc Scixonicd nonnullct capitd dd= mittwitur de ceremonijs uideli cct,fi cum Komanis conucni= rcnt: hoc enim crdtddditum,c£ tcrd rcijciuntur multis patrum Cr conciliorum dddudis tcfti= mottijs. lib.7.
Sdxonk princcpspctit cxc= plum cofddtionis,utei rcjbon= dedtur. Ccefirditfdtcffcdiftu= tdtionum, urgetq; ut dd Vonti= ficids pdrtcsrededt: cxcmplum tdmcn hdc lege pcllicetur , «c quidtypkcddiit. Wh%
Augufti die fexto Ldntgrd= uius lcgdtis rcliclis,Augufh di= fccdit. Ccefdr nunddt Sendtui ne qucm omnino findt egredi: fhtioncs coUocdtinportis pr<c= tcr mortm, conqueritur 4c ck=
tum, nun= ddtq-, hnpri mis omncm nduet opc= rdm,nc Vro uincis Gcr mdnice con cilium fidt, utq; Fcrdi^ lundus om ncm impc= didt eius gc nerkdcHo= ncm.Alium ipfc mittit, cdrdiiukm uidclicct Cdpegium, dd conucn= tum Augui fhnum. Ub. 7 .
¥lorcnti= niob eictlli h\cdic£din fdmilidiVy i Cifrunis dc Vontifi= cijs copijs obfef>i,cum ftrcperdn= num obfi= dionc tolc^

IN GERMANIA.
EXTR. CERM.
11P
Refpublka.
Rclis
ieiigio. fceffu Lantgrauij apud principes.
li illum excufant per uxoris uaktu= dinem , uicifiim ipfc proptcr cxdem faclam, cr Germanorum ac Hifra- norumdifiidutypricfidia. 4 fecollo= cataeffeprxtexit. Ub.y.
Deliguntur utrinq; fepteni, pofl etiam terni,quidereligione confcr= rent, ey omncs couccrdice uidsini= rent. Cumq; in eo colioquio Me!an= cbtho plus ctiam quam focij udlet, Pontifcijs tnbuiffct: attamcn co ni= hil eftprojiclum. lib.7. Brafmus, Solicitantur priuatim principes AugufH mc Vrotcfhntesnomine C<sfiris,ut ad fis dccima ?ontificiamreligionemredeant.Sa= ochua, Tri xoninegat &efdr,ni ita faciat, Saxo burgo rc= nicccditicnis inaugurationc,quam fcnbit ad pctebatpromorelmperij: Georgio Campegiu Bntndeburgico minatur fe klberti, Votijicis k Cafimirifuifratrisfdij, tuteliadem gatum,atq; pturunr.Lantgrauiofoem inijcitre= pro protc= fatucndi Vlrichi principisVuirtem fhntibus de bcrgici,ej-componcnda:, quam ha- precatur, berct cum Naffouio de Chattis,con= fcdmirabi= troucrfif. U'0.7. li artificio. Septembris die fcptimo , C&far Luthcri do Vrotefhntibus de futuro cocilio fo, clrini(qiu liceturacrccipit,cakge,utipfiiii= mdorum terim Pontifxis doftrinamfequan-- cathemuo tur. liquoddcconciliorecipiat,ac= cat) aitab cipcre,fedrcligioncm ucram femu= Oceano uturos negare: cov.tr a defar fyem pcr=
Rcfp.
ra\ iur,
csuarto i
Idus Ati
g#> i certisco diUo = nibm, umYer

IN GERM ANIA.
EXT. CJERM.
I? jo Relig.
Refpublica.
Relis
Relp.
peruafijfe ufy ad Hel uetioru fi= ncs:quife= ilas ament, animaduer fione di= gnos cjfe, uerum cjfe xliquid co= donandum tam lubri= co cr pcri= culofo tem pori. Emcr c tan= dem eccle= ftam ex il= lis Arriano rum, Mani chxorum, Donatis~ia= rum atque fimilium er roribus:fic prxfenti malo tem= pm allatu= rum medici nam. tole= rari ~Bohe= mos: idem Luthcranis
#
e e conce'
dcn=
omncmconcilij adimcre,ac minari nirecedant apropofito: uicifiim illi concilium (quod effet in fuperiori= but comitijs decretum)urgere. Tan= dem cum miS Septembris dicm Sa= xo domum cogitaret, Caefxr petit ut decrctum conuentus, ad quatridu= umfolumexpecTzt. lib.j.
Scptembris dic 12, in confejfu prinapum rccitatur dccretum quod ad religionempertincbat. Ewj hoc erat caput, tametfi rejutata cjfct principum fidci cojvfiio, daritamen eis dclibcrandi fbatium ufqucad 15 Aprilis diem,an rcdirc uelintad Ec= clejt£partcs. Interim pacem colant, ne quid innoucnt, liberafix quibuf cunq^ in ipforum ditionibus ponti= ficia religio. Vojl aliquot ultro ci= troq;,'dcdofirin£ dcjvnfionc,com= mutata ucrba, Vrotejhntes exem= plii decrctifibi daripctunt, cuifalua confcientia fe parcrc pojfc ncgant: jbacium tamen dclibcrandi pojhi= lant,ad conftitutum ufque dicm, fed frujtra. Nam Cccfiir, quandoparere nolint, reliquu ejfc dicit, utipfe cum aeteris aliud decretum faciat, cr omnan rationem ineatcumPonti= ficedtq; extcrnisregibus, opprimcn d£ atq; cxtingucnd<e illim falf±'rc= ligionis. Vojlremo mandat ipjisatq; mbct ,«f Abbaics,monachos atquc

IN GER.MANIA."
EXT. GERM.
ifjoRelig,
Refpublica.
Rclig.
Retp.
dcdum. Ait ctiam ini= tio Cccfaris nomen ab omnibus non dgno= fci,EtGer= manos qui= dcm fic d= gndfcerel utimpcret ncrius qua pdreant. ltb. 7 .
aliosecclcfiaftia ordinis in intcgru reflituant. lib.j.
Principcs protcfhntes,quonidm itd fccum dgdtur, rcm totam fc Dco committcrc,profitentur: purgant fc de bclh rufticorum, cuius culpd in ipfos transldtd fucrat: dc tandem pe titd dimifitone, reliftis imbi legdti-s dificdunt. lib.-j.
ElccTor Brditdehurgicm, chn pro Ccefdre uerbdfdccret,dddidc= ratdliquiddc uoluntdtc principum dd oppugnMum protefkntium rc= ltgionem,Zfr fubminiftrandd C<efd= ri in eam rem duxilid: ob eam cdtt- fam Moguntinus, TreuirenfisetVd tdtinrn Saxoni ey Lantgrautanis fignijicant,b£c iniuffufuo Brandc= burgtcum locutum effe, fcque apud Cxfitrcm profiffos effc contrarium. iccirco orant ne de fc altdin qudm de amick opinioncm cocipiant. lib. j.
Eddcm omnino ratione,qudcwm principibus, ac multo ctidin dcer= bius, dgitur cum ciuitatibus prote= flmtibw,<?si]s maxime qu£ diucr= fiim dc ccciid Domini a Sdxonibus dottrinamficquebdntur. Recitdtt-. r dccrbifiintd clo3.rin£ qudm profi= tercntur, & plcnd crimindtionum rcfut.itio :cuius exemplti impctrdrc legatUquo rcfbondcrcnt, tyinqudm potuerunt. Vojiremo tub(nturdo=

IN GER.MANTA.
EXT. GERM.
15} o
Relpublica.
Reli<
Kc:p
iRcIigio.
Luthc= rus Cobur= goinEran= conue fini= bus, (quo tnandato principis ucncrat,ut tanio effc Augv.flx ui cinior , fi quarcsfor tcipfiusrc= cjuircret co )Uium) li= brum fcri= bit adEpi= fcopos er ctetcros in AugufiD.no conuentu proceres: hor'
clrinam pontificiam fcqut, cj-ad= uerfus Turcam auxilia conferre.Ad ca refpondent lcgati ciuitatum, au= xilu fe nifi paxpublica fiat,confir= rcnonpoffe: fbrmulam qiuJempa= cis effe conceptam, qua contincan= tur qui decretivm facTum approbet: Verum ea fe excludi,ueldifcrte non contineri. Qubdadreligionematti net,u.rget fuperioribus comkijs iam dccrcium concilium,fibiq.;fccurita tcm coufifc concedt pofiuiant. lib.7.
Faber er Eccitis, ob fcriptds con futationcs, honoranil munus aprin cipibus petunt,zj impetrant.ac l'a= bcrqaidciripofka Vtenncnfcm Ept fcopatum cfl adcptus. lib. 7.
Saxones er focij lcgatipetunt a C<efare, utpaccm etiam cum ipfis perinde ac cum aeterisfitciat, er ut a Camera imperij nuila fibi a-ectur moleflia. Ccefarutrunqucncgatficri poffe,n dieNoucmbris. Kcpulfltm Legatipafiucum fc alioqui confirrc nihil ad fiimptus Imperij poffc decla raffcnt, 13 Nouembris dic dtfccdunt. lib.i
Cefar tranfa^doncm , quam a PrufiiiC prtncipc fac~hm cffc cum rc= gc Polonie fupra docuimus, infir= mat er rcfcindu^oucmbns die 14. Ubk
Houembrisdic 1% Cccfrrnouum
\

IN GERMANIA.
EXT. GER.M.
i5?oKcligio.
Kelpublica.
Kel.g.
Kclp.
kortdtureos orco= moncfacitofficij,de ftf Vontiftcatus te= nebm,impiido£lri nam,fcedoserrores commonftrat. fuam contrkdotbrini uer boDei confenUnei effedeclarat:expro brat iUis crudeltta= tem et ctnimum fkn guinarium: tandcm aducrfus Deit iniri fruftraconfilia co= cludit. lib.j,
Luthermrcfcri= bitadMelanchtho nem,quiexillaop prefiione Augufh= na,ualdeperturba tocratanimo atquc anxio , totumque fc dabatmctrorL,fuff>i rijs dtcfc lachrymis Erigit autem ev.m Lutherus per lite= r.is,atq; hortatut ad bcnc fperandwnq& in Deocomiuicfcen dum, aducrfus orn= nes hominumimpe tUf.DeclctrdtdUtem iniiitepijivld %!(,-€=
decretupromulgat, quo om nis Vontiftcia dodrina per (ingulacapita conftrmatur: contrarice fiueinterceftiones ftue appellationes inftrman tur.Cdmerce lmperij prcefcri bitur ratio agendi inprotc= fhntes,ad tamque omnis eis aditus occluditur: quifimt potificicercligionis tn Impc rijftdem dctuteUm aducr= filS fuos principesrecipiun= tur. Additur etiam aliqutd de concilio impetrando, in= dicendo intra fextum men= fcm, acpofiannum inchoar. io. lib.j.
t^oucmbrimcnfc, Ld)tt= grauiusfex annonmt fcedtts initcum Tigurinis, Bajilien fibus &Argentinenfibus,ut (i cui uis religionis cauft jiat,mutuum prcejietur au= xilium.lib.y.
Citantur Elefforcs Co/o niam, ad ftnem Dccembris m>:nfis,creandi caufd Koma norum regi-s. eb Saxo mittit Ulium cum confiliarijs, nt ci acHoni tdnquam Impcrij li 'icrtati contrarice, interce= ddt. Ub.-f.
Conueniunt ?rotejhntcs Smakcddia n Deccmbris,
Vonti ftxpos

IN CERMANIA.
EXT, GER.M
iRi-ligio.
Refoubiica.
Reiii^. Refp.
daih de traditiom= bus hominum, de cocnaDomini intc= gra,de iurifdittto= ne Bpifcoporum, ic monct intcrim, neplus quam par cSt cisineareindul geat. lib.j.
Buccrus Augu= fh deSaxonisEle= ftoris ac fui magi= ftrattts uoluntatc, cociliandce dc Coc= na Domini doftri= n£caufa,proficifd tur dd hutherum, cwm quo- conucni: ita, utiBincirctad 'Zuinglium cr Hf / H.etios,quo propiics iungcrentur anunis atque (intentia, hb. 7.
Luthcrus de fcc dere,cauftrcligio= nis incundo confd tus y cumantcafcm= pcr magijlratui no do
:jfc rejijkndum cuiffet&mfconful ti autcm Uccrc qid bufdant mcauftset tnaxi^
ibuj; dejindcdi fui caujajoc dus faciunt.fed Argcntor.i= tum,Vlma,Confhntia,Me= minga,Lindauia,Campodu num, Hcilprunum, Rutclin ga, Bibcracu, \fna fic rcci= piunt,ut ad fuos rrfvrant cr diferte nuncict intra fcxtam kebdomadam, quid fu<e jlt incareuciuntatis. Vlacuit ctiam Daniccrcgcm cr Po= merantm, item Mcgelbur= gitm principe, acciuitat;es Saxomcas atcp, maritimasef flfolicitandas ad bocfcedu-:. lib.i
Confcrdcrati pmctpes, Smalcddia 24 Deccmbris, dant litexas ad C<efarem, dt= quc iUud quod dc crcando rcge Komanonm,lmptra= tortfupafdtc attdierint, de= cffc contra morcm er libertatcm impcrij, con= tra Caroli quarti legcm, ac contra Cccfiris ipfius h;(iu= randum. In eandem fcnten= tiamLleckr Saxoni* refrri bit ad coliegds: idem faciunt rcliqidprmcipes, ac largi= tioncm, dcquafc inaiidiiilc
Ucuftt, contra lcgem Caro- liiumejfcmoncnt. lib.j.
conucn tum Au guslanu Caledis Dccem= bris,dat literas d Volo m.c rc= gi, qui !nts pr£ 'atus ali quid de Prpie= jikium peruica cia, er pra:chi= ra Cccfa ris in op primen da do= &rina Luthe* ri, uolu. tatc, in* uitat eu. adconci liu, atq; ad iu= uandaht fuam td fan£hifi tiidek
•

IN GERMANIA.
EXT. CERM
ifJoRcl.
Refpublica.
RcJig.
Kclp
maximcYt= Ugionis af= firmuYcnt, cedit ipfc iuri ciuili, quod no cf= fc dicut ip= fum 4 Chri fto condem natum,fed contru po= tiut cotiftr- muttm.lib. 8.
IPrincipesacciuitates protefbn* es, ultima Becembris die, petunt a ZwfuYi,ne religionis cuufufifcoper= vittatur contra fe aBxo. Id enim oc= :ulte concedi pcr decretum Augufh tum. Verumnihil eflimpetratum. Cwfar enim ucceptisldibuslanuurij litcris,lcgatos dtmittitfinercfbon- r o,fibique dicit cffelongiustadcrc dclibcranditm.lib^
cet,cau= fum. \n= diShru- uutcm fcideffe in Ituliu ftgnip.= cat. Ub. 7-
>
IN CERMANIA.
F.XT. CERM
J^lRelig.
» *~
Rcfpublica.
RcHg.
Retp.
Lutbc= rus fcriptii cdit , quo monetin u= niucrfum omnes , nc magisTratui adbcUu con tra rcligio= ncm inftrcn dum, mili= tiam impc= ranti » ob- tcmpercnt. Y-uturos t- fiim aUoqu
lanuarij dic quintu,Coloniw,l : er dinundus, rcx Komanorum renun= ciatur. Saxo,quod untipotcfl crca= tioni fc non confentirc pcrjiliupro tefhdur.Heis caufas prwtexcbut Gc= fur,qu6d multis rcgnisimperaret, nccpoffetcffeperpetuo in Germu= niu,z?uero neccffe effet aliqucm, rcrum Impcrij peritum ercuiipfe fidcrc polfct, fccundum fc crcari, qui tanquum ahcrum Vmpcrlj ca= put,perfua\n abfentiam Gcrmaniz impcrurct. V ofi crcationcm,: i dic U nuurij,Aquis rcono inuugurutur.c-- ■ dicitdeindc Ciefurpcriiterui^jn.) i minitimpYotefmtiihiSYifctibiiyZt
D ij

IN CERMANIA.
EXT. GERM
Rtljg.
Refpublica.
Rc!ig. Rcfp.
f: cr uerita tfS oppref fircs,<zra= pertifimi medacijpro pugnato = m. lib. 8.
tum pro regc Komanorum agno= fcant. Lib.7.
Kefcribunt pratejkmtei ad GaU li£ cr Anglia- reges, ac commemo= ratoEuangelijtotaprogrejJu , £r explicata tottus Augttjhni conucn= tus aclioncyCalumni.is quibus uulgo grauarentur,a fe reijciuntiac primu quod jhuum religionis mutajfcdi= cantur, ut in bona ecclefiaflica inua derent: dcinde qubd magiftratum ac potejhtem ccclcjiajticam eucr= tant, VoflremoorantutCafarem, ad hanc diffcnfonem difceptationc ac lcgitimo ccncilio potius,quam ui v armisfmiendam, impeUant. Tlfkrunt rcfhonfum Aprilisdie u aGallLs ,cr tcrtiaMaij ab knglu regibus ,fattscommodum. Gailiz rcxctiam addcbatr.onnihildeYran corwn ac Germanorum coniunBio nt,dc qua uidc Slcidanum.lib.8.
Vigefima nona Martij conue= niunt Frotcfhntcs SmalcaldLe, ac prim vmt quid attum fit cum pnnci pib us ac ciuitatibus, quas antca fo= liatari cut focdusplacuerat, qttidq; fmgulircf[3ondcrint,commcmora= tur. Delibcraturdcfuffragijs cxqui rehdfc. de confcrenda in perpetua ej-fubiiaria auxilia pecunia,dc de= iigendis dttcibut, dc recipiendis ijs
■ -Untjn focictcttem jbedcris, de

1N CER.MA.NIA.
EXT. GF.RM
i$JiR«lig.
Rdpublica,
Rclig. Rcip
Bucerut rogatm ab Vlmcftbus, pemtjfu Se natus Ar= gentinefis, ipforum di tionis cccle ftat confti= tuit,eyre= ligtonis for muUm con fcribit,cuU iutut ab Occolam = padio Ambrofio Bkurero. likt.
conftiiucndis procuratoribus cyad= uocatis,quiprofe Camcr£refbon= deant. Gcorgius Brandeburgtcus, Noribcrga,Campodunum , Heilpru num,licetfotdus recufarent,buic ta= mencautionifeconiungunt. DeFer dinando idem quod anteafhtuunt, non effchitbendum pro rege Koma= norum. Francofurtiindicituralter conucntusad 4 lunij diem, quo Saxoni£ princeps rcfponfi fbrmu= km adferat,ad illud Ca-faris de Ro= manorum regeicr ciuitates expli- cent quid de eo fhtuant,ac de defcn= fxontparanda,qmdfibifit propofu tum. Ub.8.
kdferuntur Smalcaldiam liter.e Ctfarisadprotefhntes, Turcam ef= fe in armis,utaduerfut cumconji= rantauxilia. lllirefbondent, fipax fecum ineatur,ac Camer£ aducrfum ft inhibcatur aftio,tum fc<zrpcrlu= benter zycopiofc cottaturos. C£tcru quandiu fucrint crCamcr£crc£= tcrorum iniurijs expofiti, gr inique er imprudentcr fe failuros, fiftbt ipfi prxcidant dcfinfionis ncruos. Ub.8.
Martio mcnfcdccedit e uitaRi= chardusElcclor,archtcpifcopusTre uircnjis } non finc ueneni fufbicionc. Ub.8.
Marta foror Czfnris qw Lu douico Vnga= rite rcgi nupfc= rat,ue= nit m Belgiii. Hic C£ farami=
t£ fl£
Nlarga= rit£, qu£ nu pcr de= ccfferat, fubsli= tuit er rcgioni btK illif prxfi-. cit. Ub.
Cle= mentifc ptimo Us erat cum Al fvnfo du cc ¥er= D iij

rtl CF-R.MA.NIAi
EXTRA GERM.
1531
Rclpublica.
Rclig. Relp.
Kelig
lunij dic qtidrtd, citm Prote)hn= tcs Yrdncofiirti coitucntjfent, expo= nunt lcgdti ciuitdtum dc regc Rom.t norum qutd fui fit dnimi,uidclicet proptcr hoc nomcn,nollc fc incttrrc-- e in ofjvnftoncm, nonmodo Ccef(= rM, fcd ititm dliorum, quifibi dlio= qutn infcjti rcltgiottiscduftnonftnt jutttri. itdcfafc hoc Ccefxri condond= rc. Vrincipes contrd Oxfdri ctcYerdi= tumdo rcfcribttnt, quod contrdmo rcm dc libcrtdtem tmpmj fit fdftwn nonfcpoffc dpprobdre,nccipft tittt= lum tnkucrc Komdnorum rcgis. lib.8. . .
Afium crdt pfperioriconuctitu dc rccipicndk in fccdm Rciuctijs, nunc tiero Sdxo. refbodctper lcgdtos,quLt diucrfum fcntidnt decocndBomini, tccirco non cffc rccipicndos. Itb.S.
Agitur itcrum dcpdccinterOe* fircm dcprotcjhntcsjnteruetu Mo= guntini Arcktepifcopi dc Ludouici principis Pdldtini: indiciturquc dies ad cdin rcm pcnultimd. Angufx mcn jls Siiudcdldice, citm hocprm Cxfir conccfiffct ut fifcus intcrim quicfec rct. Itb.S.
Lis trdt VttigdndoTSdmbcrgenfi cpifcopo , cum Gcorgio Brjndcbttr= gicc apudconfocdcrdtos Stfeuiac pd ctioius.Ndm uioUri itts fuum d Gcor gio qucxebdturcptjcopm. tdndc coit
■drtcnji, dc Khcgio ej- mttind: ti dcm fdch compromif fo Cctfdrcm deligunt dr bitrum in Belgio cum effet, pro A\fvn= fo pronun- cidt. lib.8
ls
Ver to
tufere mtn fcm Av.gu- jlii dppdrct comctd.Ub, a.

IN GERMANTA.
EXTRA CERM.
Rcfpublica.
Rcli^. RcliMib.
Rdig.
o
ucncrdt intercos,utmcnfe lu* lio Nor'ing£ difccptdtionc res totx ftniretur. Cum dutcm cb ueium cffet, Gcorgius qia qu£ jUo cognitionis cjfct ecclcftdjH* c<s confccdcrdtos rccuftt iudU ccs,dtq ; &b omnibtts corum iditt dnte fdftii dccrctis prouocdt dd fitticrum lcgitimum conciiiuM. M infhnt cx fccderis lcgibm qusfdoncm bdnc cffc fu£ cogni tionis: ncc cum ergo dcbuijfe pritis in eos conucmre ,uelft co rdm cii dcfcnderc. tdndcm tni* ndfttur, niftpdrcdt,ft cxfccdc* ris legibus efft in cum dihros. Is cotrd urgct prouocdtioncm, dc in c.t fc pcrfktrc projitctur. lib.8.
C-cfttr componcndircligio^ niscduftt,conuentum indicit lnt pcrij Sptr£,ad idusSeptcmbris. itb.S.
Vndccimo Cdl. Scptcmbris, ucnittnt dd SdxonL-eprincipcm h Ctcfxrc Ndffouins dc Nucitd= rimcomitcs, ut dcp.tcecum co dgercnt ,uerkm pkcuitut hxc totddtno in proximum impcrij conucntum dijfcrretur. dc bm txcoruuerbisippdrcret,qudft C.cftri pcrftidfum cffct, ipfum Zuinglij ac diidbdpttfnrum do ctrirua;*. proburc,purgdt fc $
Zuitt ■Jv.tSfUit
JAoritur A- loiftd Trdncifa Gdllix* rcgis ma tcr , SdbdudU dttcis Cdivlifo- ron Ub.S,
Kcdintcgrd* tur bcllum tnter Vitluctios, Tigu rinos uidchcct dc qumquepxgi cos, cttmq; iutcr ■ccpcnc GdUi£ rcgis,dc c£tcro ruinpdgomdd- dua qutnqttcpx gici ddrdtionem \(3'otiumiiopof fcnt,TigHrinidc Bcrnxtcseosco= mextu tntercLi- dunt,fuiq$fdch Scptembris die nond,rditonem fcripto rcddunt. llb.8.
Ottobris die iioiu^quinqui' pdgiajtgndpro firunt,tantxque celcritxtc con* D % |

IN GERMANIA:
EXTR.A GERM.
1531
Rclpublica.
Relig.
Refpub.
Rclij
eare dpudLegdtos qu£ fit fud dc religione confefiio, fe di= cii Amufbe dcckrdffc. Conten= dunt ipfi ut Spiram dd conuen- tum utmdt,ueleofilium mittdt. Is fe fdcere poffe ncgat,quia fibi fitirdtiK Cccfitr. Vermittdtergo pfi tx fii£ rcligionis pr&fcri= pto Spira uiuere, cduedtLuthc ro qui cum ipfo fit ueturus,tum demum feipfumddconucntum •ffe ucnturum recipit. lib. 8.
Conueniunt Smalcaldi£ dd conftitutum diem Moguntinidc Palatiniprincipk legdti,ctt Pro tefhntibus, ut depdce dgcrent: utrum cion db Augufhnicon= uentui exitu initiufieri ueUent, uc ea traEfari de quibus Hlic con uenire nonpotuiffef.Protcfhn tium uero legati nutlum fc d fius principibus iUim reimidatum haberedicerent,ncc fepotuiffe diuinare de ca re dttumtri, ut mdndatum exquirerent: cumq; cffet utrinq; de mandatis dtf^t^ tatum ,hoc tantum decernitur fecunda die Septembris, ut cutn Saxoatq^Lantgrauim qutdfui fociorumq; fuorum confilijefi fet,perfcripfiffent(quod quam= pnmum fieridcberet)tum Spi- r£ cdueiiirentad eum diem,qui
decima die 0= Bobris, tn prx- lio quin quepagi coru ad uerfm Tiguri= nos,c£= ditur c= til ipfc inter c£ tcros. fubierat enim hocperi culu,tu quid itd cftdpud Hclue- tios tn morepo fttu, ut utucum ipfis Ec clefix mintflcr primd rw,pro dcdt in dciern, ttl quia
Moguntitw ac Pdktino imcr-\fi infce
I
tendunt utinTi gurinorumfini* bus intra tertiu diem Tigurinu pr^fidium circi ter mtUe militu, nec opinantem opprimerent. d= derant quidcm duxiliarescopLe Tiguro miffic,et fuos t fdftigio montis kboran tes in conudUe profbeShrcpote rdnt,fed eis duxi lio nifi finguk= res defcendere nonppterditt:e= iquereszjfugz er ckdis Tigu= nnis cdufitm de- dit. lib.8.
Tiguriniqui bui auxilid Bd= fikd,Scdphufid S.vr^allo, MuU hujio ueniffent, ittrum educunt dcian,(hntq; no clit, in montc in hfidijs, utTu= gium uicinum

TN GHRM,
EXTRA GERMAN.
»5?»
Rcfpublka.
Rclig. Rcfpub.
Relig.
cefforibm uifus efjet. Pojbnodu dutcm,Ot~bbris uidclicct ini= tio,refiribut Sdxo ej-L<ntgrd= uius,Moguntino dtq; VdUtino, uidcri ftbi finc thcologis nibil agi cum frucTu poffe, cocilio du tcm,quodtotics(itpromiffum, eytdntijpcrduminchoetur, pu blicdpdcc uchcmcteropus c\fe. Quod fi ddectmineunddm con uocentur, non fe dcfuturos: Sin uero ut dottrin£ fidt dtfceptd= tio,cumfibidctheologis,impn mifq; Lutherocdutum trit,ny liberd Spir£ rcligio fudcuique permiffa, tum dcmumfe ddfu= turos cffc dicunt, nifi grduior aliqitdcditftprohibtdt. Ub.S.
C«efhr conuentu,quem pdu= lo dnte indixercttSpir£ddidui Septcmbris,propter beUu Tur= cicum rcijat tn menfem lanud= rium anni fequentis Rdtifpo nam, tit Ausiri£ tdtito fit uici= nior. lib.S.
Trdncofurti 19 Dcccmbris, Vrotefkntes, quodreliquuerdt de pardndd dcfnfione, perfi aunt,dc Goslmcnfes,Embe= cenfes, Eslingcnfes infcedus recipiunt. Ub.8.
Uciter dbfente fc pu= gndtum c(fct,ca lumnidi inui dii mt= tuebdt. ndtute= rdt dn= nos^, cum oc= cifusefl, minor Luthe = ro qud- tuor an nis. lib. 8-
Sub
finc No
uebrts,
Otcola
pddttts
49 dil=
nos na=
tus,eui
tdfxlici
ter difcc
dit. Ub.
3.
7ppidum ddpri mtim ku\£ fplcn iorem cximpro. nifo cdpianf.uc- rum hofks, ckm idptr indicium tccepiffcnt,ccle ritcr arrtptts dr mis ditte luccm procedunt,c?il los incduios op= primunt. VitH tamen Tigurini dt religionis fiu. dio nihilremit= tunt. Vdxt<m= dcm fit interHcl uetios hdc legc, utTiguriiii,Btt* filimfcsey focij recedunt d focdc re Ldtttgrduid= no dtq; Argcitti nenfitquinqut- pdgici uero db co quod hdbeit curn Ftrdinido. Itaq; reddttis li~ tcris, qtttbus tn= uiccm icnebttn= tur,diffolutdfuir !?£c utrobiq; cb fcederdtio.Ub.S
D v

IN GERMANIA.
EXTR.A GERM.
«5>t
Reipub.
Rclig. Rcfpub.
Reiigio.
Berndrdus Rotmxn= mii quipo- fkxfdilus tji Andbd* ptifhk fum= mm,boc xn nopuredo= cct Ettxngc Uum,intein ph diui Mdttricij propc Mo= tufkrium: <tc pduib pos% opcrx ciuittm quo rundxm itt urhcm rcci- pitur: qtio moxeuocdl Mtirpurgo binosdoih rcs, quife citm pr£d& ccnt E/w/i= gclium. Ub.
10.
CkmCcefirRxtifbonam pcr gcrct,pUcuit intcrprincipcs, ttt dd initiu Aprilkjtcrum Schuin firti ck Mcaiit dc p.icc inter eos dgcretur: hdbctq-, NogutiniK dc PdUtinus prinapcs eitts rci k C£ firefibimmddtldilione. Ub. 8.
offvrtur Schumfurtipdx pro tcfhntibtts, his pr<cfertim condi tionibus,ut intrd fttcs Augufh= it£ confcfiionk fcfe contineditt, atnq; 'ZuinglUnk dcAitdbdpti flk nihil hxbcdnt communt. Ite ut Cxfiri dc Komxnoru rcgi pa rcdnt. li ciunferc c£terds lcgcs omnesrccipcrcnt, in hdc poftre mdpotifiimum rcfijhnt, dcgrd uitercumVdldtino dcMogunti no expofhiUnt, quodcirci tdm mdgnimomenti,dctdm Gcrmd nic£ UbertdticontYdru confcn- fcrint. Quid dutem in cd re dcfi= dcrcnt, dc quidrequirdiitd Gf= fdrc,perfcriptum cj- obfign<ttu cxhibent. eiushoc erdtprimum cdput, ut Ferdindndta rex db in ftituto defifkrct, neque pro Ro= mditoruregefcgcrerct. Vojled, fifbrteC^ftriopus cffct ddiuto rc,pr£fcribebdnt grdujfiimds co dttioncs, quibus rex Komdnortt crcdrctur, er us fire quibus cre dtur Impcrdtor. requtre edifilu be&b ipfo Sleidano. Ub. 8.
Cbrifhcr* mts Ddnix cx,Utn pcr dcccm dH= nos cxul, ut fuprx dixU ntus,compx rxtx cUffc, cogitdbdt xmtjjx recu pcrxrc, fcd cdptus muri cujhdi£trx ditttr. codi fc"ctc"tpo-> refilittt cius ddoicfccns, qucm C£* [drtuuncu- lus educd= bdi, tnorte obiji. lib. 8.
Solymuiu nus Turcd= rum Xmpc- rxior, ckm Bclgrddum uaujfct dc* ficititud U udm, cr Gi untum op* pidum dr* canq-, fru*
■ \brx

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.'
F532.
Reipublica.
Reiig.
Rclp.
Rcligto.
Stnatus Monajkri= cnfis ckm PdntiftcHds rogftffet} an
fuddogmd=
tdcx uerbo
Deipropu=
gnartueU
lcitt,qutcdo
chrcs noui
mcnddcijar
guercntjjq;
nihil fc ha=
bercfatcrcn
tur,quoft
dcfindcrct,
iubet ut ijs
doccndi lo=
co ccdditt,
qui puram
Euangelii
dodrinam
fintpopulo
annunciatu
ri. Hb.xQ.
Saxo, Lantgrauius, acBaua ricc principcs, inicrantfccdus cu, Gallicercge Gcrmanice libertd= tis tuendce caufa. EtGallice qui= dcm rcx dureorum millid ccitit= na dcpofucrdt dpud Bauaros, quo cffent inpromptu,fi neccfi tas pcfhdarct. Ea rcs eorum ani mos ad.tucndam mdiori conjhn tia ftdtn Hbertatcm , crigcbat. lccirco cum intcr cos cr prind pcsintcrccfforcs, Valatinum ui dclicct«tqucMoguntinum ini= niine conuenirct,hoc tantum jh tutum eft, ut iterum Noribcrgx: ad cam rcm conuenircnt ad tcr- tiumlunijdicm. lib.S.
Hdbcnturci Gcfare 'R.atifto n£ comitia. ibi Ccefar ccrtam (btm inijcit dc concilio, quod fi aPontifice nonpofit impctrit ri, inpublico Imperij conucntu rationcm remcdij fc inituru pro jitctur. lib.8.
Datum fucraiinkugufh.no conv.cntu ncgotium certis prin= cipibv.s, ut Camcr^Jmpcrialis cmcndandce raiionc inirct: cius rci modo conccptam fvnnulam Cccfari cxhibent. Is communica to cuprincipibws confi!ic,poft= quam nonnihil adieciffct, cam fancic cr confirmat. Ub. 8.
ftra tental; propugnkn te firtitcr Nicoko lurixio. Ub.8. '
Cafonm
quinclecim tniUium c- quituTur= carudux, cumprccda tum Linci= um ufq s fu= pra Vicn= nltxcunif fct,aciam pcde rcfir- ret, incidit inagmen Ga-mano ■■ runt niiti= tum a qui= bus plun= buslorisad interntcio= ncm propc cocifus,tan km ct ipfc inttrficlus cft.lib.8. :

IN GERMANIA.
EXTR.A GER.M.
J
tfii
Reipub.
Relig. Refp.
Relig.
Vontiftcij Monafteri= enfes ac fummi tcm plicdnoni= ciiratiurbe txccdunt: ttidi omnes occupit ne quidinur= bc annonx importc= tur:Tclgt= to ftndtum per litcras ut fc rcjtitu dtmonent, nifttciat, bcUum de* nuncidnt. Itb.io.
Monjjkri cnfcszq-De ccmbrk, Tclgcti,Po tifiaos ttt-
Cum pdulbante Impcrij Cd mcrdAlbertum Bundcburgicu Prufiueprincipcm ob datdm Po loni^rcgifideprofcripftjfct, ii in hoccouentu pcrlcgatum Po lonis regis,cj- Vudltcru Crom= bcrgum,de Vruftia, dijputatur, fitne in ditionc Imperij, an ucrb in Volonix rcgis clicnteU. lib. 8.
Uis inComitijs cum Turca iam prcmerct Auftridm, dcccr= nuntur<tducrfustwm,duxilid,fic ut ordines Imperij nonpccunii, fedmilitcminhocbeUumfubmi niftrent. ltddbhocconucntut6 lulij dic,difccdiiur, lib. 8.
Noriberg£,licct fumma dijfcn fionis de Komdnorum rege, in- tcrprotcjhntcs eyprmcipes in tercejfores ionciliuri no pojfct: dttdmcn proptcr irruentem in Auftridm Turcam', pax initur cum ipjis, itd ut in Turciciii bcl= lum confcrdnt auxilid, Cdmcr£ Impcridli intcrdicitur omni dd= uftquc conctlium dctionc. Dea-e td cftpdx ijh:j lulij dic: conftr mdtduerbper GefaretnAuguJH mcnfis die fccundd. lib. S.
Ai idut AugufU SdxonU prpi :cpsEliihrdiemfupremu cku
Solyman* nus GrdtiU uftfc Stirix oppidupro grcjfus, cum 4 Cafti recd&ris omnibusad Vicnni po= (itis cxpt* &&rctur,tdn dem confi= iium mutdt, nuUdq; re mcmordbili ptrft£hi,rt= uertit in pd= triam. lib, 8.
Cd-farreie <ffa torii fcn tctia quiper fcqucndum hojkm ccn= ftbit,dimit tittxercitu, ZjVienna conttnditin ltdietm.U.2.
Cxfttr Man tuureftribit ad ordincs
ln:pcrij,fe ilt

m GERMANlA.
EXTRA GERMAN.
Relpub.
Rclia:.
Keip.
Relicno.
CMtOS Op=
primunt,ac omnes ca= piiuosinur bem abdu= ctmt. Uro= gati num pofthac E= uigclij pnc dtcationcm impcdireco guent,libc= rditer re= fbondent fe daturosopc ramuteam gcat.lib.io
dttuifuccedit loannes Fridcricus filius. lib. 8.
Cum Cafarexbel* lo Turcico properaret in \tAixm,C\rrifbpho>> rusdtscisvlrichi Vuir tcmbergicifilius,qui in defaris comitatu erat, proripit fcabeo,in ui= cinamBauariam. Nam um pater eius fua ditio nc pulfuseffet, folusq; is fupereffet hicrcs, con filium hocaduafus ip= fum initum effeputaba tur ,utad cxteros abdu c1us,ptret ordinis eccle jiajHci. Iib.p.
inltalii concilijcau- faeffeprofeftum: ut interim Ferdinando Komanoru regi fra= trifuopareant.lib.S.
CeefxrBonotticc foc dusinit cumpontifi= cc ac c£tms Italiee dynafiis, protucnda \tali£pace.GaUiqu£ runturdeearc: pla- cattamcn cos ponti= fex,iniec% ffc futune breuieius diffolutio nis.Fczdusenimfcce- ratVontifvx obfecu= tustepori. Cceterum Italii magnopcre cu= piebat Hifj}ants,quos magna copia fccum Cxfar adduxerat , /i= berari. Ub, 8,
IN
GERMAN.
EXTRA
GERM.
tffc
Rciig. Refpub.
Relig.
Refpub,
Febrtiarij die 14, Senatus Monafkri= enfis pdcifcitur cum pontifdjs, his legi* bus, ut in fextcplis Buangcliupurc do=
Lcgtttuspontificis Vi narue Saxonu princi= pem aUoquitur, Vonttfi ccmq; dcclarat conctliu infHtuiffe Placcntix, ucl Bononi£,uclMantU£,
ctdtm\,fummumte=\c^£ jit urbs \mperij:
cx
C£far Italia naui gat in Ut fbaniam mi fe Martio lib.8.

in germania;
EXTRA GERM.
15?? Rcl;
Refp,
Religio. Refp.
plumPontijicijsrc= Unquxtur, Ub. 10.
loannesLeidmfis ftrcinator Holkn= dus^o-Hermxnnus Stdprcda, illc ckm, hicpublice, Kot= mannifdttus ccUe= gajottrinam Ana= ifticam Monx= fkrij diffeminant. Kotminus primum iisrepugn.it: Scm= ttis cos urbc pcllit: rcdcunt tamen. di= Ipuutur publicc, Kotmdnnus ft xnx= buptijh: confktan= tur ctb Hcrmanno Bufchio:publtco fc= tutiK dccreto pcllun tuY urbe, ckm tamc redeunt,acfibitdn= to numero fcchto=
fed nc ind icerct hocdd= hucobjuiffe, quodpri= ws conjhre intcrprinci pes oportcxt, de modo O-ordinc aftiotiis, ttidc licet ut liberum hdbcd= tur,ut fcomneseifubij= cUnt, utddfnt omnes uellegdtosmittdnt, fi cjui ncutrum fvcerint,ut ntbilominus x Cccfarc ei reliquis regibtts cid px= rcndum ddigxiitur. hzc cdpitd fcripto comprc= henft h-dditeleclori,dc promittit, ficommodi ipfe etrelicjui prin&ipes rcjbondcdnt, fiituru ut concilium inird fex men fcs indicdtur,inchoetur dtttem intrd dnnum.Sa= xofumpto dddelibcrun dum fj?dfio,refj>odit fo= re commodiws, ut unum
Pontijix refcribit ad Pctrii Pau= lum Verge= rtum,ftum apud Fcrdi nandum re= gcm lcgatu, qutx Rkcgi uus cpifco= pw> ii tum erdtcctate prouettus, utjiquid li ii imbedt= menti acci= dat,ncpof= fit obire le= gationc,ip= fcinilUmlo cum fuccc- d-xt: lmpn= mis autc ut meminerit
Pontijix habcxt ab 0111= rcs concilixnt,ut co' nibus ProttfhntibvA rc ciottatores cijciant.' jbofum. ltaq;ci'.mom= difbtitationem fub= nes Smalcxldix- dd 14 terfiigiunt. Difcttr= limij dtem,conucnirc dc runtpcr urbem,qud beant, ordt uf Muk tem /; dittino numincaf poris mordm kttitcrfv-- fitUiipopulumq; ad rxf.futurumutadiiind potnitcntiam er ad tempus,rcdclibcratdv> fecundum baptifmu, tcromnes, Poniif.ciuci i
Poiifvx
mictit le
gatuin
Germx=
nia K;;=
gontm
Kango=
tium H-
pifcopti
Khegi=
num.
Hb.S.
fute fud fti ie conciltc mensdcuo= iuntxs. man datis igtiitr, ettxk fbrmua L-e pr^fcii- puc ddigen tcr inftjktt, nccipjhn

I.N GER.MANIA.
EXTRA CERM.
Rcligio.
Refpub.
Reliff.
Reip.
•?rouocani:parent e pcrlegatos, uelfcnpto
opulo malti,- par= tim metu, partim ignorantk : forum occupdiit, tormcnta rcllica cr curkriin uadunt,multisuim ~aciunt. Contraria' partis ciucs contra uinifcmuniunt:tan dc fit pax inter cos hackvc ,utdomum
rej^oiideant. lib..8.
\ T ltimadiclunij,fcri= pto rzfbondcnt Protc= fkntcsadilludPontifi= cis de- concilio, Expe= {hffcfe cx Imperij de= crctis, libcrtim in Ger= maniajn quo toia reli= gionis controuerfa, no k Potifice uel cittsemif
in angujiias ac nccefiita tem concilij peragcndi conijckt,e= tianijlmaxi mcrcxEer* dinandusin ffkt er ur= gcat. Ub. 8.
redeant,famquif= fxrijs, fcdauiris bonis
que religionc fcqua tur,ctotiumcolant. EapacHoKotman= no et Bcrnardo Cni perdolingo fxBio= nis huius facilc prin cipi,no diuplacuit. cxcitant cnim cx ui cinis locis f.ii ftmi= les bomincs, d rebus domcfucis malc con fiitutos,eosc[; fipc for tun£ commodioris dcrman nouarum, td fe alliciunt, ma= gnoq- numero per= trahunt Monafkri= um. lib. 10.
Gcorgius Siixoni* princeps, 70 &p=
27' tcquis iudicibus di= fccptaretur: no cx fcho kfHcorum libris,fed ex folis biblijs: lam uero Pontificem quifitprin cepsdducrfarius, quiia ipforum doclrinam no foium prziudicio, fed etiam fiammis damna= ucrit,ipfum nimirum fi bi iudicispartes in hac iifceptatione fumcrc, extrra Gcrmaniam cott cilium indicere, regcs fi biaduimatquefitcinm conciliare. Tandcm Cx farem orant(cuifua om nkfubijciunt) ncfepu tct proptcrca lcgitimu cociiium fubtcrfugere: fcdcurctpotius, utco=
Pontifixjn rcgis grdti= <tm quatuor GaUos cre= dt Cardina lcs, Odctit CafHlioncu, Vbilippum Bolonicu, Ckudmm Gyurium, et loannem Venerium. Ub. 9 ,

IN CER.iVTAN'.
EXTR.A CERM.,
5-? Religio.
Refpub. Relig. Rcfpu.
fenfcs cincs ob Lk= tbcridoclrinamur>- bepellit. liccen^co n.uniarenififubu= truq; jbccie corpo= ris er fmguinis nol !ebdnt. Conq;teri= turetidmdcLuthe= ro dpud prinapcm VJccbrem,quodno folumf\biconuicie= tur,fedfuum etiam populum ad rcbcU ic excitet.Sudfc= rdtenimpcr epifb= '*m Ltttberus Lip= fcnfibus, ut pcria:= um fubiret potius, qtum fdccrent quic quam contrd cojci= entidm.Rejv'uitLu= therus eum crimind tionem edito UbeU lo,dcperepifbkm Ltpfenfcs ciues exu les confoLUnr. Ub.
gdtur quale vr ipfi pofhikuerint fem= per, er cogifit£= quifiimum. Ub. 8.
Smalcaldi£,poll= qttdm iUrefbonfum efi,fbiuiturut pn= blicerejbonfumedd tur,utdd Cdmer£ iudiccs,quilitcno= nulUsrcligioniscdu fd tum moucbetnt, ddPdktinuej-Mo= guniinum principcs lcgdtimittdtur,dtq; deftnrcshecdeco citio toUperfcribct= tur. Ub. 9.
Ldntgrduiusper abfcntum Caftris, Vlricbi Vuirtcm bcrgici propinijui fui, qttiditioncifw pulfws cnit ,refiitu= tioiicm moiitur,prc fitlucq; in Gdllutni dgrum ZAompclicdr tum dcceptd pccu= nu,regioppignerdt Vlrichinominc,iid utnifiintrd teriium dnnumhtdt,fitGdl Uxrcgni hccreditd= rim. tib.9.
Conumwnt Mdfiilue GdU li£nx,dc Ck= mens feptimus Pontifcx.initur mdtrimonium inter Hcnricu principcmAu= relidhunt regts filium,quinde= cim dnnorum ddolefcentem, dc Cdtbarindm McdtcesClcmc tis cogndtam dijbdr coniu- gium, dcutxip fiVontificiun= tcpcrdclds m ptius, crcditu, fedquoddd fb. tus \tdt£ mu-~ tdlioncm pcr tincrct: uidc d- pud ipfum Slei ddnum,fcncm cogiutionisM dicc£ fdmilt£. lib.j.

IN GERMANIA.
EXTRA "GERM.
15*4. Relig. Refp.
RHisio.
Rcitv
Oppidani Mo«<t= [krienfcs pr£fer= timlocupletiores, cum uiderent ur= tem externit ho= minibus coplcri, menfe Februario fubducut fe quhm boffunt comodifi me,reli£iisinurbe Anabapttflis cr promifcua plebe. lib. 10.
Anabaptifhe no uum fenatum deli gunf.uiciniam itt= cendunt, uafhnt, diripiunt,cogunt omnesadfuam m pietatem,quinon cofenttunt,eos «;■= bepetiunt,eorum
t&onafkrium urbsVueflpbaliic primi nominis quam Anabapti= ft£ occupariit,ob= fidetur a Comite 7rancifcoValdcc= cocpifcopo. mit= tuntadeumauxi lia, Hermanm Co lonienjis archiepi fcGpus, et loannes Cliuefisprinceps. cum aute eius per uim capiundx nul Ufbescffet, fcptc circum propugna cuUextruunt, ut eam famc cogan addeditionem.ad continuandam au tem objidionem
bona occupant. zj fuppeditandos
Cum aatem &pi= fcopuf injhrct ur= bcobfcjfurus,mul tique (x profiigis in eius exercitum incidiffent, hoftiu loco habiti funt. Hifc rcs multos coegit uiros mint= mc nwios,chn u=
trinquc flbi peri--
betii fumptus, in= dicitur conucntus eorumprincipum ac ciuitatum qti£ funtKhcnan£pro uihci<e,Mii Dc= cembris dian hoc anno, Coftucntk lib.f.
Lantgrauius cm
Anglixrex,dc fetufru, ordi= numque regni confilio, decre tum facit quo feper Angliam Eccleft£ ca= putproximum 1 Chrifh pro= nunciat,pce= namq; conjh= tuit,ftqutsepi fcopo Komano fuprcnum po= tcfhtcm adfcri bat.Tnbutum ttiam aimitum (uulgo diui Pe trt denartos uo cant) denegat, cyneqnapecu nitt Komamdc inceps defira= tur,graut$imis ucrbis cdicit.
tib,9.
Aurelijs in Gailta, mona= chi Franafca= nifimulantre= ditu animte u xoris' Pttejto ris,qu^nonua
Martij dic 13, Clcmcns feptimm de cidtt litem, uamrex Anglt£ Ro m£ habei, ie conubio Catharin.c Vcrdinandi rcgis mjpa niarum ji= Ui: tnq; Ge faris grati= amfccundu Cathartni pronilcuc. cum rcx an noantcCa= iharina re= pudiata er iAaria etw jiliapror.u= iaia t'lcgi= tima, du= xijfetAnni Bolcnia:?:. Ub.9.

IN GERMAN.
EX.TRA. GERMAN.
1534 Relig.
Refpub»
Rcligio»
Refp.
culutmminerepro
mderent, inuiios in urbcmanere. hb. 10.
loannes Z<lat= th.cus,priminomi niiinterAnabdpti lhspropbeta,iu= betutomnesbona fitft confiraniin commune,uicm= ncsltbrt,pr<etcrbi blid, coburantur: Hubcrtum Trutc- lingum Fabnm, qutquidin eosri=
diculuilt dtXCYdt,
pffuamanu con fvdit.Tandem etu ipfc :nm fe urbcni obfdioncltbcrarc uetlc diccret, pro= piti;q;ddcafiraue
Vlricho Vuirtcm=
bcrgico adrccupe randam eius ditio nem,copids primo uerc confaibunt, accducunt:Lauji niinagroVuirte- bcrgico fuos ho= fks,ijMaij,infc gain conijciunt: Afpcrgum, Vra= chv.m,Tubingam, Nipham recipiut. Initta jiigaVhtlip ptn.princcpsVala tiuus, excrcitus Ferdinandiadux, mdchinauitlner.a= tus calci pcdis a-~ inifit,£rcdptiuu; efi abduiVds. Ub. 9-
Cadami,, quod
ntff;t,kmtlitein= cft oppidum Bo tcrjicitur* lib..io. hemis,lunijdic pcnuhima, Mogu Luthcrur graui tinm archiepifco= ierfribit inF,raf= put cj- Saxonta: mum,qu6dkchri princcps Georgi= jhdnam religtonc us,Lantgrauij fo= ndcrzt, contemnc ccr, intcrFerdinii rct, ac in dtibiu uo dum ftge er prin caret. adduftisasf cipem Saxonu tctiiipjiu;iucub>\
iranfigunt. &occ
pridem in eoru
■cmph,fedmo iice acparciu; quam ipfis £= quum uidere-- tur,fepultajue rat. Eam finge bant fc damna tam nunciarc, proptcrLuthc ridoflrinam. dcteftnfraude, pr.ecipui rei huius ariifices Lutcti<e, iuffu rcg& damnati funt: fcdquid pcrhosjcre di es grauis inci- dit in Luthcra nos pcrfecu= iio, <ty horwih pocnaad totiiti .ordinis inuidi- ampcrtincrc uidebatur, er ad Luthcrano rum gratiam, iccirco jcntai- tia lcnis illa quidanpro U tofaanore, exectttiani ml dataium cfl,
Angliat rc~ geni quxda incefferat rcligto,fiite fimularet, fiue ita re- ucraaede- rct,quajiin ccjtmn fibi cum uxore Catharina matrimoni um intcrce dcret,quod illa fatri cimArtura quatuorde cim anna= ntm adole= fccti fitiffct prius cotta catd. Vrgct itaq-, diuor tium apud -. ?apa. Scd is rcm tam iubricii ac , tanii iiio= mentipro= ducitinloii.' gttmtcpuSy. dum quid fitopu; fa=\ clo del$e*\ rct.

. ■>■■
IN GER.MAMIA;
EXT. GER.M.
15:54 Relis
Refpubiica.
Reli
Refp.
tionum aliquot lo cisidipfium demo
rat,zr in ficriben do flexihquu ejfc ej\edocel:&quo= niam inrebus dini nisadeummodu ludat twbis ambi guis,cum apertius ioquipo\lit atque debcat,aduerfius ipfum interpretan iacjfc omniacon tcndtt. Huicdcin= iefcripto rcjhon= detErafimus, (T
■jbcrcquide. Na omnium maxime metncbat,nc fua fcriptauenirentin
ontemptuAib.c).
loanncsLcidcnfis hlonajkrij alter intcrAnabaptifk
cumfocijs hocpa- clv tenctur Ver=
dinandum habere pccna multati,\ccnfi.s An= e itinculis euafc \glus inte= runt. Ub. c,.
ipjicji monachi • rct. Cardi= nullt grauiori'nalisEbora
pro Romanoritm rege: Terdinandus uicifitm pcrjicere apud Ctcfarem ut fifcusccjjetab om niacltonciut Gc= far Saxonis fuc= ■iifioiK iit pater= tis bonis er aui= tis fianciat: pacbx ctiam matrimonij cum Cliucnji du= ccappro
lidcrn principcs pacificantur inter Fcrdinandu ac Vl riclmm Vuirtcm= bergicum ,jbode<< tc pro co dtquc' Lantgrauio,prin= cipc SaxonU; ni prophcta,tanpla jhxreni couattio--
omnia dcjlrui iu= bet. lib. 10,
Ciiipcrdolingus fiore uaticinatur, utquijiintfummo ingtadu collocati dcturbcntur,alij
ni.Vlrichuspath rccipit ditiantra, fed gratia cjbene ficio domus Ai
jhiac.c'.qianctLam Conjh<.nikt,ne=
Clcmtnsfie= ptimus Vonti= ficx e jhmachi morbo, ciim jitadctcmedico Curtio rationc uiclus mulaifct iam fiiKcx, ad cxiiumferc Se= ptcmbris dccc= dite uitiifuis cejjcremh; ha= bctPaulum tcr tium Farneji= um. lib.C).
Vaulus terti= itsPontijh: A= lexandrum ex filio notho Pc= tro AioifiioMdl de ddoleficentc er Ajlanium \exjilianotha
jiquandoVutrtc= bcrgic-e fia.rr.ilijc dcjiciant maficuli,
potcs,crcat car ('indcs. Vaulu Vcrgcviuniciio
rimuidetye gchi ddaika rc qttMam Annam Bo lemii ciu.-e
■ * i
Euan<2c'^
.O j
dotirvMin aiiipkfh fi rcbatur.mo r.etitac; ?o tijiccm,fit= turu Ut rcx tulherXtii
fie diuorUu •xflrnietrit. Verumnoii cxpeclnta Pontifici; fcntcntia, rcx diicit Boleniam, ipjumo; e= boraccnficm cxutuin bo nis,gratapi me mitketh Ponlijix fia fio rcgl: ir= ritatiis , UH i B ij

IN GERISTANIA.
F.XTRA GER.M.
'■5>
rr
Relii
Refpub. Rclig,
R«h
autcm infma- condino nis cmcrgant: ac ptulo pofi ipfe e Scnatorc fii carnifcx. tib.xo.
loannesLeidenfis ui= am fibimumt adrcgnu pcr duodecim uiros, quos adrempub.admi= niftrandam confUtutt, multarum uxorum ma trimoniumfancit. tan= dem 8. Caknd.luiij ua.- ticinio cuiufdam noui propbet£ aurijicis, e propheta creatur rex, ut interjiclis cmnibus rcgibus ac principibus pcruniuerjum orbcm, piorum rcgnum jhbi= liat. Cnipcrdolingum nimium ipftm ineptc ac turpitcr infaniente, ac foitttm etiam regium appctcntcm,pcr triduu mcarccrcdetinet. Info Uoipfcfcdcnspro con= cionc,cum omniregio .tppdratu,caufds popu= I h Uifceptat.ctjrre om= > <te's erant dc diuortijs. itib.io. i
■ ObfefSi Anabiptifle
redtt ca ditio addomum A« flriacam.Lant= grauius erV/= ricbustntracer tum tempus uc niam petere de betdFcrdinan^ do rege fuppli= ces,autipfi,aut perlegdtos.Vi= Jcreliquashu= tus pack condt ciones apudSlci danum. lib.i.
LegatusVon= tijicis Paulus Vergcrius indi gne tulit banc Yerdtnandi,cu principibus Lu thcranis pacho nem. lib. 9.
Vlrichus pc cuniam quxm GaUUrexeipa ftus erat in pi gnus,ferius ac ittmpropecon= icch) belio reci= pit,culpaqu£: faris,quiban
cateGcrma
nia,pofka=
que remit=
tit,quiuer=
boconciliu
promitte=
retaceiiam
mdtceret
Manttu,
rcautcmue
ra impedi=
rct, Ccefarc
reliquosq;
'•cgesadan-
ma excita=
ret, qmbiK
condttioni=
bus uellcnt
conciiium
Protefhn=
tes cogno-
fceret, ut
omnino cb
traquam
ueUcnt fie=
ret,acim=
prim;scau=
tcatq^occui
te ageret
neframfub
effepcrfen--
tifccrctur,
quod Clc
mentcpoti=
dem Martij dieuigefimo tcrtio, in Cx= fans gratiam fccundum Ca tbarinampro nunciat, re= gisq; faelum condcmnat: cum tamcn ipfcplurimo= rum theolo^ gorum acma- xime, dtjlri- buta pecu= nid,Varificn* jiim Sorbo* nicorim ap= probatione, tnfuafuiffet fcntenttd con jirmatus, Ub. ?•
Mediolani princcpsl-ran cifcus Sfvrtia dttatin ma- trimonium Cbrifhnam, Dani£ reg» captiui Chri

1N C ERMANTA.
EXTRA CERM.
15} 4. Relig.
Relpub.
ReWg.
Rdp.
librum cdunt defuturo piorum rcgno, dc lurc gUdij qttod ad Ecck= fiarum paftorcs pcrti= ncrct: dc confcrendis in communc bonis:dc duo busfilfisprophctti Ro manopontificc, ac Lu= thcro, quorum tamen hic ftt 1U0 dcttrior. Ua-c dogmata fcriptis oppugnctnt Mclxnch= tbon, \uflus Menius,Vr banusKegius. lib.10.
Monafkrij prophette iujfu coclamatur ad ar ma,ccncurritur,cccna= turfunul 4 quatuor mil libus. ?oft cctnam fui, cekbrantcam qux cft Domini, z6 doShres c- mittunt. Rexecocna cofurgit, militcm qucn dam captiuum obtrun= cat, acpofka redit ad cocnam. Ub.io.
Doc~bresemifiido= ftnnam AnabaptijUcH in uicinis oppidis annii chint,capiuntur,actor mcntis fubicili, pra-tcr unu omncs capitc muh
S i i
moram intcrpo= nit. Vlricbus 111= trapnmum an= num pignus luit. Kexci pccunia, quam pr£tcrea non cxtgua fum= macrediderat,do no dcdit. lib. 9.
Lantgrauius io die lulij, dat litew ad C£fa= rcm,quibus fibi atq-Vlrichoprin dpi condonari pctit. Ccefar G*= knd.Scptembris-, Valcuttaadca rc fbondct,fcmiffo kgato,qnidc\fct fuk mcntis nun= ciafjc: utcxeode fuaclcmcntia flu dioq;pacisintel= ligat. Ub.9.
Coflucnti* De cembrimcnfc,fit principum acci= uitatum Rhcna* ii£ prouincit ,ii dc quo diximus fupra comenth. hisuttrofcadmn
rificc dice= r-et accidif r c. Manddt ctiiutprii: cipum ani= mos acccn- dat in Aiu gli^rcgem, cuiusdttio= ncm in pr£ dam darc cogitet oc= cupanti:ui- dcat prcc= terca num qudrathnc poftintLu^ therus ac MeUnch= thon abin= fitutodi* moucridib. 9-
Koticm* brinienfe Lutcci<e, arudelifii= mc feuitur in eos quos uulgo UO= cant Luthe ranos.Vro fcnpte fue
ftierni,fon riscf; Ca-fa- risfiliam. EirexGal- ILefaclurU: cratbeUu, niftClemh tis Vontifi= cisinff>era= txmors ac= cidiffetjib. 9.
Ludoui* cui, Aii* drca- Grit= :i Vcnet£ reipub. du= cis filius no~ thus,By= ZAntij fu= fceptws, cum apud Solyman= num tanta iniffetgra* tii,ut lUyri ci parti iUi qu£ Vcn<= tisproxima, cfl,domi* >tust&-prii: xpsconfti- ueretur, E iif

IN CER.MAN.
EXT. GERM.
Relig.
RcfDub.
Relig. Rclp
cl.dntur.lntcrrogati m qu<e- fHoncdiunt, expeckirccas hui funt h\onijkrij, copids FrifidQrHoitididfimid^ dcuenerint rcgem fuu pro= diturum in acicm dd intcrfi cicndos impios, & pictdiis rcgnum injhtuendim. Qud tuorinorbcprophct.is ejfc. duos iujks, Uauidcm ey Leidcnfini,dups iniujbs Po iijicem dcLutherum: Pr^= tcredlfrjtclitaruin cxcmph, qui difccdcnics Acgyptio= rum hoiufecum dbjb.dmnt: ficfcciuiuniprofi.goru bo- ndoccupdjjc. lib.io^
Rcx Anxhdptifllrum pro ditionis nietu(ciucs cnim op prefifdme, euin uimhme= pifcopo dedcre cogitahdnt) dciigitfibi duodecw: duces, quibus jinguky cinkdtis p.trtcs dttribuit-. Hos jibi promifis. ac potticitdtioni= bus priuatim co>icilidhit,re ccnfendis noir.in.ttins pro= •uincijsqii.is cjjctcuiq- eorti .dttributurus.fpcni etiamfd citpopuhfvrcutddVdfchd IToerentur ab ohftdione.. lib.io. i
git Sdxonite prin= ceps. Dcccrnuntur epifcopoMondfic= ricnjiduxilidfubi= tdrid,cquites CCC, pcdilu mittia trid infcxmcnfcs. pU= cctetidmutrcliqui ordincs interpettcn tur dcduxilio dtq; inprimis Terditidn dus,utddedm rcm in menfem Aprile conucntum publi= cum indicut. tii 10..
Sub finemDece bris,principes,Co fiuentid, hortatur Moitdjkriefcs pcr litcmitt dhinfUtu to dcfijhnt,crfc= fifuo kgitimo ma gifirdtuidcddnhni pdrcdnt, Impcrij totius uim ey dr= nidnnn4ntiir,epi- fcopo qui eos obfi . dcdt,non efje defu tura. UhaQk
* (u<nr(p
8 -
i
rdnt
qudin=
pluri=
mis in lo
cis,dcre
ligionc,
dc dc
JsYffd
cumpri
mischdr
t£. FLec
rcsdcdit
ittilditi=
cii£ oc=
cdjionc.
Ub.9.
Vrodit hoctcpo re Uhel= liis gdtti ce fcri= ptus, ri= diculus quidem, fid tdine feriusin Pontift= ciosmer cdtorcs. lih. 5>.
tamq; propc cf fet ut c lusfilius Antoni= wQuin queccle jicnfis cpifco = pusfd, Clcmcn te fipti= mo fie- rct Cdr- dindUs, peroccd fioncfi= multdtis compre hcfusdh inimicis fuis, cd= pitemul tdtur. Ub. 9 .

.....' fN CF.RM ANIA.
E\*T. CTRM.
»55$
Relpu blic.i.
Rejig. Kttp.
Vcrc prawo LttntprauiusadVcr dinandum rcgetn projicifciiur,intc= gr£ reconciudtionis caufa, ldcmfd= cit Vlrichus ,fedpoji longam dclibc rdtionem. caputcnim iUudparii, ut cjfct Auftriacat domus bcncficidrini, indignifimcfcrcbat, ob idq; Saxoni atque Lantgrauio pcr aliquot tem= pus,grauiterfuit infcnfus. Egit turn Vergerius Roma rcuerfus dc conci- lio cttltt Lantgrauio dpttd Ycrditun dum: fcd mdiuiK db eo refbonfum tli Ut. Ub,f.
Vrinccps Saxoni,e Vicnttam u:- nit,dc de Cahtcnc iudicibtts dcit cum
J o
Ierdinando,Vrotefa.ntcs,quia camt r£ impcrialis iudices, cotitra pacem Nonbcrgicam ac mandatd Ycrdinl= di,lites moucbant, quod eas mai tto effe religiofi; dictrent, Vtbteftshfei inqudni,eos iccirco, cocepta foknni quaddtn formida,recufdnt iuiices, utfibi inimicos er fufpecbs. R ecu- fdiionis autctn ft.e ,principes quof= dam Senatat dcligunt arbitros.
llli HegleclA recufationc ininftituto pUcan= pcrfcuerant. Ohhdncmdxitm cdu= dinurni ftm fefc adFcrdinandumconfcrtSa nU diui xotiuprinceps , actandcm,mag>hi ni cau= tdincn coricntionc ac dijfiadtaic, fa , fcx perfcit ut fc rexprbmittttcurdtu* mifcros rum,ut db omnibus cdufis ,quas ipji Chriftia religiofts cjfe contcndant, Cutnera iws tan fuperfedcat. Ub.j. quamiii
lanua
rio mot
fe rex
Galua>
Ltitetu
uenit,
jiippli =
cattonc
ad dco=
rum tc=
pld injti
tuiticon
aonem
adpopu
lumhii'
buit dc
rcltgio=
ne,ccn
tra Lu<
thcranif
mu au.i i
uocant. Expu= tionis aute cr
Gallix ■<-cx , ciim iroptcr le= gatos Tur- cicos , qui apud ilium trint, ac proptcr cru iclitatc in Luthera= nos,uocari fein odium per Gcrma nidm fci= ret, excufat fe quibuf cur.qucpo-- tcji rductd but per liie 6« : ac dc Turcis ait, dlldtdf fibi cfjc pacis coditiones quas ddhuc rcpudiarit fcmpcr, ac ftt rcpudia turus, iV.ji cstcrircges ac princi= pes cd p.tcc comprckc- duntur. Dc £ iuj

TN GERMANIA,
EXTR. GERM.
i5>5
Refpubiica.
Rclig,
Refp.
Rclig.
Mond fteriefcs dd prin cipumli tewre* \bbdet, fcdmhil dd rcm. dd Lant grauitt priud= tm mif
jfe
Koucmbri menfe Vergenus S<t= Bimui, ;onU principem ojjcnditPrdg£,ex code ip Miftrtd rcdeuntem. Agit cumeode fo die, vncilto,dicitq;ferio UmPontijicem diucrfis k eo cogiUre, pio uidclicct, libero, urbis lo <c omnino tali, qttdlc ipft pojhlent, cis, exu inc ulli conditione.Locum Ponttji= ri iubet. tpUccrc Mdnttwn,urbem nimiru Vide d= mpcrij, Germim£propinqudm.de pttd Slei ■nodo dc jormd faturg aftionri, in ddtiu de pfo conuentu iri dijbutdtum. Inuitdt pompd :umtgitur,utipfcddjit,dcqudtito= er cere ocrc pdcis dc religionis ftt jhidiofus monijs ■■jknddt. Suxo, cum focijs delibcrdtd idoli Gc rc, fe refyonfimmi cffe dicit , dcpctit nouefe interim,utqud:uerbo dixerit, fcri= dpudPd ptocomplecTutur,dcfibitrdddt. llle rifiefcs-, pdtdo dliteracdixerdtrem dcfcribit, qttodpu Mdntudm uidelicetC<efdridcferdi= blice i= ttdndo regi cr nunc placere eyUm jh fup= dntcd Qlemente Pontificc pUcuiffc. plicdti- inGermdnUnoneffctutumproptcr one gc SdcrdmcntdrtosdcAndbdptijhi.Idl jlitum UquiPontijicemdcfuoiurcdeccffu= fuit: Itc rumputdnf.de cos ctidm qui C*fd= de fup= rcm proutnci c conctltum in Gcrmd= plicioru nU, Pontificc tnuito, crcdint hdbi= crv.dcli turum.Dccattione cr fidcd'uUpcr utc dd- obfides non cjfe quod fint Untopax uerfus i foliciti. Mdntiium enim urbcm cjfc Cbrifti ' lmpmj:ue/uKtimatneidquidcm,ji mos. uetmt, dd iujti conciiij diUoncm dc= lib.j. juturum, ltb.9.
Lutbcrdnis dutcm dit, jitijfc cos no eius reli gionis qut colitur in GermdnU, fcd duddces dc fdcinoro fos homi= ncs,quiprx tcxtu reli= gionis, ra'= publicemo lirenturcxi tium.lib.j.
lmperd= tor Aprtli menfe, Bdr chinone,tra ijcit in A= ?hriri,Tu itetum ur= bem,cj-dr= cem Gole= um cdpit, MuUdjfem rcgcm re= jhtuit, fiblf qttc tribittd rium fdcit. Bdrbdrojfd Turcicm lc
k w x w m m

IN GERMANIA.
EXT. GER.M.
15^ Rcligj
Refpublica.
Relig. Reip.
fh littris, dcrcgecrea to fc conan turexcufa= rc , quod Dci mandd to creaiic= rint . una tnittunt c= tidm fuum dcrejktutio nelibru,dc multis ucr= Us moncnt ut rcfipi= fcat,ncccis pergdt bcl= lumgercre. JJtgrduius lc£h libro quid in eo uttupcrarci dnnotat,fu ifc<p manddt uti rcjj>on= dcdnt,intc= rim rcfcri= bit non eff: qnod caufe cognitionc ffcrct,poil qitdm fcgc= ut dd eum niodum,ut
Ciuitdtcs imperij Eslmg£ con ucniunt, er ibi demum [htuynt, eosquidntca Confluentu conue nijfcnt,non hdbuijfe im uUum t onus ipfis impottcndi,dcitd quic quam in Moiutjkrienfe beUu con jvrrc rccufxnt. Quod (iqucmhoc nomine periclitdri contingdt,in= uicemauxiliapromittunt.ltb.io.
Vrotcjhntts Smakaldue De* ccmbris dic fextd conueniunt: rt- fpondent autem uigefma prima ddVotificis legdtionem,idcm fire quodantea Clcmcntifeptimo re= fyonderant,ac qum non captio* fum,nonfrdudulcntum pofhdent concilium ,dcclurant. uidefupra qudle refyonfiim Clmcntidedc* rint anno ijjj, ultima die lunij. Ub. 9 .
Guliclmm BeUaim lAngxm Lcgdtus in hoc conucntu GdUite rcgem excufdt de Chrijhanorum fupplicijs fumptis in GaUia,eos nimirum non idem fenfiffe cum ipfis: prwtcrca feditiones pcr re= gnum excitdjfc. commcmordt de jhidio rcgis & bcncuolcntia erga eos, proptcr Gallorum ac Germa norum coniunclioncm: nuUum hafHbus,rcgcm conh-aipfos effe kturumauxdwm, cupert ipfum
J

IN GERMANIA.
EXTR. GERM.
»535 Relias
Refpublica.
Relia;. Rcfp.
frffH dpcrtc Scri= ptur£rcpugnct. rcjbondcnt ite= rum Ldntgrauio Mondjkricnfcs, ac librtmdlium mittunt popui-t ri lingna fcriptu de StHptuie my jkrijs. Isplcnus cr<it rcjtitutionis iUius, eyrcgni iujktix, in quo foli iuJH impijs omnibtts opprcf jis regndre dcbc rent. Letto libro Lctntgmuiui nc gotium dat fuis, utiUumfcriptu= Y£ duttoritdtc rcfiitcnt. tib.to.
Tcbritdrio me fccxregis uxori btts und,populi fxmc pcreuntis mifericordtd du c~tA, cum Dctim nolle dixijfct ut homincs ad buc modum inet confumcretttur, tpftrcgis ntdriti - ntauu
ditt, q
mxximopere ut intertpfos primu,ac dcindc inter om= ncs ptiblico concilio, incd= tur dottriitce confcnfto. \p* pum eius concilidtionis ft= turum ddiutorcm cy fociu. Cuperc dutcm cumprimis, fiipfis commodum jit,ttcl Theologos dottoshomincs mittcrc in Germdnidm, uel Germdnis mittcre e fuk in GdUidm: ut de fummd rcli= gionis inuicem conjtmtt. lib.y.
Protejkntes rejhondent dd ordtionem lcgdti regij, Quxndo feditiofi illi jue= rint,de quibus jit fumptum fupplicium , ordrcfeutfi qui jint in GdUid qtu con- jefiioncm Augujhndmpro ftcdntur, in pojicnim nc in cosfcuidtur. Deeiuibcnc= uolentid jttijfe pergratum: ipfos uicifiim in ijs qu£ dd Czftrcm C3" impcrium ni= bil dttinent, nulli ddturos in ipfm duxdid.Dc conci= lidtionc non jhre per fe quominmjidt,fedpcr Po/t tifictvm frdudes tytcchnxs ui concilium qudlcuclint ipji rcprcefcntdre metuxnt. Ome fc regcm,quonum

IN GERMANIA.
T.XTR. GF.RM.
i<>?5 RcHgl
Refpublica.
Relig. Refp.
mdiiucdpitc ple Bxtur. ddhocti cfudck mtSkteu !um,reliqu£tt= xorcs concinunt Cr putYi ccclcjli gYdtm dgunt. dcindc chorcdm Yexducit',multi= ttidincm ttiani, cui pYiekY pditc erfdkmiuhiU" rdtrc!iqui,idfdl tutioncm cdq-, 1? titidin cohortd= tUY. Hb,io.
Rcx Mond= ftcYknfis,qui'ii= bcYdtioncm dd pdfchdpromiff fct,pcr fex dics £gritudtnem fi= muldkpcfl info Yum prodit, O' dfmo cscco cum infediffct, totiws multitudinispec cdtd fibi Bcum impofuiffedice= bxt: idin igitur ipfos plditcmun dos effe,& db omiti pidculo fo lutcs,
Ycgum jit aypYincipum co gere conci!id,dct opcYdin ut cogdtuY UbeYumeylocodd intUYidm minime opportu= no.Hc mittcndis in Gdllidm Theologis,rem effc longio ris dclibcYdtionk cuius lcgdti mdnddtum nuUiihd bediit,ftpojkd fententidm fudin Yegi per epijivkm ef= fcdeckrdturos. lib.?.
Legdtus regis priuutim explicdt,qu£ fit ipfim er quhn k Sorbonicis diuerfd de rcligioncfentcntid. Vide cdm dpud Skiddnum defcri pu loiigioribus ucrbif. Hor tubatur kgdtut regis Vro= fantcs,ne quem concilij lo= ciircciperent, nifi de ipfius. gr Angli<e rcgis fcntentid. lib.o,
"
Anglite regis legdtus in ccnucntu Smdkdldico ord= tionem hdbct de pr£c\drd fui rcgis crgd ucrdm religio ncm uoluntdte,de profliga^ ticne tyrdnnidis Antkhri= fd:de doclrin£ confcnfione, de pdce totius orbis Chri = ftidni, dc dc concilio, quct! tdlc hdbai non cupidt, in quQ Pontifix fiutm tywt=
Koribergi= cdm. liB.y.
CdUi£ rex, quiid pkneconjU tuerdtinl= tdlidbeUige
YdYC, kgdtU
mittit Smdl cdldidm dd PYoteftan i tium couen tum, Guliel mum Bel= ldiumLdn= g£ttm.Hu=
iltS CYdt p0=
tifnnd curd utcosddfce duscuGdU li£ Yege in= eundum fo= UcitdYct. ■ Vcrumcum ipfi perpe-- ti<6 Qtfdn cxcipircnt, infiSkredi fccfiit. li.?,
- Angii£ (X legdtu mittit ad

IN GER.MANIA.
EXT. CERM.
15*5 Relig.
Refpublica.
Relig. Rcfp.
lutos. Uancilli tffe quam pro= mifiritliberatio nem , qua qui= dcmdebeant ef= fcconttnti. lib.
10.
Ltitbennper hoctempusgra= uifiimc de hac Monafkriefiin= fanict conqueri= tur: ei caufam, Euangelij con= temptum attri= buit. Verunta= men nimium a= pertm hanc ef= fe Biabolitech nam, qtum ut pofiit (o modo Euangclio tcne= bras offundere. rudem uidelicet typarum exer- citatumeffceum cacodcemontm qui tam dctcftj impietatem pro ponat,iiquabo* minesctiamna* tura abborrcat lAulto cautiorc
cr
nidem fbbiliat: tandem ait non recufarc rcgem, quin ad rcfti= tuendumac tuendum ucruDei cultum,fefc ipfis coniungat, ey hoc quidem fe habcre in man= datis,rogarc autcm ut ftbili= ccat amplius priuatim de ea re, cum altquot deUflts confirrc. Ub. 9 .
Vrotefhntes Angli<e Ugito ad fingula eius orationis capita peramice rejpondent, ac impri mis conciliumVontificcm pol liceri Mantua;, quid autem in ea re fuce fttftntcntue edtto fat pto declaraffc.Scriptum ct tra= dunt quod ad rcgcm pcrferat, acfimulquofdam deligunt,ut de quibus dixeratrebus cum il lisconfirat. lib.j.
Cum effct aftum cum An= glis rcgis legato dc fccdere, per fcribit is ad regcm qucc fit in co uoluntasProtejhntium, nem= pc ut rex Augufhnam confif fioncm profitcatur ac propu gnet , nullus nifi de cotnmmi uoluntatc concilij rccipidtur lo cusjpfc fit fccdcris defnfor, de pcndxtcj; adcitts tttitionem cet tcna ttiillid aureorum,fi bclli fucrit diutuiiii{m,duccnta: ipft

IN GERMANIA.
EXT. GERM.
1535 Kdig.
Rclpubhca.
Rclig. Rcfp.
ajhtiore cffe uicifim non facultates modo cum, qui fbccie fuAS ,feduitam etiam cogantur rcligicnis actc= profundere ,fi religioniscaufa. biratUke in ui= regibetlwminfrratur.Cwmhtec ftujituef1itu,in Vrotefhntiwmpofblatamifif corporis uolu= fet in Angliam Lcgatw ,Vit= ptatibus er rc= tcmbergg tranfigit byemem.
Intcrea cwm theologis de reli= gione dif]erit,folicitatq; relu= ttantcs utrcgis diuortiumpro bcnt. Itb.io.
btlt cxtcrnis,de= niq; iit omnifi= mul&ttont picta tk,fuacrfiitionc ac impkiatem Dco non minui quam itla apcr= ta-,odiof<m indu c:t. Ab ilio mul to magis nobis tfft cMicdum. ac multa alia qu£ quis ex ipfiiit Lutheri libris potius, quam cx kisriuuUs hauri rcpotcrit. lib.
10.
Confiitdlia= ncm crroruquos docuereacdocet dhuc Anabapti p£ ji quis uidere cupiat,lcgdt /i» bros Theologo
Chm a Ferdinandorege ti dieBcccmbris,Saxonuprin= ccps rcdijffct, tandem 24 men= fis,decreto facb,focdm quod poftannum finkbat,renouatur in annos decem:placet ut qu uclint,in hoc fcedusrecipian- tv.r, modb profiteantur confef= ficnem Augujian'. \n his trant PomeranLe princeps, Vlricbus Vuirtcmbergicus , Robcrtus Bauarui Bipontinus, Augujh, irdncofurtum,Campodunwm, Hamburgum,Hanobria , quo rum nonnutti iam tmn petebh admitti,reliquijbemfacieb"t. Gulielmus Comes Naffouius in boc fcedus admittitur :fitq; in* tcripfumdttylsintgrauiwm n ligionis nomtne conciliatio, ex rum huius £td=-aptatdmcnditione Chuttoru, tU,quu>us cr cx\de qui crdtintereoscotroucr- pro=\

Tl
in germania:
EX Ti CERAJ
iftf Relig.
Rcfpublica. Rclig. Rdp.
proftffo nonnuUL,et erenxtaquamplu= rimi dottrinam eo= rwn profligxrnnt. lib.io.
Senatus Augufti nus hoc cinno omni demum fublata dif= fcnfionc,docirinxm Euangclij recipit,et dcitis ad Luthcrum literisorat,ntfidc= les ccclcftcs mini= firos,&-in hisVr= banumF<egu»nmit tat. lib. 9 .
Ad Ccefarem ue= yo, Terdinandum ct cccterosordincs\m= pcrij edito fcripto fxcH fui Yxtioncm rcddit. C.hYifbpho= yws cpifcopus iUi fcriptopojkci Ycfyo dct,& AmultctcYi= miiicttionc CccfiYem cttqucpYinctpcsboY tatur, qu<tndoqui= detn ad ipfas non minus quxm ad fc pciculu pcrtittcat, utittinedium confu IdttU lib.n.
dtkn=
fta. ConucnitpYieteYca de= cYdo, ut ft CatneYa pcYgat contra mandata ¥eYdinan= dijefy deueniataduim, tii detnum editofcYipto, pYin= cipesoYcnt, ncCamercefcn= tcntixm eiufmodiYatam ha= beant.Sinihil pYoficiant, tu i fc,quacunquc rationc pof= ftnt,iniuYiam dcpeUk. Sta= tuitUY etiam ut nitia. in cere= monijs ct eccleftafticx iurif= dicHoneemendentiiY:cauex= tuY tamcn diiigenter, nc cui ftice facultxtes eripittntUr. lib. 9.
Aprili menfc VuoYtnacice, VeYdinxndmrogatupYinci= pum peY lcgatos conuentun: xgit. ibi chm ciuitatcs de con tributionc in Js\onafkrien= fcm obftdioitcm,pluYimum cum principibus contcndif fenf.tXiidcm txmc dccemun tuYXUxiliain mcnfcs quin^ quc: conuenitfy ut capta uy= bejnnoccnti turbce pxYcerc= tiiY, ejr utuiYis bonis quiucl obfcfii cffent, ucl alio com= migraifeiit,bonx rcjlitucrcn tuY. lib. 10.
Vigclhnx qv.xrta V.rfij dic, conjilio xiv } : opcYd duorum transfugxrum, Oberjkniu

IN GERMANIA.
EXT, GERM.
ifai Rcligio.
Kcipublica,
Rclig. Kdp.
Cakndis luntt, I Cai»» cta fofw« cxcrcitus,
cumMonafkricnfes omnia prxjracleac objfinateagcrent,iu bcntur tandem * du cibus, quiurbem ob jidcbant,ncpojihac uUoscmitt~'t,nepue rosquidcm aut mu hcrcs. "Ham antca compulfifame qni= damcxicrant, qui-
ftmulcum cpifcopo, nottu Monajkrium inuadunt,mi= litesckmpcrjijfamutfy ual Um introducunt, citmq; ait quantifber oppidani rejH* tiffent inportisprimum, ac dcinde in mcdio fvro, tandi cedunt, ueniamq; pctunt ac impctrant. Kcx er Cniper^- dolmgm capumtur. Kot= mannus cum in cofirtam h
bus eratparcitum.il ftiumacicm incurriffct, occi
ii aute poftridic que runturpcrlitcras,fc nonadmittiad lcgi= timam cogmtione, Cr prnetcr omne fu= im mcritum ajfagi: quodfiquis errorc tpfis dcmonfiret,no fc dcf.ituros offcio. Dcindc locum qucn lam Daniciis cxpli cant, dcquartabe-^ jHa longc omnium feuifima: cxitus e = ratliterarum fcDci bcnejicioiuhacucri taiisconfifioncpcr fcucraturos .htsc au temomniadc uolun tatcrcgisitafcripta
futtt, lib.ia,
ittur. Eptfcopus dimidiam pnsdam er tormenta ftbtfu mit,duo t&ntum fxgna prxft dij caufa fcruat. lib. 10.
Idibus lulijvuormacix; per Fcrdinandt legatos con- uenttts agitur, de delendis in uniuerfim Anabaptijlit, dc interpcUatido Pontifce, dc concilio.Moncbat id Prote= jhntcsYerdinandus. lUi rc= fpondcnt,tam fepc idk fe an tcafaclum cjfc,ut tam mint- menecejfariumputent. Mo nafkrienfiscpifcopus fatis^ ficriftbipctit, pro tmpenfis in hoc bcllum fai~ti$: Ctipicf' nihil dcccrni pojfet, iniicU tur altcr conuentws adcan: rem,eodeloco,CaUndis No ucmbrii. lib.io*

1N GER.MAN.
EXT. CERM.
5?5
Relig.
Refpub.
Relig.
Refp.
Ktx dc focij cd= Miui,ci<mhuciUuc ddprincipcsjbec~tiii= culicauftcircumdu certtur,acinLant= grauij concionato= resincidijfet,itaefi ab cis fcripturx au= doritate conuitlus, O-ldbcfaShtus, ut propofitafibiimpu nitdte,feperfkdxtru iromittcrct, utqui "jerHoUandia,Bra= bantiam,Angliam Pkrifiam cffent ma ximo numero Ana= baptiftte, rcfipifcc
Vuarmacti Calendis No uembris, dccernitur ut Epi= fcopus Monajkrienfis, <ejH= matione faih,, eam pradce partcm quam cx urbc occu= parit,compenfctcnm impcn fis :fi quid fit amplius, ut eiusratiohabeatur: ciucsin noxij confcruentur,projugi rejUtuantur, rex ©" c&tcri captiuipuniantur, propu= gnaculd omnia diritdntur: c£temm urbs pro more an= tiquofubfit Impcrio, reli= gioq; ex Impcrij decretk in ca jhtuatur. Huic pojhrcmo de religione, Saxo, Lantgra
uius, Vuirtembergicus er rcnt ac magijiratuiiAnhaldius intercedunt: idc obtempcrdrcnt.ue=\faciuntetiam ciuitates, fcd rum id uitand<e mor ■> ncque uetercs urbis munitto tis cdufa dixijje cre= nes dirui uolcbant , de nouis
ditur. lib.io.
nonrcpugnabant. Ub.io.

IN GERMANlA*- EXT
RA GEliM,
Relig. Relpub
Cdtharind, <{ua antc annum tcrtiii Hcrictts hnglknx rcpudiauerat,reli= cx co jilia Ma= ria,moritur mcnfc lanuario. Mariam idtH antca rcx pro= nunciaucrat iUegi= timam. lib.io.
1536" Refpublica.
lelig. Circa finem menfis lanuarij Monafkrij,fu= mitur fuppliciu de loan= neLcidenfi Anabaptifh rum rcge,Cniperdolin± go ac Crechtingo eiusfo cijs. klligati pdlo, can= dcnti forcipe excarmji= ctntur. Kcx quidc agno= fcit pcccatum, reliqui ob jUnaicfua defendunt. Ub.iOi
Sdxo, "Lantgrduim, Erneftus Luneburgius, ac nonnuUx uiciha ciui= tates, menfe Fcbruano paccm ftaut intcr Chri- jtianuM Friderici Holfa= tia ducis (qui Lubecen= fiuopecreatus erat Da= nia rcx) jiliutn rcgni fuc ccjforem, dt<U ipfos Lu= beccnfcs , cum ihter cos ortum effetgrduifiimwm beUitm. iib.io.
Buodccima dic Mar t\j,Lcgd~ : s Atifilia, cutn o.z ngis j intent\a cogna uiffet 7 ftandn ea fit Vittemberga, coram s<i xcnis principe txpU* cat, ^XvludeliCttWio^
Occdfiohe beUi, qupd Ceneuenfibw. Berndtwmfbciis in= jircbat Cardlus Sa^ bdudix duxjmpul- fus ab EpifcopoGc ncuenfi, Bcrutc; Heluetij,repulfo bc fk, Sabaudiam qu.v ipforum f.nibus «1= cinaeft,aliquotcii& ultra Lctnammia= cum niiUidribws oc= cupdnti GaUiie rex ddrnonitus idav. fd= cit,acSchabotoA= tnirallo ducc,Tauri nwmoccupat.Vcde= monunam regioae inuadit , Carol- eUthnculu*' d

TN GERMANIA.
EXTRA GERMAN.
ijyG Relpublica. Rclig. Refpublica.
Rciig. Jrjwii conditioncs re icipere, modo fuppc Utcnt ipjl uicipm in quatuor mcnfes, aut quingeios equi= tcs,autdcccmnaucs inj}ruclas,ftquisre gi beilum injtrat. ttcm modb dcrcli-- gione intcripfbsco ucniat. Quodqub ficilius fieri pofiit, ptis ejje titlegdtds ad ipftivn mittant, Z^inhisaliquemm jignitcrdottu, quo cum fti dc dodrina tota,dcquc certmo nijsconfraniac jh tuant. Saxo commu nicaturu fe rejpon dctconfdiacuinfo^ cijs. hb.to.
ApriMs dic 24, Francojhrti Pro£c= jhttics conv.cniv.nt, acdemitteda inAn gUam kgationcde= cernunh imprimis autanuiin faciun- dofccdo'e,no)iuna tim ac 'diferte cxci= piantur ea,qv.£ ad
mcniisVontificisconflivM, cb ftcilw rexNcdiola- itmrccuperarct.Vidcapud Sieidanum,quo iurcrcxMe diolanuadjcpertincrecon= tcndat. Ub.io.
Cicfar Wapoli cekbrat nuptiasfilite fua- noths,cu Alcxandrc Mcdiccs, qucm paulo antc llorcnti^ duccm conjtituerat. Ccrtiorfaclus de GatlL-e rcgis conatibus, exaxitum confaibit in Ger mania,crcuocat in Italiam. Fccdns facit cum Venctis in Turcain : Spcrabant enim cum Mediblani pofjcfiioite aliad cffe truditurtimildque unum crat quod optabant, v.eritifc'.licetneautipfc,aut GaUijc rcx tam amplo in Ita lia principatu locuphiare= tur. Vergerius e Germania etiocatus apauijice ,mitti= tur NcapoHtn aaQejkremi ut ci quid dcpmtcjhnabus fiAodorattisejfetitcclararetf, ac imprimis cbnftUimGtor gij Saxom<£ duck commcf morarct. Isenim afpnnarat Vtrgcrio,tkdximumimm& ncrc Germanie k Protefhn* ttbus pmatlum, quod non

IN GERM.
EXTRA GERMAkrAM.
RefjpuB. Kclig.
Refpubiica.
Relig.
Geftrcm \m pcrium fptclcit. Recepti funt in vediK hoc in co uentu princcps Vttirtebergictts, Berninus ct Pbi lippus frdtrcs Vomeranigprin cipcs, Gcorgitts ct lodcbimmAn beddijfrattetjtc Augujh,Prdnco ftrtum,Cdmpc dumt, lUmbur- gum, Hlnobrid. Dccrmitur pnc tercd mittcndxs dd Cxfurcm ejfc Utcr.is , qttibus ddipfuK epijlv-- Um,tieapotidc tam,ut fuprddt ttumcft,rcfbon ddvit. Sdxonij; princcps hocco ucntti, de iniu rijs quds fibi GcorgiiK priiu ccpstnftrdt,fo= cijs CGmcmordt perlegdtos, ttt pxccm qux pd= tricum eofkcrit
Pontijvx deligit no= uem, qttidi plonu dc concilij in= iicHone co fcribdnt. lt funt Cdm= pcgiui, Cc= jnK,Simo= netd,Ginu= cius, Contd renttt, Po= lusCdrdiitd lcs:Archie= pifcOpus Brundufi = itu<s, Epifco pus Rbegi= cn(is,Vcr= gerit'A,tunc primum fa cltK Epifco ptK Modru fiifis, dcno multo pok luRinopolt tdnns. lib.
Vdidits tertius cum jbcdofd
■xf.tttone
dlui rdtione dcpctli pofiit dltt tltitdvi, quamfibeilum Cafdrey Pontifex itlts inftr rent. BdC^ftriVcrgcriiKd Pontificc miffus, commcnm rctt. lib.ic,
GrfdrinitiomenpiSApri !k , NcdpoliRomam v.cntt, lh Scndtu grdutfimdin m Gdlii.z rcgcm orationcm hd bct : iitii hictrdi cxiitts, ut itcllc fc ctim co dtaret jingv. liiri ccrtdtnine dccr/tdre, quo uidclicctpriudlo tdtn* utritKpotius,qukmp>ubiico totius orbisincommo.io Vgl lofinisimponatun lib.io
Cicfdr dpud Pontificctn urzct indicltonan condHj.
.5. .' ¥'
Mwf y fccum tttiireidiplh= md,in Germdnidm d(portd= rt: Id ftbifttis cffcji dlicub kdbcdtur : quo hco pdtui pddrcfrrre. "Ndtn ubicunquc dndanftt, Gmndim potij fim.vM pdrtem fu.ds c\fcp.tr= tesfccitturam. lib,io>
initio luiiij menfs,An= gli.c rcx conitigc fv.dm, ddul immtdm cj- incefm, pictiUiSfCokdpiie plcclit } quum f.Hditi » r ii

IN GER.M.
EXTRA GERMANIAM.
s
l^tf Rdpub. Relig.
Relpubhca.
Rclig.
pluribus modis cilium indi
Archi
epifco
ptu Cc I loniefis j Aerm
mts. co=
m m
i pi 0
ipfc uioldrit, ut fibi dcfeclioncm ab Ecclcfu er Cccftre expro= brarit.pojircmo fi quam iUe for= tc cxm fuis uim compdret, opc & confilio iuud rifcfcpctit. lib. 10,
Vrotcfhntes tnifiis ad Cccfa-- rcm in Italiart legatis, acliteri. excufant fe dc ijs,qu.cdic:ban tur occUpufje, bonis ecclcfafh cis,ey deCumt nv iudicio con queruntur. Oc ftr dcceptis Uic ris,dcicgaiisai ditis,nihilref\>o dct,fcdMdtthU Ueldatn Vrccar, cellarium dtnaf, dat in Germtf niam. Lw.io
VrctcH.iittc nonaditScptx
at Mstiicc, xd n dicm annifcqui-= tis:rcges cy principes orat ut uel 'pfi ucniat, ucl legatos mittant,ut uiddicet in co conucn= iu confili umincatur, quomodo fiinditus to! lantur hce -cfcs,ccclc= fia prijtino reslituatur lplcdori,Q? nhoflcs rc 'igionis bcl 'um mouea tur. Subfcri bunt huic .Uplomati Qardindlcs 16. Kccitd= :ur hocfa 'otnm Ro- tni in <edi liui Veh i j- LeUefcU 1
cx ca procreajjet iftbcliatn. Ed res Ugdtioncm , qudtn Germdiii ui hnglidm mjti= tiicbant,omnino impcdijt. 'ibio.
Gallice rcx pctehdt ctb Uel uetijs auxilid ex lcge foedc-- ris, quia nimirum in fuisf - ibusbcllopeteretur. Ycrdi nandus autem miffo Ugdto fuddet ncfubminijlrcnt.Ke gcm enim Gallice, occupata Sabaudia,bclliprimdm cau fam dediffcmec quod Ccefxr difccdcntcm perfequaturlo g<us,iccirco dici ipfum bof- :bciUduitvrcm,fed ob td rniiim hoflem fuum confe if&trj h ut qr.de damno dato •Ibiftiisjiat, ey ocium pu blicumrecuperetur. lib.to.
Ceftr Sauilid oppido "cptima die lulij, ante accc= ptds a, Vroteftnntibus Hte- ■m , eos hortatur n: fibi d. GaUL-e rege perfuadcri fU nant,qiujifit ipfc uioktkf nis pacem q^uam cum ipfis habeat, idcoque fint trdti- iui[lodiumo,necdd tdium notum exciUri fcfe pdtian .;<)■. iib.to.
t

?.
IN GF.RM.
EXTRfl OF.R M A NT A'M.
ifjSReka;. Relj.
Kclio.
Rel(3U6li
prouincl£ conctitu, CO uocatisLc= adinoitra icclcft, Mo ndjkricnft, Ofndbrugc ftac Mindc ft fti£ ditio nis epifco= pis. Abeo
bns,adC£ faris lite- m, Sauilta ddtas, rc= fpondet,ac
ftmul decU uidclicet(i
rant, non paruam ft= biexijslite ris fccurita temacccfif
conucntu U\ft, Moncnt ber editurAde concilio quem loanlquod Pon= ncsGroppe\tiftx con-
ncnji:pro= fcnbitur e= tiaminpu- blicis urbii lock, qui.t
ta enun e= ut fcripto coprfbtn- fum) non= nulloru in= tcrft.t, qui= bm ftne pe= riculo de= nttnciarino
rus Vontiftltrd impcrij poftit. lib. cij iurispro dccreta,Mi i o. ftjfor com= j tu£ indtxe= lulio mcn rit. Orant fe Eraftnus poftrcmo, Rotcroda = rem omne musrfo cir v.t non nift citcr anno= legitimcft= rum fcncx, nat injHttii. moritur Bd lib.io, fHe£. /{' t io.
pofuit, in quo dogmd ta Vontift cia pleraq; omnia no= uis intcrpre tatwnibus, tanqux co= lortbus,ue= jhuntur. Is pojltd liber etiam Ar= hicpifco= po dtfylt-- cuit.lib. 10
Simulat ?otijvx,edi tq dipiom.i ■e,fc uclle R.omdm d}' mnibus e= itercuitio= ■mittuai-
Gcpr cum in Proutnciam Jdllicam inudjiftct,ncc ha4 Krct undc fuo exercitui ui= ?tum compdrarct (Rex enm tgros omncs, quk fdclttms e= rdt iter, dcttajb.rat) multa e= dam hominum mima ac tm= primis ipfc kntonm L£Ud, contagionepcrijffcnt,rc nul la pr£clarc gcjh Genudtn fc recipit. lib.io.
MoriturFrancifctis GaU li£ rcgvs natu maxtmits ft= lius. Sebafnantis MoncttcuU Unm qubd tlit ucnenum dt~ ccrcturpropinajfc, Lugdtmi dittcrfts cquis dijlrahttur. Rex dpud Gcrmanos graue decarc querimonum habct, cr ih Antonmn L£uam, ac Terrandum Gonz^gdm Qe fkrfs adminijlros,omncm ft- cTi conftrt inuidiam. lib. 10.
Attcr Ge/Ttm excrcitus, qtd duShre Naffottio ccmi- te,Peronam objulebatin Ye= romanduis, dtucrfa Galliid rcgnipartc, rc injic~h cogi= turrecedcrc. lib.io.
Oritur in Anglidgrauis contrarcgcih feditio, cunt ob F " iij

IN GERM.
EXTRAGERM ANIAM.
I?? G Rcfp. Rdigio.
Rctpublica.
Reli<
lis,dctubet qutc quid <td cdtn re ojtienfis, Sdnfc= ttcrinus, Ginu= tius , Simonetd Cdrdiitdles, ac cum hisV,pifco= pta Cafftntnfis, Nuuoficttf, A= quenfis fb.tuc= rint,utnonim= pune ncgligd titr. Ub..io.
projitgdtum Potificdtum, tum obfupplicid fumptddcnonnul lis: ucrum cdjiris utrinq; poft= tis,cum rex quorunddin dni= mos demulftjfct, fitctlc fcddtd cfl-.pojka, cum ecjlus illc defir= buiffet, cdpitc mttltdtifunt mo tusMi~bres. /<(mo.
defdr Q&obri mcnfe Gc= nud foluit , ej- in Hifpdiudin rcdit. /<t\io.
IN GKRjMANIA.
KXTRA GER.M.
5537
Rdpublica.
Relig. , Rcfp.
Reiig,
Protcjhmcs,ciim pcr lc= gdtos fttos cognotuffcnt, Ctf fdrcin mittcrc HclduinGcr Wdnidm,f-ptimu die Vcbntd rij Smdicdldf£ contteniunt, dc LtUheram, Meldncbtho= ncm,BHccvuni, oftdndmm muUpscfe dltos thcologos fc= cuiiiddducuitt'.
Mdtthimieldmsm4cdl diam tiemt, kgd.ticnistyfuie cdufis \$ Unudrij dtc ,expli cdt. Imprimis dtitcm ditbk Czftw lcgdtio>icd.d cos qui
Hcluctij cu Argcnttncn= fibm,depre= cdiitur dpud rcgcpro nin= clis rcligionis cdufd,fedpd= rum profici= uut,Rcxpm= jugis,ftueri reltgione db= iuntjfent,rc= dituntconce= debdt,fcdcon ditionmcm
Gdilice rex CdlendJdnud rij,filidm nd tu mdximdm Mdgddlcnam in mdtrimom umcoUocdtld cobo quinto, Scotixrcgi. Ub. 10,
Ldurentim Medices Ale= xdndrum pro pinquum fuu

IN GER W ANTAi
KXTR A O r I? M
«517
.Rcfpub.
Reli
Relpub.
Relis
nouijtimcrcligionan incon rcmittiucluc
fulto Cafvrcmutarint,ma= tij pofiv.k =
ximev.crb adAugujknos,ni bcnt.Putatur
'nipcrtiiicrc,qu6dincoC£ Anna Momo
farem manifftb contcmpfe rancius, pcr rint. Citeros crpolaudat
■ ■*■ ■ rtr- 4^yT '-© ■
primkm,qubd rf Gailicis ar= tibusprudekrjlbi caucant, cumiinpuhf ' fc, nc Rclue- tijs cjuocl po= jhtlabant^Q:- cederct.li.io.
lHorcti/c prin at>cmjiiici~kl
i
fyc potiunda; cuiufidtn no= bilii mairo--
crae tum rex Q$,pertrailt rcPoondcbdt,
quodcfc fccdcra Gdlie Z7 Angliz rcgv. rcpudicnt,T\£= liqua legationis apiidfint de Camer.s imperiaUs iudi= cijs, de ijs quipofc pacijrcd= tioncni Vtoribcrgicain, cum Vrotcfuniibm fccdus inijf f:nt,quibus ij liccrc pcr Cc= farempicis bcncfao fruipc tcbant. poftrcmum de conci Ho:quibm de rckus omnibuj plurima fidfHcldo cuPro= tcjhntibm altcrcatio. Xam Hcldus contcndebat pcrmit ti dcbcrc Camcra- Judicibu;, utquai caufccffcut reltgio= nis,qti£ ucrb non, cognofcc rent. ea; prxierca foiasui= dcbatur religionis eaufts dt= ccrc,qiubus quipontijias rc iigionc proftigajfcnt,ob id in ius uocarentur. Protcjhn tescontrapaccnt Noribergi cam ac dccrctum Cadamicu a Ferdinandofaclum adfcrc blt, auibui iafc nominatim
.
in <edes juas, noihexinji= dijs interpctiA Sumarcipcr* uenit ad Co',= mii iMedice
llr,:
dui aeuolun Voltti Car= j iatc dcfkris,
dinalts (que, qui noruntja iniliariter, ue ritatcm Eudn gciij nouiffc atjirmant) fi= M ucquod fuffi cionem Lu thcranifmi ui tare, fiuc quod PontihZ ci gratificari ucllct, Hbruttt fcnbit, Pro cc cicfuifhccec fcnfionis uni= tate (jicenim d.ppcliat,cvm fitrcucrapro Pontifcuty
PctriTolcia= ni Prorcgis iZcapoHtdni fiiiam, duxc* rat in uxore. 10.

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
11*7
Refpublica.
Relisiio-
Rclp.
mk
:ontcndijjc dtccbant,ut qus :tufc quoquomodo ab uni= •icrfd tlid prsiudicidlt re!i= ■yionis in concilio dtfccptd= ionc pcnderent, db ijs omm bas Qdmera abfdncrctquod ittm impctrauerint. Contru 'dmmtiidices, ctidmmcrc rcligiofts db eo tcmpore di= rcepLtffe. Hdmburgenfcs c= ■■iim db cis cjfe codemiutos, :tt fus cutitdtis Pqntifcios non bonis tantum,fcd ctiam pripns rcligion i rejUiumt. Qjia4fl idlem ittis decrctis liccdt djfigere intcrprctatio him , tton \H dubium uocari pdccm,fcd plane totti.Dcfc atndo cdpite Hddus diccbat Csftrem igtioraffe ullos fcfe Protcfhntium fcederi con= tunxiffc, cosq; quinomina= tim Noribergtcs paci com= prckcnfi no fuiffent, omncs diccbatfcfc ipfos dccrctis co imtiqrum O'pailis dntiqus rcligionis dcuinxijfe. ideocj; Csfarem,fdua confcienttd, non pojfe quod pctdnt per= mittere. Protejhntesrcfaon dcnt, phrtmc^ 4 fe m comi= tijshac petitum e'\fe,ne uilos prsierea infutim jcedtts re-- ciperctjUcriim nuiiqtiam ef
rannidis con= jirmationc) contra Rcnri cttm Anglis rcgem. Scri= ptii fuo fwm= ptu Koms procudi cu= rat,etadfere ccptis omni= busexemplis, Pontifici tan= tum dc Cdrdt nalibus lcgcn dudabdt,ne= queuulgo le= gi uolcbat. Dcmum ucro pojlmulios annosddunu -yaltcrumin Germaniam, cntdnauit. lib. io. •
Vontiftx, cum ei qus Vergerius dc Germania rc nunciaucrdt, minime pla= :ercnt,lcgdtii xlinm co mii- cit, Ahuefept
\dibus Unud rijGdllisrex, in curid forcn ftLutctisper regium aduo catum Capcl Iwm, grdttcm habet de Cs- fdre qucrimo nkm, eycau fas explicat, cur Plandrid CrArtcjiddd Gattispdtri= monium de= bcdntrcuo= cari. lib. io.
PontifvxRe= ginaldum Po lum nupcr fd Cntm cardina lcm, mittit le gatuadGai= Hs regcm.Le gatioms cdu= fd fiiijfc putd tur,utdduer fttsAnglisre gem aliquid cudcretur, hh io.

IJH GERMANIA.
EXTRA GERM.
»f»7
Rclpublica.
R
clliT,
Refpub.
Relig.
fc impctrdtum: quid uidcli= cct£quv.m fit, ut ad ucram doctrindm omnibus pattat dditus, ncquc ipfos etidm dd ucrfdriosfiquisAfc h"dnfi= rct ad ipforum rcUgionem, cffc eoscxclufuros. Quosrc ceperint,corufc nomina le= gatis fuis in Itdluun prof= cifccntibus dcdiffc pcrfcn= ptddicunt,utfi rogdrentur cxbibcrent. Qworf ucwpd= clis dcuinclos fiuffe dicdt Rcidm, cdnimirum fpc zj qv.dfi coditionc f:fc tum obii g.iripdjfos effe, ut intrd fcx= tum mcnfem indicerctur co= cilium, quodnon fitpr<efU= tum. prietercd ipfum ius Po iifcium docerc,dd impidpd cTti,etidmfiii:fi:irdndu in= tcrccffcrit, nvrflo qucnqmm uincuio tcncri. Veruntdtncn ut ifli, locum non hdbcdnt, 'jfc multosquiCgftri nihil promifirint: cffe ctiam dlios quipnudtd pdctionc,ut id fi bi Ucerct„exccperint, prin= ipem fciiicct Vuirtcmbergi cum, h-dnfdSHonc Cddami= cd.Poslremo dc cocilio ndr= rabdt Hcldusqudnto fmdio er Idbore idft Poutijice im= pctrdjJct,hortibdturq;Utdd
Epifcopum, cum Itteris ttd Sdxonixprin cipc,quibus
Scotierex ddinitiuMdij cumad conci\cuuxorcM.dg liumhortabd.daknde Gal= lidreucrtit in Scotiam. lib.
H.
tur.lib.u.
Pontifix,ctd- iec~fa jbcciofi
fu£ C!ilp£ CX
cufttione,co=
G<tUi£YCX,
dccimo Cdl.
cilium dd Cd=' lunij,rcfbon= lcndM ufque dctddProtc-
Nouembrcs producit, qubdMdii= tu£ princeps Yridcricus,mi litum pfM?. dio muniri ur hem,ityfuin= ptm in edin rem confirri uellet. lib.n.
Angli£ rex fcribitincon= ciUum indi= clmictPonti= fce, primkm coquiiwsindi ccndinonbd* bcit,dcmde
jhntium litc= m,zjfittisfd tlionem eorii dccipit,defud uoluntdte ijs prolixe pol= licetur, undq; libclhmmit= titquo Cxfd rianorum cd= lumnids rcfi! lit.Deconci= lio nifilcgiti= mumfu,o- tutum ccnfct no effc dppro bdttdum. Nc quefidut Sco % rS&cmgc itc^itij fuum,
t V

IN GERHAN.
EXTR.A. GERM'.
w
Rcfpub.
Rcli'2.
Rcfp
Relii
przfcriptu icmpus ni decf= fcnt. lUi contrd quhn fit ub Impcrij dccrctis diucrfum quod nupcr indixcrit Vonti jix conctlium ofktldutttjtec pium effenecUbcrvm,quod tdtncn, quaties de coalio u=
cdieno loco,ct minitne tuto: pofiremo uUe no tcmpore, uidclicet quo Wllum urd.ct mltdlid. Cx=
flim cjl,ddtd opcra db cis ut fms dta^ rcgu
huiujmodi cjfct, fcmpcrjlt pctitum. Fontijiccm quifit 4$ ipfis Idohtriie dc hsrcfe^ os couiflus reus ,iudicis pdr tesoccupdre. lpfu.mdiplo=
rffc concilid couocdrc.Epi fcopum ucro Komdnum fc lihilo pluris
mutc fito doclritum dc qud fuccre,quhn
quxridebcdt, idm prxiudi= cio condcmndffc. Quod du= tcmin Gcrmdnii cogi ltbc= nm conaiium uclint, no id finc excmplo fdccre. idcm enim midtis antc dnnis jx ciffc Libcrium Romumi E= pifcopim, Athditdfij hitret ci,opinionc communi hom mhtyfed fd!fttd>ncn,pcrdi= ti$imi,fdutorci)i er dinicti, ckm i Confhntino Cceffre contcndcrct,ut Alexdiidriw, ubirem ej-dilvrcs hubitu rent,concilium indiceret.jic qui concilio interficrint Bd fiUenfi rccuftffc Ferrdrium, quoVontifcxEugcnim di= ud indixcrdt.. Citdnt etidtn pcrfdUm VontificH in Con
dlium qucm uU cpifcopu. non comiffu= nm ut Mdn= tuxfe inVon tificishoslis fui Uqueos inijcidt .Pro= dutUonem il= Um coiicilij ddiccb loco, cjfcorbis ter= rarum iudifi= cdtionemMi tudnttm nihil peccdre,Pdp<i ticro fi\tudu= lentcr dgere. Ipfum nimi= mm in dia
nifitdkfit,dp probdturum :ffc fbondet. lib. u.
Tuniomcn fcCicftriscx= crcitus inAt= trcbdtibus Sdinpditlum, FloroBurcnfi ducc,uicdpit, Tcroucmidm obfdct,fcd fritfcrd. Eiunt deccm mcn= fiuminducu; fcdincddun= tuxut rcgio= ne. lib. u.
\n Pedemoh tio Chcrtum opptdum ui Cxfuridnirc= cipiunt,Tuu= rinum cbmcu tu intcrcb.b= dunt. Scddb Hcnrico Gdl= liw Delphino ctAnndl&om mordncio fir roputcfdc~hl uid,
1,1

in germania;
EXTRA CER.W:
tSYZ
Relpub.
Rcli£r.
Rcfp.
jhnticnfi cociiio, hdrraniq; quo ipfcmodo cum fua tur= bdSigifmundo Ctefm illufc rit. Cum h£c Vrotcfltntcs multo quide copiofius Hc/= do rcfpondiffcnt, fhtuunt re cufttiafe concilij cav.fas ad extcrarum nationum tcfiifi= cationcm,cffe fcripto com mcndandas, Excufant ergo fc primum ct cahr,w.m,qui bus propterea ab iniquis pt tipofmtfi fc rcijciunt,qud= finuUamcaufe cognitione. nullurii iudicc admittcrc #e= lint,c£tcm nationcs pra- fe ci)temnant,pudedt ipfos fu<e dotlnncc, luccm dcfugiant, difidialcuibus dercbm ca= ptcntminimcneccffaria, ue tcrcs h<ercfcs cxcitet zriam olim datnnatds. Voflquam has criminationcs copiofe rcfutarut, adfcrut eas rccufa ti cocilij caufw, quis llcldo C<efaris lcgato fupracome= morarant.Voftrcmo rccitat patru excmpla,qui cumfci= rcnt iniufh cr fraudulentd cogi concilia ucl fuffc£t,,ca dcfigcruntuclab cis fcripto appcUartmt. Orant dcniquc rcgcsacprincipcs,ncVonti ficijsfdc habcant,fcd in hoc
fi£ ditionis urbc concilm indtchirum. itacu citmuul lalcgitimi co cilij j^cs fii; fuadct princ, pibm ut ftttr guliinfuadi-- tionc,religio- ncmcxucrbo Bci conftitu ant. Ub.fi,
VaulusVon tifrx, fiucut fcmunirct ad uerftts Luthe ranos,fmcut inuidiam ex fuisncpotU busC.ardina= libus ftclis dc cUnarct,ui= ros eloqucn= tiaac propha nacruditionc prafhntes, crcat Cardi= ndlcs Cafga- rcm Contare^ num,Reginal dum Volnm, \omncm Bd
tm, annona in itrbcm com portdtur. lib.
H.
'Ferdiitdndi rcgis exerci= tus,cumper aiiquod tcm- pus Exechiu oppidii-mad Drauum flu* mcnfruftra obfcdiffct,in= ciditm aducr ftrios Tur= cais,a,quibus magnaexpar teconciditur. lib. ii.
Quarto Idus Qciobris,An gli£ rcgi m iuscftfUm Zdunrdus cx loanna Scme ra,qiiain ab Mna, Bole= nii duxcrat iti inairimo= nium, Ub.u.

TN GERMAN.
EXTRA CERM.
K?7
Rcfpub
R<
Refp.
Reiig. ■ potuts incumbdnt,ut uc= ra Dct cogmtio rccup crc tur, atquedb ommfeui= tkcy crudclitdtcddquci Pottfcx cos impeUercco nttur^dbhorrcant.lib.u,
Vcticnt Helduspriud timk Saxonicc principc, ttomine Cceftris,utduxi ik dccrctd Rdtifbonic co trduim Turcicdm, mit= tercttdut fi Turcd Ger= Mtmutm tton ddoriretur, aduerfus GdUice rege cd= demfubminijlrdret: Sd= xo ttero dcliberdtum fe cum focijs rcfyondcrdt: ideocfc nc forte corum dli qudiiirempub, operddc jiderdretur, fhtuuntut communi fumptu Sdxo zyhdntgmcius dimifis nuncijs,quid Turcd mo= lidtur cognofcdnt, zyfi Gcrntdnidm forte petdt, ut tum rurfits conucni= ant, ddibcrdturi quid ex officio qucmq; fdccrco= portcdt.lib.u,
Vcnit kquenfis Epifco. pm Pontificis legdtus in Gexmdnkm,fcd nihilo
t.uum,¥ndcricum Vonapas perfuaflonc
Yrcgofum. Qui= bus ctidmposh dli quod inicrudUum tcmporis,ddiun= xit Sddolctu,kle= xditdrum, Bem= bum.,DcErdfmo etkm fertur ali= qitdndo cogitdffe. lib.u.
VdulvA Hegotiwm dat Contdrcno, Thcdtino, Sddolc to,Volo Cdrdind= iibus,utcl\m ey fccrcto emendd= tionkKomditce ec clcficc formukm concipidiit.\Uiri= dicukm omnino fdciunt, Superfi= cicm cnim duntd= xdt,dcneuixqui dem dctcrgct.mul td de confercndis bciteficijsddfvruL dc dccorc ucjticn= disfdcrificulis, dc merctricibtis dnid tronis nobilibus difcrimimndis,et idgenusdlidt De
xydudvrit.i= teftunietpro ducunturin Pedcmontio inter Cceftrc ■rj-regcm in= ducicc. cogiid bdt dutcm de pdccintcreos incundd,ut in knglixregc zy Lutka-d= noseorum ar md conucrte= ret, lib.u.
Chriftind T)d nicd,fororis Ccefaris fdid, uidua Llcdio knenfis ,ltd= lidrclich per Gcrmdniam rcucrtit inBcl gium,o-agc batur dc ipfU usdtq;Guliel mi principis Ciiuatfis ma trimonio,fed frufhd. lib. u.

TN GERMANIA.
EXTRA GERMAN.
p
eliff.
Refonb.
Relig.
Refpub.
EccitjizRo tnanx rcfor= matio A Car= dinalibus con ceptd, cum in Gemaniam enumaffct, hutherus lin gua popula= ri, loanncs Sturmim au- ti Uiinc,rc= pondcnt, dd emenddtores ipfos oratio-- tt conuerfd. Luthcrilibro prccfixdpichi rd fhtim de noUtargume tum. Scdete= nim Voniifcx infublimifb= lio, eumcp, cir cumfifhmtdli quot Cardina lcs,qiiicdudis uidpinis ad longuriosaUi gdtis,t:<quam ■ copis, omnid furfum dcor= jmti rcpur= iib.n.
plusquamVergeri= grduioribus ijsq; usproficit, neq; nu intejbnis, ac ccctc=
gnus iUidprincipi= bushonos habitus •fl. Cunq; ipfe ali= qudndo Ldntgrdidj coUoquium cxpeti= uiffct,ncgauitprin= ccps fibi liccre pcr ociuirr.eodemcffrc teporispuncTx>,Lu= therum grduiter ex calculo decumbente inuift,idq; lcgdtus e diuerforio uidere poterdt. lib
Vrotefhntes com municonfilio,cxcu fdnt fc dpud Gdttice rcg£,quodinfupc= noric6uentu,lcgd toeiusno fatisfece= rint. Oritutquem ddmodiifdcit, ipfis fducut. Suddeconci lio fentcntidperfcri but,dc uicifiim quid jltinearceius pro= pofiti exquirunt. lib. it.
Mdrtij die fcxtd, diffoiuitur Smdcdl diie Vrotcfhndum ccwaitm. lib.iu
rorum etidmprin cipijsnuUum uer= !mm. Scdnchtsc quidem fuperficid riaemcndatio effv ttum ullii habuit, recldnunte Nico= ko drchiepifcopo Cdpudiio.ddiddu tem creditur dppo fttusfidffc abipfo Potifice. Nam ide ipfc pofkd dicitur danculum eam ad dmicum in Germd niamemifffe,fiui utPontif.ccmprce beret dcridedum, ftucferio,utdeP6 tificis crga religio ne jhidio prcccldru bocGermdnis fpe= cimen edcret.li.it.
PontifhcaCdl. Noucmbris ad Cd lendds ufq^ Mdids concilium extrd= hit,£rVicenti£lo cum dcfignat,qu£ Venetorum ditio* nis urbseflampld O-copiofi. lib. ti.
Ver Gel= dridmrebel Idt popuka contraprin ipem fuum CdroluEg- monddnii, :\ui femper fiicrdt par= tiuGdUicd= rwimeytuc co ffeilnre dicebdtwt, utGaUoru ditionispro uincidfuam fdceret.~£x= clnfus aute \ populo pafiim tu= mttltuante, uixunuaut dlterit reti= nuit oppi- duqu6pcr= fiigeret.Do ftrinam po tificil fem= per magno fhidio defcn derdt,nccd fupplicijs etiam abfii= t;u:rdt.li,iL

in germania;
feXT. CERIVf.
155S Refpublica.
Relig.
Refp.
Relig.
Sena
tus Ar= gcntine fis, quu rdigio- nis cau= ft mul= tis cjfct emigra-- dum e GdUijs
er Bffc gio,pe= rcgrihis
o
tcmplu dpmiit. buic pri mis ali= quot an nis pr<£ fuit\ol= ncs Cal= uinus, dcindc Pctrus Bruliits. lib.it.
Protcfhntcs ad cxitum Martij Brunfuici conueni= uhti Henricus Bnmfuicenfis Sdxoni,Ldntgrdtdo dcfo= cijs, ut eo ucnircnt pcrcius ditionem,fidepublica caue= renoluit, In hoc conuentu recipitur infcedus Chrijiid= nv.s Ddnice rex, qui ipfe Brti fuicumuenerat : dgitur de lodnnc MdrchioncBrdnde= burgenfi recipiendo: Alber= ttisBrdndeburgicits Prufiice princeps,quod profcriptus cjfet ab imperio } excluditur. tib.12.
kngentordti fchold iu= ucntutis,duclorc pqtifiimu UcoboSturmio, Sendtore primdrio-jinfhtuitur, tib.u.
lodchimus Brandcburgi cus Jiledor, lunij menfts ini tio,legdtum mittit ad Saxo= nicc principetn,qui eumdc Turc£ conatibtts eyconfi= lijsadmoncdt, ut ipfc occii= pdta Budd de Germahia xn= uddendd cogitct. magni rem cjfc periculi ac Tiiraefaci= lem, ni coniunfiis uiribusre jljhtur:opportunitdtemte= poris quo Ferdinandus cr Vdyuodd cocitiatifint, non
Luteticc fub idus A= prilcs, qui tum nonm crdtdies dn te Pafchd, Toloftnus quidam no bilis er li= terdrumfai diofus ddo= lefcens,pro ptcr efurri carnis,gula prius Lt= quco frdStix exuritur, feditatami utpcndului fuccenfim ignem per= fentifccret. Hoc ei fam mibcncficij loco con = ccffttm eit,
m uocc pcr territus, im piefefecif= fe teflificd-- tuseffet. ln eodcm erSt pericub
T-cbrtidnom, fc , GdlUcerex, Annani Mom= morancium cti= rijc plfcfifliwi, creat Conefu= blium,idej}m.i gifirum equitti, qui fimmui ibi ejl honoris gra= dus. A Caroti Borbonij deji= (Honeadhoc uf quetempm,pcr quindccim fjtfe annos hoc mu= nus uacauerat. tib.ti,
Nicc.C Mdio menfe ad Ponti- ficcm GdUicc rex ct impcrdtorcb ueniunt, cm$ defkmma rei eo fcntirc non pof= fcnt i pctcifcutur tamen iri decem annos inducias. fblicitatcosPon tijhxut Viccn= tidm ddconcitiu cv.m fij.is ecclcf:= ajHcis proceii=

IN GEfl.MA.MlA;
E3CT. CEltM.
Refpublica.
Rclig.
Rcfp.
Rcli!
cjfenegligendam. IitVocj; 0= rareut adpacem animum ad Uciat, condiiionefq;,quibus tranfigicommode pojfepu- tct,ad fc perfcribaf.daturum opcram ut aliquid aCafare per Fcrdmandum, propter rempnb.impetrctur.qu6dc= inde in Turcam coniunclis uinbus impetusfiat. &uxe= rat bic loacbimus Sigifmun= diPolonice regis &V&yu6= d.-efororisfdiam.rcligioncm
Germani trcs Belge, fed a Scna= tore qv.odl admoniti, fuga fibi fa lutem qiu= runt.lib.%%.
Excudit turLutcti<e clam biblia fermoncAn
Utangelicamfufccperat,fed glico, qua:
nimum Ccjari acrcrcitnan dofefeaddiccbat. lib.n.
SaxonLc princeps atquc Lantgrauius ,re dcliberata, iz lunij die Brandeburgico rcjpondent, agnofccre fe ea omniaqu£nunciarit ejfe ue ra : nec ignorarcprteterca, quantum a Turca Genna= ni.e periculu immincat, cui, fi coniuncti Germanorim principum animi ejfent, coii iunctis uiribus ejfctobuiam eundum.Verum non cjfc fibi tutum, qui omnesfvreuici= nos principcs injvnfos ha= bcant,fuaspecuniasconfi)re in betttm longmquivni & extcnmm aim injkt uicinu
bus uiniantziHi tamen fe cxcu= fant lib.n.
Cc~kwio Pon
iif}cisncpoti,cd locaturin mairi moniiim ttargd riiaCiefarisfilia notba,qv.amch raitics prinzcpp. Cofmus amWad rat, poRncccm . Alexandri Ms=\ diceL Z3Ctt.
CffvracGal ligrexadAqius }morttus, qsod cil GallL-c K<ar- boiienjis oppi= dum, midtis-ai ampicxibns c9" gratulaticnibas cogrcdiuntar bi coUoquii:m.Hh. n.
Carolas Bc= mondanus,Gel= wtbi princcps, Ang!Le\moritur. Bcip= rex Thomaljwt autem ct?jo Cantuarien bilitaiis atefc po fcm,quia=\pidi uoluniatt,
pojk.t lujfu regis in An glia dijhi= bucreniur pertempla. Verii posl:-- cuiamidre=
1
fcitum cfi, nefieretin= terdicitur: uocatur c= tiam inpc= ricuUm ty pograpJm. lib.iz.

IN GERMANTA.
EXT.
1533
Rclpnblka.
Relig.
CER M.
Rcfpub."
Rtlig.
Exon'= untur boc tepore An tinomi,qut qu£cunquc tandem fi> horninis ut t.i cr quan tumuis im pura,iujli ficari tami cum fhtu unt,fimo= do promif= fiombusE= IWtgeUj crc dat. Pcem= tentiam cx decalogodo cendam ef= fe negani, eofifc impi gnant docent non ejfe prxdi candtm R UAtigeliwm nij
'<M domejiicum. Orant pud Anglos igttur ut Fcrdinandum magna uc= flettxt ad pacem, qux ncrationc firnia ej- indubitata a fuerat, an= Cxfare impetretur: ut «01171 in tollantur acHoties Ca= Anglia in mcra>,tttq;focijquipofl tcrfvclu, co tranfacTioncm Nortbcr dcmnat: e= gicamadfe accefferint, iufque cor pacisetiamfiuanturbc poris reli= ieficio:uteapr£terlm qttias auro perijprincipes,adDa= ey gcmmh nue quoq; regem perti= excptas,in neat: pojlrcmo ut eam cendit : de religionisVotificixpnn eo Thoma pcsratamhabeant ,fi uide qtt£ non omnes, ccrtcprxct Sleidantts pui: er fi nc hi quidcm, fcnbit. lib. fiiltem Ca-faratq; Ycrdt u< mdus.Hocfiimpetre= :ur,ey fe et focios,quan ^umpro utrili partc con firre debeant,tantum fc babituros in prompttt ckm opus crit. Ac ne quid fui ad eam rcm de= jitofficij, comentum fo ciorum ifenaciad 25 Ik lij diem, fe ejfe habitu= ros diatnt. rcdc fa£hu= rum ipfnm uiafiim, /i det operam ut Gcfarct ?erdin":dus ac ipfe quo luea-Pakunm prin
reifumma trif= fb-tur ad Guliel mum pnncipcm Cliucnfem. lib.
IX.
Pontifix Au gujtimcnjis ini= tio, Romam re= uerfiis, magna pompa & gra= tulationc omntu excipitur,obpa cemorbircjiitu= tam,ej-concilta tos monarcbas. Itb.iz.
1
Oilvbrimen fe,Ca:farej-Ve= neti confccdcra= ti Cafklnowm, lllynci oppidti in finu Ambra= cio, Turc£ cri= piunt. Ca-far pr<efidium im= pomt qu.ttuor mittiwm Hifpa= noyii,ducel : ran eifcoSarmientqi

IN GERMANIA.
EXTR. CERM.
153S Relis
Relpubhca. Relig.
Rcip:
niji primu ccps,cum mandatis amplif= quaffatis fimis cb fuos legatos mit= animis ey ttmtt lib.it. fraclk per
lcgis diffi= ■ Protejkntes23iuli}lfe= cultdtem et mciper legatos coueniunt. terrore. In Brandeburgicus ¥erdinan= ijserdt fxci dum ordt ut pdcem procu= le primus ret dpud Gefarem : deinde loannes lf= Paidtinum etiam, ut at%o= lebius kgri ncm hdnc unh fecum fufci= cola, Luthe pidt. ac iam quidfachfit 0 rw ijh co= pus,mifiislfcnacumlegatis, piofc rcfu= cxponit. libai. tato-docct legem non Vrotefhntes ifenaco re= eb ddtdm ef jbondcnt,fc, utiperfcripfe fc,utiujhji= rit, Palatinum principcm cct,fed ut rogaturos,uthucpackpro pcccdtu 0= curdndce Idborcmfubire ue= jknddt, litidcipforumconfiliodltc confcicntia ri conuentuife dicm cffc di tcnitct:ide chiros. OratprcetcrcdBrdn bque pri= dcburgicumLlccbrcm, a= mum om= pudFcrdinandumperjiciat, niwm ejfc utishCxfaremandatumim
Idocendam. pctret, quo Henricus Brun= dcindeEua fuiccnfis actioni fefc fittdt. gcliu, quod Goslaricnfcs enim inique 0 nobis filiu dio rcligionis opprimebat. Dci propi= Hoc in conucntu recipitur tiatorem et in fccdus Lantgrauij foror aduocatum Elifabeta uidua. Vctcbant humanigc= ctiam admitti HaUcnfcs
Venetis hoc pr# terfbcm accidit, qubd in ittd ora ^ofitum oppidu %i potius debe ridiccrent, lib.
u.
Compcndij, quod ejl oppi= dumin Sucfiio= nibiK , Gatticc rcx cum forore Gefaris Marid ucnit in cotto= quium. Hoccon filio fattum id h Gefarcputatur, uthprincipeCli uenji Gulielmo, qui Gddriam tt iicbat, animum rcgis aucrtirct: er amicitix re= gii opinionc,ier G

TN Ol-RMANTA.
EXTR. GERM.
153« Relig
Reipublica.
Rctis. Refp.
f»cw de= monsTret. Iskbius tun dcm k L«= t/?«ro co?»= moncfuttm priuutim, ctfattnfcri ptura- cottu tionc rstti= m injlitu= tm, incim fcntentianr ucccdit, id= que publi= co deimle fcnpto tc= jhtur,erro rcm ccnfvf jm.. lib. 12
Huilbruncnjcs,c.ujucres Augu= jhnis & Vlmenjibm demandu= Ujuit. lib.n.
Impulfu ey fuufwnc Hcldi, qui Cwfuris ey Terdinundi na= minu atque uuihritutem obdu= ccrct,jitjcedmKoribcrg£Uprin cipibus cr cpifcopis Vontifcijs, in unnos n,jircligionis,quam uetercm uocant, ulk cui fcrct iniuria. Yozdmfanttwm uppeU labant. m ijscrantpr.ccipui Mo guntinm o~ Sulisburgcnfis Ar= chicpifcopi,Gulielmm er L«= dotucm Bauuri,Saxo Gcorgiui, Ericm o-lienricm Brunfuiccn fcs. Ub.u»
tyiptrij Canrera ciuiutcm ULindenfem > ol IncmcumEc- clefufrlas,folam morc profcri= bit. Saxo ©r LantgrauM, con- fccderutorum omnium nominc, pnncipes orum utfcntctitium il Lm Cumcrx, contru Cwfaris cr Fcrdinandi decreta, iatum, hu= bcunt pro tititta: alioqui,fi cius executionem utti uclintfufcipe= rc,in illo perkulo fc confcvderu= tos Mindenfes noneffcmgleilu
rorcm illi utquc wc= tum adjir= ret. /(6,12.
Cxfur, Xoucmbris die ifj Tolc to dut lite^ w in Gcr= manti, qui bm, utde puce cttin
L
Vrotcjhnti
btts agi co= modim pef jit,Muttbix HeldX atcp,

INGEItMANTA.
£Xf RA CERM.
n$8
Refpublica.
Rehg.
Reip.
Relig.
Acceptis Ceefaris qutts Tokto de dcutlitcris ,confututtur Tebruarij dics duodecimtts, quo Yrancofurti dd incundM rdtioncspdcps , comc= nidntprincipes, lib. 12,
Kcnrictts Bnmfuiccnfis,qui fcc= dcris Norihcrga nupcr initi,ex pri= miscrdtducibus, 26 Deccmbrisrc= fcribit ad Moguntinum archicpifco pum,cj- Rcldu,fuumq^ fcribam Stc phdtium Yibrum, legdttt ad eos mit tit cum ntdndatis. litcnc tamctfi brc ucs,tdmcti ita erant fcriptx ut fdcile apparcrct, dgi dltquid intcr cos in pernicicm Protefhntium . mandd= td adMoguntinumhoc nunciabut, Lantgrauium trrcquictum effc ©r propc amcntcnt: qnid molirctur, BdUdris non cjfc ignotum: focios collcgij C7" ordincs Sucuicos cffefo= licitandos dd fce&M, C" de Sueui= cis ium probc rem ejje conficlnm. Sccum Baudro cotlocutttru,cjr com municatisfcntcntijsdliquid cffe cd= pturosconjiiij. \n manddtis dutem .tdHcldufcalucwn effc fempefdd infntutum diccbdt,cjr quicquidd.c= cidij]ct,fcftturuitifctnpcrp.irt:um Cicjiiris. Inibat prxtcrca rdttoncm ddoricndiLdiitgrauij, hdncnimi= rum, ut cum iubcrct Cantcrd armd acponcrc, ac pofkdfbi acBctud.ro mdtiddrctyprouiderct nc qim rcfbu
Londenfcm Archtepi* fcopii, dttt ex ijs dltc= rujcgatuft bi coftitnit, plinamch fdcit dgcn= di cum prin cipibmpo= ccjhtem: lilhiz,
Vmeti, ttm fxdiM ftbicumCd: fare pcricti lofum fort proutdcrct, induci.ts cu\ 7urcdpd= cifctmtufi
lib. xu

F
1N GERMANIA.
EXT. GERM.
i-iZ
Rcipublica.
Rclig. Rcip,
elig.
blicd dctrimenti cdperet.. ~&<e dcmum Brunfuicenfis liten-e intercipiuntur i Ldntgrauio. Ndm StephdttUi Y.tber iter fdciens, ciimforte fbrtum in Ldntgrd= uium uendntem incidiffct, dcrogdtus de fuo hero dlium menlitus effet, conuiclus menddcij, propter cim reifufbicioncm, qii£pojkdiierd compertde$~l,fiftiturci Ldntgrduidnis.Retotdddbuncmodum pa.tcfdc~fa,conqueriturLdntgrduiuspcr literds,feq; cum dpud focerum fuutn Ge orgium,tum dpudYcrditidndum eteius forore Mdridm,ddigeterpurgdt. Ub.iz.
Mdtthius Htldus,dd hoc ipfum tem= pus,mdgnd ccleritdteper Gdllidm con= tendit in Uifbdnidtn dd defdrem. Ub.n
IN GER.MAN.
EXTRA GERMAN.
1539
Reipub.
Rclig.
Rcfp.
Religio, Uenricus Brunfuicenfis, cum fud uidet effe dctccfa, co (ilid,fcripto conqueritur,dc Luthtrm Litgrduio &■ Sdxone,quod edit librti dimiretinSdxonudliqudn de cocdio do,&nuper ciimrediretNo 0-~Ecde= ribergd, pofitcefint fibidb fid,inquo cisinfidice. A.dedrefbondet docct non Sdxo,fepe ei nocendi (fiuo effe conci luiffct) obldtdtn fibicffcfd= lij, nouos cultdtem , muxime ciunper
Anghx rex ditcriifcri= ptum ed.it de Synodo Vicentinu, er edtrdefo reeiuspro= duccndce cuufdtn, qu£ fhpe* rw Man=
GdllL-erex perlitem Vl richo duci Vuirtcmber= gico,fedudijf fe commemo rdt,ipfutncu focijs inWlpi= fcopos Ger= mdnix pard= rebeUum:mo nct

IN GERMAN.
EXT. GERM.
1559
Rcfpublica.
Relij
Refp.
Religio.
fidei t<rti= culosede= re. Docet ctiam e re nata,cano nes illos, qui Apo= fbiisaffin gunturno cjfe Apo= jlvlorum. lib. ii.
fuosfines,ipfeucjkjamuia ri cupaucis,ne dignofci pof fet,uerfaretur.At cum ipfe fi dem publicam fibipcr ittius fines profvchtro denegajfct, tum pari iurc cum co agi ccc ptum. ha:c res tandem cxijt aucbreBrunfuiccnji,in a= cefbifiimas inuecliius. li.u
Moritur loannes prin= ceps Cliucnfis,Gulicimo hce redcrclidv. lib.ix.
Trancofurti,qu6 Fcbrua rio mcnfe uentum crat, pojl multam difceptationem tan dcm Aprilis die 19, Augu jhnx conftf.ionis focijs dan tur quindecim mcnfium in= duci£,quibm pax Noribcr- gicaratajlt, zfrCamerea cliones etiampr£tcrit£fu-- jhneantur. Intcrim agatura delcftis ex utraque partc, tumThcologk,tumalijsar bitris de rcligione,ut quod ab ijs ailum fuerit,cjrab or dinibus pojka confimatu, id firmu jit er ratum. N#Z= litantijber recipiantur u- trinq- in fozdm. Vrotefhn= tes promptti in Turcam ha beantauxiUum. Ub.n.
tv.£,demon jlrat. Non enim Vene tos tam fb= re concilij inopes, ut urbem fui fine pr£fi= dio exponi tanto pcri= culo patian tur.ltaquc Vontificem concludit orbi terra= rum iUudc= rc. lib. 12
xi aute pro ua in ipfum xneuolcnta , itabco infh- tuto abfdnc* (t.Nam alio= -]ui C^farcm xc Ferdtnan= lum,quibuf= cum fupcno^ ribusannis tranfcgerit, ipfum cffe grauijsimc of fvnfurumMb.
Apparetmen fe Maio Co= meta, ijfdem= que fcre dic= bui moritur Caroli Cefa^ m uxor lfa= betta,cuidcin deGaUi^rex, chm primum rcfciuit, qu£ rcgum con= fuctudo cft, Lutctit facu excquiaf. Ub. i*.
G aj

TN GERMANIA.
EXT. GERM,
I->>9
RHpublica.
Rclijj;. Reip.
Reii^io.
Luthenu
LlpjWtlM
cerjitur,Gc orgij SdXo= ni.t princi= pis, qu(ip= *fumgr.iuif \fmcodc= \r.it,quondu oppidum: ]biq$ con= cioncs (di= quot hdbet, ac uenereli gionis fxcit inttium, \ib. i-,
SiXopaUm bic projitctur non fc tnbucre Yerdinundo nomcn Ro= mxnoru regis,fcd fe fhrepdtlis Gt= ddinkis Vicnnenjibus, Uh, »>.
Confcribuntur clhn militcsab Htnrico Brunfuicenfi, zj Cbrifh- pboro eius fidtrc Bremcnfi Archie= pifcopo,ut pojkd ccrto cognitti esT:, qui in Luncburgici principis ditio= nc,Brcmcnfi,.ttqj uicind, quicti cx= pccknt,dum quidijsimpcrctur. Ve rumcumno dbftinercnt <i pneddtio nefnitimarcgionisprotejhntium, dmcrd uero qucrclis occlufts prx bcrct uurcs, Protefhntcs fubtili qud ddm rdtionc cos <td fc pcrduclit: ncc dd uliius tumen iiuurUm dbutuiu tur, Iib. 12, ^
Sdxo^Ldiitgrduim cumdcre gisdd Vuirtcmbcrgicum litcrk co= gnouiffcnt, Yrancofurti 19 dic Apri lisnominccoinmuni,fefcpurg.iitt, or.mtq; ut nc ftlfis aducrfiriorum crimnutionibus , fidcm hdbere ue= lit. lib.iz,
Aprilisdiczq, Gcorgtus Sdxo= n'i£ pnnccps moritur fmc libcris,in lhtu.it<fc tcjhmcnto Hcnricum frd= ircm & cius filios Mduricium cjr Auguftum, fubhdc conditioncbcc= rcde;,fi mhilin rcligionc muturct.
C«»$

IN GERMANIA.
EXTRA CERM.
«5>9
Rclpublica.
Relig. Relp.
Rcliv
Cunq; in ca re nobiltum ac pk= bciorum confcnftoncm cxquirc= ftt, dtq; illinon omnino confcn= tircntffed cxquirendam cffe ipft= m Henrici uoluntdtcm ccnferct, intcrim moritur: Aditautem hcc= rcditatcm Hcnricus ,eytota Gc= orgij ditioncm, conjktuta, utpar cut uerct rcligione, infuamfide rcdigit. Hccc rcs Ponttficiosprin= cipesnon parum cotvmouit: Mo guntinu ucro ct HcnricuBrunfu, cenfcm cumprimi;,quod adpar= tcsProtefhntiumtantafaciii cf= fetaccefiio. lib.n.
Hcnrictts Brunfuiccnfis ilico pcr Galliam ad Cccftrem contcn= iit in Hijbaniam. lib. iz.
Citm Cceftrjntcrpellatui a Va= lctttno ct Brandcburgcf,ut Thco logorum colloqttium TZoribcrgcc pcrmitteret,negotium cxcufdrct: ncq-, certueffct an inducm fran cofurtcnfes ccprobarct, Noticm= bris dic 19, Arnfkti conucniunt Protejhntes,ibiq;dc dcfvnftonc neccffaria,deltbcrant,demitten= dkadGeftrem inBclgium kga= tis,dc bonis EcckficC rcclc dtfhcn fundis,dcfaiicitando Gallice rc= je, ne doftrinx caufa komtnc
Vonitfkx cv.m nuUi Viccntiam ad conciliu uenircnt,ic die lunij,li= teris euulga tis conctli ttm,no qui= dcm amplt mprodu= cit,fcdad fuum, cttq; fcnatus Car dinaliumar bitrium fu fpendif. Itb.u.
Hcnrtau Anglice rcx ductt in ma. trimonium Annctm Cli uenfis prin cipis Gltiicl miforore. Itb. m.
Mcnfc Au=
gujb,Tur= cicus lcga=
ttts Bdrba* roffa Ca* fklnouti\l- lyricioppi= dum rccipit prccjidiarijs propeotnui bus intcrfv= clis. lib. u.
G mj

IN GERMAN.
EXT. GERM.
i5?s>
Refpub.
Relig.
Refp.
Rdig.
1
innocentes affiigipateretur. Re= cipiunt infocdus Rigenfes: man= dant Saxonice principis lcgatis,' quos ipfc in Angliam mittebat ad glomfux cum regc nuptias ,ut moUiant eius animum, er auer= tant ab ijs decretis,quce nuper ft= ciffet. Voftremo alterum Smalcal dice conftituunt diem ad Calend. Martias,quo de reliquis rebus ne ceffarijsdecernerenL Uh,u.
Anglice rex Vontifi ciam doclri nam deMif fa o-facer= dotibw,pu blico regni conuentu fancitcj-co firmat. lib. ix.
Gandaue fcsrcbcUeit: quccres Cce farem cogit properare in Flandri= am, eamq; ob caufam eb ftde pu= blica,per mediu Gal= lice regnum contendit. lib. 12.
IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
Refpub.
Relig
. Rcfp.
Relig.
Yerdinancw cx Auftria conten= ditinBelgiwmadCcefarcm. lib.u.
Vrotefhniesperlcgatos 24 die Yebruarij ,excufantfeapud Ccefare: commemorantpatefatia illa Henri= ci Brunfuicenjis confilia: refiitant criminationes quibus adeumdclati fucunt, quafi ipfibcUum pararent, quafi de fhtu religionk non effent fo liciti. queruntur de iUatis fibi,eyct Camera,&ab aduerfe partis prin= cipibut,iniurijs. Voftrcmo orant ip= fum de pace,quo & religio conftitui pofiit, er dc beUo Turcico dclibcra= |K. Cccjarprceftnte GranutUano, re
Ccefarex cipitur pcr totam GaU liam,ctma ximcLutc= tice,cclcbcr rimapopa, atq$ incrc= dibili prin= cipiigratu= latione. lib. 12.
Ccefarac Gallice rex lcgatos mit

in germania;
EXT. GERM.
1540
Refpublica.
Rclig. Refp.
Rclig; dclibcrdtdfercfponfurumdicit. lib. 12.
Kefcribuntvrotefhntesdd Gdl= line regem, ut dd decretum Frdnco= fvrtenfeconfi.rmdndt.mi , Cceftrem excitet, condtwmipfc Gcftris, qui= cum fitdmicitidcoiunttus, ddiuuet, , ed rdtione qu£ Frdncofurtifuit initd,confuldturecclefi<e. lib.iz.
AdCdlcndds MdrlidsVrotcfhn= tium legdti Smalcdldidm ueniunt. und conueniunt quoquc Thcologi, qui cum ut formuhm fcriberent de doclriti£ concilidtione iufii effent pducis interieclis diebus ,fcripto re= fpondeitt,noneffed ueftigijs Augu= fhn£ confsfiionis, <&huicddiuncl£ dpologi£,difcedendum. lib.it.
KedcimtexAnglid legdti Sdxo= nici, er dd Smdlcaldicum couentum de rcge refcruntjpfum non effe reli= giotuplurimum infiftwm, nec udlde i Protcfhntibus dlienum ,fed cenfe= re tdmen, ipforum thcologos mal de Cceitd er coniugio ficerdotti fen= tire: rogare dutem ipfutn titfcriptis utrinque h£ qu£ftionesiUufirentur. Getcrum Cromelium, quifummo fil dpud ipfum loco,ccnferecommo ucrircgcm poffe,fifplendidd mittd- tur dd ipfutn legdtio } umque Vhiltp
tunt Yene= tids , utfc Veneti ad oppugndn= dum Tur= cdm, regi= bas coniun gdnt. ii,ne= glcffalegd* tione, cwm Turcd pdci fcutur.funt qui dicdnt GdUorum confilio nb dperto , fed occulto td= men,eosid ficiffe. hb.
«.
Turcd cum dc Sc= ndtus Vcnc ti decreto per indiciu cognouif= fet, primo cogreffu dd rifibiUdu= plidm etE= piddurit pa cis cdufd,ut Sendtusdc= . G V

IN GERMANIA.
EXT, GERM.
1540
Refpublica.
Rclig. Rete.
Relig.
pyt McUnchthon.regem dutem mi= rctri, quod religionis tantum nomi= nefxdus inierint. Futurum enim ut longe dio nominc bclliim ipfis injc- utur. lib.iz.
Adjtrtur Smdlcdldice nuncium de Qefiris refponfoddProtejh.ntiit legitos, ipfum uidelicet iu dmbigtie rcjpondijfe, nt m pdc-cm m bellum ueUct,intelUginonpojfet: nomim- tim ucro de fuftincdd Cdincr£ 4810= nc rogdtum, rcjpondijfc rcm prafen tisdcUbmtionisnoiicjfc. lib.n.
Protefhntes GunueUanum, qui concordu dtque ocij jhidiofis uide- bdtur, interpelUnt ut defurem dd pdcisconjilUflefltit. lib.u.
Mittuntur Smulatldum i Grdn* uelUno, qudftfuo nomine,legdttide pdcc,Thcodoricus Mdttdcrfchittui ey Guliclmui Nuendrius comitcs, qudiiqudm SU ex morbo in uU fub= fUtit. Vojhddtdfdtis crdnt £qud,fcd tdincn illud fignijicdbdnt,qudfi C£= firiperfudfum effct, ipfos ducicon= tentionis zy diuritu fhidto , non re= Ugionis ditimo :fducre ctUm ijs qui dpertdf in ipfum inimicitids cxerce* rcnt. H.tcputdnturdd Cafdrcm dc= Utd, cum effet in GdllU : exhtbiUs quoque effc eiProtefhntiumddre= gcmliterds, Qujjddmhocinipfwm
crcuijfct, d lcgdto pe= tit.lscuino niji dd cx= trctmim, fi non cditer fieripofjet, tit cas ojftr ret,ejfctnu ddtum, re= cufdrt non potuitquin ddrct. reuer fus domu, coqueritur dc proditis reipub. ar= cdnis. hdbe tur qu£^ jtio,itonnul li conuich, cdpite pu= niuntur. Ex ijs qui-- ddm in £= dcs gdUici legdti pcr= fiigit, ncc pruii cxhi= betnr, qul tormentis bellicis dp= pofitis £= dium eucr=

in cermania;
EXT. GER.M.
1549
Refpubliei.
Relig.
Rcfp.
Reltg
rcgcm,alij in Coticjhbliu conjirunt. lib.n.
VrotefhntcsApr Jis dic u,ad ifhs criminationes proltxe rcfyondent, non cfjcucrijvnilc,fc tam cffe fordi= dos zj tamauidos quxft:us,ut &eft= ris er tm mttltorum principum o= diurn, inuidUm , ofjvnfioncm fujK nerc, tot fttbirc pcricula, orbcm de= niqttc totUim contrafeconcitareue= lint,pro omnibtts totius orbis thcfau ris, ncdumpro tam cxigua pccunia. AtqueutcfJctucrifimilc/umptusU mcn quos tantos faciunt ad hancdc= fcndcndam caufam, ccclcfiarum fua rum tam bcnc cojlitutam rationcm, fcholas tam firquentcs k fc erc£ias,fa tis omncm k fc qu.-ejlus fujbicioncm rcmoucrc. Scad hojks Cxfaris nttn= quarn inclinajfc: idq; ucl cx copojfc probari,qu6d Cefaripulucrem tor= mcntariumfiippeditauerint, qttod conditioncs fadcram tam idoncas rcpudiarint. Ac fi quis corum in hiic fitfbicioncm ttocctur,fc non rccufarc qmn lcgitima habcatur deearcco= gmtio. Orant itaq^ Granuellanum ui apud C<efarem pcrficiat, quo pax illa tantoperc flagitataconcedatur, lib.13.
Thcologis dant ncgotium Vrotc ftantes^ut ad Angliic rcgis argutn cn=

IN GERMANIA,
EXT. GERM.
1540
Refpublica,
Relig. Reipub.
Rehg.
tdfcripto rcfpondednt. Suddent Heilprunenfibus, ut miffdm Von tificium e certis templis extcrmi= nent,promittuntq; ad edm rem duxilid,fi quk in eosmotus orid= tur. Ub.ij,
Decimo offauo die Aprilis, Cteftr SdxonidtqueLdntgrduio ddt Utew,quibw denuncidt ut ad fextum lunij diem ipfi Spim ddfint,nec impedirife utlurepd= tidntur,prteterqudmudletudine. Socijsetidm utddfint denucient. Se enimpro fud benignitdte, huc ipfis conucntum indiccrc, ubi dc pdce dgdtur ,zjddqucm ¥crdi= rtdndus etiam ipfe fit uenturws. lib.13.
Nonu die Mdij, Sdxodtquc Ldntgrduius dd Cffdris litcus rejfondent, Yrdncofkrtinupcr decretum fuiffc, ut utrinq; theo logorum iniretur coUoquium, edmq-, fibi uidericomodifiimdm ey prope folam ftriundx pdci rdtionem. Vtdtitem Spirdtn ue- nidnt, non communicato prius cumfocijs confilio, id fibi fbrc pcrincomodum. Bnimucro tdm breue tempus cffe conjUtutum,ut uix longinquiorcs dd diem ddcf fepofiint, ueruntdmen fe miffu=
uium Lucem- mrgiu, Gran^ ueUanus fubjti= tuit. lib.it.
defcr dnu mdducrtit in Gdndduenfes: fcditionis dit- Sbrcs cdpitc pledit,priuile gid omnia ddi= mit,wextru- c~U in urbe dr- ce, pr<efidium in cdpite et cer uicibm illorti collocdt.lib.13.
GdUU rex, ciim recupcrdn di MedioUni fbc dccidijfct, difiimuUterd- nimum dbami citidCcefaristo tum ducrtit,ey cum principe Cliuenfi licet occulte confi- lid comunicut.

IN CERMAN.
EXTRA CERM.
M*o
Rcfpub.
Reiig.
Refp.
Rclig.
ros eb fuos lcgatos cum amplif,i= mis mdnddtis, ne uidcantur in i Mcpartc fuo dceffe officio: mif= furos ctiam fuos thcologos, qui= >'?us ut publica fidecaucaturro= gant. Sperdrecnim futurum,ut r criptura facra .-fummucr pr£= cipuum ibilocum obtincat. U.%),
Cardinalis Famcfius adolc^ fcens mittiiur a Vontifice ad Ge aran legatus. Summalegationis cius bctc erat, religionis dccreta non effe priuatorum coUoquio rumffiueconucntuumipcrtinere dd orbem uniucrfum, ideoq; effe ad concilium generalc rcferenda: ncc uidcri confultum,ut cum Pro tefhntibtis Cefar poRhac quic= quam agat priudtis afhonibus de rcligione. pacem etiam cum rege Gattue fuadcbat effcfaciendam, lib.i?.
Cliuue princcps,Geldri£ pof= fcffor,tranfachonis cauftad Cce- farem ucnif.ucrumfrufira. /uj.
indicitur Vrotcfhntibus Ha gano£ conucntus, clam CarditH li¥arncfio. hb.13.
Henricus Brunfiicenfis Hen ricum Saxonicc principan,Gcor gij h£Kdcm r iccuft apud C<efa
( dc eicollocan^ dd in matrimo mum loanna Nauarrorum lmncipe,cofi= iiutuiniri coz= ptumeft.iib.13.
Votitifex bel lumfaat Ycru finis, cum illi falis,z?aliaru rerum,duftum uecHgalpcndc re rccufdrcnt. Verufium in fuam potcfk= tem redigit,®- kfcanivm Co= lumnam fini= bus omnibut eijcit. lib, 13.
CardinaUs Farnefius Lr<= tetiam reucrti tur,Antoniuin Medonium fa- cris Cardind= litijs inaugu= rat,acpofka Komam con= tendit, U$, jj.

IN CER.MANIA!
EXTRA GERM.
1540 Refpublica,
Relig.
Refpub,
Relig.
rem,quodconditioni intefb mcntopoftU non purutffct, quod uicinorum cpifcoporu iurifdiBionem interpeUurct, quod 60 durcorum mittiu, quosinufumfocdcris Gcor= gius reliquiffct,ipfcrctine= rct, lib.ih ,
Zxit Lute= tut dccimu tertUlunij, ■Truuifimti iregcuducr fiii Luthc= rune htrc= fcos diffemi nutorcs edi ilum.Ub.13
Conucntus Kugunoiciud 2j Iunij diem fit ifiitium. lidif ucro demkm i2, Ytrdtmn= dusucHone toUcommemo- ruti decernit, Vuormdciw Oitobris die 18, hdbitum iri Theologomm, dedogmutis Auguftce propojltis, collo= quium: Scrib.xs etiam udhibi tum iri,qui ed quw dicentur, diligenter excipiunt. Wcrca piiccm colunt omnes, cy u ui ubftineunt. An uutem Camc= rcc liccdt dc puce Noribergi= cd pronunciurc,quod Prote= fhntes ncgent, fc ud Cccfuris rcfvrrc notionem. Cumuutl- fcirc ccrto cuperct Protefhn tcs,de Cumcne iudicio un if= fct inhibitu necne, urgcrchj; Cccftris ad fc litcrus quibv.s dc eo fciitentiumftum, Vcrdi nundum fcribcrci cffc declx= ■dturum:Kcfbondet is, quiuldiuortio boiu ccclefiufhcx ncc refd-\quod pro=
Sccundo Cdlendds lu lij, Londini crcmuturrc ligionis cau f!t,quum co ihntifiime retinebdt, Kobertus Burnus do= fivr theoio gus. Isineu legutionc fuerut,qtu rcx miferut Vuittcm= bcrgum, dc
Gullifrexud conucntum Ha gunoicum, mo nitu Cecftris (num oj]infio= nem titcrq; dtf= ftmultbdtjlegd tummittitLu= zarum Ktyf.it. lib. ij.
Angliwrex, occifo Thomd Cromclio, An= num Cliucfcm rcpudiut, ct Cu thurinum Ru= uttrdam inmu= trimonium du= cit. Cromelius fuuforjucrut Cliucnfts con= nubij,ucna\it= quc tn fufoicio ncm quuji Pon tijicijs molirc= turcxititim. lib. 1?.
lounncsVdy= uodurcxVnvu
0
rice moritur, re li&o infaittcfi= lio Stcphuno, tx

IN CERMANIA.
EXT. GERM.
W+o
Reipublica.
Rclfc
Refpub.
Rclig.
tui, nccfcqucjlro dcpom con fentiant,ideo fibimandatum :ffcutdcto taccat. lib. »j.
Vcrdinadus,propter Vay= uod£ mortcm, Haganoa rc= tlkcontcndit inAufiriam. lib. u.
In Saxottia txuruntur a- licjuot oppida: auBxrc id He ricoBrunfuiccnfifadum pu tabatur,eyinccndiarij, dc quibus pojka fiimptum cR fiipplicium, moricntcs,fc ab Hcnricidomcjticis adid con ducTvs, conjhnttr ajfcucra= bant. lib.13.
Cefar datis Vtric£ litc= ris idibusAugufti conjirmat dccrctum Haganoicum.alijs itcm fub \dus Odobris Bru= xeV,£ datis, GranueUanum adfuturu VormacienfccoU loquium Jegatum injtituit. Ub.MA
Fcrdinandus in Aufriam rcuerfus,(htuit fibipro V»= garU regno priv.se ffcbcUi= gcrandum, quam rcgina ui= iua er pupilU tutores inftru EHcjfjtt. Muj,
Vemt Vuormma Gran lellanus, atm Um<miithco
bari Go~= manis thco logis cupic bat.cxurun tur una cu co,duo ciuf dcm rcligio nis. codan dic crcman tur ctiam tres quod Vontificis Romani primatum, er Catha= rin<e Hijfa n<c coniu= giu appro= barcnt. lib.
cx ifabclU Si- gifmundiVolo nies rcgis fiiia. lib. 13.
Augufb mc= jc moritur Lu= tctix, GuUel= miis Bud^us: uoluitautan abfqnc potHpd fepcliri. Ub. 15.
A % morte Vayuod£,pu= piUitutorcsey c£tcri procc= rcs ipfum Tur c£ comendant. Titrca patroci nium poUice= tur,ciquehono ris cattfa dona. mittit. Ub.ij.

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
»f+o
Refpublica.
logis ,hdbetq-, ordtionem de Cxfxris fkdio adpdcem.lib. n.
Deliguntur utrincfc bini Scribtc, qui fideliter ed qute dicedd funt excipidnt.lib.i}.
Adeft hic a Vontifice le* gdtus Thomds Cdmpegius, Fcltrcnfisepifcopus. Ub.%}.
Vroponuntur dpr<efidi= bus huius coUoquij h<e lcgcs, ne cui, nifi quifit dd congref fim defigndtm, communi= centur d£fa coUoquij , nec euulgcntur etidm, nifi prius ddCcefaremfintreldtd. De= indc petunt ut Vrotefhntes cd dottrinee cdpitd, quibus omnino decreuerint immo= rdri,fcripto complclhntur er exhibcdnt. Vlurimd de ijs, dc jvrmuld iurifiurdtidi de numcro coUocutorum, de fufjrdgiorum modo ,fuit in= tcr cosdltercdtio. Et conful tq Vontificij itd duccbdttt tempus quod Vrotcfhntes uidcrent numero fuffidgio-- rumejfefuperiores, lib.13
I
Relig. Refpub.
Relig.
Solymdn= nus TurcdUic ronymumLd= fcum,qucFcr= dindndus ut i= pfum phcdret, Byz<mtiumle= gdtum mife= rdt,conijctt in uincuh,fimul duxilid pupiU lo mittit, quce tdmcn impcdi= tdhyeme pdu= 16 feriusddue= ncrunt. Hie= ronymui ille Ldfcut fupc= rioribus dnnis dVdyuoddde= fciuerdtddTer dindndum.lib. ij.

,*£
IN r GER.MANlA."
EXTR.A GERM.
1541
Rcfpublica.
Religid.
Refp.
Religio.
Exijt Lu thcri liber, ddKdtifbo= i£ comitk dUdtus,quo Sdxoni£ principem dducrfus Henrici Brunfuicen fiscontume tids definde bdt.\neoli= bro difbu= tdt Luthe- rusdccona lio <yeccle f\£ refvrmd tione,de Ge ftw officio dc potefh te,eicj; Pro= tefhntes in riligionis decretis mi nimc pdfe- re dcbuiffe confirmdt: repetit etia, db initio cdufxm qtu
Secundd Unudrij dic dlid lcges proponuntur, utduo tdntu ex omninumero theo= logidtfferk,utfcrib£ nudds fententidsexcipknt, rdtio^ neszx drgumeHUomittdnt: ne minorpdrsteneatur acce dere fententi£ mdiori/s. hds le gesVrotefhntesrecufdnt. Idi bus tandem Idnudrij conuc= nitutlodnnesEccim eyPhi lippus Meknchtbon foli dif= ferdnt. Verum pofl tcrtiu col loquij diem 4 ecce ddfbruritur C^ftris liter£, quibus totd diHo diffolutd rcijcitur dd Rdtifboh£ comitk. Idq; crdt nimirum quod tdntopcre Po tificij cxpcthbdnt > Accidit hocoperdPctriFduli Verge rij imprimk, GdUi£ regis no minc quidcm in hoc conueri= tu lcgdti, fed reucYd Pontifi= cijprocUUtoris. Ordtiotiem hic de unitdtc vrpdce Eccle ft£dfe compofitdm cr typis excufftm (inguiis diflribuc* bdU inedhocpotifimum e rdtnoncffedendtionU con-- cilio cogttdndum,fcd omnid 'ffedd gcneralc rcfefendd. Itb. ii,
Initio UriUdrijmenfis,C£ ftreBelgiopcrMetim, Spi=
Vndecimd dieFebrudrij PhilippmSchd botus,GdUi£ (quem uocdnt) Amirdlius,Me= loduniddmnd= tits rcpetundd= rum & UJk mdiefhtis, db= ducitnr in cdr= cerem nonpro= cul d Lutetk Vincennium: tulithdtic fcnte tkmGuliclmm Voyctm GdUi£ Cdncelkrim, cuocdtis ddhoc iudicium totius Gdlli£ primd= rijs fcndtori= bus. Ub.iii
Guiichmis princcps Cliue fisckmucnit in Gdllkm fub firiem Aprilij. Celcbritttr eius nitptkcam Io= annd NdUdrr£ H

I^4 [ R C ^S' RefpubHca.
IN GERMANIA.
EXTRA GERM.'
Reiii
■Refp.
impulfwccc pcritprimu indulgenti-
M OppUglht
re&runfuk ccnfis fcri= pto Sdxo= nU princi= pem dppeU fordt bsereti cu, fcditio- fum-jCainii monjirum Acfopum, nulianec a= nimi, nec corporisutr tute prccdU tum,quem ipfequoquc Lutherw U cctciwido= lum ac uc= lut dlter Dew,ride= retzy con= tcmncret. iddiderate-- tLtrn Luthc rum exct= uffc trdgoc= dictm hanc rcltgionis, impulfu Sa=
rdm,Noribcrgdin,ucmtKd= tifbonam. Ub. ij.
Mauriciw Henrici Sdxo nue principis £%;, ducit in matrimoniii Agtatem, Lant grdttijf.ihtm. *J.
Menfe MMio cottcnipM mdgno numero Tuilfbom principes. Saxo no ucnit, fed kgationem mifit dmplipi- mam,cii Phiiippo Mefoncb ihonecy dlijs theologis. V e nitquoque Cajbar Contavi nw CdrdinaUs,?ontificis lc= gdtw. Uhij,
Apriiis dic quinto, &<= tifbonce inchodiur dt~ao,lon= m imprlmk nptninc Gefisrii hxbcttir ordtiodn quddd de= clirdndumeiwergirmpu- blicdin dnimum,commemo= rdiur quicqnid ante multos annos tum reipub, tum feU= gionis cuuft ficcrit.cxittts rdtionis crat,ut deligereniur '■■ttrinq-Thcologi,qui dc-con trouerfisdrticulis amtci di= fccptdrcnt .Bscc ckm Trote= jhntibw plxcuiffet ordtio, dcligit Ceffar A pnlis die cka mx tcrtiu ipforum pernitjj:
rcgisjiiid, fub slunij.Vdrc tes hoc coniu= gium non ualde probdbdt,enlt= quc fiUa paulo db eo dlicnior, ucrkm regis du ctvritdticonce= dunt. Vofihoc contrdttum ma trtmoniwin,rc= dit Cliuenfis in Gcrmanidm,re U£t& aptid mof trcm coniuge fponf<,donec ejfet uiro tem= pefHihu Uh.13.
Mdio tncnfc GdllLe rex,A miralium mdie fktis ddmnatu, nonuntumcar cercliberdt,fed etiamprijUna dignitdti dtqtte honori rcjti= tu.it. I&*i3f

M GERMAMA.
EXf, GER.M.
if^-i Rdig. Refpublica.
Rdig.
xonicc prtn cipis ¥ri= dcrici,qui Magdebur= gcnfcm cpi- fcopatumin uidijfct k\= bertoMo* guntino.hu tbcrus his caufts exci= tatws,eum qucm fupra diximws li= brum cdit. lib, ij,
Vrotcfhn= tium ordi= ncs, Mrfio mcnfe,ad Gdllice rcgc ddntUuuh quibus dc= precantur pro ijs, qui pcrProitin= cum in Gal lict Mcrin doU religio nis CtUifa. 'Uc xxbantur. hb. ij.
Vhilippum Melanchtbone^ Bucerum eyVifbrium qui cum lulio Vflugio,Eccio cr loannc Groppero difceptct. dcligit prcctercd ¥ridericum Valatinum er Grdnucllanu, qiudifputationipriefidcdnt, alios prcctcrza qui tanquam tefksadfint.Cum autem col= ,'oquijcaufi dclecH couenif fent, ofjrrtur cis d Granuclla no dcfcriptus ltber,quem d uiris pijs atq; doftis Cccfari traditum effe diccret. lubet cr go ut eum euoluant diligcn= tcr, quodin eo ftmul om= nibus probabitur laudcnt, quod minwi corrigant. li. 13.
Vltimddie Malj rcdditur Ccefiri libcr, cuius in quam= plurimis articnlis conucnirc iiiter do&ores non potuit, conutnit tamen in nonullis. cxhibcntun.iCttm Ubfo Ccc- fans ProtefkMcSjfuam dccl troucrjls arttculis, argumcn tis er rationibus muniti fct. tcntiam.Vtrunq; Geftr exh bet principibtts cxaminan= dum: qu£<% ftt de e0, di rcipub. fhtit cmcndando ip= forii fcntentia jibircnuttcia= ripctit.Vnncipcs ntagtu cx
Rcip.
AttnaMom noranaus Gal 'iceConncf}ti= blius,chm ob Cceftris tranfi= tumper Gal= liam,regcmhd berct mimis propitiu,quM antcafumma apudregemhu jcrctomuia, vinc contenu ptus Zydef^- ftttt uiuerei iti Curia, domtm fc recipit ad boctempus,& incerta condi= tioncuitdtnp/i uaiamagtt. fcKi*
Sub Cakn= dds\ulids,CcC= fdfVfcgdfuk ct AtironiuiRin* conus.quos G.iUijercxad Turcanm Itn peratortm lc- gatpsmittcbi.t t H 11

TN OERMANIA.
EXTRA GERM,
1541
Relpub.
Relig. Refpub.
Rc
Eccius, Ratijbon£ fibricitans, morofc re= fcribit ad ordines, li= brum k Ge farc oblatti infulfumcf fc,pbrafim Melanch= tbonisrcdo lcrc, nun= quam ip= fumfibi cf= fe probatu, ac nibilo magis ttii fcripttvm il lud quod unl C-efiiri oblatum ef r ct.Stcafu= isipfcfocijs difiidet,qui
parte omnes Ponttficij ccn= fentadPontificislcgatum rc jircndam ejfe omncm acHo= ncm. Protcjhntes urgent in= choatum colloquium, atq; adciuilcm rcipu. adminiflra tioncm, cenfent lcgcs antc an num undccimum latas cjfc in ufum rcuocandas: ecclejlajU cam autcm ad Euangclij nor mam cffcrcuocandam. Lega ttu Pontificis ccnfet ad publi cum concilium hanccffc om= nino rcijcicndam controucr= fiam. Epifcoposdeinde adfe conuocatos hortatur longa oratione ad uit£ honejhtc, ad cxtingucndam omni jht= dio Luihcri doilrina, adcx= citanda iuuentutis jhtdia,cj- eiusgcncns c£tera. hanc ora tioncm pojka fcripto com= §r<ebefm Cefari exhibct,ac nonnutUs cpifcopis. tib.14*
Gefar apud ordines lm= pcrij tertu lulijdtc,dcprin= cipe Cliucnfi conqueritur, quoq; iure fibi Geldria dc= bcatur,dcclarat.Principcs ac ordtnes onmcs deprecantur pro Cliucnfi.Ctffitr indigna- turqtiod inbac caufa,qu£ proprie adfepcrtineat , tam
ctm Padum na uigarent, ituri Venetids, capti funtaCxfaria^ nisey trucida= ti. accufatur huius facinoris Alphonfta Da- ualusMarchio, C^farispcr ln= fubriam pr£fi= clus. Ispurgan difuicaufa, le= gatu mtttit ad rcgem Comitc Erancifcum La dronium. Rex mittitadcomi= tia Rattjbona, quidcc^dc fa= c~hLqucrdtura= pud C^fare. li ucro cum rejbo fum, non quale cuperent,tulif= fcnt,z? Geor= giui Aujlriacus Maximtliani C^farisfilius nothus, archi= epifcopus Va= lcntmus,exVLi jbanijs in Bcl= gittm profict\t= r«fi

IN GERMAN.
EXTRA CERM,
lf4.lRelig. Refpublica.
Rel
I£T,
Refp
fdcT&m fiibi dbeotalio= rdtione, in= iuriam rati, no conquie ficunt,doncc Ccefixrfic\i= pto publico honorijicu iUis tejtimo mum daret, lib. 14.
bene inter ipfios comcniat, in ipfibrum uero caufia tanta fit ipfiis inter fie dijfienfio. Ub.x^.
QuxrU die\ulij,GdUice rcgis legdtus Kdymondus,o= rdtione prolixd,de ficripto rc citdt caufiim exa&i Sabau= dice principis Cdroli, quifiu- perioribus aliquot dicbus dd Ccefitrcm er ordincs regc ac~ cufidrdt. lib. 14.
Cccfiar ii lulij die,quidPo tificislegatus rejfonderit <u pudordines exponit,rogattj- num putent cffie confiultum, ut ed de quibus inter collocu- torcscouencritrdtdfint, tdn tijberdum gcnerdlejidtcoci liu,-dutdltcrdgdtur imperij couentus.Lcgatus Vontificis ut id jicret no dffientiebdtur: Impediunt ctia HericusBrun fiuicenfis & unk cum eo ple- rifydlijprincipes. Elec~tores Wprincipes aeteri, cupidi pdtis x utidfidt confintiunt. Frotefhntcs fldgitat,dc prce= teredrogantdecretum Augu fknum dboleri, ucl certe fiu= fbendi: de cocilio ctidm qua=. le cupidnt,ut'$ nec Vontifici necipfius clienteU'tribuant iudicdndi pdrtes decUxant. Ub. 14.
ms,pcr Gahii tterfiaceret, Lugduniccm= prehenfim,uin dicandi Kinco nis ^Yregofi cdufit in cdrce= rcm dbducitur. lib. 14.
Terdinandus Budce loannis Vayuodce uxo rem uidudm ob fidet,cumeius jiliolo Stcphd= no.Verutnad= uentu Turcaru obfidionem co giturrclinquc- rc. Turcd lulio tncnfiemittitdu xilid Budam Vayuodcc filio, Veftumcapit, eyrelegatdin Tranfiylua= niam Vayuo= dcercgis uidual cutnfilio, Bk= datn fiibi ab ea. ingratis tradi= tam occupat. lib. 14. H lif
/

IN CER.MANIA.
EXTRA CERM.
r?4i
Relpub.
Relig. Refp-
Contarcnus cum uidct fvrc ut tota resddgenerale, uclad pro= uincut Gcrmmu conciliu rcij= ciatur,26 lulijpctitpcr cpijh= ldm,hocpoftrcmum dcprouin= cix Gemani<e concilio, ne adda tur. Principcs ncgant : thcologi ucro Protcfkntcs dd fingula eius argumcnUrcj^ondent. lib. 14.
lulij dic z8,decernit Cccftrut infHtutum colloquium, ey cm= nk religionis aftio refiratur ad concilium,ad conuentilucl Ger maniis totius ucl ordinum lm= pcrij.Nc quidVroteflmtespr<£= ter conciliata dogmatd noui fu-- fcipiant. Epifcopi utfuas Ecclc= /uf k uitijs repnrgcnt. Conuentu \mpcrij promittit ante 18 mcn= fcs,fi nonpofiit k Pontifice con= alium impcb-ari. Addita erant in dccrcto dc non dirucndis tcm olis monuchoritm alia cdpita,dc •lon intcrucrtcndis bonis fitcris, de non folicitandis alijs ad diucr Ixmreligione. 'EaCdcftrpoflva, ■ogatu Protcftmlittm, dcclarat Iripto quomoda accipidt. Non ifcdirkendd tcmpla monacho= ".w,fcd ccnfcrc ipfos adpiam c= :cnd.Uionc:n cjfe rcuocandos. k:nincmcjfcpdiicicndiiaddi= .crfam rcUgionm, fid tamen U
traucifats Lotharingu ducis Antonijfi Um,in mahi= monium ducit Dania-rcgis Chrifticrni filik Chrifhnam ui= dua. Tulit hoc molcfte Gdttitc rex, eocfe magis quodanno fu= periore filiaLo tharinginupfe= rat Auraicie principiPjcna= to,quitotuspe= debat k Cefare. lib. 14,
Cccfar Ltted cum Pontifice colloquitur, ac quoTurcas in diucrfaparte di flineret, foluit e portu Vcncrts Cr per Corfici <&-Bdlearcsin= fulcts nauigat ad Argieranr.quo tandcm dppulit Oclnbris dic 23. lib, 14,

/*-^i..r
- f- ;*
' «SK
IN CERMANIA.
EXTRAGERM. r
»5+1
Rcfpublica.
Rdigio.
Rclig.
Moritur Argcntme Capiio, fumntit uir eruditio= • nis,profef= jionc thco= hgus.lib.
»4«
ccreut cos rccipidnt, qui ultro uolcnt dd ipfos trdufirc.Dccrctu Augufhnum, profcriptiones cm ncs,noniinaiiin ucro GosUricn= fcm fufpendi.ltct cauct Cccfxr Pre tjfimitibv.s pcr Utcrnr, figno con= firttiMf, <tc ii lcifim m eis auxi= Uv.maduafiitTurc.v mpttrat. lib. iji
DectrmturfiL ittmn: dintr finTurc■■>iw.iiVv.m Gemano^ ru^poslYiitr.UviVmfcntho- givc dedachb ffi&aritt
14.,
Cctft.r Ratijbotu conttniit in Itdliam, Yridericum VdUttt.wn ontt utpcrprincipes elccbres <cu principe Cliuenji dgat dt rcjHtn- ttuk Gcldria. Ub. 14.
Elecjores ad Cliucnfcm lcgd= tos mittunt. llle caufam iuris di= fccptationipermittcrefcrejbon det,tt ne uim fihi fieripdtidtitur, fcdddcequitdtem, Cefaris ani= mum fiectnnt,obtejhtur. lib. »4
GrdjfdturmorbusinGcrmd'- nid, prxfertim ad bJkiu trct* iScm. lib.14.
Reip.
GranuelU=
nmkCcefd= rcinltalid relinqui= tur^utdcco •ilio Po;i= tificem jo= liatct, er ■Scncnfcm ranpub.fc diiioniis fiu Bibics cejhi= dntem,com ponat. Ub.
!+•
Ctefarttr--
tio pojt die quam Ar= gicram dp= plicuit,co= ortaingcn= ti taripejhx te,ckm qr tormcnta. bclliu, ey nuucs qux^ plurimas, 0~ omncm H iiii
f

IN CERMANIA.
EXTRA GERM.
1^4.1
Relpub.
Rclife.
Refp-
Rchgt
Contarcnus citm uidct fvrc ut totarcsadgtncrulc, ueldd pro- uinciie Gcrmanice concdiu rcij= cktur,26 v.dijpetitpcr epijb= ldm,hocpoftremum deprouin= cicc Gcrmanics concilio, nt addu tur. Vrincipcs ncgant : thcologi ucro Vrotejhntes ad fmgula tius drgument.ircJ}ondent. iib. 14.
lulij dic ?.8,decernit Cdfarut inftitutum coUoquium, zj om= nis religionis atlio referatur <td concilium, «tdconuentuuel Ger manics toiius ucl ordinum lm= pcrij.Nc quidVroteftmtesprcc= ter conciliatadogmatdnoui fit= fapiant. BpifcopiutfuasBcclc= fus a nitijs rcpurgent. Conucntu impcrij promittit ante 18 men= fcs,finonpofAt a Pontifice con= aliuin. impctrari. Additd erant mdecrctodenon dirucndis tcm olis monachorum alia capita,dc ton intcrnertcndis bonis facris, de non folicitandis alijs ad diucr r amreligione. EdCcefarpofxa, ■ogatu Protcftnntinm, dcclarat cnpto quamodo (tccipiat. Non ffe dirncnda tcmpla monacho= jimjcq ccnfcrc ipfosadpiam c= !cnd.(tionc!H ejfe reuocandos. icmiaem cjfc pcliicicndu aci di= -crfum rciigioncin, fcd tamen U
¥rauctjcus Lotharingicc ducis Antonijfi lius,inmatri= monium ducit Ttanitcrcgis ChrijUerni filu Chrijtinam ui= dua. Tulit hoc molefte GaUicC rex, cocfe magis quodanno fu= periore filiaLo tharinginupfe= rat Aurdicce principiKcna= to,quitotuspe= debdt k Ccfare. lib. 14,
Ccefctr Lucce cum Pontifice colloquitur, dc quoTurcas in dtucrfapdrtcdi flineret, foluit e portu Veneris Cr per Corfid 0-^alearcsin= fulas nauigdt ad Argieranr.quo tandcm dppulit OSkbris dic 13. lib. 14,

IN CERMANIA.
EXTRA GERM. r
I5+S
Re(pub!ica.
Rc!i;>.
Refp.
Rdigio.
Moritur Argentm£ Capito, fummc: uir eruditio- ■ HK,profep= fionc tbco- hgus.lib. .
m
ccreut cos rccipiant, qui uitro uoicnt ad ipfos tranfirc.Decrctu Augujhni'.m : .profcriptionescm nes,nontinatim uero Goslariai= fcmfufpcndi. Itd cauet Cccfitr Pro tjfmtibv.ipcr UterAs figno con= jiraru::, <c 1: icifiim ub tis auxi* tium ciiwfvs Turctf iir.pttrdt. iib. ij»
DeemtiturfiCaduer f.r, Turc :s mdlium. Geraano nm»<piosl'ridtri-:i's'futjic}itbc)' : gitu-dedaeis m YngitiipJui^.
Cccfar R atijbona conttndit in Italiam , Yridericum Pdktihvm orat utpcrprincipes elccbres cu principe Cliucnft agat de rcjUiu tnek Geldrk. Ub. tfc
EteStores ad Cliucnfem lcga- tosmitiunt. itlecaufitm iurisdi= fccptationipcrmitterc fc rcjpon dct,ct nc uim fibifieripatiantur, fedad iequitatem, Ccsfitris ani mum jle£h.nt,obtejhtur. Ub. 14.
GrdffaturmoybusinGerma. nia, prxfertim ad Kheni tru> '{ium. Ub.14.
Granueltd^ nusaCcefa rcinltalia rdinqui- tdrUutdecd ilk) Y J on= ttficem /0= icttet, & ■Sencnfcm ixinpub.fc- ditionk fiu dibus cejtv^ <tntem,com ponat. Ub. 14.
Ccefarter=
tio pofc dit quam Ar* gieram ap= plicuit,co= orta. inzen=
O
ti tavpejh te,ckm cjr tormcntd bellicd, es naucs quH= plurinus, ej- omncm H iiij

IN GERMANIA.
EXTRA GERMAN
«54-1
Rcipublica.
Rclig. Refpub.
Relig.
Auftridc<e nobiliutis pro ccrcs numero <td X X11 erunicum ijs ciuitates dc- ccm,inpublico conuentu or- dinum ditionis fcrdinmdi, Vrdg<e, decimd tertidDcccm brisdie,libcUum fupplicem Regi trddunt,dc commemo= rdtis clddibus k Turc<t dcce= ptis,qudi Deum immifijfe fibi, propter corruptum ip* fiuscultum, qucruntur, o= unt er obfecrdnt,utifibifd= crdmcntorumpurusufus c?" Eudngelij fincerd doStrinx permittdtur: dtq; ut cxre= centi Rdtijbonenfi decrcto, Ucedt Ecclcfids fuds <i uitijs emenddre. Fcrdindndus iu= beteos publicum totim or bis,ucl Gcrmdni<cprouinci<e concilium expethre.Dccre- turnq; Rdtijbonenfc cxcipit ad folos Protejkntes perti- ncrt. lib.14.
Bdfile<etno* rkur Simon Grynaus fum= mus philofo= phus,&fimul fdcrdrum Ute= rdrum fhdio= fifiimus,, Uh.
cdftrcnfem dppdrdttm dmifijfet,in fe£fa rcco= gitur redi= re menfe Nouembri inHijpdni= dtn, lib.14.
Ckdisk- phricdn<e nucius de= ktusinGdl Udm menfc Decembri, non obfcu um excitdt Letitidm, Ub. 14.

I
IN GERMANIA.
EXTRA GERMAN.
l54Z Relii
Refpub.
Relig.
Rcfpub.
Moritur Epifcopus Numbitrgi cur.eifubfti tuitur a col legio,lulius Pftugius, k qui in Ra= ttfbonenft coUoquio partiurm c= rat Vontifi cw, Saxo= ni£ prin= ceps non li cere coUe= gio conten= debat, nifi quem ipfc approbaf= fet,eligere. Ideoq- aliu infHtuit Ni colaum Am fbrffium, ex nobilita te thcologii Vuittcber= gicum,quc lanuario menfe Lu= therutmini fkrio prcefi cit. Saxo
Agitur mandato Ge= faris, ordinwm conuen= tus Spirz mcnfe lanua= rio.februarij uerb men= fls die nona cumomnes conueniffent, Ferdinan= dus proponit de Turca, qui reliclis in Vngaria tormentisomnibm belli cis, proculdubio £fhte proxima fit in Auftriam redttUYm: Cumq; expo= fuiffet de Auftriacis,Vn= gam, Bohcmis quid ipfi in bcllu collaturi cffcnt, hortatur ordincs , ut qutd ipfi etiam debeant confcrre,dtfbiciant. lib. 14.
LcgatusGaUicusTra cifcm Oltucrim, decima quarta Fcbruarij dic, cum in ordinwm confef= fu de Regijs lcgatis,quos aueriendi Turae caufa 4 beUo Vannonico,dimi= ferat, interfcdis,brcui= ter cstconquefw, de bel lo Turcico uerba facit, acomnino dtffuadet,hoc temporc tam diuulfo ac diftraih, bcllum inferri Turac: tlUtu ueropro=
Vonti= fix, Calen= dis Iunij,co cilium in= dicit Tri dcnti adCa lendas No uembres. lib.t^.
Anglt£ rex uxorein Catha= rinam Flauarda capite pletlit, quod cum eam duxiffct pro uir ginc,antcafitif= fe corrupta atq-, uitiatam compc riffet. fuppliciu etiam poflea de fhipratorefum= ptumeftcraUjs quibufdd, quod cumidfcirentre ticuiffent. Eafu blatafexlam du cit Catharinam Varram.lib.i^.
Reucrfb in
GaUiam Oliue= rio, GaUi£rex animumad beU lumadijcit:refti tutionem Ami= ralij, quo utiin beUo pr^cipue cogitabat,\z die Martij publico diplomate fan= cit ty conft mat. lib.14.
T=
H V

TN GERMAN.
EXTRA GERMAN.
I?4-2, Relisj.
Refpublica.
R<£lig. Refpub.
intcr alias caufts, qui bus vflugi= um nott dp probct E= pifcopum, bic ddfirt, quatlAugu jhn£ con= jifiionipd= Ikm aducr= fctur. Ub. 14.
Bucerus
cornmcndd tione Grop pcriycuocd tur bcncuo jentice cau= ftab Archi cbifcopo Colonkn= fi. profe ftus eb Fe= bnntrio me
fa&m*
cc dcce= ptus,dimit titur,itdut dlio tcmpo rc uocdtus cb rcde.it. jw.14.
i %Up
pulftrifuddetuebcmen=, Ur. dltera partcoratio= ttfc hortatur Gcrmanos ad concordiam,dc longe Itteq-, per hijbrLu tum uetercs, tum recentiores excurrcns,quant£ tno* narchi£, qukm frmaim peri. foht fint difcordia dijfolutd deckrdt. lib. 14.
Vontif.ciw lcgdtus loanncs Moromts epifco pus Mtitinefis,-} dieMar tij ucrbxfacit,dc nomine Pontijicit in bellum Tur cicitm quinque peditum miilia, promittit ,fi mo= do Ge/Ttr ipfe militie prxftt: Sinalius dimidtii tdiitian. Deconciiio ait, quoniam Pontijix inter cffc ej- dcbcat zj uelit, paxtatcmautc ipfenon pofiii longiorem injHtue reprojiclionem, ctalrk mutatio jlt ipfi pericu= lofi, ipfum tccirco non pojfe in Germania con= cilium indiccrc. Verum pojlquam res ita poflu= lct,nonrccttfarc, quin TndiiUi dd ipjbs Gcr=
Lutettie proponun= tur cdiSh,
erdSenatu grautfiimd', dduerfm ; Lutherd= nos. mone= tur popu= Im ut quos noueritalu religioncm
ExcttaturLu tcti£ rumor de fubito in Vcro= mdnduis tumv.l tu, quajl iam ibi hoRcs cffcnt. Kex eb cotinuo mittit principcs qui tum fbrtt d= dcrant,Vcnio= mium, Guyfu, AumaUum, Nz= uernum,ejrmd ximum cum ip= fisnumcrum no biiium. Po/i= quam cb uetum cjl, tncra folitu* do, mcrum filcn tium. Uuncru-- morem rex ipfc diciiur cxcitaf fe,nc bdli, quod km decreuif &■ h rcge fet, audorpo= pulo uideretur. /it.14.
GaUi£ rex, adprincipc Cii= uenfcm, Long£ uallum. mittit, qui fub £jhtem coWittis ibi co*

in germania; extra cerwan.
\'a 2 Reli.<r, Refpublica. Rclig. Refpub.
Luthe rus ckm db brdinibus Imperij ud= uerfm Tur as dtcrctu effct bcllii, miiitare e= dit concio= nem,utqui cuftra fe- quuturi cf fent Ecclc= fi£ mini= ftri, fvrmu= Ltm aliqiM habcrent et docendi ©- txhortMi. Explicut primuquid exf(crisli= terisdcTttr ctt fit fcnti= endu. Dc= inde fubij= citconfolu= tionem qiu dum eorum qui upud Turcus cu= ptiui dcti= mnhir.Vo= firano jvr= l ; m=
munue fines udldus A«= coiere, cos gufhindicdtur, Vrina=defirut ad pes Fontificij grutiasu-MecTvs ad gunt. Protejwitcscon= ! eum re Thc cilium i n Germuniu pe= \ ologos. \u=
tunt,ncty leguto Ponii= ficio in uUu re ujfentiun= tur. lib.14.
Decmunturin Tur cxm, %radfus\mcndum belhm, & ud umiffu re= cupcrandatotim ltnpc= rij auxiliu, tify hocno= mineuiritimper Germa niam coUedA pccunu. Summw rerum p)\efici= tur Elccbr Brundcbtir= gicws louchimu s : ,quijh= tim Spiraproficlusud i= crfccomparut. Einem hubiiit conuentm Apri= Us die undeamu. lib. 14.
BifidcntmSuxoniu pHnccpsE leftor,ct lAuu ricim Tlcnrici pdtrisfui nuper mortui krrcs,dc dttionisfuwfinibas, ref= que omnino ad bcllum
fyrfktfe uidebatur, nifi fa. circun Lantgrduiiis compcfcu= firtur etii ijfct. ffiugij cav.fam pro Gcnouefa
bentur bi bliopolcc quicquid bubent fu- jbcabruli brorum, id ante certti tcmpusdc= fcmaddc= letlos. du= tur fucrifi= culis Tor = mula fecun dum quum in h<£reti= cos inqui= rantapopu lo. Titetti pubhce fup plicatio ad tcmpla di= uorum, rc= gni fulutis Cr confer= uandccreli= gionis cau=
pijs , ducTvre MartinoKojfe= mo, reigcrendw occafionem ex= pcclurct. Itb.t^..
lulio mtnfe Gdllicc rex utro= cifimis uerbis Cisfun bcUu de= nuncidt,uc con= tinuo pbfl quin que dtuafts /0= cis ipfum fum* maui eycontcn ttone ddoritur. InBrabantia ua jhbunt omnia Longccuullus zfr Kojfcmtis,acni rcbus ad tormai ta neceffdftjs de ftitttti fitijfcnt, ipftm Antuer= pwn cepiffcnt ttq$ Louaniwm. li tdndcm Aurc= liano principi Cdrolo,quiLu= cemburgicie rc= gionibeUumfa= ciebat fe coniun gunt, uc pr&ter DanutUcrui»,

1N GF.RM ANTA.
EXTRA. GERMAN.
«54*
Rcfpublica. Relii
Refpub.
Reli
&
mulidd dit pre= atio= nis, dd= utrfum Sdthd=
«£<fM,Po
tificcm dtque Turcd, iib. 14,
bdbdtdperteMauricius. tuteUris ip lib.14. forum dcd:
whisipfis Hdc cefhte locufhru^ quidem die infnitd turbd Germd- bus notmul los e Chri= fbdnis fdcri ficdnt. Ub. 14.
nidm wltdlidm citcrio= remuohndo perudfit. erdnt dutem inufitdtd mdgnitudine, gr-ubicun que confiderent , dgros depdfcebdnt. lib.14..
Sdxo etlAntgrduius communi confccderdto= rum nomine, Henrico BrunfuicenfibeUum ft= ciunt,eiiifq; regionem in fudm redigunt potefh= tcm, isfugdfibifdlutem pctit cr dd BdUdros cum ndtu mdximo filio Cdro lo Vicbre,contcndit. lm pcrij ciuitdtes Gosldrii er Brunfuicum Smdlcdl dicis confocdcrdtds, pcr= petuis cxcurfwnibus & rdpinis ucxuuerdt: cdi= c~id etidm Cccftris dc ¥cr dimndi, quibus iuffeut ut defifkret,contempfe= rdt:dtty ddeo ¥rotefhtt= tcsdduiinneccffxrib rc= pclknddm pcrtrdxcrdt.
Lutetict incedeSdn= ttce crucis, Frdncifius Lidruspo= pulum do= cebdtejpu re duidem, necfc mifiifi cdbdt,qubd uinum non biberet,nd= turme . <tn infhtuto in certum e#. Verum co= gitur tdn= dcm Sorbo nicorum fo licitdtionc, trdditiones ecclefice
CfUMUOCdt,
Ipfi fuifiHipofkd fcri= ut pids er
i
Virtonum,\uceum, ipfum etidm Luce= burgwm cdpiunt. Rex diuerfd pdrte Pdrpinidnum dd Vy renceosmontes obfi dct,fcdfrui~trd.bcl= ligerdt etidminPe= dcmontio Ldngcus. Vcndomius prin= ccps in Atrebdtes et Morinos impctum fdcit. prccftitiffct multorum iudicio, undmdliqudm pro uincLtm fummis co pijsoppugndre.Ex pecTnbdteo tempo= rerexckffcmdTur cd, fed Polinus co miffus, feriusom= nino pcrucnit dd Turcdm,qukmpof fetchfiisddtempus pr<eflb effe.ldebque difftrtur res in fc= qucntem Mnum. M?,»4.
RupelUni in "Kdntanibits tumul tudiitur,tumobno uum urbi prcefxdiu impofitum,lcvrndco

IN GERM.
EXTR.A CERMANIAM.
Refp.
Religio.
Rcfpublica.
lclig.
ptorattoncrcd= fanftat pro
dunt. lib.14.
AdidusiulUs dgitur Impcrij conucntus Nori bcrgx (fic cnim Spir& dccrctum fuerat) proptcr beUum Vngari= cum . Eo ucnit Ferdmandut ex Auftria,Ctefam lcgati,z7pauci omnino pr<etc= rea pnncipcs. Qucritttr Fcrdi nandus dccrctu Spircnfcpoftre mum non fcrua ri,eyeffcquof= dam qui milite nuUu mifcrint, quofdam quimi fctint quidc,fcd abfquepecunia, machinas dcfide rari cum inftrtt- mento quds non nulli promifc rint. Obeacau fam nihil ait prccclarcgcripo
tttiffc. Orator=
cocione ap probare. iib.14.
Metipra: dicatur d nonnullk Dominica= nis Euange liw.eo quo= que uenit Gulielmus FareUm,ct in urbe pri uatim, ac poftca foris in caftello quodam co cionatur, Vcrumcum a&efarcco ucniffent li tcrx, qui bmuetabat ne quid in religione mtttarent, Senatm nc quisnifi de
cpifcopio" trcdccim ui rorum con fcnfu,con=
duce, tum ob ueShgal falina rum. Iarnacuimandatorc= gis tormcnta iUiSGmnia.i&: armaadimit, occupatifque portis excubias atq$ fktio= nesibicollocat. Lib.iy.
Guliclmm Poyetm GaU lice caccllaritts, dum rcx Var pinianum projicifcitur,no= . 6h e lei~babduciiur in car=\ cercm. cgynxccoy: : ■ . ■ s hisc iUi putatur ctdamitak § Nienfibm aliquotantc jk~\ cris inaugurari uolucrat,fi= L uc quod confcquendi cardi= naktm fbem certain conce= piffet,fiue quod impcndcn- tem fibicaiamitatem pneui dcret,fccf, hacrationcmorti fubduccre cogitaret. lib.iA
Ccefar AugujK die uige= fima quinta, occafionc accc pti a Pontifice diplomatis de concilij indiclionc, rcfcri bit ad ipjlumexHijbanialo gam eptftolam.Commemo- rata autem fua in GaUi£ re gem £quitate, z? ipfimcon trainiuria (recenfetenima multis annis omnes ubique locorwmrcgk conatm)ex= citat Vontificem in ipfum,

IN GERM.
EXTRA GERMANIAM. 1
i<;4.r Refpub.
Rdig;
Refpublica.
Relu
Ad hoc tem pusOt toHcn-- ricttsPa lattnus euangc= lij do = clrinam amplc - ttitur: idcm f ciunt Hcildcf fcmcfcs. M>,»4.
dincs ttd extre ■- mum nctempo- rc tam ncceffa= rio reipub. dc- fint. lib.Uf,
Decernitur pcenain eos,qui Spirenfl decreto no obtepcrafct, (imul dlia qu<e= dum gcrcndobel lo ncccfftria fh tuuntur. Exitus comitij jiiit ctd 26 AugufHdic. /{£».14.
Cccftris exer citusducTvrepri cipc Auraico,\u Haccnfcmprinci pk cHucnfis a- gru longe latcq; uafht. Duram prcccipuum op pidii dcditione cctpit. lib.is.
Maurtciuspa trisHcnricimor tuipailis,dcfce derc Smalcaldi= co, ncgat fc tcnc I qucmgraui ri, tjbitSi \tcr pkriq;
cioncm hd= bcrct adpo pulum,in= terdicit.Ub. 14.
Cardi= ndis Conta renus mori turfubexi= tum Augu= fli Bo«o= nke,non fi= ne uencni fiifpicione. is ctpv.d Po tificem ue= nerdtinft= fpicioncm quafi faue= rct Luthc= ranis, quod nonfc\jsa= criusRatif bonx oppo fitiffct.Pau 16 antc mor tuus eratc= tiam Erego fv.s Cardina Hs,qui Con tarcnum,
quantum potcfh:acpofirc= mo contcnditab co,utillum rcipub. hofkm iudicct, lib, .4.
Pontifcx Augufd dic t6 lcgutos mittit dc pacc ad Ccc ftrcm cr GallLe rcgcm. Ccc= faridcm Pontifici refpon= dzipcrepiflvlam, quodpav. lo ante refcripfcrat. Ub.ts.
In Vngaria aducrfus Tur cam nihil agitur fcdicitcr. Pefh tcntatttr,fcd fhtjira.co tagionc prxtcrea multm in= tcrit miles. Mauricius hoc bello cum in Turus incidif= fct,effctque in fummo uitct difa-imine, tandem tamcna fuopucrofcruatur. lib.ts,
Scotifub initium Dcccm bris infocliciter pugnantad uerfus Anglos. bclli cauft fuit, quod rcx Scotice ,con= trafidcm Eboracum dd tran figcndum dcfnibus non ue= ntffct. Gallice rcx Scotis mit titduxilia. lib.i$.
Pridie idtts Bcccmbris Scotiz rex, rcliiTc folaflta Ma.ru rcccnsn.ita, decedit e uitct. Regni procuratio rc=

IN CER.MANIA.
EXTRA CER.MAN.
154-*
Rcfpublka. Reiig. Rcfpub.
Relig.
Vrofiigdtus VLcnricus Brunfuiccnfis Protefkn tibus apud Cdmeram die :it.lttiucr6 Bccembri mc.-.fc Camcrx tribunal dcdin.ml,ac mifiis lcgd= tis, Camcralcsiudicesre pmiant, Ub.x$,
Ciiuer.fis princeps <t= fperrimo brumt tempo= re,Duram obfidctdcrc= cipit, lib.is.
abfcntc in= cufarant fo Iws defcnde ut. lib.14..
VoMi= Stx Tridcn tum lcgdtos mittitddfy nodum, Prf rifium,?o= lum,Moro num Cctrdt ncdcs, lib.
«y.
ciditddldcobuHd- meltomu Arranice Comitcm, rcgis con fobrimim. Sccun= dum eum erat Am= drednw, Cdrdinaiis, Gdttiee rcgi deditif= fimus. Bo&mor- tcm GaULeregis fi= lics, Scotus Mariam Ckudij Gutfij prin cipis fdiam duxe= nttinuxorem. lib. if.
IN GERMAN IA.
EXTRA C-ERM.
154-J Rcfpublica.
Relig. Rcfp.
Relig,
Agttur Nortbcrge conucntus. Adcft Fcrdinandus. ddfuttt Trideri- cusFdktinus,Epifcopus Augufta- nus, ey loannes Nauius Cceftris le~ gdti, Adefi reuerfus cx Hifyattijs Granuelknus. lib.i;,
Tcrdinandirs fcctmdo Cdl.Fcbrtta rij folicttdt ordincs dc dtailijs in Turcdm. lib.is,
Vuiricbtts Cricchingus er Vz= glius Zuichemus regiiu: xy.rie,
Yrimdla ntidrij die, Gdllice rex hdbitd ad populucotL cione,Ku= pclknis, quifordidd ti rcgi fup: plicabdttt, bcnigmdat uenidm. m,i$.

in germania.
EXT. GER.M. |
«543
Refpublica.
Relig.
Rcfp.
>
Relig.
quceBclgitm regebat, legati Cliuen fcmprincipemaccufantob belluma regeinBelgiogefkm. Ubas.
QuintddieT-ebruarij, GranueU lanus nomine Ccefaris, in Gallix rc= gcm O" principem CliuenfemiUius confccderatum,\mperijimploratau xilia. lib.\$.
Vrotefhntes fcriptorecitatisfibi 4 Camera failis iniurijs, recitata e= tiam iUa recufatione iudicij,delitc Brunfuicenfi,cum ex \mperij decrc= tis Cameram emendaripetcrent, iu= diccs loco moueri, litefq; inpriflinu fhtum refHtui: Ycrdinandus uerb ac C&faris legati dicerentidcommode nonpoffeftcri,prcetereaBrunfuicen fem cenferent bonis debcre refHtui, <ty Tridentinum iadarent cociliutn: Protefhntes inquam,tum concitium fe non approbare, fibinon fatisficri, ideoq- dcliberationemeiufmodinul lam fe ratam habere poffe rcfbon= dcnt. lib.15.
Becernitur Noribergcedcmuni= endis locis Turcarum ditionifiniti= mis,deconfvrendisineamrem fum= ptibus:qui recufarint,fifco fubijciun tur. CamerceiuxtaRatijbonenfisde crcti anno ante n fvrmulam emen= dandce ,mcnfis lulij dies tertiusdc= fignatur. Ub.15,
Vro=
Ccefar Philippum filium,Hi= fbaniarum regcm defu gnatitylo= annis~Lufi= tanice regis ftliam Ma= riam, dat ei in uxorem.
$Af.
Sigifmu dus, Volo= nice regis Si gifmiidi fi= lius, in ma= trimonium ducit Ycrdi nldi filiam Elifabctha. lib. v.
Moritur Gulielmus BcUaius Ld gccus, uir fummcc di= gnitatis ac uirtutis,at= que m om= nib. gcrcn= disrcbusex hrcitatipk mus. lib. kt

Itf d£ R.MAN,
EXTR.A GERMaN.
1541
Rclpublica,
Relig. Rcftf
Relig. j T?rotcfhntts,tunt quiacom* municatum fccumnonfitconfi= liim, tum quia fibi non fatisfiat, nec fit contributionis tequalittts: iccirco fc dccreto non affentiri irofitentur. acpropterea neq, re firtur in commentarios , uti ficri confucuit , nec audoritatem ha= bet. Ub.t$.
ElcShrum principwm intcr= ccfiione,impetrmtur a GranueU lano Cliuenfi prtnctpi cum C<c farcinducie.uerum cum menfis Martij 14 die, Chucnftsfaelici= ter prxlium commififfet, eaqu res eiffirittts nouos attulijfet,eas ipferepudiat. Itb.is.
Battari fiatres in Noribergi= co conucntu, pctunt i Vrotcfhn tibitt,nt titnrici Brimfuicenfis agcr fequcftro depoiutur uel a= pud Ctefarem,uel ^.UquotGcrma nUprincipes, tib.15.
Chrijbphortts Epifccpm hn gajhnus apopltxto n?orit,tr No- vibcrg^, cum in pofkrumdicni conuiiiium infHtuiffct. Brat cfa* milia Stadiottum, bomo Utcra- tuSy&tfhuiiQ pacis tton aiictws, Ei fiiccefiit OUo truectfiufi Ub.ij.
VifloriaCli uenfis pfinci* pk ad Sittar= dum , magnam excitatin Gal= lkixtitiam,iufi fuq< regis pu= bltca dcccrnir tur ad tempia diuomm fup= plicatio. Iib,
GaUit rex accepta.fedah quanto feruis, CccfitmadPon ttficem tlliqtu fitpradiXimus, cpifwk, pro= Uxe retycndct c.dfinguLt capi ta. cj ucro rc* jbbfio typn tSt cxcufiu Ub.iy l

TN GERMAFJIA.
•EXTR. "GERM.
gs$4?
Refpub.
Rdisi
Rcfpub.
Hermdrt»«^ krchiepifcoplli Colonienjis,co=
HcricusBrun fuicenfis ctd Ccc=
uocatisfu£ ditio fkrem in italkm nis ordinibus,ex iecrcto Ratisbo mnfipiam ecclc fiarum fuarum emendatwnc in fHtuit. Concipit crgppcrpiosah quotuiros cnicn dationU formu= km,e.mquc mU utThcoiogisCo jonienfibits ui e facridiicrii iudi ciurii faciani, er ipadfae jii fen= tentiie rinunci= cnt. Vcrum ckm ciilUnon fatisfa ccrct, nec cffcnt, quospopuiore= (ic pncfweret, Bucerum krgen torato cuocatfi, BowIlC ..docen dopubliceEucin gtlio prtficit* tib.x% -
Buccrocxor dintm Cobme= fium
propcifcttur, cr Qrcmonce .graui tcrctccuftt Pro= tcjhntes. lib.i;.
kdutntcnte km cx Italia Cce ftrecum copijs, Protc$lHtcs,qui titeras eius Ge= nucc datas nuper accebarant, ad
A. **
14 lunij dicm Smalcdldia con ucniuniy cj-dt lcgatione ctd ip= fura mittenda, dcijsquce ad a= gri Brunfuicen= fis tutckm atq, fcedui pertinc= rcnt,deMauri= cio principe fo= iicitando,de Suc ciccregc,de Ot= thone Htnrico, de Vuolfgango tnincipcBipon= tino, de Mona= jhnenjilcpifco
I Prancifcws Cceftr Maij Landms Pari=^dic 26, abHifba fienfs concio= nator, diebm aliquot ante Pafcha mitti= tur in carccrc. Euocatus kre= Sangerma= !iwrn,cr dtre= iigione roga- tus,nopricfhxi eatn qv.m de= buerat confhn
tijs. claffe Ge= ruam appellit. Jcttifq; illinc ad Protcjhntes iite ris, hortcttur ut inTurcam auxi liacoftrrenere= cufent. tib.i}.
CccfarBuffe= ticum Pontijice utnit in collo
tiam. idcoque quiuin:contcn=
rcdire iuffus Lutetiam Apn Hsdiezo,in.ce= de primarkur bis,adfhntt to to ftnatit, cogi turcaqucepri us docuiffct, pro concionc abiurare. lib. «f
Tjtptnfun
cPanfcnf.Sor bonafodalsjn betur ea qucc anie docutrat
dit autem ab eo. itt Gallw regem hoftem- iudicct, nec tamcn iwpc trat. Vicifim Pctiftx,quiPar mamatquePk= centkm, ptrmu tatione cum Sc= natu Cardinaltit fac~h,filio fuo Petrokloyfoaf jignarat,c\ Ccc= ftrc pttit, ut ta* rum pojfcfionc ciusfilio confr= met. ¥uerante= nim dliquando hcc ciuitdtcs Me

IN GERMANIA.
EXTRA GERMAN.
154.5 Rclig. Refpub.
Rclig. Relpub.
fiurn confenfh excepto ecdcfia ftico,daturnego tium,utadinjti= tuendctm emen= dationem dodri n<e Chriftiame quccddm cdpiU confcribdt. lib.
Meldnchtho prindpis Sdxo= niceiufft,Pisio= rimLdntgrauij, dd coftituenddtn relifionem,P,on
t_> '
tutm neniunt. co etiam Argenti= nd Hedio mitti= tur. /<&.jj.
Buceri fcri= ptu exhibet Ar- chiepifcopuspn mdrij tcmpli Co
po, qui quidcm retracTArcxum ' dioiini ducum;
que id non uf= Veriim ckm C<e
omnes cupieblt in foedus. recipi, deliberdnt. Fi= nem hdbuit hic
queadco difer= te feciffet,dlio quoddtn die co
conucntus 21 die gitur in condo
lulij. likis.
LegcttiVrote fkntium C<eft= rem,qui Spirdin uener.it ex ltd= lid,die fecundd Augufli rrienfi: adeunt. Vur<id=
bant fede rccufi failum. lib,i<. tis in Turcam
ne ad populu explicare fin= guld dijfritte O-dperte, do= nec pnmori= biti Sorbonkis quidderkmo= rofis quidem il lis ac difficili-- bm,fdtis effei
duxilijs: uerum non dliud rejfo fum, poflmul= tdm contentio= ne,ferunt,qukm fttis ipfisfupcr= que dntea fitiffc lonienfis eccle= cduturn de pace: fiafHciSj&ute^ Ociobn mcnfe im libri dogma= in Cdimrx iudi= tddiligetiterex= ces inquifituin pcndant monei. iri: de coniribu= ttt&ifi tionibm nifi de
communi oni- niurti ordinuni
X5 3
tertium ordmu
ClemcsMd rotus poeta in Gdlliaceleber= rimm, zr itt fcribendo mire fcelix,quinqud gintd Dduidis pfalmos edit hoc anna Ge=
ftrfuiturisnihil ucllet imminui, recufit,zy col= bquium dbrum pit. libiiji .
Cicftr acce= ptis ducentis aii rcorum miili= Vtts,&ampUai eo, VlorentUar ■:em dtquz l)i burni,qu<iS dd hoc tempus /?<(= bebdtinfupo= tcfhtc , Cofnto Medicco Vloreti tice duci irudit. lib.11.
proptcr Lutbe rdtufmi fujVi= cionem, e : Gdl= tia configiffit. cdidtrdt
Ccefar&AH, diz rex ddutt-
O
f.is GdUij; rege
neit<r,dim iUuc fedus fdciunt,
confenfk ae uo~\bicnnum tri
AiqucabidAn* gks maxime, qubd Gdlli.e rex Scotis tuliffct dtt ante\xilum. hb. ij„-
* i

IN GERMAN.
EXTRA GERMAN.
jf^ RjeHj
Refnub.
Relie.
Rrfpub.
indicit conuen* Uim Archiepi= fcopus. EccUjia ftici urget UtBu qctus ac rcliqui doccndi loco mo ucantur, <tc fibi detur dt Ubro fvactum dcUbt- randiArchiepi- fcopws , fi uel falfx dottrine, ucl intpura nil£ couina pofiint, nonrecufat.Pon tificij contrartu librum antidag= ma parant.inli= bri pr^fatione dicunt maUc fc uinere,fubTur= carum imperio, q;iamfubmagi= firatu quirefor* tn*tioncm talh inftituttt. Ai'.£br libri fuit Grop* parui, qmquan ttum imtio Bu ■::rofauv;ct,ut= nit tanie poftea, ubifcriorcmagi ridic,in%raucm zintiojniulta* ttm.
liitatc^ihdpof fcremttti.lpfum Brunfuian'em , nifi refticuutur, rationcs initite rum effc qutbus fua recuperet. Ub., s .
Colonienfis Archieptfcopus, zrUgatm Saxo nicusapud &efa rem proprinci* pe Cliuenft dc= precantur, fed paruproficiunt. iib.is.
CwfarBon= nam utnit Mo= guntia fccundo flumint.lbidoce bantEuccruser Redio ,non jinc difcriminc,ma= xime pra"ftnti= busHtjbanis. IndcDuram Au gujiidie ii ut= nit, tmc^fccun do pofc dic ui atquc mpctuca pis ac diripit.
gtnta Lutettce, fedmagnacivm molcftta er dif ftcultatc pro= ptcr ciits loci doSlorcs Sorbo nijhs. Ub.is.
Theologi ?arificnfes,ubi dc Landro er Depenfio tri= umphafftnt, Cal. Augufti, i$dottritu£ca= pita,fmc fdei articulos cdut, qui pofica pu= blice populo rccitantur, er & rcge fanci= untur. Scriptti ijs cdit contra= riumCalmnus, quod antidotil uocat, tofqut multo fale pcr fricat. Ub. \$.
Sub hoc te= pus librum c= dit Caluimis quo fubtiUier
GaUiercxitt Vcromanduos cucxcrcitupro* fettus, oppidum Landrejium Ge fariadimit, ac opcrc prxfxdio* qucmumt. Ub. >S.
Barbaroffa Turckus lcga=- tus,duc~brc Po= lino Gallo, ma* gna cum claffc Tollonum appli cat. mittiturci auxilio k rcgc Anguianus Vcn domenfis cuco= pijs cr aliquot triremibus. Con iunclis copijs il= li Nictam cofc tcndunt,oppidu atq;portum Au gujti die 10 ca* tiunt,arcemob
L *
fident. Ub.is.
Altcr Turcx rumexercitusin Pannonum h ruit.QjtiftqtiCi

IN GER.MANIA.
EXTRA GP.RMAN
154? Relig.
Rclpub
Relte;
RrfpiiB.
tem. Paulo pofl ipfecumBernardo Hagto CdnccUa= rio,utrique multis opimi fdcerdotijs, k fuo principe ad aducrfarios dcfia unt.iib.t5.
MauriciiK Srf= xonixduxlcgcsin ftiiuit, deijsqiu ddccclcfi£ admi= nifhationem perti ncnf.in quibws e= tiam excommum= cationem minijlris de conjilio magi= fbratus pqrmittit. In cos qui uirgincs confluprant ac po fka uxorcs ducut, animaducrtit. Gy= mnafid tria h\ife= nx, Merfeburgi, Y>ort£,adinflruen dam iuucntute in* fntuit. Lipfcnfcm acddanu duobix mittibut aurcorum annuis, crmodijs ahquot frumcnii etttgtt dtife dmplifi, cat. Ub.if.
Cliucnjibm m Utibus animti auxcrat con= fhns quscdam opinio 4 Gdttis ut trdditurcx= citatd, qu£ip- ftus etiam du= cis infedcratd* nimo,quod Ci far ad Argicri fubme)fus,iam pridem factus ejfet efca pifci= um.fcdfuo ma gno mdocon= trarium funt cxperti. Ub.15
Occupatis iam a C^fitrc pr^cipuis ali= quot ditioni Cliuenfis oppi dis, princcp. ipfc fupplcx uc nit Venlonum ad C£farcm,cii dcprecatori* bus Hcnrico Brunfuicefi,et Colonicnfs Ar chiepifcopi lc= gatis. Quorti
pcrcenjet qu£ quibuf quc in Gal- iut bcis dc quibui no= uerit, fint diuoium, qu£ uulgo adorantur, reliqui£:et qukm fit rcs pr£s~ii= giofa,ftlfa, (jr dcplo= randa, dc* monsTrat. Ub.15.
Carolus Boffctus lu rifcofultus d Cffarc miffus,Mc tcnfes d mu tanddPon= tificia rcli* ^ioneabfkr rct.Recitd* tur Idibrn Oftobrisc= diclum C£ farii quo iu lentur in antiquarc*
cLjwn, Strigoni' wuj; urbcm ejrar ccmcapit. Albdw rcgdle oppugildt. lib.ts.
Gatlue rex dti C^far Gcldrii m* uadit,pardtitcrcu copijs Luccmbur' gum. lodnnam uarrorum uultper Cardinalem BcU Idium dcduci ad mdrttum.Scdccce y cwn cffct in itinc* rcejr tret iimtifii* nu, ddjirtur nutpz cius dc Ciiucfifub iugdto:qu£rcsQj' projxttionis ct ma, trimonij abrupcn dicdiifdfu.it. Rcx mhilominus pro* grcjfus Luccmbur gum occupat, fub fmcm Scptcmbris. Ub.15.
Anglwrcxllcn ricus copias m* quotmilitumtrcf: mittitin Belgium, quiC^farianiscon 1 Xj

IN CER.MAN.
IXT, GERMAN.
»54? Rclig. . Rcfpub. Rdii
Refpub.
Hcildcjfeine= fcs dccufuntur d= pud Cccfitrem a Vakutina cpi= fcopo ob mutd= tam religionem, qubd ecckfidjH= corum bona oc= cuparint,ui mo= itdchos adcge-= rintadfudm rcli gionem, quodq^ uirgincin Mdru ac c.etcros diuos in ikcatrum gj& ludos ludibrij ctufii trdduxc= rin:, Eisdefdr AiiguJU dic fcx= td, pcr litercts Vuormdcid com ■miiutur, ni uete rem reUgionem rcfUtuaitt, lib.is,
ligione per iunt~h,Landrefiu mdnere, er obfident. lib. .$. cotrdxit re\ Cidfivs Turci= ligionis U=\ca,fiue quod dd= bros djfvrreuentdrent copi<e admdgifira\Ciefdm ex lnfu= tum. Bof-\bri<c , fiue quod fetusipfecx byems infhret, quanuis nondum prtefens adeffet, Nicea Tollonum fecedit in hybcr= tid. Lib.i$.
In Scotid ori= turcontra rcgitti
conaonato ribuf dli=
AugufHdieno itd Moguatia Ge fitr dut ItterMdd Scnxtum Co/o= nienfem ,utpcr= gxt populum in uctcri religionc continerc. • lib. ■ ' i Po«*j
dfiidud c? obiu= xa deprecatione, Scptembris die feptimatpfitdn= dem cfl pdrcitu. Victo GrdnueU Ltnut er Aum= cx princcps k* gcs imponunt, uta totius Gel= dri£ poffcfiionc\quem adfe rccedat , fcederi[uocdtum,'
GdUico ey Dd='acriter ob=
. 1.
itico rcnuncict:. wrgdt,ctcd in rciigione nu- pitis denun hdmutet, cj-fi ciatd pcc^motus eorum qui quidfit mutdtu na, fi cum Anglu rcgi fdtte= rejUtuxt. Ub.t;. ullo ciue ^bditt.lircginulam Betlum erdt prius fcr*' : fudmEdudrdohn Dxnis rcgi cuin monem con gli£ regisfilio de= Ccfdrianis Beh* jxrret,utan jponfitm uolebSt, giSipropterCbri antctriduii compofiti ad hoc jUcrnum regcm exceclatur= krcge. Cardiiu= cdptwum. ej? il= bciubeL llem itaque An= k quidcm Vrote lib,is> dreanum capiunt, jhntcs de auxi^ regindmindrceob lijs intcrpcUd= ftdent, '& mdtri=
bdt, fedhicdti= monium confici=
fitm hdrtc adfix=. twt. Vcrum con=
dus nibil petti* tfcrfis, Gxttuere=
nerc,o-e'jfecx* gis opera, nobi=
tra cdufam rcti= liumditimis,mdxi gionis rcfyon* me ucrb Humclto
deitt. lib.\s> nij ddinimnrdio=
i
*

IN GER.MANIA.
EXTR.A GER.MAN.
m$ JW'g.
Refpiib.
Rclt!
Relinib.
P&fttijexinean dmpropefentcn= tidtn fciUtui Colo= nienji refcfipfer.At dtqucCccfir.etpn itdtim ctkm dd col lcgium canonico= rum Cdlcndis I«= nij. uocibdtdutcm Archicpifcopii hx refidrchdm,monc= bdtque nc hdbcrei cum pro pdfipre, fcdpro hojk. hdi litew loimesVog gius Pontifias lc= gdtus Moguntid mittcbdt Colonicn fibus Augufh men= jisdieis. lib.it ,
Buccrws & Cd fpdr Hcdio, citm pcr dliquod tem= pius Bonn<e docuif fent, ecciejtdfque &mini(hosinsli= tuiffcnt, impcir.-.tx dimijlione domum redcunt. tib.is.
Cltucnjts h;= ■5tmkCd-fcreGdl !Le rcgi.s focdcri rcnuncidf, uxo= rcmque fudm dd fcmittipctit,fcd nonobimt. lib.
Vrotejhntcs rdncofurii co;: HcniuKt,c?dere bus in proximk \mpcrij comitijs db fc trdildndis, lUic dtiiberdnt. vLefcribunt du=~ tem dd Cteftrem V- ab eo fidein pubiicdnt, tit ipfi dd comitia tuto ucnire pofint,im pefrdnt. Ub.is.
risrcgm^difccditur 1 kpd'li$ ,intcrq-,ip= foscttq^AngkisbeUu, rccrudcfcit. fifci* Conueniunt mi gixk copip lmpcrd= tor dc GdUue rex Ldndrcfj:Kefq;dd prxUurnjfcchrcui (dcbdtur. ScdGatti ■ inueild clxncuhm in urhcm dnnond, recedunt. Cccf.r:d= ni difccdtntium po fircmumdgmimno rdtidUauot interfi*
M ■ 1
citint. iib. i?.
Ccefitr lcgdtumit titad Anglwreecm
,£> O
fcrmidam Gonz* gdin ut sliquiddd= uerfus GdUutn mo* Udtur. Ub.i$. -
Gulielmus ftm. jlembergius dbahc* mtusdGdXdiZrcge, Cxfm mtUtdt dd Lfocmburgum per h$!cntein. ucrum cu GdHidudorc Lon<* gautto cotnedju in urUeintuliffcnt,nu% Ixrc perfeiUtdifce* dtt. Ub.t;.
I uij '

IN GERMANIA.
TJ%"T, GER.M.
1544.
Relpublica.
Rdj<
R«lp.
Rt
Agitur Spir$ conuentus , princi' p;m frcquentia maxinic celebris. aaniejrC<efcir,£r?crduic(nclut © ekSbrts omnes, ejr pkriqueom= nrsprinapcsdifunt. Fit dutcmmi tuitn dtlxonis 18 dic Februdrij. lib. y.
Nona die Fcbruarij mittuntnr k principibus nonnuttis hortatu. C*e= fdris,ad Poittiftcem Uttr£, «f Nice= dm confilio fito cr operd quod dd= hucftccrit,dduerfumTurcds tuea- tur.hiefpondetis,i6 Ycbruartj ,fc fuo non dtfuturum officio, modo ut ipfi etiam dt fanandis, pcr pace ui delicetdtqj concilium, reipubliae uulnertbus cogiteni, Ub, 15,
Aprilit diefecunddyMonituCd faris, ElecTores dc reliqui ordines monentUeluetios , ntGattiee regi, qui Turcam bdbcat focium er ad- iutorcm, duxilia fubminislrct. Sub ftncm autem Aprilis Bidena rtfhoti dent Heluetij, in cdftris rcgis nuUu kfuisducibus uifum cjfcTtircicum dtmlium , er C<efarem hort % tur a pac^qud-fiftdt, tum er?ok-emii O-Gcrmanis dducrfus Turcam au xilidpotticeniur, Cc ntcndunt etii utUgati GfUici, iittd dc Turcico tiuxiho rcfkuiites,4udiantur. U, 15
Inttio Comitij mftmt defttriPro
Vigefimd quarta \d*= nuartj ftiit folis eclip* fts. Lun<e uerb tres ftj.crunt koc amo, res prodigiofa cy qudm 4 Cdroli ntd* gni tcmpo* rcnonaccU diffcPbyfi* cidicunt, lA.xt.
PoRridie Pafchce qiti tnmeratkp. pnlis dics 4, Cccfiria nimiUtes, klphonfo Ddualo du= chre, confti gunt in Pc- dcmontio cum Gajlis ad Carigna ntim opp : x dum;w fu= perantuf

IN GERMANIA.
EXT. GERM.
•744
Reipublica.
Relig.
Rclig. tcfhMes etrcliquiiordinibus,ncHc ricusBrunfuiccnfis mconfeffuprin ipum locum habcat-.cuncj-, non im= petrant,profitentur fc cum non ha= bcrcpro principc imperij. idem is quoq; uicifiim contrct Protcjhntes facit. Adftgnatur dics utrify ud hU AtHontm. lib. 15.
GdUi^rexlcgdtosddhtcc Comi tuidcfUiitir.it, perquosdcTurcicd focUute fe purgaret: ucrum illipro grcdiin Gcrmania nodufi, Nanccij fubfifhint, acfoccialemittut Spiri, quifidc cis publici impetrarct, fed k a Cafartanis nullujirt refponfum humaniut, quhmut pulchrefecum agiputct, quod ftbi uita fcrro no ftt prxafi. Bxcluji lcgati paulo poR, cum domum redijjfent,cam oratio nemquam erantin conuentuhabi turi, typis exaifam cdunt. Purgant autcm ca GaUtte regcm dt Turcica fccietate. lib.t;,
Martio menfe decedit e uita L»i douicus VaUtinm Eleclor,cic^ fuc= ccditFndcricusfrater. lib. if.
Aprilis dic quinU, in lotim rm= pcrij confcffu.Protcjhntes Hcnricu Tjrnufuiccnfem accufant, ac doccnt quknt iuPtk dc caitjistc nccefjlcrijs
I
Relpub.
multismitti but defidc* ratvs. GaU lorum dux critAnguu dntttVcitdo mcnfis. ca nuciaU cU dtyCxfare multiputd* bantnon rc tufaturum diHone ptt* cii, ucrum obfirmaic bcUum pd* rtbat. Ub.
Maijmcn fisinitioAtt glixrexin gentc chfc fcm,fecun* da tcmpc- fhte mit* titinScotk ttm: acLo tham nobu lemponu, pojlcti.im Edimburgu primariam urbcm 5co= I v

IN CERMANIA.
EXTR. GERM.
154.4.
Rcipubiiea.
Rciig. Rcip.
Rebg.
i
drmd in cuni fumpfcrint, qui cotcm ptis er C<efam er Ycrditundi dccre tk,pdccm publicdtn pcrturbdrit, eic focios eyconfxderdtos totics uiok rit. Edunt in cum litcrdt,quds in dr- ce Vuoijjibutelo ad h\oguntinu y "Qd udrum &Hcldum rcpererdtit. Ik ipfos litcrk excitabut, minabdtur Protejhntibta,querebdtur de tnord Cieftm, etwq; etkm nomen fc dd terrorcm (4 ^hre folitum profdcbci- tur, decrctum Noribergenfc uiokri quirilabdtur. Ipfum etutm Grdnuel knumdddcbdt pccunkkProtejhn tibus effc corruptum,ciq; pro mcri* to mortcm inhonefldm precdbdtur.- Hdbebdt Hcnricm fororcm Vlrichi principk Vuirtcmbergki hldrkm inuxorcm: nihibminus tdtncn cx pcllice qudddm,ex uxork gynaceo, nobili,fcptc jiliosfujhderdt. Quocj; res effct tcBior zjdbomni fufpiao ncrenfotior,ipfe, compofttis dd id quibufddm mtdiercultj et kruafup pcfitd,pc\\ick mortcftinuldrat, fu nus magtid potnpd & cclcbritdte procurdraf.pro mortuddb omnibus uwinice fdaifcuUi ordri iuffcrdt, ni bilq; ojfcioru corum qu£ mortuk Pontifck rdigionc exhibcrifolet, omifcrdt .Bdrc comemordtd, Pro= tcjiiWtcs impictdtem ew, cr fux ip ms religionis contcmptum drgue= bdnLAprifa dic iircfyondet dd ac^
tiiC cx= pit, cy cum arx ibidefin deretur, nec cd'pi poffet, inccdit. Ub.is.
Roai.nno Vdldefes in GdXticd Vro uinck.,,po ptdm d\i= qudnto pm riork dottn tuc qum rc liqui, chnt ob cam cdu= fdm ddducii cffcntino^ diurn rcgi,ci tmdtk quo tidie dpud eum cdlum nijs premt rentur, hoc tdttdem dtt= no dotlrin£ fu£ purdm, er e ificrd

in cermania;
"EXTRA CER.M.
»544
Rcfpublica.
Relig. Refp.
Rclig. 'cufiitionem Brunfuicenfis,fednihii fcriptura fit quod mdgnopere ad eiws dejinfione ■ cra dcprom pertinerct: uimmdgnam tantucon<ptamcon=.. uicioru profundit m Protejhntes,[ftjUone ad adquxcuiterum ipfi rcfkodiffcnt, ipfum mit= necquicquamampliutagidecopu lunt,proji= biiccCcifarueUct, fcriptoremom= tcnturq; ue ncm comprchendunt, ac Cccfiari ex= tus er nouu hibcnt-.idcmpojitdfacitBrunfuicen tejkmentu fis. Tandcmposlmultdmutrinquc effefucefi= difceptationcm, ciim Cccfar agi in dcmormii Brunfincenfcmnollctaccrbim, dt-- acregulam.
rnit:ir 0 utomnisdgcrBrunfuiccn= Rcgcm tan fisfcqucfiro fii apud Cccfitrem, do= dem obfc-- nec difcptdta lit fit atq; definita. crant ne cri lib.is, minationi= fiprilisdie t7,Sdbaudi£ dux Cd busfidchd= rolus pcrUgdiosGalli<£ rcgem ac= beat,ncue. cufat dc claffe Turcarum accerfita. quidincos impiorat autcm Impcrijauxiliaad grauius dc- arcis Niccn.epropugnationcm, cui cernai. Bel folusipfefupereffcnonpofiit.lib.15. totumrcx
erat impli= catus, ideb=
QrcaturVuolfgagmVrufiixmd gijhr: Intcrcedit autem Poloniccrc gis lcgatus, qubd iure Prufiiam in fi de atq^ clicntcia fui regis tffe dicat, lib.v.
Vngariiegatiquerunturdenon mifiis duxilijs, ac ni fubueniatur, profitctur quodindefberatk rebus licrif4et,feeffefdtluros. lib. \$.
Hdio menfc tranfigitur intcr Sa
ffcrquicsii lis cjl con= ccffa, quam tdma pojl= td, cum foz=
orcfuifan guinis grd= uifiimo luc
■unt,lib.i6.

IN GERMANIA.
EXT. GERM.
«?44
Rcfpublica.
Relig. Refp.
Rebg.
xonem ct¥crdin.tndu:dgnofcittum Skxo pro Komdnorum regc: Ge/Sr uicifiim doUha eiits cum Cliucnji pdft&confirmdt. Agiturintcr eos, fed occulte\dc Ftrdinandifili* Eko nord^SdxonkmdiorindtufiliocoU locdftdd, fifidt religioms cocilidtio ijhtd cUm Ldntgrduio dc reliquis Protefhntibtu intcr eosdgttur. Ub. V.
Ddnurexmifik lcgdtis tranfU gitcum C£fdre:dGdUi£rcgis dmi citid uidebdtur, propterfocietdtis Turcic£fdtndm,difcedcrc. Ub.x$.
Decernitur boc conuentu,qu6d tdpofhtLttd C^fdw dtlinei ,utipft tduerfus GdUi£ rcge fuppeditctur «dfexmtnfes pecunia, incqw.tum miUid quatuor, pcditum uerb uigm ti quatuor. tius ucrb pdrtcm dUqul ut Ferdindndo frdtri communket, qn6 fiue ditionis locd finitima Tur= cismunidt. InfuturumbcUumTur cicum coUigipldcet pecunUm uiri= timper omne Genndniam. Nc qv.is cxterif militct, Gatti£ rcgipr£ftr= tim,grduifiimi<spa:ni$ediciti!r.A><=> xiiidbeUiGdlltci ciuitdtes nonnu'.= Ue ,pr<cfertim h£ qu<e funt Gctlik iticiniorcs, proptcr mercdt'~jru co>v merck,item Vuirtcmbergici er Lu neburgenfes legdti initio ncnfabdt, fedpofkdddmoniti,crue>bi, ;fi gtUcenfentiunt. Ub.xs.
Btrkdrojfd Turcicus Ie gdtmfiut qubdrts eius ith fir= ret,fiucpcr fuafus 4 re= ge, fiue quodmctuc rct nt Gdl= Uxrtxcum
C^fdtl pd=
cificdret, do mum redit, ey qiL-ecun que loca md ritimautl Cttfiins cfi feitt, uel Im pcrij. uexat \ncurfioni= kw,d foh icmper.it Pontificid ditiom,G.il lixngis,uc eft cridibi* e, commcn
'littivHC.tiP.
t

IN CER.MANTA.
EXT. GERM.
Refpubiica.
Relig. Rclp.
Rdig.
Staxuitur ut ecckfi£, cuiufatnque fint religio nit,facultaies fiMS obti* ntant:ut ad Camere <«= dicium ,ijs ttii qui funt rdigionii Protefhntiu pcfi aliquod tepuspr*= fktutu pateataditus: ut edi&um Augufhnum,li tes motcc protefhntibus rcligionis c.iuft,Gosla= rienfis ethlindenfis pro fcriptio, fint in fufben= fo,donec de rcligione fit tranfaftum: Anabapti- ftx ex dccretis ueteribus punLtntur:mefeDecem bri de reiigione tra£k= tur: Intcrim uiriboniat qucdotH de pia aliqua cmcndationc mediten= tur,eiusch fvmulam de fcribant. inuiiifitmis Po tificijs ifh de reiigione decernuntur. lunijmen fis die deamo finem ha= buuhicconucntus. lib, vfr
Lantgrtuius perbe= nigne acceptus aCxfa* re,cum ad eum falutan* di cav.fi uemffct, domu reuatit. Ub.if.
Meti cum cffet Gc=s far,capitur Hubertus co mesBichlingus Germa* nus,qtu GaUut regi me= rebat:darnnatusq; capi- th, uix tandem depreca tione Maximiliani Frr* dinandifilij,morti eripi tur. lib, 1/.
Cafar fub firte Maij Lucemburgu deditiont recuptrat.lndt cum ex ercitu progrtffus ,Lig* neum capif.poft Sande- firiumobfidct, actan- dem fecudo demum me fe, mortuo ruina domus Landra-o duce, ciun pul uis tormctarim deeffet, deditione capit. oppidu lum hocquaffatomuro Ctefarfcmel cominuste tauerat ,fcdoccifis cir* citcr cx cius militibm quingentis,flrcnHe fuc* rat ab oppidanh repuU fut. lib. if.
MoriturAntomusLo tharingue duxjton tam £tatc,qu4m acra ey f&* licitudine , obuicinum Crpropt domefhcu bel
Utm

ttt GEFLMANIA,'
EXTRA GERM.
if44
Refpub. Relig. Refpublica.
Rdii
CcefarSpira,fini= to conucntu, profici= fcitur Metim.eumfc= quuntur in milttiam Saxonicc dux Mauri= cius,pJbertutBrande burgicus, cum fingu= Us equitim millibus, Gtflidthut ¥urjkm= bergius dux peditwm, & Sebajhanus Scber telinus,religionisPro tejhntium omnes. lib. ljr.
LcgatiVrotefiwn^ tium,ut fcqueftratio= nisBrunftitcenfispa= <5f» habcrent a Cceftre conjirmata, uenerant in Lotbaringiam, litcris ad Cafarem c Granuellanum ncgo= tiumtcntabant. Ve- rhincum Ceefaroccu= pationesbeUicas cxcu faret, iubcnturrcdire domum,eyad proxi= mum ufifc cotiuentum cxpcttiVre. • Ub.is.
lum conjvclus. Eifucccdit filittfFrancifcM, qui Cce= fitris fororis filiatn habe= bat in matrimonio.lib. i;.
Anglia rcx ingcnti cu exercitu, traiccbj mari, Caletum uenit. poft obft= det Mo&rolium: illincBo loniam profecius, oppidti maritimuobfidet. Eirex prcefecerat quendamgene re nobilem Vcruvmm.mi litabat Anglo Ca-jaris uo luntate Maximilianm co mcs Burenfis. ftwwfttj kuraicct princeps tor= mento percu\fus , altc= ropoR dic, cum Guliclmi Nafjouij filium, patrucle fi{uyn,fvcijfctba:rcdcm,t:i tam finijt,non ftnc maxi= mo Cctfark mocrore. lib. <?•
Cccfar Augufti dieis w~ liclo CataUuno,pcrCam paniam pcrgit in interio= remGaUiam, Q-adMfc tronam fluuiuni (cuius.ad altcram ripam crant di? quot equitum Gailoi'um cohorth) casirapant. Wms.
(ItVwU

■•*
,544 R eI 'g-
YN c ermania;
'EXTRA CER.M.
lvcfp. Rciig.
Rcfpub.
VroditLtttherili= kt decccnaHomi= ni,qito uetercm con trouerjiircnottat, CT in Zumglium eittscu dottrince fo= cios, multu dicit: ei refoondent Tiguri= ni cjuidem acri= ter. lib.\6.
Clcrtts er Acc.de mid Colonicnfts re= fcribit iterumadAr chicpif;opum,£T le gittos mittit,utno uos cociotkitomrc moucAi,tyanoidd tionemomniad pu blicam conciUj no tionm rcfrrdtinifi faciat mtnanturft nouo rcmcdio ad- uerfus ipfitm itfuros effc.Cttm autcmne fic quidcm aliquid cffccrent, Oc~bbri die nonu coucnittnt in ifdeprimaria Co loni£,e^-abijsom nibut qUa Archiepi fcopus contraVuor mtcicnf:, Aitguftk num, Kdtifbdtttnft & noiv.fmum Spi
OSfa.no Calen- dasSeptcmbris Pontifix grd= uifimlin Cs= fare emittitepi flolam, quod cum F.rotcfm tibus de religio n~c jhtucndo, non folurn con traoffcutmje^ cerit,fedctum pittdttm £?'.t= uifiime uiola rit.Eaetcxcuf f(e8,wkslei dano recitatur. ut ad hunc mo du Voiifhc fcri !xret,GaUicere gismpulfufi- t%wM putatur. lib.16.
Stephanut, Vintonitnjis epifcopus,Bri= tdnnits,ltbellu ad hoc tempus tmittit inBuce rum, ualdc con tumeliofurn,c'o que tum inter alia protugtutt caelibdtum.lib.
GttHelmtts Comes Eurjkmbergias, d:r uadum, quo f.umcn tranjiripoffetjnuc* fligat, iritercipitur ab equitibtis Gal!is : & in cajha magno cum ipftus ludibrio tj" contticio , qttod GallicM partcsan= tca fccutus, ingentc aari uim cxportaf= fet,Littetidm pertra. hiltir. Ub. %s.
Cefar nemine rc= fifiente,cum ipfimct Galli Efpcrnetmin cendiffent, progre= ditur itfq; Cafirctc- rceum,oppidudLu= titid tiincre nohbi= dui. Et qv.anquam in ipfttti caflris cj fcnt lcgati regij dc pdcemifi,mhilomi nus tamen quotidie procedebdt. lib.is Luteticc Seplcm= bris initio trepidd= ti-:r,fiigitur ab ijsqui patilo funt jvrtuna Ltutiore ,regisq;tp= jhr, edtdum jitgam i P ro *

IN GERMANIA.
EXTR.A GERM,
»544. Rdip. Rcfp.
Relig. Rcfpublica.
rcnfe dtcretum,fe= (ij]et,prouocantad Ponttficem,crC£= farem fummum, ut aiunt, Yieclefix <4= uocatuacprotec~to= rcm.Vrtfidcbathu^ ic ccettti Georgiui Brunfuicenfis eim coUegij prcepofitui. Decima oihuapofl C4 Houembrii die, ordines cogunt, ut fuxappetUtionifub fcribaf.quirccufant loco mouent. idcm contendunt <tb ali= quotextcrnis acade mijs,atq ; itaArchi= epifcopum ad Cefa rcm cr Ponttjiccm accufant. lib.16.
Kcfpondet firi* pto ColonienfisAr* chiepifcopus, pri" mum non effe qucd clerus prouocct, quia nihilfitafefa= clumprteter offtctu: Ad Vuormacknfc dearetum,quo djtm- natus efi Luthcrus refbondet,idconfci%
Cardinales credtVontifex, Gcrmanos, Chriftophoru M.adrufiuTri= dentinum, Ot= toncm Truccc= fium Augufh= nti epifcopos: Gallos Geor= gium Arminia cum, lacobum Annebaldim: Hifbanos Fran ctfcum Mendo Zftm, Bartholo m£um CueuS, inCxfaris nimi rtm,¥erdinan di,GaUUq; re gii gratia,utq ; in Gcrmania fi bi propugnato resparet. Ub. 16.
prohibentii, negltgi tur.fexmodohomt= num,aquanonmu- nus fortafiis erat, quam ab ipfo hofh pcriculi in urbe ma= net. lib.if.
AnglitcrexTSolo niam tormaitiscon cuffam deditione ca pit. lib.i;.
Vigcfimaqu&tx demimt Septtmbm die,&tfar ,<iim Ca* ftrotertco u-enifftt in Suefiiones, cunt Gd ILc rege paccmfacit. Quicqttidiib irtdu= cijs Nictnts utrinq ; captum effct, rcddi= tur. GaUt£ rcx rcnii ciat iuricrpciitioni ArragcnktC, Ncapo Utan£,T-Udric<c,At= trcbatcnfi , Gcldri= cic:Ctefaruiap.m di tioni Bolonicnft, Pe rc>i£ cr aliji adSo= tntam ftumcnoppi* dis,Burguttdk wfv= riori er agro Maii= fconcnft. Kegisfitio Carolo

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
»54.4 Reiig. Relp,
Relia.
Reipublka.
fuprincipu fa~ ftumno fuiffe, neq; eiufmodi quicquam tum fibifuiffecom= municatu, Ad Augufhnu,ait fe tum legatis mandaffeneco fentirent: ipfos autem manda= tum reticuiffe, cuius reiquida exipfispofiint effe tcfks. pr£- tereanullu pa ftum, quo Dei uioletur ho= nos,ncdum ab ignorantefa ftum,feruandu effe. BeKati= fboncfi uzro di cit,fe eo maxi mcfietuidcce= piffc quoda= gat. Eo cnimd Ctfxrcwkle- gato Pontificis epifcopis,utin fuis ecclep.js pi am emcnddtio= ne injUtuerent, mandatueffc. Ub.iff.
Potifixiterum concilium de= nuncidtadldus Martiasdnnifc quentis.mdgni. initio diploma tis pr£ fe fvrt Utitidm,£ritd incipit,L£tdrc lerufdem zjc. Ub. 16.
Carolo promittitur in matrimonium alterutra uel C^faris filia,cum Bra bdntid, Yldtidrid, Bdtd= uia, Hcinonid, Frifia, V= tricd,Atrebdtibus,Lucc= burgo, Limburgo ,dotis nomine: uelfilia Yerdi= nandi, cuprincipatu Me diolancnfi. uide c£tcus jpacis conditiones apud ipfum Sleidanum. lib.t;.
Mittuntur fimul&a Ccefarcctarcgc lcgati de pacc dd Angli£ rege: fed cum is Boloniam rcfhtu= ere recufarct, nihiL db il= Itfperfiatur. Iib,i6,
Carolus Aurelianus re gisfilius, cum Cardinali Turnonio et Gyn£ceo re lis dd C^farem in Bclgiu proficifcunturmutu£ co gratulationiseaufa. lib. 16.
C£ptr Hifbanorum co
pidf in Lotharingiam cr agrumuicinum inhyber namittit, lib,*6,
K

IN CFRMANTA.
EXT. GERM.
»5*5
Relpubiiea.
Rcilg.
Rcfp.
Reli^o.
Lutherus fcripto grci uiter in Lo uanienfes inuclntur. hxrcticos uocutetfun guinurios, qui prmci= p:'.muuih= ricdie frtti, ftrro&ig= ncgruffcn= turinCbm fiiunos. edit contraria rcligionk Cimfdarue doomxtAe
O
paisVteHs peiita. ilU uutem qum Lotidmm=. fcs edide= ■Ht, copiofc rcjitaL Ub T 16.
Agitur Impcrij co uenius Vuormuciu; cuitts, 13 Murtij,ab= fcntcproptcrurticula rcm moi bum C<efitre, jitinitw.m. Yrcpo^
mtl : erdinh'usdc re-- tjcienda ud infhns co cilium,Spirw nuper dccreta rciigioni-s 4= c~hone. huic affcritiun tur principcs Ppritifi cij. Pctitprwtcreu, Ut ad Camtrxfiimptus pecunia coferuiur. eo ntm purtcm dimidu in fcx unnos Mogimti mt/s utq- Treuirenfis poliicctur, atq; ut Ge fdr rcliquos fuciut, co tcndunt. Poftremutn Verdinan di pcfiuLtt u r/rcfc diixiUjsinTur- cdm. Principcs cen= fentuliqitcL effedeii= getidos,qui dc e.i re dc hbcrent. hb. ^6
Yrotcfhrdcscru= na cum ijs Colonien= fis dt YuLttmus Ble= ck rcs,Aprilis dic ler= tiupctunt,ut ucl cx de crctoSpimijidereli=
Yetrus Brulius pe= rcgrinorum Argcii^' toruti con cionutor, e= uocuturcLm Tomu-. :um,ub hoininibus c= uangaiae doftrtnx jhdiofis. Bccct inibi Scpt(ii<brimcnfcpri= liatim. eadem de cau= fu, Infuius m l : iandri= utn proficifcitur , ac fubindc Tornucum rc dtt,fub exitum Qc~b= bris:Cimq;incumin quircrccur u ludici= busyuc periculi uitan= di cuufu, fimcper ur= bis mcenia demiffus effet, crus ciftaffu m 'cjl.ltkcdpiturauigi libus £J" in curccrcm coditur.Poftutiquod tempus, cum fidci co= jifioac, quam intcr= rogutus,corum wdici bus,cdidcrut,uduxo= rem er umicos mifif= fct, cu pojku cditd cfl, iy Vebruarij die, ui= uut cft ufudatus. Sena tus krgcniinenfis cjr lcgati Yrotefhrititm
mi$k literis pro eo dcprtcantut

IN-OER.MA.N.
EXT. GER.M.
ms
Reipublica.
Rclig. Kcipub.
Rclig-
gione trdnfigatur ami ce,uelfi jicri idnon= dumpofiit, pdxfibi conceddtur adfiuturu ufep, lcgitimu in Ger= maniaconcilium.Nji Pontifiaum qualepa returTridenti fenon viorari: idtyfiemper antea feprofejfos effie, quoties eilts incidijfiet metio,declarant.I>ax ergo fi fibi cocedatur, qu£ non jit ajiridn Pontificio concilio, tumfenonrccufxredi cunt, quin de auxilijs inTttrcam conficren= dis dcliberetur. lib. ,6.
\nter principescum de fumma rei conue= nire non pojfct,tande feptima die j\\aijpld= cct ut Cifiaris dducn= twsquiidm in itincrc jit,expeclcttii'.lib.i6.
T>ecedite uita Lu douicus pnnceps itte lUuarus Hirici T,run Qticcnfis amicifiimus: enmch coagmcntan= |c hsndium c4ufa
cmpcruitzfuntlttc- r<e ,fiubldtuseraieme dio, lib. t6»
TbeologiPariften= fes,iujfu regis, Melo= duni de dogmdtis in fiituro conciiio pro= ponendk, deiiBeraht. Pofimultam intcreos ultcrcdtioncm, fktii= unt, ab his qtt£ iam antc hutetue promui garant, non cjfc recc= dcndum. Ub.\6.
LoudnienfisThcc-- ogi ?2 cdpitarcligio= nii confcribunt, qux pojl Cefitr edWhfkn cit. Borum doclomn nios ejl dxiotnatd nu= da,qu£ credi k popu= louelint,proponerc, rationes nuttOt adfcn bcre. lib.\6,
lodimes Minerius Vrot<inci£ Gallicx, pcr dbfeiitiam Grinia ni,prxkclus, \a xua-- rio mcnfe UttrM inipc tratdGdUiz rcgc,co* mcndAtiou
Rifbani, quos Ccfiar perLothd= rinoil coU
O
locdrdt in hybcrnii, Aprili men fc difccdut, C7" pcr Suc uiam fdi~b itinerc,pro ficifcuntur (H Auftrii, adtriacirci ter millia pediium. m, 16.
Vranci-- ficus Lotha ringicc dux moritur, rc lich infiin= te filio. tu= tek eim pofl multi dtcrcdtio= nem, matri ciw>crpd= t truo epifcol
ii *
K h

•fjjj CFRMANfA.
EXTR IV GF.RM.
K4.5 Refpub.
Reiigio.
Rclp.
Relig, conuenijjct ne uxore duceret,moriturfine liberis. lib.16.
M(tijdiei6 C<efar uenit Vuormaciam: pojiridie Cardinalis FamefiiK.ls excitan= di inLuthcranosbeU li cauft,cc,-to putatur eo uemffc. Ntnecper agrum Vutrtember= gicum Koma uenit, quamids fides effet ei impctrata, nccpubli= cc quicquam agit: qt po[i aliquod tempits de noc~k cLmculum dt fccclit. Conjmnant id res pr£terea quam= plurimce.Nam Koma perfcribiturid tcmpo ris ,Pontijicem pedi= tummiUkduodecim, equites quingentos in bellum Lutkeranum promittere, ej-clam ccnturioncs utck beUi duces ab eo utm effc condudos. Concione habct prceterex Vuor macia poimdic?cn= tccbflts monachus juidi francifcanu-j,
Us Tornonij, utijir= tur,quibusei deman= datureim arcfhtxtcu tio,quod quinto ante anno in Valdefes ¥ro= uinciales Gallos latu erat. Dignam igitur feipfoprocurationem nattus, capite primu fancitne quisValdcn fcs uUareiuuet,fcd ut promifcui ctedantur omnesquocunc^ loco deprehenfi.Aprili de= inde menfe cum copijs progt-editur. Miferi hominesad ewsddue tumper fyluaszyar- dua loca cum pucris et uxoribus diffugiunt. lUeinterim defertaab hominibus oppida di= ripit, uajht, incendit. Mertndoli cum unicu adolcfccntem reperif fet,cum ad oleam reli- \gatum, tormcntistu= \ bettranfadigi. Cabrie • ram dedttione, poUi= I citus impunttatem, ca pit: uerum inhromijfo mtlitcnon tantumfi= dcmuioLtt, (idctum omntm fenfum txuu
po Mttcnfi comittitur. lii. 16.
Moriturfi* IU 1'crdini di, Volonia rtgisfilio nupta. Ub. 16.
Nafcitur iti' Hifbanijs | Ceefari ex fi. lio Vbilip*) po ncpos. Verum noit \ multo pofl \ titnortum, \ inttritas nu rus confc* quitur. lib. 16.

TN GERMANTA.
EXTR.A GER.M.
1545
Keioui
Ht
ReTf^
Rtiig. dd Ge/are er reliquos \ principcs,atq; apcrte, cotra Luthcranos, ad crma cockm4t.Lcga= tio quoq; pcr id tcm= pusmittitur adPolo j ni<e rcgcm, utjtProtc \fhntcs ad fanitatc no rcdircnt, opcisatquc confilio Cafarcm ad= iuuarct. hicc iam tum fiituri bcllifigna appa rchant. QranucUanus etNauius cum aliquot kProtcfhntibus dck= clisaguntdc conalio, cundcmc^ omnino cur fum tcnct corum difcc ptatio,qucm paulo an tc,cum¥crdinandote nuerat. lib.\6.
Grinianus Gattie rcgis lcgatus, in con= fcffupublico Germa= nos hortatur, utquod conciliil Ceefar er Gal lixrcxapprobent, id ipfi nc repudicnt,fcd cifc fubijciant, Hoc ad terrorcm protcfhnti= hus infvrcndum cx co= pofito aclum putaba= tur. Ub.i6.
bumamtaus. omncs enim cocidit,nuUa ucl £tatis ucl fexui habi* ta rationc. multos in xdefacranccat, alios quialiolatcbantloco, produfhs in campum trucidat. quadraginta fccminas in horrco ple no jlraminis,inccndit. quiabcofurore infan tcs fuperfucre,plcrof= que rebaptizari iu= bet. cditur ha"c tam crudelis Ianicna Apri lisdicio. Cffinutne= rofucrctam in oppi= do quam foris oilin= gcnti. Cofh dcinde cx pugnatur. mulicrcsac uirgincs conftupran= tur, g)-auid<£ quxdam acnatuminorcspucU Le cxtinguuntur: qui per fyluM atque rup cs intcrcipiuntur, par= tim famcpcrimuntur, partim confvdiuntur, partimdamnanturad trircmcs. Quidam nu mcroadis^qmnopro cidab oppido Mwjfrp caucrnam ingrefiifub, rupclatitabant,patc^
Gailt£ rex
arccminlit
tore prope
Bolonwn
£dtficat } ut
hnglosco*
mcatu m=.
tcrckdat,
adidq;nc
dli longw
cuagati
llmcTurte
rmpedime*
tufaciant,
in uicima
cxercituha.
bet.Ub.i6.
. Carohy kurcUanui Gattiere* gisjiliiiiCdC farisfiitu= rusaut ge* ncr aut affi nis, nona, die Scptcm bris pauco= rumdicru morbo pe* rijt,circitcr 13 annoru adolcfccns. lib.16.
K fi/

IN GERMANTAi
EXTRA GERMAN.
154-5 Relig. Refpubiica.
Relig.
Refp
VrodkLu= theriliberlin= gttd popukri cui titulus cfl, ■Aducrfits Von tijiaitum Ro= mdnum k Sd= unu confhtu= tum. colibro refyondet illi Fontificiscpi* ftolce,qudCcc= fdrc krcligio= nis procurctti- one grduifii= misucrbise* rat dthortd= 'hts: cctq- fcri= /> nrcelocd qu£ Pontifcx ufurpdt dd fui primatus con= firmdtionem, copiofifitme refittdt,rj- in ,ipfumretor= quct. Itb. \6.
ProdeuntLu thcridxiomd= td, qit£ difbu= tduerat <di \qudndo,dctri )bus hkr.ir
i
Cum inter prtncipcs depdce non conucniret, Ccefdrlcgdtum mittit ad Turcdm, ttt <tb eo indu= ciis impctraret. lib. 16.
Confcribebdt militem dd Sdxonicc fincs pro Bn idnniceregc, Fridcrtcus Rifcbergtts: hdncmtcius occdfionc Hcrictts Brun fuiccnfis, profccius in Gdllidm, regipromktit fcfdcile cos difiipdturu, QrhctcimeSblfyc regcm dliquot emungit durcoru millibus:quos in beUutn dduerfum Vrotcfhntcs pofkd conucrtit, ncque quodpromifcrctt mdgno pcrccurditit. Iib.i6.
Ceftr'proptcr folitu dincm principum, dcccr nkdltum Impcrij couen tum Rdtifhoii£,mcnfe U ntntrio, principcs ipfos iubet.;,tift itdlctudine de= tiiicdiitur;c6 uenire. cme ddtionem Cdmcrcc,&d= cHoncm rcligionis inil= ludtemptts rcijcit. \de'o= due Thcolc vpru ibi col=
* O ,
hqtiiutkinftiUtk,. quos
fd£E fumo pr£= fvcantur.Helue= tijquicolunt c= ttdngclium de= precabdnturpro ijsdpud rcgcm: fed nuUi ijs in cdufts dcprccd= tioniidmpridcm locuseflreliciits. lib. 16.
Tridcntumue niuntddldus Mdrtids Vontifi cislegdti \odn= nesMdrixMon* tdntts,MdrceUus Ceruinus, Regi= HdldttsVoluscdr dindks.uenitd= liqttdnto pofl U cobusMcndozd Hifbdims, qui cum Cceftris dc aetcroriiHifbd= norum mordm cxcufdffct, cxci= \piunt eius fcrmo ncm lcgdti Von-- tificif, cyfcme lius dc Ccefarc
GulicU
mus Fur
Ikmbcr
gitts cd=
ptiuus
Lute=
tice, dc=
pcnfts
durcoru
miUtbus
trigin=
td, libc=
nttur, ct
dd Ccefit
rcm in
Belgiu
ucnit,ex
ccpttts
humd=
nifiime.
itb.\6.

IN CF.R.MAN.
EXT. CERMAN.
l54.S'Relig. Relpublica.
Rclig.
Rcfp.
chijsdDco j fubCdlcnddsncccmbres il= ] t fbcrdrc di~ c6nfHtutk,ec licddcffc iubct.Caputhocdc\cunt, qubn clefidfhcd,po Theologorum coUoquio,Po\ui yuornid* liticx, cccono tifitij obnixc recufdb<mt,fed ci<e(ubinunc mica: qiucru taivm obtinuit. lib.io. ft)quicquxm nidh Pontin cu Protcjhn=
ccm continc= Ntsptiuffl deAgro HruH tibu; dc rclU
' ' * S? . " l ' 4,& J', _
riprobdt.Ub. jliiccnjidntexcccptu)ti,nunc\gioncjhtudt. 16. deniw/Acanficiturfcque'Hcc toto<ai*
; jlro dcponitur dpud Cctfkrc. ! no, proptcr V.mittitLu Monetur Brunjlaccnfis, dc-fcrum cpifco thcrus piik-- nuncidtdpccnxprofcriptio^ \porum dduai rdinc<uctmuii nkutquicfcdtAstdmen nonrum, niinLu
j j * j *
litdicrd!ti,ue parct,fcdoa!dtecopiMcon\guur. Ub. 6. rit.imcnpr.-c fcribit, utdtt;i(fdrccuperet. nuncidm, dc Ub.16.
Vontifce ej- Yinijt Vuormdcienfishic fitturo conci= conucntus Augiifh die qu.dr- lio. • Injldct tx.Cccfdrxutc fccundoRhc* Vontifrx fui no Coloniddomumrcdit. dmphc -£7" lib. \6. mxmmofe ProtcfhntcsddGdUicCct qudmfvdit knglice regcs, diucrfos,eodc cdkdribus(cd tcmpore,dcjucckgxtosmit JAorhur Al
ntmirum cst Gcrmdnu) dcxtrx popu lo,fuo',norc, bcncdicU.jlm jlru okiwm cxhibct, tit quc,cn iUud
tunt. lib.%6. \bcrtuf Cdrdi
Hehriatt Brunfuiccnfis' nxlis Mogun tiegkctis omnibm C£fdris'-tinus,cicj-fuc cdiclis,coUcifnmdnv.,grdf= j ccdit Scbdftid fdtur inmcink dgrifui p.ni=\nus Huffcjk= bus, dri&jplurintiim cUmni nus. Itb. «ff. jinitimis Protcftitibus: Sten bruccUm futcditionis drccin quod tdnto=\dcditicmcdpit,Vuolffchutc %crcpctiico=ium obfidet. \tcontr\Ldnt=
Operx
CT foll= citdtio ■ ne Cttfd ris,con= ueniunt
dCuUic zr An* giuei gibus le gdti dc pxcc ISrugii, uierum pxulo poft di= fccdunt rc infz= cU. Ub. 16.
uif

f
IN GERMANIA.
IXT. GERMi
i 1545 Rclig. Rcfpublica.
Rclig. Rcfp.
j tiUum. Sut i uero dd ole tinidorem fufpicit,cr riclti ndri= buiq^ pr<e= ilcdptdt. Ub.16.
Colonien ftsdducrfm Archicpi= fcopwmfuu Cxfdrc im=
grttuiui manddtu fociorum, cti gcnero fuo Mduricio, ac Erne= jb Brunfuicenfi. Dum non pro cul utrinq; dbfnnt copi<e,dgitur dc pncc <\ Brunfiiicenfi, intercef fore Mduricio: uerum inttrim leuibttt aliquot prcelijs utrinq; decernitur. Impetrdntur tande inducite, qub depdcefdcilimct= gcretur, fed e<c fktim k Brunfui cenfi uioUntur, eo'q\ res dedua tur,pojldliquotpr<clid, utde fummdreicum toto Ldntgrduij excrcitufiteideccrnendu. Hic ipfe metuere, ey quctx anttd re= pudiardt pdcis lcges grduifii= m<M,pofl longctm dclibcrdtiqnc
plordnt,grd' rccipere. legcs crdnt h<e qu<ts ip ui de ipfo fi tulcrdt Mduficim,ut fe ejrfi= bdbitu que= Uti mdiorem tuttu dederet. Itdq; rimontd.E= pdrct,<(j fefc cwm filio dcdit.Ac osdtttc C<e= j cttfdturpofkdMauricim,qu6d ftrfub fine ipfwm cdptiofis uerbiiincAun lunij recipit gujh/isperduxiffet. Sed js edito infuwmpd= ' fcriptofefe purgdt, Ub. 1 6. trocinium.
Afijsdcindt Sdxo dtq; Ldntgrduim per Uteris Ar= iitcmk Ccefitre contcndunt,ut chiepifcd= proptcr neglefln decrctd lmpe= pum citat ! rij,Brunfuicenfis cyfocij prd= ut intra, die fcribdntur. Alijs dcindc Utcris trigefmmm Lantgrduim ultimd die Oc%= dd fe ueni= bns C<efdri fignificat, depdtcfx dt, dutpro= £fa qudddm ex Brunfuicenfis

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
i5+5Rdis
Refpublica.
Reiig.
Refp.
curatorem mittat. Is autem Uctt extra fiites Impcrij &e' firi pr<ejb ejfc ex Im- perij kgi= busnon te- ncretur, procurato= rem tamcn, quifedefin dcret,mit= tituiBclgi wm. Iib.i6.
lulijdie 18, Vonti= jix Co/o= nicnfcm Ar chicpifco= piim,mr<t= iiquot eius partium ca noiticos ci= tiitut<td6o dicm fibi prtcfb fint Komx. lib ■6,
chartk atque littrk, in ipfum utl ferdinandu fratre techna machinatione .Sihocqui quam fua.intercffeputet,ut mittat ad ft aliquem, qui lite= ras uidere,&cx archetypo de fcriberepofiit. lib. 16.
Cxfarlegatum mittit ad Lantgrauium, ut uifloria uta turmoderate,utagat Ugibus potwqukm ui,utq;prouetc riprincipum confuetudine,ca ptiuos liberalitcr ac honcjie accipiat. legatus ijh dccimo octtiuo dicNouembrk expo- nit. Lantgrauiuslcgato dccla rat, quam egerit moderate, quantum defummo iure rcmi ferit,aducrfum cos qui Brun= fuiccnfi auxiliati erant. Inte* rim contenditut ex Imperij le gibus, ipfe cum focijs profcri* batur. Ub.16.
idibutTDe ccmbrk pro~ dit Tridenti Pontijickbul k,quapopu* lum hortatur utfead pocni tentiam com p4.ret,adiem niumryora* tione. pofka peccatorum ueniamwre mifionem co fifik prolixc polltcetur. lik. 16.
K v
V

IN GERMANTA.
EXTRA CER.M
1546" Rctig.
Rclpublica.
Reiigr.
Reip.
Palxtinus Ele= cTor cmendationem dottrinxo-ritiw.m inflituitperfuamdi tioncmilta lanuarij dic dccima in prima rio tcmplo Hcidd= bcrgic fiunt preccs linguapoputari. Protejhntesei gra= tutattiur per kga* tcs, cr orant,utAu gufttn* confcfiio* nis dottrinam pro= fiteatur, erpaccm C<efarifiudc4t. Ub. %6.
Ratifbonsc, eiirn
lanuario mcnfc conucntus agitur PrckflintiumPran cofiirti. deltbcratur ibi dc concilio Tri dcntino, dc proro= gando fccdcrc, dc fumptibus beUi Bru f.iiccnfiSydenonde fcrendo Colonicnfi, de folicitando Cx= farc in Comitijs ut det pacem reltgio= ni, ac reflc Cauie= ram 1nftituat.tib.t6.
Hoc in conucn= tu PirchicpifcopiCo hnienfis kgati qu.
omncs utrinque er runtur de iniurijs
Tncologi audi= iores ey prxfidcs coueni(jcnt,fitcius cottoquij initium, 17 dcmwm lanua= rij, quodanno fitpc riore fuerat dtfign* tumplacctut Augu jl.c cxhibitaconfcf- fio difcepieiur,omif fis prioribui tribu; cipjiibuside quibtis LiMiatcripfbscoii: ■■cna-it.l(gcscoUo=-
¥i
dai,de<h ttint C&fit ristumPontificiici tationibas. lib.\6.
Becitnofeptimo lanuarij dic Vcft= IU conueniut Khe= r.ani ekihres. Pak
tinjjts urgct Mogun tinum er Treuircn fcmutunlfccuffi ct cuth Tsraiideburgi= co,tiiifiis kgatispro Colpnienfi iatcrcc=
Scptima la= nuarij die Tri= dcnti, cumau= ctiorcffet epifco poru numerus. fitinitiumconci lij k miff:Ponti ficid. Poflmif= fam legali Cardi nalcs orationem habcnt dc fcri plo ad pitircs, ucram quidcm in multis,fcd fu= catam cr finnc- tatam. omncsc= nimomr.iu.rn ca lamitalum cau= fits confirunt in fe er ordinem, quem uocant tc ckfiafiicum. uc- rutn loitge aliter loquuntur , ac fcntiunt. lib.\6
Poflhabitam orationem,\oan nesPonfccd Epi fcoptts Caftrima. rinus ,refltdt dc fcripto quafdam legcs dc futura- actionis conqjt*

IN GER.MANIA."
EXTRA CERM.
15^.6" Relig.
quijhie k multd fv= runtur difccptdtio= nc,ut bini utrinque fermoncm omncm fcriptis cxcipidnt, uccullidth, coUo= quij communicent. hoc itd tum fintui= tur fi modo Cafitr cyprincipesProte= jhntesrutumhdbc= rcnt. Ub.\6.
Qnintd dic T-e= hrudrij,Vetru,i Mal ucnda, iiijhjiatio* nem proUxc trucidt morefcholdfficoiin tcrpcUdtur uutnn 4 Buccro,Cjuicdputii ludRdtifbon.cquin to ante dnno jiajfe conali.ttum dicit, il lencgdt.PofkdBu^ cmis idicdputtrd= 6tit,div.idit inccr= taspdrtcs,urg!>men ta. Mctlucndz rcjxU Ut,z?tdndcm con= clud.it homincm iu= fiifatri grdtis, finc mentis, eyDcum itnputdre nobispro iuftitidfidcm.fuccc^ dit
Re{publica*
ddnf.fcd illiojfvn= (iottcm umti rccu= ftnt. Ub.16.
Cum increbrc= fceretrumordcbel= lo contrd Protcfhn tcs,\ditudrij die z^, Ldntgrduitis ddGu ueUdnum per lite= ns, qti£ pnt eitn in dicid explicdt , ej- qtwn nonincerta. dddit perniirum ple rifque uidcri,qubd Ccefitr qui pdcatum hdbcdt GuUum,ey cum Turcd fecerit inducks,modbco= pksconducdt.Grdit uelLtnusfcptimddie i-cbrudrij pcr iite= w Cccfkrem negdt copidt conducere, iicgut eum de beUo cogitare, ey qudm longifime potcsl, omncsbelli fufpicio nes db eo rcmouet. lib.16.
kugufhlti ciim deCcsfdris erPort= tificts dppdutu bel
ReligiOi Rcfp.
tione dtquc or= dinc. omnesdu* tem erst fvrc htt ius gencris, ut fingulifepedcli ctziconfiterctur, "Dcum orurent, epifcopi fingu= Usdicbus domi= nicis mifftm pcr dgerent, hbricftc er moder.ite uc ftirentur, fobrie uiuercnt, utin. dicendis fentau ttjs, decretum Tolctdni conci* lij fequcrentur, dgeret modefte, non cldmofe, cceterd fvrc hu- iufmodi. Ub.t6.
Alterconfcf' fusfitqudrtodit Ycbrtidrij. nihill ibi tum dgttur, nifi quod fymbo lumfidcirecitu* tur ,cy tertio co fejfui dics dici* ' tur,ddoc~h.uum Aprilis dic, qtiQ tempore plurcs

IN GER.MANIA.
EXT. CF-RM.
t?4«" Relig.
Rcfpublica. . Rclig. Rcfp.
dit Bucero Billicus Car melitd, er ed qu£ Bucc rus dixerdt condtur re= futdrt. Decimo tertio Ycbruarijdie NUluen= da Bucero rcjpondct,et hicc trk concludit, ope ra difbonere dc prtpd* rare ad iu/Hficdtioncm: •haritdtem effe fbrmdm iuflicit, iuftificdtorum opcra cofummdreiuRi fcdtionem, ZT mereri uitam £tcrnam. lib.\6.
Tiecimo quinto?e= bruarij die,cum nou£ kges cotloquij k Cffure aUdt£ effent t qu£ prin= cipi Saxonue difylice* rent,dc imprimis illa, nequid decoUoquioul li enunciaretur prius qukm dd C^farem re= Utumeffet , fuos ipfc theologos reuocdt.Bu= cerus uigefimo die Mar tij difccdit dd Ldttt= grauium, uteum de to- tdrefaccret certiorcm. Itatandcm coUoquium abrumpitur. Vontificij huttc difccfjum paftea crmindtifunt ,fedBu= cerui
lico multis ex locii co= gnouiffent, Vaktino dt= que Ldntgrduio drcane denunciant. lifhtim deli bcrandi caufd Yrdncofiuc tum,ubi conuenerdnt c£ teri, feconfcrunt:lcgd= tionem dd Cxfaxempro Colonienft decernunt,dc mox inde f:domumre= cipiunt. Intcrim deftrtur dd C^ftrem Smalcdldi= cos dduerfus ipfum ¥ran cofurti coniurarc: caque cdptdtur dperti odijad= uerfui ipfos occafio. lib. 16.
Naukt, orto ftrmo= neintereum ey Solmcn fem comitc, de beUi con-- tra Vrotefhntcs rumore. (inciderat enim is in Sol menfcm, cum ad Pa!ati= num iter faceret)copiofe purgat C^farcm de bclli fufbicionc.fuddetdutem Ldntgrauio ut Cafarem paucis comitatus conue* niat: futurum itautom- nis utrinquc toUatur fu= fpicio. Lantgrauius, ad^ monitus k Sotm( ; tfi, rc- fyodetirccohinu.:......
jfcrabi turddfu turi.lib, 16.

IN GERMANIA.
EXT CERM.
IgfrS Rdig.
ccrv.s iilis copio fercjbondct,w jlnul qukquid dc iufhficatione hominis dici po tcft, trdttdt er expUcat copio= fe. lib.16.
Ltitbenu e=
uocatard&anf feldijs cofniti* bus, ut difiidtii intcr eos ali= quoddefinibus, coponcrci. quce ncgotia lictttra ildrc non folc= rct, hanctamen operean princi= pibusijs,inquo rum ditioncna= tus adt,negdrc iuftenonpotuit. ls crgb ckm effct \slcbij,undcna= tus crat, dli= quoiics in tcm= plo docuiifct. dccimd feptinid dicFcbrudiijccc pu
Rcipublica.
Rclig. Re(p'
cum focijs,fenon recujkre, quin Ca-farcmadcat. lib.16,
VrdtefhMtiwmwunicu ijsVdUtini grBrandcburgi ciElechrit legatiapudCic= farem deprecanturpro Co= lonienfi. fumma petitionii erat,ut hanccaufam C<efar ad c£tents religionis refir= ret&infhtuti a clero attio ne rcfcinderet.Etenimfiqud tiis eifieret ,eumfenopoffc in periculo honefte defcre= re.Cefar contrk quhn iujhs er graues caufas aducrfus ipfum hdbuerit, qumq; le niter egerit dcmonfbrat.Dc= niq; fe rem omnemex prin cipum confilio, inproximis comitijs effe tranfaihirum pollicetur. \ib.\6.
Cumfub exitum Martij Ciefitr ueniffet Spiram, itu rus ad Comitia RatifbonZ, ueniteb Lantgrauius,con= filiotum N«uij,tum etuxm GranueUani-.ucnit etiam Pa Idtinus Elcttor,<&- 4 princi= pe Vuirtembergico quidam legdtus.Vigcfimaottnua die Martij, defar atqucLant= grauius,diu muitmqjU4=
Kprilis
die o£fauo, tertius fit Tridentico fcjfus pa* trum. Df= ccrnitur il= licde auc~b ritate facr<e fcripturee: recitZturue tcris&no= uitcfhmeti libri, <oru= quedtterna duBoriUs cffe iube= tur. Vetus illaoruul= gdta Biblio rum tranf= latiofokin

IN CERMANIA.
EXT. GERM.
154.5 Relig.
Relpublica.
Religio. Refp.
pit grauitcr <e= grotarc. Adcr.lt iili trcs jilij cum alijsaliquotami cis. Vojiridiea cctna,cumpios paulo antc fcr= mones dercbus facris habuijfct, ac aniinum fm Deo femclatquc itcrum commcn daffct, tanqu.tm dormiturus pau latim <* uita de= ccdit, annos na= tm trcs er fcxa= ginta. Defcrtur morturn Vittcm bcrgam (7 ho= nonjici- quinto pojl dic fcp-di= tttr. Qupsha= bucrit fermoncs antemortem,ct qua moriens fit ufus prccatione, uidc apud Ski= danum, Ub.16.
rijs dc rebus colloquuntur, templis at= acprtmumderumorebeUi= que fcbolis co, quem Cafar extinguit iubcturhic= quantupotejl.uicifiim pur berc locu. gat fc Lantgrtuius dccon= ilatuiturut ucntu Francofurtenft, ubi in intcrpre coniurajfe aduerfm ipfum tanda fcri= Protcjhntes rumor erat: Pc ptura, fola tit Qjcfar ab eo, ut cwm fuis ftt rcguli conjiliarijs de incunda pa= patrum au cis er concordia" rationc de. thritas, ey liberet. ispcrfociorumab= : cofenfm Ec jbitiam fc cxcufat: neq-, U=. chfta.man mcnrecufaredicit,quin de datur .-, ne earccumipfisfermonS hd='quid excu= beat, modo idfitjinepr^iu\ dant libra=
dicio. De Ratijbonenft coU loquio, queritur Lantgra* uiusiniquasiUUtM cjfe co
rij niji de cofnfupra fulisordina
dttiones,neq;tamcnfcfcire rij. cdicitur anftt abruptum dicit. De neqtmScn concilio Tridentino,docct pturx au= qua ratiane, er antca fcm= Sbritate ad pcr^crnuncquoq^tantope res impids : reafercpndictur. Adhsc ludicras ty dcfar ait,fc concilium pro= uanas abu= cura(fc,utqui funt ibipa= tatur.fitu= trcs ultro fcfc rcfvrmct ipji: | ro confcjfui ncq ; jitiejfe propoftti,utft ,dies ad... 17 qiud ibi dccretum ftt, con= \ lunij deji= ji$ionii Augujknje focijs ic \gaatur. lib. circou&iuisjidt.Coicnicn=' 17. fcm gmater incufat Cd>far, t cotulAntguuiiis ixcufatA

IN GER.MANIA.- ■ - • ■• EXT. GERM. »
1546* Rclig.
Rcfpublka. RcHg. Kclp. j
loanncs Dw ftus Hijbanus thcologus (qui reUtfa Lutetk propta-Euangc. lium fefc contu= lcrat Argentora tum) adjiierat Buccro Ratijbo niC,c? cum Mal uenda potificio dodorepopuk= rifuo,diu muU tumq; fucrat col locutus. Eifra= ter crat Alohon fm Koatf lurif= confidtus,quiji mul ac audiuit fratrem in Ger= maniaejfc, cr pttrtes dcfindc= rt Luthcrano= rum, ratushoc ad fuam ejrpu-- blki pdOrue infa mjam pettinere- continuo ucnit ad fratrcm qui iitm crat liubur gi:accum nulk curationcauera reUgiont dhno= uere pofftt, fin=
ct uirum bonwm cjfeait, qui cupiat cxprffcripto fitcra*. rum Utcrarum fuam ecclc= fiam cmendarc. Ca-farimpe ritum ejfearguit, er cmnia immutare,ncgatejfe rejvr
Vndeci* madicApri lis Vontijix datis litcris Scduncfan ac Cwicn=
mare.Qupd <t canonicorumifem Helueti
bonis,nontemperare dicc= retur, cxcufatLantgrauius, idcfc co ab ipfis fingidocet, quod cx legibas Impcrij in Turcicutr. er GalUcum bd= tum pecuniam ipjisimpera rit. Ub.iy.
Vojbridic dpudVaktinu eleaore coUoquunturLant gr.viius } Gra>:udlanus,Na* uius,o-Yitir:embcrgicus le gatus, de inetmda rcUgioim concordia.Lantgrauius Spi renfe dccrctum failum antc annum fccundum kudat,ey feruandum fuddet.Cttertan quia dc gencralicocilionul kautperexiguajbes ftt, i deo pcr nationis Germani c* concilium infdtutndam cffe religionan ccnfct. Gran ucUanus cxcipit, Spircnfc decretum ittud tcmporifidf fe dccommpddtum. Qeteru prouinciale concilivm ad moru non ad dodrinie mcn
cosEpifco* pos cuocat adconc.Uu: mittitcfr ad eos legatii cum mandd tis, H:ero= nymumYra hum. Ub.
l 7-
Vonti= fcx Aprilk die 16 jolici iatione Co= lomcjis cle ri, Louani= enfis Acade mi£,(j-epi fcoporum Lcqdiniat* que Vtrice jis,ktafc:i= tentidfColol nienfem Ar. thiepifco p j pum h RC»

IN GERMANIA,
EXT. GER.M.
1546" Relig.
Refpublica. Relig. Refp.
git ipftftadtam ac ctdere,atq;ita /zw* gitut cupido frcttri facile perfuadeat. conatur . pr£tcrea fratremfecum pcr= trahere irt Italiam, fedfruftra..difcedit crgo folus, uerum non multttm adhuc trat itincris emen= fus, cwm redit ipfe inHrbem,mittitque fummomanecarni= ficem fua/in fxmulu ad fratris diuerfo* rium-.quicumdixif fet fe ab tiut fratre adeumhabere fitit= m,facile ingredi- tur.confurgit ergo c lecTv Diazius, po= fcit fratrislitcras,le gif.Interim ktergo famulus, fecurim, quam ad hoc com= pararat, inftigit ei ddmanubrium ufq; in capitis partcm dcxtram: ita pr£ci= jls cerebri organis nuttam mifcr Dia= 'zius uoccm cdit,fed fropemer;iiu> coi cidit.
dationcmpertinere. Valati* maue nusfuddetcottoquiumqua= ccclcfta le cocptum eratKatijbotkc. commu Tandcm ubi inter eos conue nione fc nirenonpoteft,fuadetLant parat, grauio Granuettanus,ut ip*> priuat fe ad comitia ueniat Ratijbo Archic= nr.ittt fe excufat. idem con= pifcopa tcndit db eo C^ftr pdido tu,euin poft, cum ftlutandi caufa ue que ut U niffet, urget itcrum atq; ite= tis fum rum .fedpericulum excufat ptus re Lantgrduius k Brunfuicen= Muat fis focijs ,fi longius abfit a aducrfa fuaditione. Tandcmamice rijs con dimiffusLantgrauiusdomti denat. redit. lib.ij. Ub.17
Ad hoc tcmpus Vuoma ci£ conueniunt Vrottfhn= tcs, Kauejburgcnfes in fot= dus rccipiunt: cuinq; de C£= faris bono crga fe animo e Lantgrauij literis cognouif fent, Aprilis die ij difccdut, utedcitius tant Katijbona. lib. 17.
\bi Oefar acreliqui Ka tifbon£ conucniffent,altera dic lmif, queruntur Vrotc fknics apud Ca-ftrem, cr mox apud Ycrdinandumde csde loannis T)id%tf. Kc-= fpoitdtt uttrque ft tffe cum
1

?
IN GERMANIA.
EXT. CFRM.
15+6" Rclig.
Refpublica.
Rcug. Relp.
cidit. MoxiUefe proripit,zj ddpor* tam urbis confcen= fiscquisipfeej-Al= fvnfus tnagnaccleri tdtcdiffugiunt.po" fkatumenOenipon ti comprehcndun= tur. OppidumiUud ditionis cfi Ferdi* nccndi.OttoHenri= cusetPdldtinut plu rimum contendunt, utqudmcitifiimeco gnitio hdbedtur,at= queetidm,ut ad fc Nuburgum , ubi c£des erat fd£h,re= mittantur. Verum dum Yerdinandici mow nc(iunt,ue= nijfe dicuntur &cfd rislitcr.e,quibusri ad fitum cognitione rcuocaret. Ita fciii= cet feruatur pdrrici da, iujfy manifrfiu oppwniturkC<cfa= rianis. lib.17.
fratre delibcraturum. lib. *7>
Quinto die Unuarij C<e fdr conuocdtis ordinibus, proponit de dif>idio religio* nis pdddo deltbcrdtionem. Camer<e fumptm petitafin gulis principibus tolerari, quiius habent confHtuendo rum affefforum,feque uult ed impenfd liberdri. Aducr= fus Turcdm quia er breut finiant induciie,£ruiolen= tur multis modis,pofcit ut antea promiffd auxilid con fcrantur. lib.17.
Secefiionem Ratifbon<e fdciunt Elcftorum Pontifi= ciorum lcgdti Moguntini ui delicet dtque Treuirenfes,et cum untca femper foliti ef= fent cum focijs Eletfonbus communicdrc confilta,nunc fe demum fepardnt db ijs,zy ca-tcrorum Pontificiorum prmcipum legdtis comun= gunt, Tridentmum conciiiu approbant, orAntCfc C<efa= rem, Vrotefhxntibus perfud= dcat ut idcm facunt.lUi con trapctunt ucl pcr concilwm in Gcrmamt libsrnm cr

IN GERMANTA.
EXTRA-GERM.
m s
Kefpublka.
Relig: Rcfp.
U-iio.
Vala
tinutH* lcfior
H tn ?
torato
uocat
Vdttlwm
i-agium
Thcolo
gu Hci=
dtlbcr*
g<m y ui
in Eiuit
gelij do
(irina
ccctcris
pneeat,
Ct UUttl
comon= flret.
llb.:8.
pium,ucl coitutntum Imperij & Tbeologorum colloquitvm rcligio= nem mjlitui. Ub.ij.
Increbrefcit hcctempore beUi ru mor , cy Cccfar nona die Utnu ccler= rimo curfuRontam rmttit Cardina= lem Tridentinum , qui cum Vontif= ce dduerfus VrotefbMcs foedus fd= ckt. BcUiducesipfe ccnturionescr tribunos cumpccunia dimittit,ute uejhgio dcleclus habcant. Burcnfi Comiti Maximiltano iamanteman daucrat, ut quantM omnino poffet cquitum peditumq; copLuper infe= riorem Gcrmaniam conducerct. lib.17.
Vrotcfhwtiitm legMlunij die de= cimo fcxto Ccefirem intcrrogdnt dc bello. Isnon higkt, fid in rcbelles quofdam, rj-paci; publka pcrtur= batorcs,pararidtcit. lib.>7.
Decima fcptima lunij dic Cccfar ddtis literis ad plcerdfq; ciuitatcsfx= deris Vrotcfh.ntmm,mprimis ad Ar gentinenfes,Noribcrgicos,Auguflr<.= nos ,Vlmcnfes , conatur perfiaderc non in ipfos fufcipi bellum,fed m a= liosqi(ofddnirebelks,maiejldtiire= os, cjui confdia in ipfxrum etidtn ci= uitdtumperniciem moliantur. Itacp, fc confdcYc ad txtrcmum ait ipfos
Ticcima feptima lu= nij dic,Tri= denti fhtui turutinfn gulis fiuc monacho = ru/m fw.e cd nonicorum coUcgijs,u= na lcctio tkeoloQica
O
injbtudtur, ut fcptimo quoque die cpifcopi, ar chiprcfbyt ri, pafhres populocuce ad fdluttm funt neccf= Uria dcnun cient,quiin

TN GER.MANIA;
EXTR.A GT-RM.
1546"
Refpublica.
Relfsj.
Refp.
coUcgijs cr
£t///'i' eccle=
C,L
Hjs pr£lc=
gentaut co
cionabun=
'fi'* i: •■ t i • f i
tlil , UtjVH
Cr witif cr
t>\'i' n i hmvt t£ tl tiUlllOlll?
abbdti uel
epifcopo
probat£. ut
ddigetcr ca
TflM.l^
Vigeji*
ueant cpi=
mo jexto
1 - r\ 1 1 T * ' *
jcopi ■ ne
/i i-t? 7 11 1 t t j ■**■
«jt \unij,o~
quid falfc
pcra Cardi
doctrinxdo
nahs Tride
ccatur. Fit
tini } conce-
dccretu dc
ptum iam
h^^^fn strl
yc<.cato oi i
Htt^X tVV t VI -UitCa K^) lli
rtt\1l£ fr\Hl
glnn , 10UI
{"' !■!' J ^ y - < 1 i \ '
fun/iatu joc
uim eius o=
dus decemi
innem pcr
tur Rom£
baptifmu:
inter C<sfit=
mancrc qui
rem&Von
deM concu
tificcm dd
■ -i 1 l ■- •> • t f ; ' ■ *
pijccntiam,
rcducendos
fedeam pec
Gcrmanos
catum cffe
. i r... a . f.
ad,janct£je
defxncre.
dis obedien
^ 7v T yVv*r 4
ue jyiaria
:- ' ✓ ui , j
tiam.aepo=
uirgine idc
nit Vonti-
fhtiumt
jix Vene-i
quod antc
tijs ducenta
Sixtus Pon
aurtortxm
1 L *
Relig,
fibi aduerfum tales bojksnon cf= fedcfuturos. \neandemfkrcfen= tcntiam adprincipem Vuirtcm= bcrgicumfcribit. GranueUamts ctiam Nauius eodem dic ciui= tatum quas dixi lcgatos adfe uo= cant, er eodcm modo quo C#far pcrliteras , cum fingulis coUo= quuntur. Ub.17,
Senatus Ar^cntinenfis accc= ptis uigeftma quarta lunij die Ge ftris Uteris,rcfpondet copiofifii= me,feq; acfuifocderis focios pur= gat diligenter, z?ad fingula cri= minationum, quibus oppriman= tur,capitarefbondet. Po&remo C^farem obfecrat, ut arma depo nat,zr qui dcliquerint in eos iu= reaclcgibuiantmaduertitt. lib. '7-
Mauridus uigcfimo quinto die MaijWatisbonam ucnit, ac ubidiu multumque cum Cafare coUocutuscffet,\unij dieuigc(i= mo difccdit. paulb pofi Vragam ad Ferdinandum regcm profici= fcitur. Iib.i7.
Vrotefimtium legati cum ad uim w arma omnia fbefbxent, Katisbona, difccdunt. lib. 17.

IN GER.MAN.
EXTR.A GERM.
Refpublica.
Relis:.
Refpub.
Relig,
Cffar ad idus lunij lega tijix quar= tnm mittit ad Hcluetios, tut fhtuc= cumq; fc in fcditiofos et rtos rat,cum ui= maiejhtis mouere bettudt=\dtlicet ex= claraffet, petit ut in ueteritra peccatu dmicitidz? fcedtrt mdneat, originis ef= neq^quicquumcontrdfemo fe conce= ueunt. Ub.ij. pu. lib.17.
E 1 Frotefhntibws dux Vuirtembergicus qr fupe* rioris Germania: ciuitates primx, copius confcribunt, er fiunl in drmisdiuifo exer citu.lunij die ti,Gun(pergi, alteri agmini Schtrtelinum, altcri Hedeccum pra-ficiiit, einimirum,quod Vuirtem= bergicus ad uiginti quatuor fignd pcditum, confcripfe= rat. lib.17.
Ltgati Vrotcfhntiwm Vlma, 1 1 lunij , ddnt litcw ad Venetos,ac de Vontifcijs iniurijs conquefti, rogant ne cius copijsper fuos fnes iter prxbeant. idcm rcfcribunt adRhcetosdtaj Tirolenfes. lib.17.
Ciefarnona die lulij in= terroganti Palatino decau= fa belU,et qui eo peterentur,
Petrus Dancfim Gattuc re= gis Triden= tilegutusin hoc confcf= fu orationc habet, ct de Kegis trga Vontifices meritis co piofiits lo= cutus,pofhi lat, qu£dl de GaUi<e regum pri-- uilegijs,fib confirmari. Ub.17.
lulij die tcrtia ¥on tifix hortu tur Hcluc= tios pcr li=
mittid inhocbcl lum:dlitprwte= i rcd dd fcx men= fcspeditum lta= ,'orumdccc mil= lid,&letiis dr="\ mdturx quinge= tosequites. po= flrtmo Cccfuri pcrmittit ex un= nuis prouctibus monufkrioru di uenderc ufq-, dd quingcntd mil= lid dureorwm. ib.17.
Titpuxinter Gatti£ dtq-,An= gliwrcges. An= glo Bolonia re* linquitur,doncc Gallus debitam pecunidm per= foluerit. Ger= manimditesqui Gatticc regi me= rebanttranfeunt ad Protefhntcs, dque tttis cad.it percommodc. Anglws confr= mund£dmiciti<& caufa, ifabeUum

IN GERMANIA.
EXTRA GERMAN.
1546*
Rebublica.
Rcii
Rtfptrbr;
Rclig.
Co/o Hienfis Archie- pifco = pus, itl
eadem firerefpondct, quce anteaadciuitates rcfcripfe= rat. Poftricke Palatinusre= jponfum Ccefaris Saxoni, Lantgrauio,zj Vuirtcmber gico mittit,<& explicato ca* munipericulo fuadct,utde fuo iure decedant potius, qukm ciuile beUwminGer= mania excitari patiantur. lib.ij.
Saxo atque Lantgrauius magno ftudio copias condu* cunt: er cum dcliberandi caufa conucniffent, lulij die quarto,datis ad C<eftrem li= teris, cum de fuo erga ipfum obfequio et obferuantiamul ta effent locuti, queruntur tandem quodindiEfacaufa, contra leges imperij, er ip= ftufmet Ccefaris iufiurandu, ad libidinem uidelicet Anti= chrijti,atq; adnutum nefarij er impij Tridentini conci= lij,fibibeUum inferatur. lib.
C<efar lulij die feptima Colonienfi Archiepifcopo, iraui denunciato periculo, nandat nefuos alteriqudm ibimilitarepatiatur. parct
tcras ut Tri dentum ad concilium , tlquam ad ccclcfkm a= liquem Sc« natum, cui Bcus ipfe prceftt, ue= nUnt. De* cldrat etia quomodo ipfeatq^Cce faradconci lium o-fa= nam religio nem Ger* manosadU gercjhtue= rint (quod tamen C<t= far ad eos diftimuUut rat) petitq; utipfiadea rem auxilia conferant. lib. 17.
Hennci GaUict Delphiniftlidm, rccensnatam,fu fcipit e bapti= fmo. lib.17.
CardinalisAn drcanus Scotas, inarccfuafano- biliquodam,cu= ius fratrem ob Luthcranifmu uexauerat , fub ipfumprandijte prn occiditur. tib. 17.
LegatiProte fkntium fupcrio ris Germanicc. dum funt Bade^ n£,lulijdiequh ta reijciuntur in mcnfcm Augu* ftum. Poftula*: bant ij ne militi cxtcrno Hcluc tijdaretitcr per fuos fincs, & ut fuos militare fi* bi pcrmitterent lib.17.
L uj

in german.ia; ext. cerm.
i?4<?
Rcfpublica.
Relig.
Refp.
Rclig.
immi= nes Ger manue pericu = tit Dcus aitertat, preces publice fieri iu= bct. Uh. »7-
»,
krchiepifcopm er Gefctrk litcmpaf= fim infua ditionepromulgat. lib.17.
Vrotcjhntes cum priuatim ad Ca;fa= rem refcripfiffent, idibus lulij eduntpu blice libeUuni, quo ccrtk argumeiis, fi= gnis atque indicijs confirmant cy cuin= cunt,quamds Cxfardifimulet ,nihilta men hoc tempore moliriahud, quam ut ucram religioncm profiiget, cy ad Tn'= dentinim concilium Germanos adigat.
Vfo.VJ.
klbcrtm & loannes Brandeburgi= ci,ambo religionis, ey loanncs quidcm etiamfoederkVrotcfhntium, c«mGe= farimilitarent, loannem Smalcaldiciin terpeUant, utex legibmfcedem,in Ge= farem qui religioncmoppugnetfccon= ucrtat. lUe C<efarem fibi cauiffcrejpon= det,non peti hoc beUo religioncm: fe quidcm fcederis Smalcaldici, uerum ku gufhn£ tantumconfcfiionisrationc. Si quo uUo alio priuato fcedere teneatur, ineo Ccefarcm excipidifertisucrbis. lUi uicifim ex ipftufmet litcriscontrado= cent, er ea qu£ rcfbondcrit, nullim ad excufationcm effe momcntipknumfa= ciunt. lib.17.
"Lantgrauim 16 lutij die (tanta. nimi rum fuit eim diiigcntia, ct hominum ad hoc fubcundum bcUum aUaitas)copias educit in hofhm. accum Saxone itmere
Pott= tifexldi bmlulif dccernit ieiunia er ora= tioncs, ut Dem bcUum contra Prote= fkntes beneuer tat. lib. «7.
' %

IN GERMANIA.
ifaS
Rcfpublica.
EXTRA
ReliS
GERM. t
Rcfp.
Relig.
fiicb per Frdncohiam contcndit dd focios. co ucniunt Mduricij ct elcclvris Brddcburgici legdti,pc tuntq-, ittfibiliccdtintcr utrofy intercedcrc. uerurn prxjcns rc= fronfum nulluinjirunt. Rocdu tem confdium Smdkdldicorum tum fiiit, itt tter Italis ad Cccfxrc interdudxretur. iccirco mittitur Schcrtelinusdd Aipes, ut uidru dngnftiM occupdrct. Vdcprofe- ctus Yicjftm ex itincrc cdpit
Mdgm tur bdmmsiro rttm Pontt- fickjcxom ni ordinc,
pcjkd Erebergumdrcem editifii cofiuxerai mo lccopoftdtn, quo iter Itdlis jkccrc neccyfc cjfct, occtipat. uc~ rmiciim uicinipopuli ddarmt concurrcret,relicT:oprd-f,dio co gitur pdido poji rcdirc dd focios. Ub. 17.
tdtcr Protejhntiurn exerci- tus cuiprzerdtHedcccus, lulij die *3 DiUingdm dc mox Dotid- uerddmdeditionecdpit. lib. 17.
Ctfdr Rdtifbcnt copm ex- pecht. Hijpdnosquosdnnofu- pcriore e Lothdringid miferdt inAuRridm,euocit. pducosdd* huc omnino fecum Gcrmdiws ei Uifpditdsbdbct. Interim 10 dic lulij Sdxonem dtq; Ldntgrdim publicis literis profcribit. cdtijds ddfvrtprofcriptionis,gcjk db il- lif beUdcontrdordmes, princi-
dd concilia Tridcnti- mm.lneo- rum dtitem numcro t ■fdntdiio ar chicpifco = pijUniti Go thas vpfk- lejis,Oldtt: mdgnuf,dl terRiber- nws Armd- cdnenjis. li lic;tprd:ta' umbrdtn et inanem titu lum drchie pifcopdtits nih:lbdbc= rciit,cti>5-
Vottpcis legdtus Hic ronymtts Xranchus, per UterM pctitdbHcl uetijs,Htde chrent a.n jefccderi Vonaf.ao, aducrfus Germdiws contungcre uc!int,vje coalio Tri dcntino fubijccrt.ni mirum ut eoshdc pc* titiontptr* tcmface- ret. Ub. 17,
AiigujH clic feptinidin- gmsfbdgcs cditur Mc- chUnt£ cum puluis tormentd- rmquiin L uij

IN GERMANIA.
EXTR, GER.M.
1^.6
Keipubiica.
Rclig. Relp.
Relig.
pesfboliatos,cpifcoposoppref* tifex ipfe tutri qua= Cos,iudiciafublata, faedera con= menfiruA dam <td ur= trafe inita,Turcam inGerma* pcftoneeos bis mccnU niamattedtm.Pofkalulijdieii alerecogc- reconditus 'egatwmremittitadTurcamtcr retur,tame fkerat,con- adCalendds februariasannife* adofknta* flagraffet. quentisImperij couentwm reij= tionem O" Tunis,no cit. lib. 17. pompam bumano a=>
T>ux Ciiuenfis Gulielmm , C7" * os uoluit liquo confi Albertus Bauari<£ ducis filius concilio lio,Cedde Ferdinandi regis duas filids du= intereffe: ccelo taStti, cuntinuxores,Rdtifbon<e. «/<= quafiduo igne corrU ptict celebrantur in medijs tur= ifHpopuli pitur. Ub. btso-motibusbcUorum.l1b.17. tamlongin 17.
quiGotbi
CcefarAugufHmcnfisdicpri o Uiber= Augufhno mo,miffoadMauricium&-Au nifuaseius no dieUeU guflumprofcriptionis exemplo, iugocerui= uctijPontifi mandat ipfis ut profcriptorum cesfubmit= cij Protcfii qutcadipfos tiquam proximos terent. lib. tiumlegatis agnatospertineant,occupent:ni 17. refbondcnt, itafaciant,minaiur grauempot fefe nolle
nam. lib. 17. buic beUo
. ProtefhntesAugufhdie ter* immifccre, tio, fcribunt ad Guliclmum Ba= aut in alter=
uari<e ducem,de dato ab ipfo co=» utram par=
trafide,externomiUtiperfuot te inclina=
fines itinere. rogant ut Cccfaris re. petunt
militemefutsoppidisKccno o ctiam, ut
Ingolfhdio migrare iubcat, aut quos ipfi ex
fibi tantundem prcefidij ijs locis futs condu*
imponercpermittat. Ub. 17. xcrintdi=
mittant, cr
CcefirAttgufhmenfisinitio, domwm rc«

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
Rcfpublica.
154CT
Rclig. cum km Vrotcfbntes cum omnibus sopijs effcnt dd Ddnubiwm,relitfti R.dtifbond cum prx-fidio Ldndishu^ tum pctit,BdUdrite ducis oppidum xd \fdrdm jiumcn, er pro mocnibus .tfhdponit. lib.17.
Vrotcfkntes AugujH menfis dic undccimd,comunicdtoconfilio,cpi= jbldm fcribunt,zypcrtubicincm dd Cccftrem mittunt. cd cum iniufhim inftrri fxbi bettum deckrdffent, mul tkque dc fu£ cdufe cequitdte dttulif fcnt,tdndcm defrndendifui cduft, ct propulftndce,non infirendie iniurk cdm C<eftri,quddeuMifint,fidcm rcnuncunt. Cccfirepifhli hdncnon modo non rccipit,fcd ctkmfiquit in pofkrum db eis dd fiuenkt,ld= quevm commindtur. Hdt litcm Vro lcfkntes pofl multctm difceptdtione ci infcribebdnt quifcgercrct pro Ccc ftre. CcnfucrdtSdxocumnon effc dffindu/m nomine Cccftris,fedL(Ott grduiusrcpugnahdt. lib,\-j.
Hubitddcliberdtionc Vrotefhn= tes Rdtisbondm cogitdnt,eo confi- lio,ut ft Cccftr obfefis opem fcrdt,de fummd rei cum eo dimiccnt.fcd cum lenteprogrediuntur,interim dduc= niunt Cceftrifub \dusAuguftiVon= tificij milites dd deccmmittkpcdi= tum,cquitesadquingviti. lis pr<c=
Relig. Re!p.
dire pdtutn tur.Cceftris uero legdto promittulit fekpdclisct focdcribits AusTrkcce domiK cr Burgundi* cct non effe rcceffuros. Ccetcri qui Potifickm rcligioHcm k fe reiecc= runt, ucUe fedtliberd= reerk Cce- fdrecogno fccre, refo dent,dnGer mdnisfitlu* permittdt religione. Cumdutem »7 die Ah< gufti, ddtis litcris,idcii facile pcr* fudftfftt,re fpondent,ft quodfedece dteffcfitfttt ros. lib. 17, L v

II
■ 1 f
11
"■••> ■
!
k,. HJi.
V
foj CER.MANIA.
EXT. GERM.
1545
Rcfpublica.
Relig.- Rcfp.
Rdig.
crdt omnibus Othuius Fantcfius Von- tificis ncpos. lib.17.
Cctfitr cumcopijs ucnitRdtisbotu, dc mox Ingoljhdium. VrotcjlAntcs, ne Nuburgum dtq^ Boiwtcrdani occupct, ficque in cigrum Vuirtembcrgicum iter dbtdt,euntobuidm. Interimcommittit Sulmoncnfis princeps cum L<mtgrduio lcue prxlium.Vropius enim Ingolfhdiu dccejjerdt,igndrus ibi Ctefiris cjfeco= pLf.utrinfy nonnuUi dcfidcrdti, uulne= rdtiplures. Infequcnti nodc irruunt Hi fpdni in cdjbd Sdxonis &■ ad tentum pc dites intcrfciunt.cx ipfis quoq; nonnul lifuntdcfidtrdii. Voflridie 19 Augujli, erumpunt equitcs ltdliinexplor&tores quofddm Protcjhntium,cunq; multiu= trinfycecidijfent,nihilde cdjtrorum bo jlilium jitu d Vrotefhntibus cfl cognitu lib.17.
Vrotejhntespridie Cdlcdds Septem= bris,rcpcrto uddo fiumen trdijciunt, er cditum qucnddm locum occupdnt,pro pelngoljbdium,dtqj ibi cdflrdmetdn= tur. Vofimodumtormentisntdgno im* petu Cefxris cajb 4 d concutiunt tfed cum isedm fufHnuijfct tcmpcfhtem intrepi* dus,fcquentinocte cdfird munit. Ldnt* grduij tum crdt confilium Cccftris mu* mlioncs dijhirbare, er fummis in cum copijsimprcjlioncm fdcerc. fed non itd reliquorum tulit confilium.pr<ecUra oc

in germania;
EXT. GERMAN.
K46
Rcfpublica*
Rclig.
Rcfp.
cafio dtciturrei benegerendce tum omijpt. /jfc.i7cri8.
Burenfis Comes, cjui in Belgio Gefkri collcgcrat exercitum, Augu jb menfe, oppofitis Smalcaldicoru copijs, Rhenum truijcitad Mogutt= tu.m.Septembri, Cwfarifeconiun- git ad Ingoljhdium, uitateL Vrote= jhntium infidias,quieiobuidm ic-
int, ut tranfituprobibcrent. Ub.
8.
Bohemi Verdinandi criminatio= ntbtts occupdti, Vrotefhntibut auxi Hum negant. lUi cispcrliterds bello rcligionempcti conjirmant, er ne quid hoftik contra fe faciant, poftu= Lmt.lib. 18.
Vrotefhntes, ctcceptts 4 Ccefare Sdxonisatque Lantgrduij profcri= ptionk tabulis,rej^ondent copiofe: acprimum quodde fhidio religto= nis^rreipu. prxfcferdtCcefarjnoc effefimuUtu cyfalfum doccntmul tis cr quidcm grautfimis argumen tis.dcMcpurgantfe figiUatim dc ijs quas ipfis obiecerat crimincttio* nibta,ut dcrefhtutiont duci-s Vuir= tembergici,de beUo Brunfuicenfi,dc fubucrfionc iudictoru& dlijseiuf m odiprofcriptionis caufis. lib. iS.
Cceftrpromotisah lnzp 1 fhdio cct
Rdisr.
Vontifix ftcutantea inccndiari= os,ficnunc tmtttit ue= ncpcosin Gcnnania ct prcecipuh Saxoniam, qui putcos O" aquat fhgnantes uencno infi ciant. Idcti indicijstum etiamper confitentes reos efl ca= gnitum. Ub. 18.
Vetrus Stro
Z<tGdULe
rcgistmpui
futreccnta
miUid<m=
reorum mu
tua Vrote=
flstibuspro
mittit:Ve=
i

TN CFRMANU.
EXTR.A GERM.
Relpublica.
Relig. Rcfp.
Relig,
/£w, Nuburgum petit,ac deditione ca= pit: inde Max^mu uenit. Vrotejhntes, quibut fefe c£ copue coniunxcrant,qu£ Burcnfcm Hlogunti* dctinucrant, cum intellexiffcntC^faremAugufhm cogi* tare, Danubiim tranfmittut.ucru cum iam cffct C^far Max£mi,adpriora ca= ftrareuertuntur. Ub.it.
Vrotefkntes fub finem Septembrts folicitantHcluetios, ut fibifvrAt opcm, C7* ut C^farisfinitimdsipfisprouinciiU impetum facidnt. Vcrum iUi non effe fi= bi tcmcre recedendum rcjbotident k pa* (Ikqu^fintfibicum domo Burgundi* ca atq; Auftriaca.lndc cnim toti Hclue^ tue annonam fuppeditari dicunt. Ub.i8.
CtfkroShbris die tertia Monh£= mum uenit. Vrotcfhntes eum infcquuti nonfupradimidium ab eomiliare ca= ftraponunt. efitdmeninterutrancj; a* ciem fluuiuf Egra medius. utrinc^ pr£= lium paratur, (? iam Burenfis comes tranfmittebatfluuium,cum cccc 4 Ceefk rtreu«catur. Voftridicinitur lcucpre* lium,quo Albertus BrunfuicenfisVhilip pifilius occumbit. Intcricclis aliquot diebus OiTMius Farncfius k Ctfare mif fus,Donauerdam occupat ex infidijs,e= bqutCtfarfertcipit. Ub.18.
BohcmiaFerdinando excitati inftZt Eltflorit Saxonue finibw. loanncs Qu=

1
N GERMANIA. EXT. GERM.
V$6
Reipublica. Relig. Relp.
Relig.
UelmusEleftoris jilius Mauriciu orat, ut auxilia ad depettendutn periculwm fubminiftret, jicuti ex hctreditario foc= dere tencatur. Isfccderife utto teneri negat,quo non C<efar fit exceptus.lnte= rim eius impulfu ordines Saxonem foli- ciut,ne fi fuusprinceps Mauricius pof= j 'hfiioncs eius, ad depettendum, quod a 7erdinandoimmineat,periculum,occu parit,id indigne ferat, \n eandem etiam fententiam adLantgrauium,u dicO= flobrisrefcribunt. lib. 18.
Schcrtelinws duxbettiprttft&nti$i= mus,Augufh miffus, cum bettum no co quodcberetconjiliogeriprouideret,w quo d LaugUgam,utifuadcbat,non itu effct,offenfus,difcedit e caftrk er domu fe recipit. Ca-far interim ct Laugingam, er omnem Danubij tra(iu,Vlmam pe= titurus,occupat. lib. 18,
Smalcaldici decimo quarto OiTobris Giengam ueniunt, er ex aduerfa parte Ctefariani exercitus, ipfi caSbramctan= tur,ficutftuuius BrentafluercttHedms. Saxohojkmaggreditur, fcdcun{tan= tcr,ita ut ipfi pedem refbrc Ucucrit. 0= miffatumputaturprctclara rci bencge rend<eoccafio,cumeffetutrinqucfiumi nc conclufus Citfam excrcitus. lib. 18.
Idibus Oftobris C*far ponit injyU ua infidm, eo$ hofkmpcllicit. fcd id
o

IN GERMANIA»
EXT. GER.M.
Refpublica.
Relig. Refp
Reiig.
nonfucccdit. Ldntgrduius enim prefto eftduxdio fuis^dcriterddnotdem uf= que dimicdt. Non multo po& mittit Ge fir no&ucopw ,que fikntio profette incautos hoftes opprimerent. fed idfru ftrafuit: Ndmerdnt indrmisSmdkdl= dici. Interim contdgio et lues inuddit cd ftra Cseftm: eoq- dd uettra cdftrd redi= re propc Ldugingdm, pridie Cdien. No uembris, cogitur. Fdrnefius Cardindif in Itdlidin reuertitur. lib, 18.
Adordinum Mduricij litem Ldnt= grduiusrcfpondct, zo die Oc~bbris,mo netfync Sdxonkdin domutn eyHcfiicd diudlipdtidntur, fedpotius utMduri= cim opem fibifocijsc^ftrdt. lit tdndem ftre fcntentidm, codem die dd Mdurki= um fcribit,utdeftjhtdb inccpto,nec in= uitoSdxonein tiwsprouincid qukqui tentet. ScribuntetitmeodemdicLdnt= gfduiw>,zy reliqui betti conftlidrij dd ui cinds SdXoni£ ciuitdtes qu£ funtfcedc= ri/s Smdkdldici,utcommuninomine co pm pcditutn Sdxoni fubjldio mittdnt Vuittcmbcrgdm dtcp, Viturtdm, dc fi= mulquod rcltquum exfcedere debcnt pccunLc, toitimhocEleibrisjilio per= fbludnt. lib. 18;.
Mdimcim lodnni Gulklmofdio Ele Shris, uigcjinw feptimo die Oiiobris fcribit inire ferdtioncm ueUe, ne eius ditio in dliendsmdnusdeuenidt.ln cude

TN CERMANIA.
EXTRA CiERM.
1546" Relig.
Rclpublica
Rclig. Rc(p.
Colonien= jis Archie* pifcopm, qudrta de* mum die Noucbm, cum deldta kPontijice dduerfxm fe fententid ccrtiorejfet
fdclliS,pdU=
cis diebus in tericilis, ad fitturu Ger mdnUcon- cilium pro= uocat. lib
Cumpoft difceffum Smakuldi= corum Hd= Im dduen= tdretdefdr, HifpMU nu lites Bren= tijdomum ddeunt,mu} t,x proterue ftciut,mul td infolen= ter, ipfecu
uerbd fcribit ip(i etiam Elec~h= ri. Uonmultopoftditioneeius omnem,pr£ter Vuittembcrgd, ifcndcwmzjGotthdm, Eerdi= ndndici exercitus duxilio, in fu am rcdigit potcjhtem. Cumfy proptercd incurreretin omniu inuidiam, itd fe tandem fcripto purgut, quod jibiiurc no liceat Gefitri qui de religionc cr Ger mdni£ libertdte tam diligentcr cduerit, repugnare. Ub. 18.
. Sebdjtidnus VueittemitUus Ferdiiundici du&or exercitus bctlti Saxonibus denuncidt, dt= que cv.m Uujfuris in fi.niiimu.tn Elettvris dgrum Voethndidm impetumfdcit. Bohemi quonu inuiti militdbdnt,u Noucmbris iie difceduntk fignis, et dildpji domum recurrunt. Sdxo quilo geapdtrid fuddberdt, focderis confdiarios Vht£ fblicitdt de xilijs. li liberdliter omnid promittunt, cy rogxt utad ex-- ercitum mdncdt, lib. 18.
Vrotejk<ntes,cum pauca om= nino ciuitdtes dtq-, ordines con= firrent duxilia inbeUum, pdx ueroddeftrcniji duriftmn co ditiotubus impetmrino pojfet, deccrnunt ut reluptis ommbus
Meldte pro peLutetiZ exciidturin oppiddtws crudelisper fecutio. Ii Gulielmum Brifonetu epifcopum hdbnerdnt, qui eosin pdulo puri= ori docrri= nd curdue rdt injhtui. Cum crgo Pontificiie in fuas dni ntM tyrdn= nidis pert£ (i,miniftru uerbiDciin jlituijfent, dd eumqi dudiendam conuenif= fcntjCdpiiin turqudtn plurimi,dc ex his qm= tuordeam Lutetite ddmnati,

r.
IN GERMANIA.
EXTR.. GEK.M.
Relig. Refpublica.
ReJig.
Refp.
uxoreacli htrk,inci= uitatk do= mum hojbi talem,citm alionopof fet,ftrtci= pit. acpau* lopofitxct diturbt.co fidbatur t- nim ti ab Uifbano qupdam tc iefidfHco, txliterk in tiut biblio= theca,de co munium te porupcr= turbatione, repertk, in uidia. ue= riimnonita multopbfl Hdlam re= dijt. Ub.iS
dbduclk copijs in Saxonidm, c= quites miUe, et ad oc~b millia pe ditu relinquantur in hybernk. Itadeindead iiNoucmbrk di= fcedunt. C<efar infequitur,cunq; tosinFranconidm cogitdre pu tdrtt,Bophingam,Norlingdm, Qetingcnfem dgru eyDingcl= fpulum, ut ek dnteuertdt, dedi= tione cdpit, dc pofka Rotebur= gum magna celeritate conten= dit. Ldntgrauius interea domu ferecipit. Saxo uero ingreffus itcr cum focijs,ciuitates grprin cipes ad quos uenit pecunia mul tat. lib.18.
Lantgrauiuiperkgatos, de pacc apud t&Auricium intcrce= dit:fednihdpcrjicit,cum nifide uoluntate Cccfark ille fibinegd= rctpdcifcendum. Ub.t8.
Cdefdr fub Idus Decebrk ddt litcrds dd Vlrichii Vuirtember- gicum ut k fe cum omni fua di- tionefine uUd coditione deddt, dlioquin cum co er ctm eiws po pulo firro ejr igm dilum iri, In edndem fententidm fcribit etii adpopulu Vlnchus princeps, ckmindrcem feferecepiffet,ue niam i Ctefarefupplexpetit, ui gefimo iit Decembrk. Ub. iS.
circahoctc
pw>, uiui
M.eld£cre=
matifunt.
Nonnulli
confulto
ifhidfieri
putabdnt
ddedm,de
qudtum d=
gebatur,
Smdkdldi=
corum cwm
regeconiun
(tionc dif=
foluenddm.
lib. 18.
_____

!N CERMANtA.
EX.TRA CeRM.
154.fi-
Refpublica.
Mig.
Rdp
Relig.
Quic quid Heidcl = krg<e cceptim cratab Eleflore ?alati= no de in fhtuen= dis eccle fijs,idto turn in bttc C-f= faris for tunain= tercidit. lib. 18.
Neapolitani cquites cataphrafti quin genti, dufloreloanneBaptifh Spmello ueniuntad defarcm. lib. 18.
Cum effct HaU Ca-far, uenit eo Va= latinwiElettorut Cffarifefe reconcilia ret. quadringentos enim equites auxi= lio miferat Smalcaldicis ad ingolfhdiu. C<efar,acribmuerUs excepto dcmum ignofcit. Vlmcnfesultro deftremadc unt, acfibicondonaripetunt: mithatis centum aurcomm millibus cy tormcn tis duodecim,uenia datur. Darmjhtum aBurenfiui capitur,Lantgrauij ditio= nis oppidum.Francofiirtum (cum de eo Burenfis fbem omnem abiccijfet, et tam Moguntiam militcm tranfmifi[fct) fefc dedit. multatur aurcorum miUibus o= fioginta. Ub.\8.
Saxonia: dux,Decebris die i?,pof\ quam apud ordines lAauriciaii£ ditio= nisdeoccupatafua ditiotie conqucfiu efi,beUu ets ad fuarecuperanda denun- ciat. lib. i8.
IN GERMAN.
154.7 Rclig. Rcfp< b.
EX T. GE RMAN.
Refpub
Rclig.
Herman= nus Colo« nienfis Ar= chiepifco= pus,dtcon filio otdinu
lanuarij t Genua:duc~k de itip&jtx ; re Yiifcano Co tm confcf=' mite cxcitatiir
lamuerif die teruo Vuir tembergicus princeps,fo= Ucitante Palatmo uenia impetrataCiefare. mul= fm Tnden' fcditio. Iscaj Utur trecctis miUibm au j ti,in eoq; ui: dilapfus in ma redrwn, qumto poftdie ,fUjicatiofi=':re fubmcrgi= i M

TN GERMANIA,
E-X-TR/A-CEft-MAN.
5^7 Relig.
Refpubr.
Reli
Relpubi
>routnc.£, uolcsdcfito loco er (jj* gnitate pnnctpali dccedtt ,fu= bque popu h fidem ac iufiurandu, tyuo ipfi dc= uin&ui ef= fet,remit= tit. Ei&dol phtas Scha= uenburgm, non tam no bilitdtis uo iuntate, quam iuffu Gefans ifl eim locum fuhfhtuitur. NLoxper to Utti rcgio* ni, krchic= pifcopi no= uimanda= tu,fitrcii~
glOiUS tV.U-
Utio. iib* i3.
jcgatos mittit ad C.cjare dei damna= qui, cidpam conjijii, ue= turj.ib.eru nii fuppliciter ac demif= arbitrium, fe pecant, ipfionq; perua I facmmentu letudinicxcufent . Venu >pcenketif, etiamipfe mcnfeh\artio,\dc purgato Vlmatn ad C£jarc,quun= j num afjcri= tumtusafjicb corporc,ct ■ tur. Ub. 18. e fella pct conftUarios fu- oseondonarifibi dcmijf: petit. c<etcranrcconctlia= tionishuiuslcges uide a- pud ipfum Sletdanu. Ub.
tur. loanmnm Auriauir ma= gne uirtutis in ier aliostruci* datur. Caufxtn huius rci Ge= far Farncfijs, imprimisq; Pe tro AloifioTli centicduciat- tribuiL hb. ȣ.
M«B hgi, Bib eraci,1\d :efburg.j, Campodunen= j fes, ifnenfcs pocnam X Gc \ firc dcprcuuilur. Mcmm i genfcs nndutur aurcorii' miHibus qu.inquaginta.li j cu initia dc non mutanda rcltgionc caucri fibtpcte renLgrauitcr funt moniti uerbisdNauio,nc cius rei mentiotii uttam facercnt. id cd putatur fdttu, quod Gefdr ncq ; td ncgarc apcr k audcret, nem proptcr Pontificcm, uetlctconce= derc. Ub. i$.
Saxo lanu<frijdic 18 Li pfidtn oppugnai. Inde
PM pofl mortcm lle rici muta= tio reltgio= ms in A«= . glia, cxclu* faq-„ auilv= rc duccSo- mcrfctip- Thoma Cranmcro archicptfco- po Cantua* ritnji pon= ttficiddo= ftrina,EUA gelium in* jhuiratur. lik 18.

!N GERMANlAi
EXTRA GERM.
K47
RcJpublica.
Relig. Reipub
Reiig.
prokttus non folum amiffa recu* peratper Turingiam erMifitiam, fcd Mauricium quoqtte fuisomni- bus oppidis cxuit prittcrLipfictO" T>refdd. Dum Lipfia oppugnatur, Brandcburgicus ekShr, mifiis k= gatis, pacem & intcrprincipcs Srf= xones,grSaxoniclcftvri atq; Lant grituio cum C<efmfuadet. lib. iS.
Bohani non folum militcs detrc £te,nt aduerfiis Saxonem militutm, fcdoninis etiamPragenfis Populus 4rcgcpetitperfcnatum, ncadhce beUum adigaticr.Kex ulnon rcligio nis cduft, fcd rebcUionis inftrri rc* ft>ondet. er Saxonefolicitajfc Tur= cam affirmat, ut Vngarix ey Boht= mue bcUumfitceret, lib. 18,
Cwfar cum de jhtu SdXonia: co= gnoutffet, Mauricto mittit Albcrtii Brandcburgicum, cum equituinpc^ ditumcu copijs auxilio.llij^anorum prtetereaatq; Italorum manumSan dxo er Marignaiio duabus co mit* tit. lib.18.
Anna ferdinandi rcgis uxor,mul torum libcroru mdter, moritur pcr hos dics. ti Cicfarfunus vhnt faat. Ub.%2.
Augufkni rtccnciliantur C*fa= ri, mttluti ccntu quinqiuginta mil*
Hcnricus AnvlLtrcx,
O
fub fincm Xanuarij mo ritur,h.trc* dchfrituto Eduardojl' Uonouem annontm euioltfcett* tclliMarii filia ex ptti ma, MarLc ucro \fabcU lam, cxfe- cunda con* iuge jitbfti* tuit.ante* qudm mor» tcm obirct, Thomam duccm Nor jvlcium pcr pctuis uin* culis addi» cit. eius ue~ rb filium co mitcm Sur* ri£ capitc plei~lit,ob emiffas info lattiorcs ,-.= Uquoiuo*
CCS, CTfi* I H fj

IN GERMAN.
EXT. CERM.
'54-7 ^elig.
Reipublica.
Reiig. Reipub.
libus aureoru \ tomenus duodecim inftruclis, cr impofito in urbepr#= fidio. Schertelinus duxmilitum Au gttfhnus,cum ciifibidediC£farpe= :eret,fi(git,or cum omnifitmilia fie^ fieConjhntkimrecipit. Ub.xS.
Tebruario menfie ludocus Grun= ningus, cui Cefiar anno fiuperiore ne gocium dcdcrat,ut infinitimis Saxo nitclocisbcUttm fitcerct, Conradum comitcm Dechclburgium SmalcaU dicificcderis fiocium, ofinabrugum, WMind.im oppida, ComttemLip= penfiem, cralios quofidam ijslocis, impcrata fiacere cogit, Kitberguar= cem ocatpat, inde Bremam petit, inibify occiditur.fiuccedit ci Vrijber gus, urbemcfi alia parte tentat. uene rant Bremenfiibus auxilio Hambur= genfics. nec multo pofletiam auxilio Cafiarianii uemt Ericus Brunfiutcen fts.Ub.rt.
Elec~br Saxonite cum de fiuccejfiu Cicfiaris audijffict, : Februarij die mifiisadfienatum Argentinenfiem li teris, ad fortitudine exhortatur. \de fitcit Gallice rex , mifjo ad idusFc bruaxij legato,<jui eis proltxe de eius benignitatepollicetur. Sed iam Ar= gcntinenfcs mifierant Vlmam lega= tos/td defaremyquiqiubus conditio nibns pacifci cu ch HeUet, cognofice= rtni. lib.it.
grotanttnt= miumfiifpe (ias. fidto fiuopttpillo Hituro,\6 tutores con fUtuit, imi primisfyE* duardum co mitcm H£T= fordenj~em, rcgisadole= fcetisauun* culum, uim rcligionis uer.epcr= quam ftu= diofium. Ub. 18.

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
'5+7
Relpublica.
Religio, Rcfp.
Reiis
Terdinandus Yebrudrifdic jcxto Letmericidm uenit in Bohemidm, ibicj; hdbitd oratione ad ordines,eos ddbeUumcontrdSaxonem ddhortd tur. Quidum ex ijs fiut fyonte,quidi cumfeinitio excufaffcnt, pofkd ta= men ofivnfionemregisucriti affcn= tiuntur. NobilitdsejrPrdgenfesfub Idus Tebrudrij, conuentum ordinii agi ?rdg£, petunt: quod fi regijieri non poffc uidcatur? ipfiq; fuu fpon= tc conueniant , ordnt ne molcftcfi= rut. qudrto pofl diefixdtts fdciunt tucndce fu£ libertdtk cauft.Kex Pnt g£ cdnuentHm indicitfcd ad i8Aprt lis dian,dlio uidclicet longc tar= diore qudm illipcticrdnt.lntcrim nc quid tcntcnt, ncue conueniant arcle lietdt. lib.18*
AlbertusMarchio Rochliciam fi biaMduricio traditam occupdt.Sa= xo cum copijs co ucnit, confligit, op pidum cdpit: er hofli tormcnttt adi= tnit. klbcrtm ipfe fugicns cdpitur, cita eopi.t cceduntur mdxima expar te. Accidit hocfccundo dic Mdrtij. Ludouicus Autla Germanici bclli fcriptor,ilkccbris mulieris Albertu, quominus rcm bencgererct,fuiffe im peditum dicit. lib.18.
Offauodic Martij Drefdce Fcr= ftiniitts dat litcms adBohcmos qui-
MartU aic tertio Tri= dentifit fc<* piimus con
tlij confcfi fus. eo pon tificia de fx cramcntis totadoilri= na cofirma tur.firun= tur prccter= eaquxdam lcges cxtcr nxdebenc- ficijs ecdc= fi.tfUcis, ne quis duo- pofiideat, ac fi qitid huic fimile efl:debcne~ ficiorum uidclicet co ditione, fh tu,acmori= btts. dltai dctndc con fcjfuizi A- prilis dies ■ dicitur. lib±
m iij

IN GERMANIA.
EXTRA CERM.
54-7
Rcipublica.
Rclig. Relp.
,bus eos excitut in Sdxoncm. Quod quo ftcilim fidi,ipfum,in cos pdrd= rebcUum fcribit. lib. 19.
Argenimenfes 11 Mdrtij dic,l<lor ling£ cum Ctcfiire trigintd miUibui durcorucrduodecim tormentis pd* cifcuntur. lib. 19*
"Rrdndcburgicus ElecTvr folicitc deprecdtur pro Ldtitgrduio. Sed yuum durt nitnium leges diceretur A Cceftre,refhuit eds Ldnfgrduius,et qudtnuii potius Jortuthtm fitbirc co* jiituit. Ub.ift
Exijsqui Tridenti erctnt,?on= tificijs pd= tribus,ckm acrcius /0- ci,dmedico publico Po tificismer= cendrio, mi WJK fdluhrii effe dicere^ tur, nonuh U Bononid fe conjirut. Alijquifub ditione C£
Cd-fkr ex itintrc chm iret ucrfies Noribcrgam, uigcfimd fecundx dic Mdrtij,ddtliteusddordines Mdu* ftris erdnt, ricianos ut excrcitui fuo fuppeditct eim iuffu, commcdtum. idem fcribit codcm die Tridenti ad Prdgenfcs. ii cum c£tcris ordini^ fubfiftunt. bus confocdcrdtis, 14 dic Mdrtij,de rebus ddgcrcndum beUum neceffit* rijsdehbcrdnt,ryfunm£rerumGd fbdrem Pblugium prxficiunt.Mdu* ricio uero ey Augufvofrdtri, quictt Ycrditutndo uenerctnt ?nccidtn,mA= ddnt, ut c fiiisjvnbtis qudmprimum cxccdit.cospofhd Ferdwdndus cx~ cufttper UterM. Ub. 1$.
Sdxo mifcrdt legdtum dd Bohe= mos, fccdcris cum ipfo wtouandi
ltdnimi= rum fcindi* turintcr ip fosconci= lium.lU?.
GdUi* rcx Sd= xonidt*-. que Ldt grdttio ducenU 'miUid dureo- rum,fin gulitce* tend mil iid auxi lio mit= tit. Ub.
\

t* GtRM-AW'A;
vyr G1RM.
I?3 7-
Rcipubiica
lCci
L<eif> a
. Ifli «o.u ncgunt,fed uigcfmo ocTnuo d.t irUrHj proptcr injhns bctiu fc excuftntjntcrim opcm 6tH= ncm er duxiliumpoliiccntur. Scn= buntpr£tcrcd Mdrtij.diepcnultima ddMorditosutjibi ciduerfus ttifyct* nos ey Uujjdros Sodomiticum h.>nv. mtmgcm.isjirdntmxihum. ipjiitt- terim ftios a.d wrmtt cxcitdni. Apnlt mcnfc dcprccanhirdpudrcgrm pro Sdxone, ncc dffiri Ferdiiundouc iitbentibus, utq^ddco minitdntibui niurmd dcpondnt,obfcquuntur. \n= tcrcd Sdxo progrejfus,¥ribcrgum ct ttiffenum oppidd ddAlbim,ddimit LAdurkio. Itb, 19.
Burcnfts Mdximilidnus Apri= lis die dnodecimo jupphcium fumit Yrdncojurti dcditobus, quiddmcen dcndum,contrucitdndu, uencno in- ficiendum, dcniq; ddpcrdendctm ur bem fubir.ifi tffe dLdntgr.ntio dicc bctntur. Purgdtfe w fcripto de ed re, ncq-, ti quod quisin tormcntis dixe-- rit ftdctn omninobdbenddm ejje co tendtt. Itb.icf.
Cd-fdrAprilisdie 12, Mijfcnum non procul k Sdxone, 13 ddAlbim perucKii, ciitn ejfet Sdxo nd contrd= ridm ripdm. ibi tum Hifydni pcdi^ tesftumen trmdre incipiunt,pon
CtttlCfc CX fcdphtS, qU-£ «Tdltt ddditc
GcMierex, dtinudit U:.ij, \4mbole* :.i, ciim rt* mdffct citt* no\ triyn* \<duas,dt> xdueuud. ischiit crgd locbszfli itfettos ui= ros libcra* iiitrdt, er bene dffv= dm, tum ctidm ipfc omnijtrc li terarum ge ncrecutcx cuittti. Et fucccfiit He ricut fitius, quiAnndm Mommo* Ydticium, extoncm utin jcxtutn dimutnk re' gi$duU,rt\ uocdt,zr \ prijhio lo*' corejUtuiL j M iiij |

IN CERMANIA.
EXT. GERM.
154-7
Refpublica.
Relig. Refp.
Rciig
'Ottf ripam,confiaunt: Saxo conttn lu Vutttembergam,Ccefar cumpei icquitur, gradLockanamfyluam rtbtis trans Albim mittiaribus,affe* p:itur,profiigat,uulnerdt,etcaptix mmabducit. lib.19.
Conuentus agunttcr Bohemonm ?rag<e, Aprilis die 18 k ferdinando dcftgnati. petunt Ferdinandilegati, utabdrmkBohemidtfccddtit, ctfoc dm nupcr initu, diffoluant. Kefpon^ dentordines, quodab fefattumfit, id ncq; iniquum cffc, ncq; prceter Bo hemuc confuctudtncm, legatosq; ca dercadferdinattdum decernuntfed priufquam dimittanturddftrtur nu cius de capto Saxoni<e Elec~k>re.Ud* qttt propofttum mutant, Terdinan= do parcnt, ej- ut arma in Turu cx pediatjorant, iib.\%
Ccefar Vuittcmbergct- in cafbrh fcptima dicMaij, Saxoncmcapitis damnat :- ucritm. ElecTprii Brande^ burgici dcprecatione, impofitis du nfimis co!tditiombus,ei uita condo natur. mort tamen cligit ipfc^re eo ttt fe Pontiftcio ucl Cefareo rdigio ms decrctofubifciat. Itaq; illa ei re= miititurcoditio, C<ettr-um bonisom ntbus cxuitur, cxc^ptnaurcoruml
Exijsqui quifuntmo 7onorisan=t tea gradu fuerant,alij mittuntur inuincula, alij moucn=. turloco,aUj cum nutto inaulu re* gii numtz ro tffcnt, uilcfcunt fua fponte. Sordctinter c<eteros Sta piana illa, quamrtxin amorcatq; delicijs ha= buerdt. lib.19.
Aprilisdie uigeftmo fe cundo, ter=, tio, qtiarto cj-dhquot pofldicbw, quo ttmpo re, Saxon.i<e dux <( Gcv

TN GERMANIA.
EXT. GERM.
»547
Keipubhca.
Rdig. Refpub.
Rciig.
libus quinquaginta, quos qui cius ferret exuuias Mauri= cius, quotannis ti pcnda-e tcnerctur. Bedit fc pofka Vuittembcrga Maij die it, ciim id ckprim ut ita facc= rcnt, Sitxo mandaffct^fi= lio «tcfa confilurijs militucfa cramcntum remififfct. lib.
Ctcfar e caflris antc Vub icmbcrgam fcxta dic Maij co fcribit ordincs Impcrij, ut fub Iduslunij vlmie conue- niant.lib. j,
Ericus Brunfuicenfs,qui adBrmenfem obfdione ue= nerat,cumab ea difccderet, incidit imHamburgcnfis ,a quibuf ad Vifurgim fluihen ad intcrnecionem con.cidt= tur,ipfe tamcn amifistorme tisfduus cuadtt. Erant cum Bremcnfibiis'iwnnuUiprin= ■ipcs, er aliquoiflrcnuibcl li duces, quoru tamen copia> omncscapto Saxone fua fb ' tc collapft funt. lib. i?..
farcuiSlmeR,iton in Germania folii fedctiam GaUia tt Britamm fol tri fi^obfcurutjpal ,'idus er ueluti 00= 'igine quadam cir cundatus effeuifiii tfl. ltarcmhabert multa adhuc homi tmmmilliatejlifia ripojfunt, . tib. 19.
GaUL-crcxEran= cifats mortum, uigcfima quarta Maijdie,fepclitur inxdcdiuiDiony* fij rcgibm confe= crata,ttnact;cum tofilijduoFranci* fcut<£r Carohr. quoruilleanteaH= num undecimum, hicautem.ante bi= enniumeuitade= ccffcrat. namad hocufquctcmpus extabat. quapom pa acquibus cere= monijsclatiflnt, uidcapud tpfum Sleidjnum. lib.xy
24 V

.. IN CERMANIA.
EXT. GERM.
154-7
Refpublica.
Relig. Refp.
Rchg.
•um ripdm,conficiunt: Sdxo contcn lit Vutttembergdm,Cceftr cumper fcquitur, grddLochdndmfyludm ribus trans Albim mittidribus,dffe~ putur,profligdt,uulnerdt,etcdpti= uumdbducit. lib.19.
Conuentus dguntur Bohemorwm ?ragce, Aprilis die 18 k Terdinando dcfigndti. pctunt Eerdindndi lcgdti, ut db drmisBohemidifceddtit, ctfcc dm nuperinitu diffoluditt. Kefpon= dcnt ordines, quoddb fc fdttwm fit, id ncq; iniquum cffe, ncq; prceter Bo hemie confuetudincm, lcgdtosq; cd de rc dd Ferdindndum deccrnunhfcd priufqudm dimittdntur ddfirtur nu cim de cdpto Sdxonice Elec~loreAtd= qncpropofitum mutdnt, Yerdimn= do pdrent, er ut drmd in TUrcZ ex* pedidt,or4nt. lib.tfr
Ccefdr Vuittcmb-ergce in cdflrk, fcptimo dicMdij, SdXoncmcdpitis ddmndt :ueruin.Ele£bris~Brdndc^ burgicidcprecdtione, iinpofitis du= rifiplis conditionibus,ci uitd condo ndtur. mori htmcn eligit ipfc,prce co ut fc Vontificio ucl Ccefdreo rdigio* ms decrcto fubiktdt. Itact: ittd ei re=
' " ■ / ± J _
miititurcoditio, detcrum bonisom mbus exjuitur, exceptiidUrcoritmd
Exijsqui
quifuimno
lonorisdn*
tcd grddu
fuerdnt,dlij
mittuntur
inuincuUi
dttj mouen=i
turloco,dMj
citm mtto
induld re*
git. numc*
ro effcnt,
uilcfcunt
fud fponte.
Sordctinter
ccttcros Sti
pidnd ittd,
qudinrcxin
dmorcdtq;
delicijs hd*
buerdt.
lib.19.
Aprittsdie uigeftmo fe cundo, ter* tio, qiutrto
J 1 1 W 1 / f\t*
©r cuiquof pofidicbus, quo tempo re, Sdxonice dux *, Cic=

7N GERMANIA.
EXT. GERM.
1547
Relpubhca.
Rclig.
Refpub.
Rclig.
libus quinqudgintd^qttos qui eius ferrtt txuuias Mdttri= cius, quotdnnis ti ptndae tcnerttur . Bcdit ft pofkd Vuittcmbcrgd Mdij dit ti, citm id tkprius ut ita facc= rcnt, Saxo mandafftt „ eyfi= iodtcfc confHidrijsmilitixfd cramtntum rtmififftt. lib.
Cafar e caftris antc Vttb tembergdm fcxta dit Mdij co fcribit ordincs Imperij, ut fub iduslunijvlmx conue- niant.lib. j.
Ericus Brunfuicenfis,qui ddBremenfcm obfidioneue= ncrat,cumab ea difccdcrtt, incidit imKamburgtnfcs,h quibuf ad Vifurgim fiuttien ad intcrnccionem concidi= tur,ipfc tamen amifis\torme tisfduus cuadit. Brant ctm Brcmcnfibwno;inuUiprin= dpes, O-aliquotflrcnuibcl li ducts, quoru tdm.cn copia> omncscapto Saxoncfua fbo tc colldpp funt. lib. 19,
fdrcuiSlttsefl,non in Germdnia folii fedetidm GaUia tt Britamm fol tri flis,obfcurus,pal idttsgr itcluti c<e= igine quaddm cir cundatta effeuifus efi. itarcmbdbere multa adhuc homi nummilliatefhfics ripoffunt,. Ub. 19.
GaUi.-ertx¥ran= cifcus mprtuus, ttigcftma quarta Maijdit,fepditur ina-dcdiuiDiony fij rcgibus confe crata,unaq;cim eofilijduoFranci- fcm cr Carofar. quoritillcantean-- mtm undccimum, hicauttmante bi= enniumettitadt= ccffcrat. namad hoc ufque ttmpus cxtdbat. quapom= pd acquibits cert= monijstlatifint, uidcapud tpfum Slcidjnum. lib.xy.
f.A v

IN GER.MANIA.
EXT. GERM.
I?4-7
Refpublica.
Rclig. Rclp.
Relig.
t Lantgrduius Lipfiam uenit paci fccndi caufd, cumck rc inficli iam re diret damum , mUUtt propoftttcm, reucrtit,crfudomnia Ctfris dcdi potefhtidffcntitur, modo ncft ipfc aptiuus, er ut propugnacidum fibi unumaittaltcrumrciinquatur.Tsr^ dcburgicus eleclvr atquc Mauricius quiheec paflu procur.ircnt,illi,ni ita f.atfboiuicnt. cocipitur dcindc i Ge farepacisformuli, qu<s k Lantgra= uio ita rccipitur, utampUus fiki non nuUapetatdeclarari, Ub.iy,
Saxo dc poffefiione Vuittcmbcr= gica deifcitur, in eamque Mauricius immittitur. luUum Vftugium exciu= fo Amfbrffia Numburgcnfim epi= fcopu confhtuit: fcholam dtkpfam infintrat, cr in tenuiores frumctum diflribuit. tranfdSUo Saxonif facfo, cum epifcopo Mdgdeburgico, <? Gf= farerefcinditur, Ub.r$.
Vlmam ad comitia ordines lm- perij conueniunt. Lcgati&efarispc tunt,ut ad compefccndos Germanig motus ,fi qui fortcpoflhac orientur qualis hic rccens,fcedm ineatur. db= rumpitur autcm hccc dciiberatio pro ptcrpejlem,cr inde fcordiimAu= gufbxm rccipmnt. Ub.19.'
'lAntgrmm decimo ofauo du
Ncdpo^ lifeditio ex citaturdci= uibus in Ht fbunos, ac poflmuitas utrinquc in urbe ldittc= >us,Hifpd= nitidc funt

IN CERMANIA.
EXTRA CERM.
«?4?r
m§
Refpubiica.
Relig. Relp.
lunijHdkm ucnitaddcfdre,ui propojitis fibi conditionibus pa cifcatur: nerum ccgitur pnetc= rea, capitumfbrmulcc interprc tdtionem Csfaripcrmittere, es fefc dccretis pij, libcri dtq; genc ralis concilijafkingerc. In hce- enim uerba fubfcripfit,cum ut co cilio Tridentino fubfcriberetro garetur. In has igitur angufHtts ad duttus Lantgrauius k Ccefare fup plex o-ingenuafubfidcnsueniix pttit, prcefcntibus er infpettan= tibusmultisprincipibus. Indcad cocnam adklbanum ducem, und cum Brandeburgico dtq^Mauri cio deducitur ,poji cccnam per noctnre ibi captiuus iubetur.tum indignari,cr dtfde uiohtta, con qucri,fcdjrujh'cL poflridic quc= runtur Mduricius nyBrdndebur gicus dpud Ccefrem ,fed nihilo plus rogando impetrant, quam il le conquercndo. No« muttopoft Lantgrduius pacis conditionibus parct, fed nu Uum proptereagra^ tius fcrt rcfbonfum, quhn fi per quatuordecim annos dctineatur, mhil tdmen ccntra promiffumfa clurum effe Ciefarcm,qui perpc* tuum duntaxat carcercm remife- rit. Ita captiuus Ldntgrauw cifc cunducitur, Ub.y,
fuperiores, utquiarces er propu= gndcuk tc= ncrent.Ita* quc multa= tis aliquot ciuibus, rc» liqui iuben tur exula* re.caufafe- ditionis hctc erat, qubd pro= rex Pctrus Tolctanus pro tnore Hifpanicc, ucllet in cu r que ca* put de fde acrcligionc inquirere. lip.ip.
GaUi<e rex relcgdt Romdtnfc* ptem Cardi nalcs,' fiue uteosdfua auldctrcedt, fiue ut ipfi Vontifxxnt flettdiit ad regis ctniici tiam. lib.

IN OERM ANIA.
FXTR.. GERM.
»547
publica.
Reiig. Relp.
Reli
o'
MdU Yicim theolo = gosVuit tembci gicos, et dlios. profiffo resLip^ ft£ exci pit ho= norifi* ce,donif que or= ndtos k fe dimit fif.fi. 19
GdUu rex conducit in Germd* , nia copiM pcr SebdfHdnum Vogel= fbcrgiumjdque quo tutim in GuUid coronetur,fieripr<etexiL lib.19.
Terdinandui LetmericLe oppido Bohemice, quum dliquot litcw de- diffet dd Trdgcnfes,ijq; legitimx co= gnitioni fe ftfkrent, multdt tdndem eos,propter initum contrd fe fccduc populo quidem pdrcit, fcdnobiles quofdm dd pozmm dcpofcit. Cdfpd rcm Vhlugium qui pr£erdtfumm£ rerum profcribit,ej- in eius cdput dit reorwm. millidquinq; confhtuit. c£= terdslcges,qu£funt Prdgcnfibus im pofit<e,uidc apud Sleid4num.l1b.19.
C^fitr Bdmbergdconuentus lm=> perij indicit Auguils dd Cdiendds Scptembres. lib.19.
C&fir decimo fexto lulij litcris cuulgdtis cdicit, ne quis Lmtgrduij dkioni uim. dfivrdt,feduilegibus cx pcriantur ,quiin eum hdbcctnt acho nemdib.t^
Ccefdrprttcr Smdlcdldicos ,c£~ teros etixm ordines Germdni£ muU tdt ob beUifumptus, quodpro ipfo= rum fdlutefitfufceptum. Summdpc cuni£ quctsn cxGermdnid C^ftrkoc ctnng redegit,ccnfetur fuprd decies
Po» tifix Cd rolum Guifiu Cldudij filium, Rhemo rum Ar chiepi= fcopu, qucm re gi pcriu cundum cffc fcie bdt,cre* dt Cdrdi lulcm. Ub. 19.
GdUi£ rex filidm fudm nothd circiterno= ucm dnno= rum pucUi Oracio Fdr ncfio Vonti ficii ncpo= ti, mdiorts incund£ ne ccfiitudiria cdufd,fpon det. Ub. 19.
GdRi£ rex Henri* ciis uigcfi= mx fcxtd lu Ujdic,Khe mis ab Ar= chicpifco= po,ddfl.tnti bus¥ranci£ pdribus, cy inungitur cr- corond* tur, qudpo pd cy qui= bus ccrenio nijs lcgc d= ,pud Slcida nu. libii?.

.
TN CERMANIA,
EXTRA GERMAN.
1547 Reipublica.
Relig. Kelpub.
^clig. fexiescentenaaureoru mil= lia. Augufhnipr£ter Cafa= rem, etiam i Terdinando, 4 fuo Cardinali,gr d Triden= tino magna pecunie fwmma multantur. lllienimomnes inucftum fibimaximum ab Augufhnis,mahtm pratexe bant.Dux Vuirtembcrgicus Cr Vlmenfes idcm etiam k Ferdinando patiuntur. Ge= far nonnuUos pnncipes ac nobiles,Gcorgium Vuirtem hergicum, Albertum Manf feldium,lMdouicum Comi= tem Qetingenfem, loannem Hedeccum profcriptos om nino cxcluditafbeuenuco fcqucnd£. ZAdgdcburgenfes hteris euulgatis profcribit, lib.ij.
Cxfar fblicitat Ueluetios dcfcedcrerenouando. liue= tusfuffccre ,necnom opus effe refbondcnt. Bafileam, Tigurum, Schafitfiam er quofdam prxterea alios ex apit ab hac petitione: eofq. feculmperij clientes ejfent nuUo iure abeoexemiffeco tendit. lib.\$,
J Sub finem iHlij menfis
Kenrui regisdere= ligione ck-- creta editto publico per Angliama bolentur,et etemplisi=
magincso 1 s~tatu£ re= mouentur. fiiithoc ec= clefiaru e= medationis perEduar dum regem mitwM.r?.
Petrus RloU fius Vauli Vonti icisfilius homo cumprimis impi us,tyimpurus, Vlacentixin <*r= cefuaarfconiu ratisconfhditur, exanime eiuscor puscathcnareli gatumemurofu bcnditur,fbc£h culum uidelicet populoVlacenti nogratu. Nam 'wxcipitatu ali* quanto pofl in foffam ,pedibus acpugionibusi* fiplacentinicon teruntacdilani= ant. Continuo pofieius morte, adcfiad portAS cupr^fidioYer* randus Gons&= ga C^ftris per Infubriampwfb clus, crwbem occupat. resex compofito itaft txaputatur.Oci cifus efl Aloifius decwa die Sc*

in germania.'
EXTRA GER.MA.N.
15+7
Refpublica.
Relio;. Rcfpub.
Ger= mdni<e Epifco= jpi, 14 ditStp= tebris, hortatu Caftris Augujh dantlitc Ti& ad Pontifi= ctm,mo ritntque utproft 'uttrti= )ub. ctd conftitu tndi & influtrZ cUm dif
Rclig- deftrAugufhmucnitddco mitUmilitcs in urbe etpdfi* fim finitimis m locis confh= -ftuit. tcmplwm prinurium fibi cdpit,ac inibi Pontificio ritufacrdficri iubet.ctdfunt Elcciores ontnes&prmci= pes frcqtientifiimi. Calcndis Septembris fit atHonis ini= tium,delibcrationis pr<eci= puahceccdpita, deconciiio Tridentino,de Cdmerce iudi cibus deligedis ,quod ipfim ftbi ptrmittipctcbat, dc dc dtixilio Turcico, Cceftrpro ponit. lib.tc).
Pttrut Martyrllo rtntinus,. Thrologit profffor, Argitorato
ptetmris,iqud ttt cdiieret,PdU' luspdter non a flrologice folu, fedelUmnccro= nidntid: pcritits- monucrdt.huius dliquot egrcgid
ftpdtdm in Ger= tnmid rcligio = ncm co= ciliuTri
Oilobris dic dccim» 0 Sfauo Ccefxr cotcndit X pritt cipibus, ttt fc concilio fubij= cUnt,priu.ttim dutem PaLt tinum dtcjt Mduricium de cd
rt folicitdi: ij ciim initio rt* cufdffcnt,tdndcm tdmcn Ccc ftris offcnfionan ucriti df= fcntiuntur. Ciuitdtes rog&tt num principum fcntcntidm ueUent conucUere, ckmne= dentum )g^nt>^rfcripto quibus co euocet. | d$pf$>to concilium dppro %Xa \barcnt,dccUrdffcnt,itd C<e= \fitr dgit quafi fc eifiibiccif= ' fcnt,jhdmq: initio Noucni= ^ris ctd Pontificcm,Tridcri=
in AnglUm > fdcinord recitat euocatur,fd Sleiddnus. lib. crifque lite t$ ris intcrpre tdndis Oxo nite pr<efici tur.eoprcfi ctfciturttu cum Marty rc, Bernar= dintts Ocht nus Sencn= fis, magna uirapud 1= talos <h*i queticc opi nione, qui reliBo uitcc gcncrc mo= ndjUco dd ucra Euan= gelij doftri nam fife nb ita pridcin coucrttrat. lib.t?.-
kngliduce Sonimcrfcto rc= gisduuculo, Sco tos mdximo pr<e lio dcuincunt, O■progrcfi pcr Scoti'<,fmcsfuos longifiime pro= jrrunt. Bcllicau ft fuit quod Sco ti rcgindmfuam p.tcldm Edt'.dr= do rcgi tixorcm darc rcaifdrcnt.
lib. 35).

fN CERMANfA.
EX7RA CTRAT »
K47
RclpubHea.
Relie.
Rcfp.
Kehg.
ttnwm Cardinalcm dt ccn= cilio Tridentum reuocando mittii, Ub.ij.
Lttntgrctuij uxor No«e= bri menfe principes,v.tpro mariti libertate apud Go ftrem deprecentur per Ute= ras folicitat. ipfutn enim px cii conditicmbus omnibiK aCccfareprafriptis purtaj fc. Eiufjue rci procuranda- caufa ipfa ucnit Augujhm. CiefarNoueinbris die ■ y, ex plicat apudordtms, quibus conditionibus Lantgrauiu fc dcdcntem acceperit.qubd autem nondum eum dimit= tat, id eoficn, qubd iiteras ejr arcatu fccderis Smalcal dicinon exbibuerit, c ctt= fhdes folicitarit ad fe dimit tcdwm .Ipfos pneterea Mau ncium ctBrandcburgkum deprecatores citat tefles, quod nunquam carcerem Lantgrauio nifi perpetuu rcmiferit. lUi feperfeivto= ttis ambiguitatem excufant. Ub.19.
Communi omnium or= dinum nomine pro Lant= grauio intcrceditur apud
Tridentinus Car dinalis nonadieDe cembris, Korti<c frc quentifimo Cardu nalium Senatu, pc= titconci!mTru!en= tumrcuocari,kga= tos m Gcrmaniam ad ordiv.is ecckfia= fhci emendationtm nutti,er de futuro Vontifce detigedo, ffvrtePauhtsconci lij tcmpore morerc turdeiiberari. Ineo dem confeffu quin= to poftdu, lacobui Mendoza mandato C£faris,minatur,ni Citfaris legato pare atttr, fe effepakm de uitio profeffurii fynodi. Ub..$*
Vontiftx priuf= quam Tridcntino refpondeat, patres quiBononix ad.huc effentcofuUt. liccr, fentutqui Tridcnti remanferini, Bono* nii ueniit,ubtfit co tlijpotiorpiav.cci''
)

IN GER.MAN,
EXTRA GERMAN.
K47 Rcfpub.
Rcligio. Refpub.
: Relia
Ctffare: ipfia etiam Ctefaris fororMaria deprecatrix adhibe tur:fednihilopro= pterea magUfepa= titur&efarexorari. lib.iy,
Ca-far rtpetitk LantgrauiofideiiU U,cumHakmueni ret,ddt£litem.Ha fe ijs obligatos effe Lkgrduij filijsMdu ricius ey Brdttde= burgicus quercban= tur.Ldntgrdtiius ex cufateashaberidfi= lijs,c[ui reddituri ni fiUberatonon fint. Quo refponfo C#= fitr offvnfus,familia reseiomnes pr£tcr unum aut dlterum adimit. Ub.19.
uendumeffeprce tered idonee fuh miffum iri con= cilio Gcrmanii: pdtribufquc fbre Uberum illinc quando uoknt difcedere:fi hoc itdfidtjumfibi nulUm cdufiam quinTridcntmn redednt uidcri. Kefbonfum hoc pdtrum, Mcn= doxjs commit= titur (nam Tri= dentinus icnte di fceffcrdt)dd Gc= fitrcm pcrfcrU bendum. lib.19
Tiecembris die decimoquartoKhc= morum Arcbiepi= fcopm GaUia: rcgis dpud Vontificem le gdtitt,nuper fitftus Cardinalis , orutio-- nem habet adPon tificem atque Cardi nales qua regcm ad mitti 4 Vontifice in ecclcfi£ gremium petit,gr cmncm ci fidem atquc amici= tiam exhiberi: con= trd Vontificem fiitis fua fbonte propter Afoifij mortem ex= citatuaducrfimC^" faremexacuit. Iib. i 9 .

!N CER.MANIA.
EXTR.A CERM.
»5+8
Relig.
Rcfpublica.
Rclig.
Rcfp.
VolonU rex, Cecfaris auclam nupertantopere iotentiam ueritus,lega-
Fontifcx Calendis lanuarij GermanLe cpi fcopis,fuaparum intcr
tos mittit Auguftm,qui\tffc ubifiat fynodus, re pertpifkLtm,quam la= fpondet,fcd adpatres,
nuario mcnfc cxbibcnt, Vrufiim non ejfeditio= nislmperij ,fcdPoloni<£ regim clicntcU confir= ment. is enim ne Cafitr Albcrtum Brandeburgi= cum ab \mpenoprofcri= tum VrufiiapeUeretmc= tucbat. pracipuum coru hoc cfl argumentu,quod «nnoM. CCCC.L.cum Cafimiro Volonia rege Vrufiicis ita conuencrit, ut eum pro fummo magi firatu agnofcercnt. lib. 10.
Vuolfgangus Truf fi^magilhr lanuarijdie uigeftmo Urtio ad Po/o= nus rcgis cpifhkm re= jbondet,contraq; Pruf= ftam ejfe ditionis Impe- rijprobat. ac idco fenten tiamprofcriptionk ad- uerfus Albertum execu tioni mandaripctit. niti turetiam ipfc tranftclio mbus quibmVolonUre
quifuntBononi£ per tinerc.quidautem ipfi deearecefucrint,Men doxA ad Ctefdrem pcr- fcripfiffc, ipfumque ad tosexcmplum rcfpon= fi mittere,utquidficri oporteat ipft delibcret, rcfcribit. Ub.i$,
Cum Vontifix ey Bononu congrcgata fy nodus, nifi fui/S condi- tionibus , rcdire Tri- dentum ad concilium habcndumnoUent,Ca: faris lcgati Bononiam adcamrem tmfii,Tran cifcus Vargm cr Mar= tinut Vciafcus, lanuarij die dccimo fcxto, cum non iurc co translatum concilium confirmaf= fcnt, aftioncm omncm qutBononia* fi.it ,pa= lettn ilkgitimani,acnul liits cjfe momentipro= fitentur. dcinde Ca^fare
gesiuriPrufiicotfiquod^uantum iurc lictat,
N

IN GER.MAN._
1^4-8 Refpublica.
eXTRA GERM.
Relig.
Reip.
Rclig.
tandctn per oecupatio- ifalutis pubitc£ , qucc nem habn-cnt)es fuo er \ptr ipfbsnegUgdtur 7 cu fuccefforum homine re= nunciaffc contendit: id- que maxime Tornij, \a disldo rcge.dd iUam ttero Cafimiri,quam Potontk obijciebat, rcfoodct, nttl IxuclGeftris uel lmpc= rij,uel Potijicis,quorum
fum tencdt, aliquanda
maxime intcrcjfet, au= doritatc inttrucniente, effe pcr uim extortam. kddttprxterca, ipfum
Albertttm quinnitcPmf mdgiflratus, profuoar
ram effe fufccpturmh. Cum uixdurn loquicde pijjcnt Itgati, initrptU lantur d CdtdindUMo tdtio Pcntificis Ugdto, qv.od tioHdhiehjim con uehtum^nonconcilium dppeVdffetit. Ispofka tbngd oratione de 0= projifiionis indi= gnttate gfdWtcr cbh= qucritur. nec ut ciuiiis
bitralu, cbnctUum co=
Noribcrg.t itt comitijs g.tttokrandumtffcdt^
tdjtquantpnncipcmim= perij conjcdiffc. Auditis tdmkm utrmquc rdtio- nibus cr argu;neniis, * deieZlis contrd Pclcnum
4 i
fcrturfcntet ia, nimiruvn profcriptiom decretum adtierfuf Pdbcrtim qui nunc Prufiidin occupct, cffcfintmm. lib.io,
(rcuntpftmcon cilij uedet effe exiguam, laituarij die dccim.iquar ta,rtm rcjirt dd ordincs, C7 religionij cottcilun* dx rationcs imt. flcUgtt?
cit. Cifdrtm cnim eccU fue filium effi non do* minum. lib.iy.
Quomodo\ T drgM T cy VeLtfcus Y>ononicc, jie Mcndoza Koma ad Pontificcm,atqiti Car= dikkles, prefentibfis tx tevorumregu crprin= cipum ltgatii,de con ttentu Bononicnf itiffu Ctfaris contefltUur.
m& • . •

tN GtH. M 1 NtA.
EXf. GF.RM.
15+d Kfiig
Defcfltd Gc prf !«/('«* Pj?«= : gius epifcopm Nuburgicus,Nit cbdcl Sidonuis, cr fodnnis isle= bius Agricold, (qui dntc dnnos duodeuiginti,uc f£ dodrin* con fcfiiontni, cum Mcldtichtbone, Cr Brentb de= finderdt)Librum <dc religione er udidc drcdttc ai chiteflrxntur. ls qttanuii omnU no cum doclrinx pontificid con-- fcntirct,ncc <tb td nifi Ituifiime dcflcckret, nc quidcm tdtocn iplis pontifiajs leftprobdtus. N- fffin Gullict Ro bcrtus Arbriti= ccjis epifcopus, ej-R.om.-e qui<& Roni£us, dntbo pontificij ttduer Ijfuieim fcribut. llb.iot
l
1
HcipLibllca.
qitc quofdam , qni do= ftruue, ccrcmoniirum, ey totias emetiddtionis ecdcfidftict cdpitd con= fcribdnt. Ub.iOi
SebdjHdnus Vogel-- jbergtn,qui in Gcrmd= niddntcdliquod tempus GdlliiC regi conduxerdi txercitum , ob edto cxw- Cdin,cum domum redijf (ht comprehcnfus, Augu c^mdgtid hominumjrc ■\ucntid , <rjr quidcm no= hilimn.quos ipfc intrcp: dw djfdbdtur, commifc= rdtionc dc dcfuierio,u= nxque cum eo ccntuno- nes dito cdpite obtrun-- attttur. Ub.io.
Rciig.
Reip.
aoXfim itr - vtttc, quod ed protcjh tidni m.tn= ddti fmcs cxccffcrit: ttint rejbon dct dd /?;>-- gy.ix eitti di pitd, multx qv.c dc fiio crgd rckvio ncm fitldio Ci.ef.r \dibiis Mdij co ] pr£dic.it ; liqcdtis ordimbuSy co>t-\p6firenici, tendtt ut principcsrcli-A auicftionis gtorih imin-Uthnem, j hUius co?ui
i
Mdtiricius Ycbntdrij die utgcfimo qiutrto fo= lcnni more Eleihr lm= perijfi Cccfircfdutdtur. qitd pompd crccrcmo= nijs uide dpud Sieidunu. itb.io.
Vonti=[ Angli fix Rom£'pdrtd dd* dd Mendo=, uerfus Sco* ZoCprotcjfaUos injigni tionem Qt ! uiftorid, e= lendis Fe=ios tanie dd brudrii rc=\pdccm bor
jbondef.d primutn e'<. jibi pdtri pro fuismc regi ritis,i G?= fkrcjilio rc pendi grd= iidtn con= jucritur.dc ■:ide Mcn-
tdHtnr pcr literds, dt& ut Edudrdo
ipforum rc giitdtn lidrc iiciitit inntit rrititoniui itiXOt in unl gcnteni co& tefclfe,fud* dent.txem*> pbs utiitur regutn ej prittcipunt quicontrd* hcndis nidk trimonijs, reiionefbei
a
!o infisLts, er iufe cf dmicitid co iuxerut.de ittdi qudtn jit pcnculo fum cxter- tuAdfcdc-A \ ^ 3 \

IN GERMANIA.
EXT. CERM.
If+SRelig.
Relpublica,
Reli
Refp.
VocaturBu* ccrus Augujhm 4b Eleftvrc Bra dcburgico,ut li= brum dc rcligio nciuffiu Cecfitris cmficriptum ap probarct,adid= queprimo polli citationibus,de= indeminisaGri ucllano folici>= tur: ucrum id t fc faiTurum cou jhnterncgat,<cr cum magno di= fcriminc redit Argtntinam. Ub.io.
Vuolfgangus tAufculus, cum StnatumAugu* fhnum uideret nutare,necfefit' tit confhntcr ge rere , Bernam Heluctiorum fc recipit. Ub.io.
BrtniM li= brum defitris, fcntcntiam roga tus, improbat, idcfc
libro comprchcnfam fiu= ficipiant: cumty Mogun* tinus communinomine, fine mandato tamen, af= fenfus effct,continuo Ge fiar tanqu-am cattri no= minatim confienfiffcnt, excudi Ubrwm cr tuul= gariiubet. lib.io.
loachimus Brande= burgicus Elec~bris fiater ••■rgctapud Cafiarcm cau tioncm cam quam is tni* litaturo dedcrat,religio* ncm fitluamfiorc, neq^fie dccreto affentiriprofite= tur.Bipontinus princeps adcffc ipfie Augitjla iufi= fius, Ca-farem orat, ut in ea rehgionc in qua natm jit er educatusfibiper= ficucrarcliceat. Contra Cefiar utabea defijlat et coram ipfium, zs-pcrlitc m fblicitat. Ciuitates tandcm ut dedccretoad fuosrcferre liccat, posl magnctm contentionem impctrant. lib.io.
Vuirtebcrgicusprin= ccps, ckm a C<efkre nun= cim neniffietfUbrHm pro
tionem,fit= neiurea co cilio,Tride to migra= tum Bono= niam,com* mittit qua= tuor Cardi nalibus di= fceptadam. lib.io.
Ignes in
GaUia ad= uerfius Lu= theranosex citatur. lib. 20,
Votifex, cum Ctefa- ris de rcli= giont libcr ptrlatustfi fitt Komam tx ordinu ficntetia,ce furam adhi btt in qui= bufidam ar= ticulis,defia cerdotuco= iugio , & cocna fiub utraq; fbc*
cerficre au* xiUa, cim exttrnis e= xemplis,tu ttiam dome jlicisdemoa (b-ant. Ub.
i0.
Maximi* lianus Fcr= dinandi fi= lius Augu* jhcum Tri dentinoCar dinali pro* fe£lus,in Hi jbamam ue nit, ibicfc nn tumaiorcm Cgfiaris /z* liam Marii confiobrina fiuam in u* xorem du= cit. Ub.io.
*

IN GERMANTA.
EXTR. GERM.
1548 Relig.
Rcfpub.
idcfcfcripto. Ir» ritdti proptcred Hifbdtii HdLtm
ueniunt,eiusdo pofkrum mifiijicdrc ue=
mum diripiunt ipfum utddGri uclUnum dedu= cdnt, qu<erunt: uerum pdulodn te urbe exccjfe= rdt.cius uxor £= grotd cum libc* is,diuerfod ma rito loco exu= IdtApfumtdmcn cum omnifdmi= lUduxVuirtem bergicut V/ri* chus, dliqudnto pofl nulla peri= culihdbitdrdtio nc cxcipit hofbi tio. lib.zo.
concione rccitdri iubet, dc ne quis contrd fxcidt edicit ,fcdeyft quis in
lit,potejb\temfdcit. lib.
10.
Saxonue dux cdpti= uus, cum poUicitdtioni» bus non lcuitertcntdrc= tur, confhns tdmen in fenttntidpcrmdnfit, ncc Cteftris librum dppro= bduit.chnq^ ob cdufdin durius pofkd hdberi cce pitk cufbdtbus: ddimun tur cificri libri , iubctur i cdrnibus ccrtis dicbus dbftitierc, tfch quo &eft= rispermijfu fempcr dn= tcd ufus erdt conciond= tor,pcriculi mctu fcfub= ducit. Ub.io.
Rclig.
cie difhibucn= dd.ddditctidm dc bonis ecclc= fi£ rcfhtucn= dis,idq;depLu> no, quidcofkt dcfbolijs nuUd dccurdtiorifd= <ffa difquifitio* nc. Pontifcis \i£c cefurd per LitdinGcrmd= nidm,tuldcdr rifit Elccbri= bus cccUfidfti* cis,c£tcmnon itcm: qudnqui non mdgnopc= rc rccUmdrut. lib. 10.
Rcfp.
Ldntgrduius dicitur, mifiis dd C^fitre litcris, fbc confequend£ libcrta Andrcds 0= tis, rcligionis Cafitrc^ li fundcr , Nori= brumtzrlduddjfe etrcce bcrgd, Erafmus piffc.dc C^ftrictidm fui Sdrcerius, e co='operam ,ftucin Germd= mitisNdffouij dinid,fiuc dducrfus llcluc= tionc, Erardut tios promifijfe. Verwrn Schnffius ct dlij nihilo proptaxd cum il= ecciefidrum mi= h aclucfi remifiius ,fcd
In Anglk mifft publico decrcto abrogd tur: Epifcopus Vintonicnfis, Pontifcis pro* pugnator dccr, cdrccrc ccnclu dttur. lib. io.
K i'j

!N GERMANIA.
EXT CERRt
;548 Rclio;.
Rcipublica.
Relig. Kcfp.
mftrt e du= ab Htfyanis cufhdibusmodo huc,mo catu Vuir- do illuc pro OcftBfK UHdinc. txadu* tcmbcrgt= ttusejl. lib.io, co, propter Confcrtbi Ca-far ante rcjvrmatio inptum C(f nis ecclefiaJUca' jvrmula curauerat, farts libru exterr,amquidcmiUam,o-qua:do= coguntur ttrinam omncm Pontifick no folum fcccdcre. confirmarct,fcd etiam quodam uelu ofiander ti colorc fiicarct. Hanc ergo Ca-far I» in ?rufiiam nij die dccimo quarto,coram princi- dprincipc ptbus ecclefiajkcis recitari iubet. \i Albcrtum ^audttam eyapprobant, ey fc ucUe fe contulit. eam fuisprifcriberc de ?otifick fen Lb. <!» icntia, fgnificant. fittt er htc Ubcr patdopoft typk tuulgatut. Ub. zc.
krgcntincnfcs ad Cxfark librum fcrius rcfpondcbant, cim<k per lite ras urgcrentur ,legatos tandem Au= gufhm mitiunt, atq^ ad Ca.rcm e- pijMamfcrtbunt. EautftbiAugu-= fhna" confcftonis religio adufy dc crctum concilijpcrmittcrctur,pcte bant. Granu-ellaHHS & epijhla reij= cit, ej-grauiter lcgatos tncrcpat, quod quam Ca-farircligionis a£tio ncm ante comifcrint, eam modo fc= qui rccufeni: qttam in rcbm \mpcrij, obfcnuntiam Ctfart promtfcrint, caminprxfcntidLdctrcclxnt-.addit e= tiam multa dc ipfis iactxrt pcr Gal= itam, qtt£fmtfufpicionis pknifii* ma. Itacj; urget ut difcrte dcfcnatus uoluntaie rcfptdctft « I& cxcfiun$

IN CERMANIA.
EXT. GER.MAN.
»548
Refpublica,
Relig Rclp.
Rclig.
Geftrci U= hriduitores theologi,ob cgrcgxt m= Uttttkm opc mn, mcrcc dcm rccipi= unt.lodtu ncs islebiut tulit k Ctefa rc cr F-erdi iwtdo ho= norarium. . MicbdelSi doniusMer fcburgen= fcm epifco* paium in Sdxonid cfi confccutwi. lib.zi.
quod Cicfdri comiferint,id pr£= tcr ciiukm ddmimftrdtioncni* hileffc: ditoddutcm principum excmplo urgcdntur,lcgc cos cf* fc indiftimili caufd, qttidb omni dclibcrdtiont fitcrmt Auguslie fubmoii. In Gdtiia quid fpdrgd= fe ignordrc,f:d fensttim offi-
lurfe
djfui tcrminos non effc pr<eter= greffum. Vofiremo uim fibipof- feinfifrif fednuiia ui,ut aliter crcddnt, qudmcx ucrboDcifit reueUtum pcffcddduci. Eodcm propemodoaclumcst cum c£* tcrdrum ciuitdtum lcg.it!S,acdi qmnto ctiZ durius. Nam crprx flituius cfi itiis dits, quo rcfpotu dcrent, eyfunt iufi indncrc,do^- ncckfikrcflyonfum effet dUdtu. lib. 10.
Vcrdindndo regi, in fingulos induciarum dnnos,dttrcoru miU lid centehd ddv.erfv.s Tttrc~t,cttm dd mimicnaafmiiimdlocd,tutn ad dendd prafdid dcccrnntur,, Gcftrintprofto drbitrdtu Gt* rnerdtn confhtuat permittitur. Ub. 10.
Titfxdu-; inter Cicfdrkprc* uincuis, quds hdbctpcrBdgittm dtcfc Gcrrr.dnidm, er ititer Impe rium, ut iUttfittt in lmpcrijpd= trocimo rr tutcU, contnbudnt in ufus pnbhcos,fuis tmcnlegi=
Addccrtti Ciffdrci fd= ntdm,Vcne ti cxcitdtt, edtdumfd= ciuntdcuc n rcligio= nii librU ut dd ccrtas quofdl hc= mines adci rcm confti tutosdefex rancur.fbrc ettitn ut pcflcd lit quirdtur,ct in eos qui quid com= nieruerint grauifiime uindicctur.
llb. ZU .
N Hij

!N GER.MANIA.
EXT. GER.M
Refpublica.
Rdig. Refp.
Rdigio.
Cdfadr
Aquila, Sul ucldcnfts cc clefice mini fkr,in Tk= ringid,infi= muldtus db lslcbio,qud filibrumk fcgrfocijs fdbricdtum comprobd^ rct, cum cdi to fcripto non minus pic quctm fortitcr op- pugnctt:lf lcbium <tr- guit mcndct cij,wlibru fdlfiseffe rc jirtudog* ntfttis «w= jirmctt.lsle*
btts uiuunt. Germanid uicifiim idcm db ipfis duxilium dtcfcdc* fenfionem expetkt. lib. zo.
Flf decretum de concilio Tri dcnti continudndo: poB dlid re citdntur,atq-imprimk illud de religione exlibro Cceftris infti tttendd.Tdndem ultimd dielu^ nij,fitfiniscomitiorum. lib.u
Cccftrfcribitddprincipes ut decreto obtemperent: imprimis dutem ddArgentinenfem epifco pum,dccimd die \ulij,det operl, utdecrctim uim dc potefhtem perfudm ditioncm obtinedt: etd edmi^ rem fi neceffe fit, idoncos fibi hominese uicinis locis dccer ftt. lib. 21.
Cctftr qudmplurimos beUidu ces, quifkterdntd Protefhnti= btts, imprimisqi Sclwtelinum, Kingrduium, Kcdeccum dique dliosprofcribit. lib.it,
Sdxocdptiuitsrogdtusk Gc ftre,ut fuos filios, qui contra de cretum in fud ditione er fcribe* re,&cociontripcrmittdnt,ncc pcr legdtos folicitdti, definditt, ipfc quicfccre iubedt,refpondet, quod ipfc ftcere ftlu<t confcien= tidnecpoffetnecueUet, idut fi= lij fdciitntfuddere , perinde <td

I
IN GERMANIA.
EXTRA GERM
1548 Relig. Rcfpublica.
Rclig. Refp.
iusdomu Vuumfdcinuipertinerc,dcfiip- reucrfui,de fefdcerct. lib. 21. libro u<tldt
glorUtur, Confbntienfes foli e Gernid dureumcfc nUfuperioriC<efarinondumrc Um infhrc conciUdti, cumpropter dum fcculum U= fibi propofitas d C<eftre legcs, £bit. lib. 2?. in fummns effent dnguftidsdddu c% obfecrant C<cfarcm per leg<t tos,&ut fitlud fibi rcligio per= ntittdtur,o<5h)dureoYum millU cum tormentis qudtuor promit tunt. C<cfar ik nihil refpondet, quomdgnopcrcrccreentur. Ub. 11.
Augufti menfis die tcrtio,C<e= ftr fendtum AugufhnUmutdt, in tumcfc quosfibifduercuidct, aUcgit. Tribuidtfyomnesom* ninopopuli coucntui prohibct & d dbrog<tt. lib.ii.
iJsdeditione Chdttoru in* ter Comitc Ndffouium gr L.dut grduiu, d C<cftrc dduerfws Ldnt grduium htd fcnkntU dccidi= tur. Ub.u.
Uifpdni,qui in iUd ord trdnt, iuffu Cefaris, ConfkntUm tx infidijs ddoriuntur,ftd rcpulfi fummd uirtutcdb oppiddnis,fb lum fubtirbium inccndunt. mul ti cx ipfis in c<t dimicatiotK pc=
Eltonon
Frdncifci rc gismortui uxor, rcU" 8is GdUiji, in Belgium fe recipiL Ub.iu
AumdUiu Guyfijprin cipii fiUut, cim Cxfd* risfororiifi lUm Lothd. ringi<e do* mindm mut tumdmbijf fet, Hercw !is tdndem Ferrdrixdu cis filUm ducit in u* xorcm.Ub.
N

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
IJ4S Rdig.
Rcfpublica.
Relig.
Rcfp.
Ambrofus BldUrcrus Ec= dcfvjc Conjhn titnfs mini= jkr,dc cumeo qudmplurim aucsproptcr rdigionc exce dunt Conjhn- tu. lib. tu
Mxrtinut Erechttu qUicfc exminijhis V/ mcnfibm cwn to in uerd reli= gione pcrfeuc* rdr.int,uincti Cdthtnis dbda^ cuntur. Gcor^ gius hlttrtini jrater, quod tu initintrc adc'6 jhntidmrttini ddin ddhortd= tuiejfet, p.ro= ptertd ipft quo ; qutcxpitur. mtftdcwgu*
V r fG jhdiC .b. pojt
currui impai* tiK.irchimiiiii
ricrc, imprimisq; Alfonfm Vt« ucsdux ipforum occiditur. Ub.
Sendtus Argcntincnfis fcrU ptiidd Gefkrem titerts , ordtut ucl ufquedum conciiij dccrctttm fidt, fudfibi religio permittx* tur: uel ccrtc ut fuorum thcolo* gorum,dt 1U0 tdito libro,ftntc= tid audidtur. Cttfirutrunc^ ne= gxt, fcndtuiq; menfem pr<efa> tuit,quo diftrte quid fuifit dni* tnirejbondedt. Itb.zu
Ctcftr cum ilUm dlterdi» uti
non fucccfijfc uidtt, profcribit onjhntienfts. llli grduifiime commcti Utiuctiormn pontifc ciorum confiUoparcnt, dc &c fms de rctigionc dccrctum rc=> cipiunt dc promulgdni: Tum dc mum deprccdiiturpro ipfisllel uetij dpud &cfdrcm : fcd nihil projiciiintJLindduicnfcs excm- plo Cojhntienftum, idcm quod ipjlfdaunt. Vb3ii
Augufh dcftr vtmdm ut* nit, ibity nouwm fendtum injH- tuit: minijlros tccitfuru ut fuo libro djjcntidntururgct: recue fmtes iu cdrccrcm conijcit. It rumfpdrdtim fmgulos pcrGra jclLmum cr muncribus & mi-
■

tn germanta;
EXTTtA CERM.
5548 Relig.
Relpublica.
Rclig. Refp.
iib
deuehuntur, tnkfolicitat:duo deficiunt,qu4= tt Hifpanorum I tuor in ucra fidci cofcfiione per cujhdi.t com=■■ feuerant. Iib.iu mittuntur,
j Vlma&efaradtxitumAu- guJH Spiram uenit: mittitadAr gcntinenfes qui duodccim iZfa krgentinm I quf promifcrant tormenta,ab= fis tpifcQpUi j ducerent. Spira Moguntiam dt quano dit Se= fccndit, et fccundo flumincKhc pttmbris,ad \nocontcnditininfiriorcm Ger cltrum, quiex manutm. lib.n, papatnadhuc
in urbc rcman j Legati Argentinenfesut Ge fcrat, dac litc* ftri tempefliuefatisfaciant, ip= m,ut Impcrij fim Moguntia fcquuntur ufq. dccrctopareat,' Coloniam. Qko locotandem- &4d pr£fcri= \ cum ij, quoru opcra ipfe uti con ptam fbrmuli, ■fueucrat, Germam confiliarij religioncm in= ! adcffcni, odaua die Septcbris, fhtitat. Senatui \ (knatus cpifblam exhibent. Af= quoq 5 ,neeiaf*\fentiebantur pcr cpifhlam ut fcrat impcdi= Ctfark decretum in urbe txe mentum fcri= \ qucretur Epifcopus-.uerum oh
hit. lib.il,
fccrabant, ut Cafxr fibi certis quibufim in ttmplis uerbiDci pr^dicationem ptrmitttrtt. Is kgatos k feficdimittU Ut id ip (is ah Epifcopo impctrandutv diaf.qui firccufct, tumfecon= tentionis axbicrum conPuiuic Ub. u.
Qilcttjtis Oftotris Gf/Tir.

IN CERM.
EXTRA GER.MANIAR5,
1548
Refpublica.
Rclig. Rcfpub,
I
quod <tb ordinibut ipfi pcrmiffum erat,ficCd= meram confiituit, ut tres tduocatos , ob Luthera= nifmifufpicioncm, loco moucdt: cctteros uero ut dottrinam pontifcwn retincctnt coknt ad= bortstnr. Ub.xi.
Henricw Brtmfuicen 0sliberatui,Spirte Smal caldicis litem mouet,co= tr<t quhn difcedensi car ccrepromiferdt. Lant= grduiopriudtim Mogun tinus, Prufiut mdgifkr dcdlijmulti litem insli-- tuunt. I1b.11.
Conilantienfes pro faipti ciim nuUum dliud uidcrcntduertendx cdld miidtis rtmcdium,fcfc domui Aufiridcce dedut. Verdinandui libens eos infuam tutcLxm recipit, coque prd-fvftum cxno* biiitdte mittit, qui eis im pcrct, orlcgesproUbi= dmcregisimponat. lib. 21.
CitddcUcc a gri?atauiniop= pido Francifcus Spia-t uir intcr fuoscUms, ob abiuratam k fc Venctijs coram pontificio kgd= to loanne Cdfo Euangclij uerita te, defttd falute dcfycrdt:cumq; exeduehementi cogitatione mor bwm contraxif= fet,nec cuiufqm confoktionibm dutDcipromif= fls rccreari pof= fet (ncgabate= nimcadd fe qui pcdcdffettnSpi* rilum fdn&wn pertinerc)tande domi fti£ mifer cx dcjperatione uitamfinijt. lib. zi.
Vetrm Vau= lus Vergerius, ctim faibcre dd ucrfaLuthcra= nos injUtucret,
Burdcgctle= fes in Aquita= nid, ob motam propter fdlittk rum uetHgaU feditionem, ac prccfeftum re gium interfe= dum, multan- turd Conne&t blio:dequam plurimis fup= plicium fumi tur,ac impri= misdeuno aut dlterototaciui tate cUrifii= mis:priuilegid eorum omnia comburuntur y campanct eis adimutur:pr<t fic~ti regij <t fe occifi fitntts fre quentes Z7 for diddti fequi, et in rcdtu regis mifcricordidm implorarc, co= guntur.fenatus quod parUme tumuoc~At,alib trdsfcrtiir, pr<e
atq; ob id eorum ^fidiitmfy in ip

tn germanta;
EXT. GER.M.
f+SReltg.
Rcfp.
Relig.
Refpublica.
francofurti Mi= hael Sidonim f.io» guntini lcgatus, ex= pktis prius templis, morc fuo conciona* turatq^mi^amfacit. 'ib.iu
OiTobri mcnfc Au* gufksM.au ricij Saxo= nue ducis frater,An= nam Chri= ftiani T>a= nkrcgisfi= liam ducit in uxorcm. pdftis dota Ubusnomi= natim ex paternisno ex loannis
EleBortseccltfid ftici,infuaquifq;di= tione, conuentus a= gunt jCt religione ex fvrmuk Ccefarea e= mendationis inftitu unt. Colomenfts ne quidem km matitis tcclefiaru miniftrisJ.Tridcrici (ut jvrmulajirebat)\bonispartc matrimonium retine j fratrife da= rcpermittit. Mogun\turumMau tinus Lantgrauij fi*\ricius pro= lios, quibus locis di=\ mittcbat. tionis ipfbrum ecc/e=' lib.tu ftafticam iurifdittio* nem ad fc pertintre contcditJnterpcUat, ut iU injtitui religio" nempatutur.utrum HU non pemittunt, lib.xu
Epifcopui Augu fbtnus fdcrificos ali> quotminutconffai> Uf,
librosdiligenter euolueret (drfa= tusenim adPon tificem, quodex nimk Gcrmano rum confuetudi ne ,Lutherano= rumdo(lrin£af finis effet,ac pro ptercaCardina= latu,ut dicitur exclufus,purga> refeac Vontifici probare cupic- bdt) inciderat in Euangelij cogni tionem,ciimlon gediuerCum co= gitartt.adtmq^ etilpaulo pos% fratrc fuumEpi (copuPoUper frdxcraLVcrum cumadhucin 1= talk cum Cardi nalibus c epi* fcopis utrfare> tur,incidittan* dcm?at(tuij in Fracifcum Spie- ram ex dcfrcra* tiont Idbortn* temicuius excm plo conterritus,
forum ccruicfr bus tota urbt coUocatur.lib. tu
Gatii Sco= tk regini fex atuiorum pucl km,uteiusco- fequendcc fpem omnem Anglis prceciddnt, in Gallkmdbdu* cunt. lib.iu
Philippus C<efaris filius ex Hifjjank Nouembrisdie t; Genuctm ap peUit,ac indt urbes Ualk- ct lebriores inuU fit,ijsq;omnU bus honorificc txcipitur. lib. tu

TNf CEtlMAttTA.
t*TR.A GER.M.
i,i
Kdp. Relis. Refe
tes, utenmgeiij do£trinam <tb» iurent,ctdigit. Ub.u.
NLiuricius domum reuerfiis, Qceftris dccrttum proponit. c* iusrcicctuft cltm Theologi Lip fenfes ctc Vuittembcrgici iteru atq; iterum conuemffcnt, tctnde de rebus medijs cr ijs quce dttft* turadidpborct, deccrnunt. po* flremo etLtm Lij/fhc fbmulm religionk confcribunt,qud om* nes pcr Mturicij jines fequeren tur. lib.ii.
fectdd adKbce= tos, cr in uctUc Telifflt per di= quot mnos E= umgcUum do= cet. lndekchri= jhphoro pri:i= \cipe Vuirtem = \b;rgico T«W«= \gim tctndem e= nocdtur. Ub.n.
ms
xitnitid nus Go= mcs 3u= rcnfis Briixtl iz mot tur
r ' ji
ini. \
Im.
zi.
IN CES.MANIA.
EXTR.A. GER.MAN.
f5*9 Ri;!!^. Rcfpub.
Rclif
Refpublica.
Vlmenfis ccde= fi£ minijlri cum perfeptetn tr.;nfes cttptiui huc Gjrih* luc effent circum-- duch, Mdrtijdie tertio Undcni Ube ridimittuntur.Ub.
21.
Epifcoput Ar= gentincnjis doSh>= respopulidtq;iu= Ucntutis,cxdiui Thomcc
Philippus fub initUm huiui ecnm ftcb per Gcrmdnil itinere,tx ItdiaudQe ftrcm pdtrc funm con= tcndit in Belgium lib.iu
Metettjts cpi t fcopns mutdto uitt gcnere du= cit uxorem ex fumiluEcmon- dund. Cdrdind= Us Lothdringice fitMctcnjiscpi= fcopas. Ub. u.
Vontifex cpi= fcopos tres lcgd= tosin Germanii mittit,qiulndul
Feftnusrexin Aphricd,rcgno pcllitur k 7kri= phio quoddmui* cinorcgc,quiex humih loco,ctd cum dignitdtii gradum pcruenc rdt. Yefdnusut Cctftris opctnitn plorct, kugu= jhm uctut. Ub. li.

IN CERMAN.
EXT. CERMAN,
154.5» Rclig. Relpub. Religio.
Rcfpub.
Thom<e collegio, ad C?f'W decre= tum rccipiendum folicilat.lUi tem= pus ad deUberan= dwm ftbi capiunt. lw.it,
BucerusetPau lus~FagiiK,decon- ftenftufcnaius Ar= gentinenfts, Calen dis Apriiis,fccedut in Angliam, euoca tiaThomaCran= mero Archiepifco po Cantuarienfi. Ub.u.
hrgentincnfis e= iftcopus recensfa clus mifiificatorfh criftcus, urgctey fenatum cr Tho= incnfc collcgiwm, ut ucl cedat loco, uelftacraPontifi^ cio more faciai. Se natuspro coUegio dcprccatur, crut iuuHutis aliquam rationem epiftco= pus ducat,obtefh= tur. lib.it.
Lmt»
Argcnti= . tum, quod ipft. i AmiraUus An= nerifes, du- \ uocant, toti Ger- glia- ob ajjicanti riores leges >. ntania: propo= rcgnifufpicione,
fia ipfius fratris
cpifcopo fc rente,cura ipfiscum eo noncon= ucniret,lc*
nant,cxciusfor mula, quicuncfc\Spmmerfeti du= redirc uolent, in I cis iuj]u,fecuri gremium cccle= pcrcutitur. Ub.
gatum ad Czfare mit tunt, pe* tuntq; ut fi bi Uccatfu= os ecclefite minifirosrc tincrt. lib. ij.
Migdebw gerifes Ca= fariam an= tea profai ptos, nunc ediclis cx= ponitom* mbus in
fi£ recipiant, d< litfacondoncnt, auihritdtc Pon tificis cctnl Do* minifub ntrach fpeciediflribui permittant, ci* borum omhiurn efum kabita ra= tione locorwm •Zpperfoiutrivm, quibus uidcbi* tur, concedant, ac cetcra huius gcneiis ?ontip.= cio nominc cu= rent. \i Maij die tfrinBtlgio ma= data fua Czftan proponunt. Ipfe continuo diplo± pr.edam, ima dimittit ad cr ordincslcpifcopos. hega ut eis qua=-tialiosjibiper cunque ra= I Germaniam epi
?,!.
iipne pof= jint,quam--
ftcapos, impri- miscL Argtnti'
Cdlendis Apn lis VbiUppus Au slriacus,amplif= fimapoi-iipdBrii xcUx ubipatcr crat, txcipitur. MduriciHS er Tsrandcburgici legati apud ip= ftum pro Lant= grauio dcpre= cantur ,fcdiuh efficiunt. quint tiam eo durius haberi ccepit, quam antta. Au dtnard* iniLtn dria, ciim pro= pter ualetudine quodam die car* nibus uefci ueU l(t,ad(flcotinu6 HifbanusaUqitis e cufhdibfs cui jrrculadiftijcitac difturbdt. lih.n.

!l
■'V -r *
IN GERMANIA,
EXTRA CERM.
ll&H Religio. Refpub.
Relig,
Rcfpub.
Luntburgenfcs, Lubeccfes etUam burgcfes miniflri, hugufknum dcae tum ZfCtftcris li= brumfiriptiscon= futit. I-lamburgen fcs Meknchthoni refcribunt,ut quas tpfeacfocijuocent resadiaphom,de cUrcnt^uteas nominatimpercen feant. Magdebur= gici Vuittember= gicisatqi Lipfenfi btts uehemtnterfc opponunt, eofquc grauiteraccuftnt, quodperrtsadia= phoras pontificice religioni uiam a= periant. lib.u.
EleBoresecclc fiafHcilibru edtit, quo longe' lateq^ pontificii doftri* nam fancittnt,etii ea parte quct ad cofecrationes per tinet er exorcif= mos,quorum ufits quam latipateat,
plurimum damni dct, udhorta= tur. lib.zu
Vuolfgan gmBipon tinm prin= ceps, ckm frequenti= bm literis urgereturk Ccefare,at que ut finc ulk amba= gerefbon deret,num O-ipfe de- crctum ha= beret ratu, rogarctur, nominatim ejr diferte per literas adCa-farem quidfut fit deeofenten ticetxpli= cat,eyutin eo tjft ali= qua qucccu uera dottri na conut
nenfem, quifuis quiq;inrtgioni= bm ifh procu* rcnt,fubjktuunt. lib. 21.
Maiomenfc Petrm Martyr difbutat Oxo: nix de cccnaDo mini, aduerfm do&ores Vonti ficios. difbuta= tionis eimliber extat. lib.iu
GatlicerexHc ricusfolcnnipo paLutetiam I«= nio mefe ingref fus,fupplicdtpri mum ad tcmpla diuorum. capti= uos deinde ali quot reltgionis caufa rdpit ac fupplicium. Ita nimirit fidei fuce confcfiione edit, erfcclix,fduflu, fvrtunatumq-„ut ipfeputat,lmpe riitm aufbtca- tur.lib. iu
lunif mefis die decimo, GaUue regina diadema* tcSandenyfij in= fignitur.lib.tu
GaUice rexHc ricus mefe lunio Lutetii prima= riam regni urbe, tum pnmumfo= lenni pompa in= greditur.Hb.ii.
Veruinus,ob dtditam Anglis Bolonidm, capi= temultatur. Ma refcaUus Vbid* nus eius focer perpetuisuincu= lis addicitur. Ub.
II.
Bafilienfesey Schdphufidni Ucluctij, fcedm cumGdUicerege, mdgna omnium ddmirdtione fa= ciunt.lsenimip* foru doclrinam frrroo-igneper fcqucbatur. Ber= nates
p<ipigHHmBHBmBBm^m^B^ji^^^^^mm^^^^^

iN CERMAN.
154-9 Rei/g-
Refpub. Relig
EXT. OEILMAM^
Refpub.
uidt apud ipfum SUidanum.lib.*i.
Concionatores Lantgrauian£di= tionis, Vontijicis indultum, oblatu fibialAoguntino, repudiant,eoq;ft= binonopwseffcde clarant. lib.u,
Mauriciut die quarta lulij,com= primit eosperlite rat,qui ueteres ejh rores Lipfico de= creto renonari ia- {fabant,quofita nimo erga ueram religioncm declt= rat,t*rftqttadeci dubitatio oriatur, Vuittcmbcrgicos confuliacrtftpon- dcreiubet. Itb. *'i:
Seiiatus Argen tinenfts Oibbri mcnfe, C&farisau cTpritate tranftgit cumepifcopo,eic}j tria tcplapermit-- \tit, inquibutipfe
niant, non diffitetur, ftcetii <ffe quamphtri ma,qu*ab ea difcre- pent, iibere projitetur. obfecrat au tetn zyob- ttjhtur Ge farem,utne cotra quam ipfc fentiat facere, eoq$ difcrimen fit£ falutts fubirc coga tur.lib. *i;
Menfelu lio, Lant grauifcapti uiuxor,ea- danq; fo~ crus Nianri cij,mul:is ■affiicb, cu- ns atq; do- loribiK e in tadccedit. Ub. n.
Decima die Noucmbrit, de= cediteuitaPau- lut tertius fon- tifex,cum amu
nates cr Tigu- rini abjlinent ab tofcedere.ltb.il.
SeditioinAn- ageret S z . cor-lgliamenfeUtlio put eiut inftcelipartim ob reli- lumSixtiPon- \gionis mtitalio tijicis delatti cji, j ncm, parttm ob quo populut ac= ' rem agrariam: currespedes tmWultd hominum pro ueteri more millia bcUo cx
deofculatur. fii nus eins jit pcr noucm dtes con- tinuos. fumptus funcris ad aureo rum miUia quin quaginta a-jhma tur.Priutpaulo
dttntur. GaUi£ rex interim ca= jklla quiedam et a/ccs circa Bolc niamcapit,An ghsq ; conijcitin maxiniAf dtfficu tatcs. culpahu
quhn decederct, m totiut caftn txijt liber itali- deriuit Atigli in ctis Bemcrdini SoKM<rfeti du= Ochininomine, cem, regnipfb quo resab co iur \ tecbrettl: eainq. pitcr c confct- I mdxime 64 cav. Urategcjhe re-)fam, Qthbris citantur. lib.i .}menftsinitio,ip= \fitm in carcercn Conueniuntldetrudunt. Ub ex ommbut io- xi, cis Cardincdes Kome PcntijU chnoui aeandi^
0.

IN GERMANIA,
EXTRA CERM-A-N.
15-3.9 Relig. Rcfpub.
Relig;io.
Relpub.
ex d.ccretorclmo*
0
nemcojHtuat.Tho menfiscoUcgij re- ditia in ttfurn fchc ttcptfcopi confcn (u attribmntur. lib. ai.
Magdtburgen= fes, ckm altquid quotidie iniuriaru acciperent, <^r di fainnne uerfarcn- tur, calumnias qm bus appctebantur cdito fcripto pri= murcfitat,qi'.6dq; cdjlella, utccs,& oppiduit aiiquot occ.tparint, id fe nmfauandi cau ft,fcdrcficucndi, ■:hm dt pace fibi cMtim trit jicijje iicuta: dpcst pr£= xrcci fe adr.trfm K.6p.rtr.\, utdicc* bantur no clfc cor. tuma:es:pojiremo quomodo ttijl fl= uu rttigiotit , jibi Hon ptinttgvu im peratafacere desla rant.lib.ti.
Cxfaptr Ykndriam,
Ykinnoniam, Atrebates /fc lium circum= ducit,ineiuf= quejidcmpo puhim ddigit per iujluran
dum. Auiucr
r.x
caufa. Nouembris die ui gefimo oihuo intrant in cociaue.CardinalesGal liferiusdducmut, quhn cxieri. Tlrdntiniereos t)-esfdaioncs,una deft ris, alteraGallkregis, tatidt'.irnejiorum. Ge= ftriani Volum uolebant, Galli Salt'.idtum,de qui= bus ditobmfrequensfuit ! pia: isjub I- pcrurbe excuata ftma. \ dm Stpttm? Ne Polus okincret, Tbe j bris magniji atinttm objlitijjedicuut, ! centifimo qudd eum Luibcrdtiif=\appardttt cx mum rcdoltrt dictrttco I cipitur. lib. tra. ne Saluiatus, impe= j n dicrc tarnejij. C<eterum quoritu acquibuscerc= monijs folcdnt Vbtifces creari, dc dt ijs onmibm qti<£ ad hitnc rc attineni, uidecopiofi apuiipfaw. Slcidanum. hb.n.
OSlobrim'c=
fctrdncifcus
lAitii£ dux^. j.
*rr- -v
Patdus Fagim,q:iiat Buccro fiicrdt projvcJus in Angliam ,fubfne No uembris quartana jibri Cantubrigue c uita dtce-
dit. llb.il.
y : m m
■
uxcrrcm c.u= cit Cdtbdri=. nam ¥erdi= nandi rtgis fdiam. iib.
V:

irt GEfeMAN.
£XT. GEftM.
1550 Rc lig
keipub.
Hiiis.
Reioub.
M.tfjapcruigin= ti unum annos in= tcrmiffa, tribas in Nlartijdie tcmplit Argentora= ij, Ca-far e ti Cdendis Yebrua= Isdgio, [wM rijrepetiturtciimq; perij cotni" poft mcridicm in tiaadislu= fummo tempio pon nij dicm in= tifcia coticio habe= : dicit Augu* rctur, excitat ftrcpi &£,qu6 fu= tum adhoc tamin=periori co= folen>fpeihculum,\mitio incho adolefcens aliquis.\au perficU ibife facrijici, qua=\antur,dtfii= fimagnum aliquocLdiorum cau injhret periculumjfe toUitur, in tutiorem tem= ] & obfUitxti pli locim recipe=fluidam ac re. eo fefhtim con=^cbclies co= fert admonitus Con ■ erceantur, ful ctm Vrxtote, ut Ub. «, tumultutn compe= fcat: fednuUi tunc apparent pr<eter a= dolcfcentes&acrifi* ci hanc naBi occa= fionem cefjant in po f}crum,cyapudepi fcopumfeexcufant, rcs pofka defertuT addefweni. Ub.
Tebmirijdie^ InitioFcbrui feptimo loanr.es rij agitur de pa Maria2<\onta= ce inter Gatlos nus,quiTriden= etAnghs.Som ti cr Bononix co l mcrfeti dux An cilio nomine Von.gliciregnipro= tifcisprjefuerat, j tedor e carcere Farnefijs,ut dici=\libcratur. ini= tut,ptiusfideda_ turaffinitat in* ter ipfum & cc mitcm BdUU cefcm,cuim im pulfuconicftus jiicr.it incarce= rem. Beruicen= jisfiUiiS,Som* merfeti ducis fi Uam ditcit m uxorcin.Ub.ii.
ta,fcPatmamcf= fe Oftiuio per= miffurwm,Vonti fexlulius ttrtius eligitur, lib.n,
Ad hoc tem= put prodijtGaU lutegis edittum Jirt huthiranos, quo pccna qito= que in ipfos ilt dices quircmifii= Us agerent, dec.r niiut. lib. 11.
Februarij dic a lulius tcrtiiis Potiftcalibu; fa= cris 4 Cardiiuli Cibom indugUta tur. biduo post auteam portam, quja dititut',i0e= nt, cj- tuhtueiitn atimm concdc=
CofiuuntKo mam prindph &auitatumle , omtiibtM jrrccxlocis,at;
cem cofaUitan: duttt, Ub zi. 0 i/

IN CERMANIA.
EXTRA GERMAN.
fffc
Relpublrca'.
Rdig.
Rcfpub.
Rdig.
ClerusAr getiiinenfis
*4 May dit, denuo fuafdcrd, cum ei prU usSenalus uim nulUm aut impedi menium iU ktumifica uiffct, Ctefa riiiuffu re= petit. Lega tncnimmi- ferat Sena-- tus per qul fe apud ip= fum de cxa tau turba purgaret. lib.n.
Mdgdeburgki tkm crefbrdt . qud- fit bri/s editlis peterentur k hxcceremonia Ceefare,Martij dic x},edi cr undehdbe= tofcriptofefepurgant.ac at originem, ui primufenec diidno, nec dcdpud ipfu/m humano iure conuincire Sleiddnum.lib. bcllionis pojje docent: u. pojka demofkdnt eosqui cotra fe arma fumunt,lel lulius ?on= !um ipfi Chrijh facere: tifex lnnoccn= pojhremo obiectA crimi~\tiumquendam na rcfutant, ct cdlumnias j ddolefcentulu, effemcrds ab aducrfarijs\ que in delitijs coficlas pLtnum faciunt. habucrdt,anti= lib. ii. quo fiw nornU
ne atek loco crc Cohnienfis Archiepi : at Cardinalc, fcopns Adolphus, lulio ■ eumq; rurfus menfe , cum tranfcgijfet ,in domejticam cufenatu, Coloniam ma=. confuetudinem gn-apompa eyftlendore]admittit.lib.u plufquam duobus cquitu millibus comitatus ingre ditur. tib.ii,
Vojltbitum C-efxris e Bel gio,promulga lulij die 26, Cffar Au tureuis auch= gujiie comitiorufacit im\ritate cdiftum tium. pltcet maioriparti] in Lutheranos repetendum effe conciliu. \grauifiimum. Mduricius nijifuarupdr^Eius h£c cft tium theologi dtcidcndi ; fummd, ut uiri potcjhtcmhabcant,etab\quidcm fi fcn= iniiiorcpzt&tur,interce=^tentiam mutct 4ii. Hccemcontejhtio \gl<idio Jirun
I
Oct&uiiti' Farncfius ■ nofolumin Parmtcpof, fefione d j Potficcco*: ffobilitur, ! fed etia ! ua ornatur dignitate. Confaionie rum cu qui huicmunc* ripraxft, uocant. lib. zi.
Taxfitin ter GaUos cj Anglbs, ita ut GaU Us refiitua* tur Bo/o» niajpfiui* ctfiun An* glis ahquid pecunix de pend'-t,Gd lusfit An> gliciordU niseques, ^ukifimAn Yglus Gdttia
CU Ub.2%.

IN GERMANIA.
TXTR. (5ER.M.
1550 Rclig. Rerpublica."
Rcii«c.
Rcfp
MatthuslUy ricus, cum edi^- ttum Cefar, co trx Luthcra= nos in Belgio promulgaffet, fcripto graui= tcr in Iskbium C7" ddiaphori= ffas inuchitur, quipopulopcr fuadere fhide= rcnt ,rcligione d Cxfare no op pugnari. lib.
IX.
Augufbme fc, Hifpani qui dam Augufhe, quiconcionie* uangclij intcr= erant,multaco tumcliofi-faci= unt ac protcr* uLnis ciucsiu commoucntur, ttt nifi pra-tor ciuitAtii aduc= tiiffet, motiiq- \comprefiijfct,
r:a mmdittuis
/, 1 ■ j *
,m v.roc motus ftffetfiuurusl
«23. i
publice rccitata,quorun- dain opcra acfhidio fattu efi,cum ipfc maxime infh rct,ne in a£tn rcfcrretur. Hb.21.
Sub exitum AugufH me fis GranucUamts Augu= flte, non fme magno Cafa ris mcerorc montur. in eiuslocum atq;funcHone fuccef>it Antonius filtus Atrebatenfis epifcopus, Ub.tx.
Henricus Brunfuiccn= fisodio quodam inuctcra toreligionis Brunfuicum obfidet.agrum circa diri pit er inccndit. ucrhn me fe Septcmbri Cxfaris iuf= fudifceditabarmis. lib.
22.
Gcorgius dux MegcU burgius dimiffum ab Rcn rico Brunfuiccnft cxerci tutn ad fc traducit,condu t~tus'q- t ackroMagd<bur= genji, quicxurbefcccffc rat, Magdcburgicu agrii uajht ac inccndit. Vuan= cckbum oppidu ca^it ac diripit.Agacokc ad dcpcl
tur.faminfue ro tcrra ohru=- antur. Sinmi' nus, uiui cxh=
Cxfar Mttcum
rantur, ipfo* filioad rumq^bona u^cxitum truncunq;taiv= Maij dcm hant fup= | Bruxch plicium,pvbli=M difc»= ccntur. Conjh=\dit,ejr tuitur in ipfqs ctii iudiccs pcc na y fiquim in- quircdo rcmif= fiores appare= ant.Edittuhoc Ccefiris quia ad maximum Antucrpicnfm dctrimcntum, proptcr extt= ros mcrcalores prxcipue ucro Gcrmanos (j
Anglospcrtinc bat, iccirconc tam feucra Antucrpix quaftso habc= rctur.fnatm tZjciuiimpre- cibtisdregma Mariacslttnpe iraUvn,dc ian=
Auguft, ad comi iidjj, dd= du&o fc cum Sa= xoni£ ducecj= ptiuo conten= dit,hat graum Mcchli- nixin cufivdia rclin= quit.hb,
Li.
«r

IN CF.R.MANIA.
EXT. GERM.
1550 Reiig. Reipublica.
Relig.
Reipub.
Matier quicdi Au= gufhna, m facrificum qucndam, medialucc cereos ac= ctndentem, ej- cum ftta hofha per nicoi inam bulkem, io cata,mitti= turincarcc rcm,(yma gno ucrfa= turin uitt dvcrimine: ueruntame deprecatio= ntforom Ctfirfc tan dem confer uatur. Ub. 2.
lendum pericttlum fe coniun gunt Magdebitrgich. Itaq; partim rufHcoru,partimmi= litum MegeWurgio cxercituf opponititr. rufiiciftntim con territifefcdant infitgam,ho jH uiam ad itiSbriam patefa= ciunt, ipficfc propc omnes in fugaconciduntur. lib, «.
dem ipfius cttra eyfo= licitudinea Cafare con firmatum Augufhe, pra-fertim quod adex terosnego= tiatoresat* Cim principes atcfe ordi* j tinebat. nts pro Magdebtirgkis at<y'lib. «» Tsrcmcnfibus apud Cxfarem intercefiiffent, idcj; ptrfccif* fent, ut fibi tota aBxo permit teretur t uigcfima fecundo dit Scptembm monentur Bre* [ Cardina= mcnfes ac Magdeburgici, ut Ifc Lotha ad alterum diem Nouembrts ringius mo Augufla: fidepublkafefe fi= riturinGal (bjtt.lnterim Ccefarlcgesqui lia. pcrhic bus cum cii dgi uelit, O" Bre= occdfione mmfibttt quidem qttiprofcri Rubcrius ptinonerantmulto mitiores Lenoncur- prtfcyibit. lib.ii. • tusCardi= Pofi infocUx prAium co= nalt-s, tpi= miffum a Magdcbttrgkis, fcopatum cum fi-aEH putarentur, QtL Mctenfan OShbris cduntfcriptu indcx cofcquitur. dnimifuidta^cojhntia-.mor Ub. 12. tem tnim optant omnes po= iius, ttuim fe dccreto Augu-- ihn-j dttt Tridenttnococilio fubijciant. Ub.ii.
Qefaris\ excrcttm dufforc Si= cilia: Prorc\ ge,menfe Scptembri, urbcAphri cam terra marify ob= fiffam ca~ pit,ofto ca ptiuorumil Ua traducit inSiciliam. Dragutus eiusurbis Dominus adTurcam] ferectpit: eoq; uctm intcrTurca CrAuflria= cos dijlidtu rco'udcfcit. Ub. 2Z,

■1N CtR.MA.NtA.
EXT. CE.R.M.
iffb
Relife
RgJlpuJ;
Tilf.T.
Rcii;
Rcfp
Henrictit 'Briitijuicenfts, Mduricius eie&or Br.mdeburgicus zrAlbcrtus iiut palrueUs, cum tamen corunomullicdH jam eam difimulmnt in Magdeburgi= cos arma expediunt, acprimum obfcfft urbc cum propw <td moznia dcccfiif Ccnt tentandicaufi, qtiid uaUrttft oppi-- dani } magnac!ade rcpcUuntu^. pojirh dic oppidau erumpunt , ejr UucpraUu aiacrcscommittunt. hb. iz.
OSlobris dic duodccimo pafta-fmt mtcr principcs & Magdcburgicos indu cia,mifiiq; in urbm dcpacc Ugati: «e* rkmidutfpcrabatiirnonfucccfit.li.T.z,
Ordints Magdthurgici, afy impri mis cltrus Jtgatos Augufhm mittunt, zyuigcfimo quinto oftohisdicfend* tum popuhmq; Magdcburgicum graui tcr apud ordintsAugufcz accuftnt,oclo que miUia pcditum, eqtiitcsmiUe ducen tos contra cos infubjidium petunt. Re* ciiato ipforum, ad principum citatio* ncm,rtfponfo,cum non uiderentur Ge= firi fatisfc ad paccm dcmittcrc, aurco* rum miUia LX menftrua, ex srai-io pii j blico in ipfos dccernuntur. idquc Cjjfr j ita tumpermittit, ut tantundem pofxa ■ quantum eric fumpiti conftratur.Mau* j riciushuicbe!!o,publico nomineprxfim\ c t :r. Cum Brmenfibus qui Ugdtosfc] miffuros effc rcfyondcxant, ej-fuxUgio j
O ttjj
■ -,*
I...... JB ..»*
V, ■ ■
■&.!.'
i„:_
■
B
H ■
.»•
■
■
■
1
H t.
I
■■
H
H
;* ■■'.•
■

IN GERMANIA.
EXTRA CERM.
I5?0
Rcfpublica.
Reltgio.
Rcfp.
Reiig.
permittcretur, nibil fe non ejjefu- bituros promifcrant, tgitur longe clementiiK. Itb, «,
Stib initium Nouembrit, non= dum deafa Ute, quam in ipfum ¥er* dinandufintenderat, dccedtteuita Vhrkbttt princeps Vuirtembergi= cus.Eifucceditfilius Ckrijbpboriti, lib, u>
C&far Augujhe eaufat curfupe- riorifuoAugujb.no decrcto paritu non jitexquirit. alijexcufantpri= uikgia,alij tcmporis longinquita= tcm,Pontificijprauamiuu(ntutisin gymnaftjs injtitutionem,ecclefice mi nijirorum peruicaciam, magiflra= tuum negUgcntiam, ac facerdotum penurim accufant. lif>.*x.
Hldttrteiut fub txitum Nouem* bw,MagdcburgumaggredUi:r,em que partent qtitc noud dtcitttr occu= pat.uerum eam pofka Magdcbtiigi= d reccpw adfc oppidanis, exuntnt, cantcfc bofH commodttatem cripiut.
Itb.iz.
BccembrimcnfeMauricius Hc= dcccum cr Albatim Mansfeldiuin,
Sul idUiNo uembris Potifex luliutin dicit co ciliuTri denti ad Calcdas Maij. di ploma buius in dic%o= nvs ad Cxfari
mittit.
itb.ii.
Lttntgra* uius ciim nuttm fpe libcrationis projpice = ret,ac Gf§ far eius /i= lios urge= ret,ut lite= ras quibus feBradcbur gicus atque Mmricius ipfiabliga= tos ejfe quc rebantur,rc JtUueretif. ipfos itidtk Qgfxr fdci uinculo li= bcrarct,co= filio atque opcra Con= radi

IN GER.MANIA.
EXT. GERMAK
IffP
Refpublica..
Relig. Refpub.
Relig.
qui w uicmk Saxonice ciuitdtibus maritimis copUs confcripferdnt ut ZAdgdcburgicis irent duxdio,ddori» tur in Sdxonk, eofq; fundit dc difii* pdt : qudtuor cx ijs fignd ipfumque etUm non ita multopbfl,liedcccum ddfetrdducit, lib.ix,
Voftridit iduum Decembrk Ge* fur,ckm fcirtt mukosnobilesuiros militdrcs ey in drmis phrunum ex* ercitatos,fcfc religioitisjiudio Mrfg= dcburgum contulifft, tdiclo ualde prolixo, ijsquiintrddiem i^pojidl Utdi UttrAs ddMduricium dcfece* rint,impunitdtempromittit,c£tcris grmes er dtroctspocnds.commitid^ tur. lib.ii.
Mdgdcburgici, Decembris die decima nonx,de nocte profitti,hoslt lcm equitdtum fundunt, tnccndunt, profUgant.rtdtuntcs in urbe, <3cor= %ium lAcgclburgium cumcopijsob tdum hdbent, ipfum ctiim fuperdnt., cj-ftcum cdptiuuminurbcm dbdu- cunt. lib.a.
^ldximilidnti{,Ccefdrkgener,cx nifp.tnu uenit Attgujhm: tb ucnit ciimt e Bdgio Ctcfiw foror MarU.
rddiBrede- fknietlodn nis Romc lij (quidt- nim cdpti* umaUicrfd ccret) fugi meditdtur fcd in ipfo propt fug£ momcnto cofilium c= ius detcgi* tur.ltdquU ddmexeiwt mmislris pdrtim in ipfo ftcina rc ocadun= tur,pdrtim pofkufecK' npubliccfc tifttur.ipn itt dxBiore cufbdiircs cluditur. Gcjh h£Cr CuntNicchU nt£, ubiis k Ceftre e rdtrcliftus, Hb.zj.
P v

IN GERMANIA.
EXTR.A GERM.
itfo
Refpublica.
Rdis
Relp.*
Rclis
Agtbatur iuterC<efdrcmdtcjueFer= dimndwm. de Impcrijfuccefiione.Et Ceftr dicitur tum defdio fuo cogi= tdffe,contrdFerdinandu<sdefuo Ma xmilUno, cjuem mdgi(poptiLr:m & graliaftorem cjje Vbilippocon= fidebdt. lib.n.
Mfturiciuto-ekchr "Brandebur gicui Mdgdeburgicis conditioncs picisproponunt. . Verhm itti ntcfe dedcrc, ntc Cefark prxftdium rcci= pcre^quoddb <ie pctcbatur, ttolunt. lib.ii.
Becembri mtnft ordines-epifco* pdtmMdgdeburgici,nuxime uerb clerm, cdiio fcripto fendtum popu= lumquc Magdcburgenfem grauiter infimuLmt,dcceptdfdb illis prxtcr fidem iniurht recitdiit,d4mnum fibi ab cis datum fupra octics centena du reorum miQidceftimdnt,ebfqucnon rcligionk ftudio,fcd rttintnd<£prj> <&e cupiditdte, Imperio refifkre cn- minantur.Eis non multo pofi rcfyo* dct Scndtus,&- ddfinguldcrimiiu- tionum cdpitddbunde fttisfdcit.con chdit tandem nihil fe conirafidem ddiam ficiffe,neq- umm dediffe bclU awfifti&ducrfmjs. Hb.ii. •■

IN GER.MANIA.
EXTRA CER.M.
Iftl Rclig. Rcfpub.
Reli2io.
Rcfp.
Ofun= i derinVruf fid hominc iu&ificari nofide,fed Chrifti iujti tid inhabi= tanteinno- bis commu nifcitur. Al bcrtumquc principcm tdndem pcr trdhitinfu fententidm Ei theologi coUegte rc= fiftunt,eo'q^ res rccidit, ut quidam proptcrtd pajhr eccle fi,£peUatur ePrufiia, MultieSd= xottia theo logi opinio ncm eius e= ditis Ubrk pofkdrcfu= Urunt. Ub.
iU
DecretuAu* guft£ facit C<£= far,utomncsor dincs fefe ficut fperiori ccnue ■tcrdt, concilio fubijciant, mul= Uquede eius li= btrtait poUicc= tur. omncs pr£= tcrca ut co data fidc publicd, uc= niant,monet, llb.ix.
Batur decrc to poteftas Ele= cbnbus dc fcx prstertd dele= tlis principibus, ut dc pecunid, qu£ ex drario ddbcUumMag= dcburgicum fu= bldtdfit,quomo do reponidehe= dt,ad Calcndds ApriksNoriber g£ dehbcret: ma giftratui pr£tc= rtd,uthoc notm ne,populo quif= que fuo tributu imperctpcrmit= titur. Ub.it.
Stcphdnus epifcopits Vintonienjis, cim An= gli^regis decretd no dp= probdret , cpifcopdtu fuo, mefe Idnuario, cxui turjnty cdrcercm rcclu= ditur. lib.it.
Tebruarij dic pcnulti Vto moriturHuccrusCan
tabrm£. hoiioriftce k
/
pofka fcpciitur,dc doclo rumuirorunupitdphijs cckbratur. Ub.n.
Concilium Tridc>Ui= num cum proptcrpatru foHtudinc,tum propter Vamenfe beUtim a Cal. Mdijdd Cdendds Septe= bris .i Vontifictproduci tur. Ub.xt.
Mdij die uigcfimo fc= cundo Vontijixrtfcrtbit dd Rtluetio: ddmodum amanta;zTUtddconci= lium ucniant,cxhorta= tur.unk etiam ad eos Hie ronymum Yranchum /c= gatummittit. lib.n.
CaUi£ rex prtiponit ediilum in Lutbtrdnos,
Gdllue rtx Ocln= uumYdrnt fium,neGo Zdga Pdr= mamfibit* npcrct,me tuentcm, in fuum recU pit patroci niu,&Pdr ni£ Gailicu, militcm im ponit pr£= jidio. li. ii.
Vontifcx luUus Ofin uij faftam firt indi* gnc,eum'q; propterca trrtio Idm Aprilis edi to faipto Romatn ci~ tat ut intra irigcfmum dicm, iv.di= cio fc dckn ddt. Nifi fh ■fislat,ipfu nidicjhtis idtadifcv.u profcdbit. iib.it.

TN GEliMANlA..
EXTR.. CER.M.
1551 Relig. Rcfpub.
Rclisr.
Rcfp.
Eptfco= pusArgcn* tinenfis,de cocionatori bus quod populu dc= ceddtttetcle ru ntdgnis obijcidtpe= nculisdpud Scnatu con queyitur.pc titq-utUla corrigltur dlioqui fe capturu ex tcmpore co ftlium mini tatur.U. 22.
Cimt C<e= fdrGerma= nos iterum per literas ut dd coitci Uum ddef= fent,monu iffet, tAdu= ricij iuffu phtlippus Mclanch* thon, dcrs qttjcm coct liopropont
Decerntintur Fcrdinando re= gt,tdmct{igra* uate, dducrfus Turcam,eaqu<c fupcriori conue tu promtfft fue* rmt , auxilid.
W.jtfl
IdibxsTebru drij Imperij con ucntus dtmitti* tur. Lb.iz.
Ctcfdrciimdd utrfusLantgrd* tiium tdttquam contumdcem de Dicck ditione tuliffct fenten* tkm,isftbinon liccre fccreta cH fuis confUucon ferre ,proptcrea iudicio dcfrndi fe non potuijfe demonRrdt. Ub, ii.
Mdgdeburgi cifoicbant crfe undo ejr aducr foflumine com* mcatuut urbcm
quosuocant, grdtiifii= mum. co fuperiora om nia partim conftrmat, pdrtim exacuit, cr ad fummam feueritdtem ni hilreliqttifdcit. Ub.zi.
Conueniunt undiquc Tridentum ad concilij diem pontiftcij, ey-ex Germanid ipfietiam E= lecbres drchiepifcopi, magtta ctm omnium gra tulationc. Fontificis 110= mine prxefl CardiiuUs Crcfcentim. deftr dtqut Fcrdiitandus eo fuos etia legatosmittunt. Ub.iz.
Vrima die Septcmbrk Tridcntiinmcdio Ponti ficiorum confcffu fubito GdUia: rcgis legdtus,cu Utcrisadconuentum Tri dcndnum exorttur-de ea conuentus dppelktione ubidUquandiu difceptd tttm cjfct, Ltitdem legd= tuspublice, obgrauif>i= mosbcllorum tnotusrc- ginon Uccrcfuos Tridett tum mittcrc contcfhtur: deinde cocilmm hoc, ip--- fum pro publica non M
Decimo tertio die MdijQefar edito fcri* pto,prefh= ftttm fuum Gozagam Potificidd= uerfusOttn uium F<tr= nefium,qui ilUus tton= dato tto pa rucrit,opc fhrc iubet. fic Pottfix Mir.iduB, Gozaga tte ro Varmam obfidet. lib. 22.
GdUieS.
rex Komx
fepcrlcgd*
tum de im=
poftto Vdr
m£ pr<tfi=
dio excu=
fat,idq ; c6
attum k fe
dicit, quc * 1
cccl:f,£ pa\ trintoniut ■
\
/

IN GER.MA.NIA.
EXTRA CER.M.
155! Relig. Refpub.
Religio- Rclpub.
rjr iifindi debtdntji* brii fcnbit: idcm ante ficcrat Bre tius iitffu Vuirtcber= gici:fed cu Vhilippili= berab om= nibus pro= baretur , pkcuit, ut communi omnium no minc, adco cilium qui ta propo= nercnt atq; defendcret mitteretur. Ub.zi.
Chrijb* phoiitsdux Vuirtcber= pcin loan= nem Brcn= tium eccle= fixminifk-- riorefntuit tumcp Stut girduc lulij di< *j brxp. cit. Uk
i;..
I
importare,etpe cus quotidie in p<tfcu4arcwur= bem emittere.ue riimhojksnunc primum cafleUa quxdam itifra et fupraurbem ad Albim conjKtu= unt,quibusflu= mink ufmn op= pidanis eriput. Varia uidentur in SaxonU fub hoc tempM pro digU : ternifo= les,tern.e lun£ modo paUid£, moib fanguinei colorii apparet. lib.ii.
DelccH prin cipesNoribergit jhtuunt,inbeU lum<Magdcbur* gicwm confertn daeffeiteru au- xilU. magnu cu difficultate ry jiri ab inuitit decretoparttur. Ub.ii.
Qjiints die
bere , fcd pro conuentu tueretur,ac paucorum utilitate injti= ne dcttenu* tuto: Vojircmo decretis ret in ma* illiusneq^ regem,neque nusalienas, GaUici rcgniqucnquam .opcram da pojfe teneri:quinetUm ji rct. Ub. Vontijix hojtili er im* pkcato animo erga rege cjfepergat, ufuruipfum ijsremedijs, quibus ma= iores eius uti confucue* rintprofitetur. qti£ jint iik Gattue regibus uftta= ta remedia, cxplicat Slci danut. Ub.n.
Tridentinipatres le= galo regis ,fc eam negli* gere protefhtione etpro nihilo habere,nec in acfa ueUerejirre rejbondcnt: c£terum, nt in proximo confejfu regi rejpotidea= tur dicunt jbre, Sic proxi m£ acHoni ad 11 O#o= brii didodie, confejfus dimittitur. lib.u,
Altcra dit Septetti" bris, Tridtnti quodau* no fuperioritranfafhdi cerentur aliquot religio niscapitd, quxnonne* ceffe ejfet iterm m difce
Voiinus dux beUi GaUicus na ues aliquot Belgicas in Oceano ma ricapit.Bri faccusinVt demotio er Taurinif oppidamul ta, imprU mify Che=t riumttSan damianum capit.li.it
Ck$is Turciu cum arcem Melit£ frn fbra tentafa fet,Tripo* lim Apbri* cxcapit.ac cufat huim ckd»

IN GER.MAN.
EXT. CERMAft.
Reiig. Refpub.
Religio.
Refpub.
Mauri= MaijMagdebur ptdtionem uocare,iccir= far , edito ciusdecimd gicipZdcpublicd\co pergiturk tbeologis,'fcripto,Gdl quartd die ut de pdce dglt, i ijfque quxftio de euchd= lix regem. kugujHmif incdfbraMduri=:rijhd cxagitundd propo Is ucro con
fis ad Cccfd rem literis, pr£terpri= Uitti ipftus cduttonem, fuiscommu ni nomine concilij cx= ueri petit, utolim con cilio Bdfi= icji jit cdii tum Bobc= misidlioqut Coflantien fe quoddi dccretum, de non fcr=
cij ueniunt. He= nitur. dantur ijs pr£te= trdrio fe ex dican enim il=\red ex Lutberi, Zuinglij : cufut. lib. lius dnimum **j0 Buceri hbris excu=\ii. pdcem injlet~k=yieddcertdthemdtd qtid- Sepiimd bdt.uerunUmen.pofl certo condcmnd= die Sepiem ne tum quidem\ret.quoordine,quoritu bris Lutc intereos ddhuc ludifbutdtioneshdbedn tur, itcm qud pompd quibus ceremonijs celc= brent iUi foknnes Cdrdi naltum epifcoporum confcfftis , explicut Ute Skidanus. Ub.zz.
couemrepotefl. «.
Sub exitum Mdij C£fdrisfi= UusAtigitfh di- fceicns,pcr\td= liam in Uifpd-- nidmredit. una cum eo Mdximi lidnus patruclis eius er fororius uiiidd fide projicijcitur. hereticis (qudksGer maitos hde bediit ?on= tifidj)ncju oseb mitk= repofiit im pedire. lib. ii.
ao.it.
lunij mcnfis iiedcamo fcpti mo iurum etgit de pdce Muuri= cius cunt Mdgde burgicis, tgrPir nd ccnditiones
Ocmbris dieundeci= mdfit confcffusTriden= ti. ibiprd-fentidm locdle, trdnffubjhntidtioncm et quicquid dd idolti iUud pandceum pertinctjhbi
ti£ reatd= turrcgis e= iiflti, quo uetdt ne e fuo regno
uUd RoKM
pecunid dd ¥ontip.cem cum quofit ipfi bcUum pcrfcrdiur. lib. 22.
Ex dtih
liunt: exccptas dliquot Cefarispro
cx Lutheri ltbrispropo= fitioncs ddiniunt: qtu= jiioncs aliquot dc cd re iit dducntu Vrotefhntium rcijdunt. listutumddnt itiim dcreditum, conce= ptauaidcncgligentcr dc proponit , ad j ea refomuU:leges qudf quM, licei ejftnt uUm dcfua iurifdifUonc
dit fa-iptu, quo Varme fh bcUi ori go recitd= tur, cdtifd rcccpLe 'k Crfirc VU centix dc= cUniury
(Bimi VRQBBnW

7N CF.fcMANIA.
EXTR.A CERM.l •f
1551 Rcljg. Rctpub.
Rcligio.
>Rclp.
Augufti die it>, Au=
gufknido= (lorts Atc^ miniSbri, priuatim in terrogdtide ccena Do* minLgrdc Cxfamde* crcto,cur ei non pdre= rent, cum conftdnter rejbondif= fent,procul ab Imperio iubcturpcr Atrebdten= femepifco* pum cxuk rc. idcmplt Mcming£ er dlijs /0= cisperSue= uiam, puta bdturq, Ge faride ubi= que ficlu= rusejftitUfi bciium cttm Gdiiix re= ge,quodin bfiktempus incu
graues ,non die neprorfusrejpo dcnt Magdebur gici. Aibcrtm Brdndcbiirgicus tamen cum db= fente Mdttricio dimicdffct,dcc'vs mediocrcm cla* dcm intuiijfct, imtdpdcis confi lid dijkrbduit. lib.it. :.
M.4gdeburgi* cimiiites idibus AugujH,Uenm cum Almdnnm, quod putdrtnt tum,dtded£ur= bis,Stndtuifud= forcmcjfe,dcpo fcuntad fuppli= cium. is fe excu= ftt, er hofhtm idejfefigntctum confirmat. Ita milites fctuttus ordtione fcdan= tur. lib.zz.
T>crgutMdg= dcburgici Scpte
jiruntjdtqi itdconfeffum dimittunt.. lib.ij.
Sub idusOchbrisCdr dinaii- credt Pontiftx Gc orgium Mdrtinufm Ddl mdtdm,mdxim£ per Vn garu aui~britdtts.quan= uisautceius openi uxor Vayuodx uidttd Verdi= tundo Tranfiyhtdnix ad miniflrdtioncm pcrmi= ftjfct, cumtdmcnpofkd noua qtkcddm cum Tur= ca moliri confiltd uidc= retur,domifi£ dpcrci:f= foribus Itdtii decimo 0= i~fai<o Deccmbris dic,co= foffn; efl. Potifcx dc eius necc quxfUoncm hdbcri iubct. lib. ij.
CottcilifnomineTri dcnti cuulgatur fcriptu, quo patres ad GaUi£ rc= gis legdtim dbfcntem rc jbondcbdnt, Conciimn Jcilicetlegitimecyob iu jhtscaujdscfje conuocd twmiipfumq^regcnt pa= tris potius infifhnt dcbc--- rcucfiigijs, qium noua dducrfns tcclcfiam con=
Ceftris er
Vontifcis mcritd in T-drnejios commtmo= rdntur, ac quam iniu= jlc fcctrit Ofhums cxplicdtur. Ub.u.
Contrd= rium GaUi Cxfdrid.no fcriptum c= dunt , quo qu'to inpe ricuio Piir-- nt£ turfa= tusfttoth- uius,quhn iniufie C£ far Alotfio intcrfcfb PLtccntidm occuparit, dcnique qttdm ht& rcx iitn.m
vis clU qu.%rtd Jilkmtiliri, Ub.;
N C
qu,
ssttffkm hi bucriiofk. ditnt. Ub
m
«

!N GER.MANIA.
EXTR.A CERMAN.
IJfr Rclig. Relpub.
Reiigto.
Rcip.
incidit, ob= ftitijfet.lib.
3*.
Vuirtem bergicm mittit legj tosad coiu cilium,qui eam doftri nzconfcfi fionem, dc quaanteco ucnerat, propotic* rentyCtprc theohgis idotui, au= ferrcnt cau tioncm.lib.
2J.
Mauricim TAouembrti norui dic, Mdgdcbur guingrcf jh,cupra*= fidio,grauc habct dc co ciondtori= bm, coram ipfis queri= monum,ip
foSCfc f»4=
inpctckaftione, nmittcnte <di= qniddefuperio= ribm conditioni bus Mauricio, Itdty fub finem Oclobris lega= tos mittutVuit- ttmbergttm, to= tumc^negotium \uanuis non jh tim (bluta fit ob Rdio, coficiunt,
m»
Brandebur= gicm Eleftor lo xchimus legatii quifuum officiu & obfcquium defxrret <td con= cilium mittit. Id cb ficiebat ut Pontifix Magdc burgenfem ar= chicpifcopatum Fnderico fratri fuo,quodaliter non erat fadu= rm/anciret dtq- conjirmaret. lib.ij.
HeluctijqudnuisciPo tificcfolicitetti) concilio tamennonctdfunt. hoc ipfisMorlctm, regUle= gatm, ufm Vauli Vtrgt* rij confilio et opcra per- fuafit. lib. i}.
Legatiprincipis Vuir
tcmbcrgici ad exitu O-
cTobrii Tridentum utni=
unt,Comiti Mojvrti fu<e
legationis caufu expli=
cant,cumq; iUe eos ad Po
tificis legatum deducere
ucUet,recufant, nc eiau=
Sbritatcm uUam tribue=
reiudicartntur. Ub.zj.
Syii^\\Myi^<\ Uohe ■ f> > Vtgcfimo pnmo No=
uembrisdic, Tridentwm
uenit Argentincnfium lc
gatus loannesSleuianus,
ut cum Mauricianis ac
Vuirtcmbergicti com=
muntm caufam ageret.
Argeniimnjihm fcfc ali=
quot mX cwitatcs con=
Mnxcrant, eamnque e=
tiam communcm cau=
fctm agebat Slcidanm.
lib.ij.
Nouembri menfc Pon
tifix w w codemqi die trc
OSbbri menfe dax Sommerfe= tm Knglice , rcgisauun- culm, opt= raNorthu= bri£ ducts cuiantere- conciliatm fiitrat, de= nuo conijci turin carce rem: fim* met rerum adminiftra tiohuiiKca ptiuitate re dijtad Nor thumbriu. Itb.tj.
GaUiper fimuinticrs nemamkU tice in Bar* anonce por tu ufifc pro Hc?n,trire=- mem utidfft ct fex naues\ oncraridf, rcbm otr;-\ nibmadtu'
, . 1

V
IN GERMANIA,
EXTRA CERM. I
I55lRelig. Relpublica.
Rd.g.
Rcfo. 1
gnam ftbi tum libettis tum piftu= ris feciffe dicit iniu= riam, c£te- rwmadpr£ ces , ckm Sro C<efd= re,tumpro concilio fu= fcipiedasex lortatur. llli er mo= dcjie ftmul ej-confhn= ter rejpon= dtnt, pro eo concilio quod ad profiigan= dam Chrijh doHrini co icrit, non fe aliterquam ut id Dcus cito difiipei acdijlurbet orare pojfc dicuni. lib, zj.
Mauricitts Chat=\decim creatcardina uigationcm tos,fintentia Cefarts \ les,omnes Ualos. Maximilia lib.i-}.
adeptosLantgrauio, [ de filiorum eius uo= luntate,periufiuran
Vigeftmaquin=
dum in fuam jidcm \ ta Nouembris die adigit.eares nonob= j Trideti de morc jit fcuread Ceefam con confejfus, Kecitan=
temptu pertinebdt. hb.ih
Hijpani,quiper agrum Vuirtember= gicum erant, fub hoc
turdecretade pcen teniia er exirema unShone:ijfq;quic-- quid unquam eius gcncrisd Pontifici= btts ejl excogitatwm tcmpus euocantur d ftncitur gr confir- C<sfare,ac in Italiam matur. lib.i} bcUiParmenfts cau= fadimittuntttr.li.il.
Nouembris die
ocfnita triftgit Mau ricius cum Magde= ~burgicis,conditioni= bttsinjpecicm quidc grauifiimis. Reuera tamcn ipfts, perpri= uatas literas&dere
ligione, er de libcr= \ rant , ajfirmabat: ■:.Ue,(icutt pojhda='Qtt6d ipfi fcripio ran^fuitcautu. li.ij.\fuo przfcribere ,no \feconcilio fubijccrc QuifiitMagde=\uclle uukrentur, burgicis erumnaru lib.i}. fims , is fuit aduerfus^
ni infltru* clas' abdu= cunt.ltaCe ftriani in quaddm in ueitiua fcn bunt. iib.
IS '
Nottefn
bri mcnfc Maximilia mts Genui appuUt cu liberis et u= xore. Gal= li Majltk
LcgatiVrotcfhr> titm Tridenti citrn uettent conctlio fcrt' profttti, ptam doclrinx fh<e quafdam c confefiionem exhi-- ius naues berc, a legato Pont deprxdan = ftciorepclluntur,u : . cur. lib.13. quidem Cardinalii Tridentinus, cuitts ad hoc opera uji c

IN-CE&-MA-NIA.
EXT. CSftM.
1
kcyubika.
Relj'2.
Rctp
C*
hcm re= iigionc aitea li bris etia projef=
fu%AU=
gujltrc Ugionis jormul i k c<efa=
re pr£= fcripii niagrut omnitt admira tione prifate?
Rdi e\. -Cefare graui^imibetli adi= tusatjfo principiuAnit enim lAdurixus cum cxtcrnisre= igibusdejocero fuo Lantgra fpar Ru | uio pcrutm UberHdo,confi= bsrinuA Uu,priusiamcnitmic£ten= tcttjgr lcgxtos de ea rc mittit addcftrem. Ub.zj.
CxfarAugufk digreffus Noucbrimenfcucnit Qcni= pontem, ut ficuti Germanis promiferat, tanto effctcon= ciUouicinior. lib.23.
piMricius ac Erandcbur gicus i!nlq r cjulpkriini Gcr manie principcs ,fub initiu Dcccmkris,purt:m eoru pcr icras , partimpajegatos pro UMgrMif Ufteratione apud Cefarc etdeprecantur y ita ut petantfieri xquum •jfc, mid:usargv.mcth derfto ftrdrU.Sicautcdimiitimtttr, tttr. Ub. ut CefirueUcfc dc careco= jj. rarnagerecum Mauricio di ccrei. lib.z}.
hantgrau:f.filius GulieU m:ts urgct Mauricium,ac ut brcui itrm uocttur,futuru dtcit,ni pater l&erctur. Hdc db ijs agebdncurddfpccicm, tid occuluda, ipfisettX Mku ricij conjiliarifs,bcUiquo paraiwt, conftUa. Ub.i;.
Deccbrisdic dc= cima quxrtd Grop? perus dochrcdnoni cus, dijputi.do, mul ... Ma=- tdfacit Germxnis ct ximilia imprimis 'Sucero ^nus Au= mortuo conuicid. le 'ilruicui gdtus Argcntincfis\Decem= deedrecoqueritur.ibris dU Ctfdris orator VU^dcama (hmv.s excufdt id.tcrtid, inuitozrrepugiuvi
te concilio ftertfccp, ut ne pojihdc fiat, operam cjfc datv.ru. lib.i}.
Eleikres Archi cpifcopi, proptcv iAugdcbuygtcu tx= crcitu,quiinTurin gia coUocatus in hy 'icriris, cccicf.fdcis acimprimis Mogtt tino djjnm dabat, TriJeHto domu re= dirc cogitant,exquc dere uigcfimp pri^ mo Deccbris adCa: farem litzras mit= tunt. lib.13.
1 Tridcn tii ucnit cwm IU bcris er uxore: qtupJu. rimi cpi fcopiob jiiam ci procefft runt. cjl qne ab ijscxcc=. ptus ho norif= ce. iib~ *J.

IN GERMAN.
EXT. GERM.
»55*
Relpub.
Rclii-io.
Relp.
Relig.
Ixnuarij dic ter j Lanuxnj dic jcpttmo uc= tio, C£fxr ad eccle < niunt x Mxuricio legxti Tri= ftxfhcos ElecTores, \ dentum, eo^fujbicio dc ip= qtti propter belli'ifoconceptxxC£fxrixnisre=
rumorem m Ger= maniicogitxbxnt, refcribit,utTride timxncxnt, muU tatyillisdecurxac folicitudine fux er gxrempub.de dili= gentixey prouide tixinpr^cognofcc dis et pr£cxuendis periculis hcutitf, txndem rumorcm iUum deMxtiricio, ipftm&militumQ timfoluto ipjis fd pcndio,extinftum iri xc fcdxtum con fzrmat, Mxuricitts enim exm tumuU twt cxufim er fpe= cicm pr£texuenit. lib. &
Mxurkius iubet theologos,et in his Helanchthoncm, ,Nqribcrgam k,% \progredi. Interim •fpxrgit rumorem ;d<fn4 diGmftd \
mittkur. Unuxrij die decimo mxndxtxfux Cffiris lcgxtis exponut,tttq; theologK, qtti ixm fmt in itinerc, xd dccrcti Bxftlienfis formulxm cxuea-- tnr&utnc Vontifex conci= lio pr£fideat,totaq; res dein tegro difceptetur,petunt. Gt> teri legxti Protcjhntiu,Mxu ricianorvm petidonife con- iungunt. lib.n
Vrotefhntium legxtis re= fbondent C£fxrixni,dc fcctt ritxte er cxutione theologo= rumconfiftam effc, c£tcrx tion txm fxcilepoffe impetr, ri. uenixnt ergo thcologi , in ipfaacHone mukxcoccffm iri ,modo cxute ejrpedcten= iim fat progreffus,qu£ mpf do no pof.int impctrxri.acce ptxm cautionis formutipro tefhntes exigunt xdformnlR dccreti~Bxftltenfis:uidetpr£ cipux cxpitx omiffx effe,qu£ dxtn non lcuiter imtHutatd Edm itdty Unuxrij dieuig: jimo fectmdo repitdiant. lib ij.
Yigefima0!^t4U?}H*rif
D«x Somer^ fetiAn= li£ re= ?isauun :ullts, ■uffu ^ Ndrtbk bri£ dt< cis,cu=. m fli= i# 3 Som werfcti jilixm duxcrat in uxo= rcm,U= ntutrio itenfc, Londi- ni fccti= ri per= cuiitur. f&ij.
P $

IN CERMANTA.
EXT. GER.M.
155*
Rtipub.
Keli^io.
K<rlp.
Relig.
profeftione:Ocni= die,uocatuslegatm Vuirtc= ponte uhi Ctfar e= ^bergicus ,abijs quife patns
ratiubetfibibojbi tium parari: tbeo= logos Noriberga' uultquidfitcu&e farea£hirutexpe= flnre. uerumfiub exitum Yebruarij eosreuocatdomu, cumq; ipfii wgrefi- fius iteradCxfiare, dierwmaliquotuii procefiijfiet, mifiis Oenipontemexiti ncrtliteris, etilla= td quadam ad ex= cufiationem caufia, domum reuertit,et adhunc moduex= tracTv tepore cum diem ex die duce= ret, primojhtim ueremilitwmdcle= (lus habere ccepit, quosmagnofilen= tioperhytmecol= legerat. lib.23.cr 14.
Scriptum edit Mauricius adordi nes lmperij, quo
diciuolunt, docxrin£cofef= fionem exhibet, ijsq;condi= tionibus quas ante Ca-fiaris le gatis explicarat,ucnturosdi cit theologos, qui ex fiacris li tcrvs cofefiionem eam tuean turac defendant. idtm tode die uocati Mauriciani faci= mt. likij.
Fit publicufpatrumeon fieffiuf lanuarij, quo tota concilij ailio, propter Prote jhntes,ad 19 ufiq; diem Mar= tijreijcitur. lib.23.
Venultima die lanuarij a= lia cautionis jvrmula legatis Vrotejhntiu exhibetur: fitd nihilautparnm a fiuptriore immutata. cuttt auteut eam reciperent urgerentur, con= ucnit tandcut ipfi quid fiuo cuiq; magiftratui effiet in ea re uoluntatis exquirerent. Vuirtcmbergici itaque Cal. Februarij domum redeunt. lib. 23.
Treu irenfis archiepifco^ pus 16 Fcbruarij die Tnder grauiter de rtligio I to difctdit propter ualttud. nisdifiidioconque^cm. /i&.xj.

IN GERM.
EXTRA GERM ANIAM
itfi Refpublica.
Rcliaio
Rcfnub.
Relig.
ritur,eoqueabuti' quofdiaitadfuo= rum commodoru occafionem. Se= cundo loco Lunt- grduij tdptiuitdte indigne comemo= rat, eumq^ contra fidemadfummum GermanU dede= cus,detineridicit. Vofbremo Germa= ni£forte,itapro* ftrat£4tq;affli£l£ miferaturacdeplo rat. ad eamq; eri= gendamfearmafu fcipere profitetur. lib.14.
AlbertusBran deburgicus fcri= pto, dedunfiima GermanU condi= tione, coqueritur acexplicatisomni bus eiits feruitutis modis,in ecclefia
kltera die Martij lega tm Vontificius,pro fuo iu* <e fcilicct, peecata condo* nat ijs qui certas aliquot preces certk locudtnmr- muraffent. Ub.ij.
Vndecima die Martij Moguntmus er Colonien fis archiepifcopi,propter beUi rumorem redtunt in Gertnankm. lib.ij*
Vrinceps Vuirtember-- gicus aliosadconcihumle gatos fummittit. li undeci= ma dit MartijTridentum utniunt,ey fibi de cautio ne,<&-adexhibitam doftn n£ confcfiionem, petunt refbonderi. Ub.i}.
Legati Mdurtaam,cum propter bellirumore,qui Tridcntiincrcbucrat , ej" certusputabdtur, in peri= culo fe ucrfari cognofce= rent, 1 j die Martij magno fHcos qui uocatur \filcntio fefubducunt. lib. potifiimum, eius<zi. . aucTorcs,fe cum fo
cijs mouere bellu Dccima oit&ua Mdrtij fignificat. Ub.14. die Vuirtembergici tbeo= logi quatuor } wipnmifji
GdU : * rexeditis U tcrisquoco jiUobellum fufcipiat in Gcrmanid decUratne ptutprinci pts capti= uos Uberct, effrenatam cupiditdtc C^faris co= erceat,djjh c~i£ Germa ttue prisli' nam LbcrU tcm rcfhtu* at,remqut publicam conftituat. P iif

IN GERMANrA.
" EXTRA GERMAN.
I55i
Rclio;.
Refpublica.
Rclig.
Refp.
Cdlcndis Mctr= iijsMdurieius, hd nto fuorum ordi= mconuetu,qubd fibi etmdum in ius effediceret,rcsfu= ds domi confrituit, Auguslu fidtrcm rclinquit fikt ditio nis ddminislrdto rem^etdGulicU mutn maiorcm m tuLdntgrduij filiti ferecipit. I1K14,
Decimo ot%* ttodieMdrtijLit grditij fi\im citm ucniffct Erkbd* chunhp-etjtdfran cofurdijs pcr litc* m,ne C^ftris uU lum admittHt pne fidium.Scxto pofl dicMduricio fcco iungit: acuigefh mo fcxto McQ-tij Schuinfitrto prrli tcr.n kNonhcrg^ fibusfidem,focie= memjnfyumen= ium beW.cum.jCom mcdtunt dtiri ttiiu mdxwtii'.'pc-
Brentitts dtcp, Argentinen fcs duo Tridentu ueniunt, lib.n.
Bccimonono dicMdr tij qui publico confeffui fiterat defigndtus, in Cd= lcnddf Mdij ii efidddtus. Ub.ih
>Zxcuditur typis do ffri n£ cofcfiio principis Vuir tembcrgici, grTriden f i nonnuUk, nugno cum fte terorum defiderio, difiri= buitur. Id Vontificis lcgd= tus, qui publice cxhibitH 4 Vuirtcmbergicif fup= prtfftm cupiebdt, eoque ipfdm id fe rcccperdt, firt indigne.
Mdrtijdieiz , tcgdti Vuirtcmbcrgici,citm cdfc impetrdturos qux petic= rdnt,diffidercnt, ut qitdn topa-c fuusprinccps pd^ cis cjfct cupidtts ojlendc-- ret, theologos fiios ddmu kUftt dddtxionc,ct nomint principU cxhibent. idar facit Argcntincnfis. D cli-- bcrdtur tum ctim Cgfitri legdtis, de dBionis tnodc atq^ordine. Vrotcftmtc
Quoddute in Germd= nos epifco= pos beUum dicdtur mo uere,idlon gedfcremo uct,cofquc ft cducdnt idonce, in fiwn fcfide reccptum profitctur. liba^.
GdUide rcx ddt lite rds dd Mc= tenfcs,utco mcdtum fi= bipcr fuos fines cum cxcrcitu ■ rdnfcunti, expcdidttt, omnemquc Hsbcneuo= 'cntidmpol 'icetur. Ub. 14.
GdUiot rcx,ldibus !&drtij,in= gcnti cum
m&

IN GERMANTA.
1^2. Rcfpublica.
_EXT. CER.M.
Relfgio. Rc r p,
Rcili
tit: titatidethpofl muitxm achoncm dcpcnfis ccntu av. rccrum htitlibus, pxccm ftbi redi- mv.nt. lib.14.
AlbcrtmJAxr chio, ?<otcburgi Mduricio fc con^ iunrdt. coniUnSits
o
uiribm, qiMcuna trxnfcunt, oppida rcdivunt in fttxm
© // , . ,
potejkx-em^ndgU fiutmx Ccefarcco ftitutos loco mo- ucnt, dc fimul pc cuniam impcrd.nt dctormenta, lib. ^4.
uolunt dt oinnibm con--
cx.ratU; Ms ihtilus
cilij dccrctis fuos xudiri theologos, ucl dr&int dt\cgrtffus , jhgulis fus confiftionis\TuUum o ikpifibus. Vitfduius CcC^Virodunfi faris orxtor audiri cospri | oppidd int» mian dc ftifjk coni oportercqt-
mirum tunc igdtur intcr\rwgumrc*> patres. lili contr& urgint, \ £l.i petit, <yk principijs initiumfi* j U&.i^ cri uolut, pbjl fdjMnmd, qucc fini iUisuixintcUigi p 0fiint,perucn iri. lib. 2;.
Wptrij eapt* CCdtfAdC Lotbdm
Aprtu circitcr n;c JipriiKcpj lulittf Pflugiut cpifco\$dlcrmtx=
Cahndis.Apri lis Mduricitts Au guBam obfdct, qudrtoq; poR dic dcditionc cdpit,ut tcrtm Scnitum rc fhtuit, eifqutw
pm Kumburgicits, Tri-- dcnto rcccdit in Gerr,u= nidtn. lib.i;.
Lcgatus Argentinen^ jis, ob priudtd qitccdam fiuncgotid, cum diffcuU tcr ty mdgnxcummole* kii, d. Ccefdris lcgdtis, ut confcntircnrJmpctrxffct, Tridtnto domum rxdtt. lib. 2j.
Vltimxdic Kdrtij qtlt runtur Gcrmdtii thcologi dcUcnem fccum nuUam injHtui, juxm doftrinxm hxbcriixmpiv dmnatd,
nus.peroc* cdfi.onidif fidij cum prorcge Ne dpolitxno, dcficitxCct fare, iruptc GxlUxm fi recipit. lu>.
P iiif

IN GERMANTA.
EXTRA GERM.
J$$: Rdpubica
Rclisno.
Refp-
IReiig
fuffragiorum red* dit. Jndefiiperio^ ns Germanue ciui tatesiubctddexi= tum Aprilis Au= gufhe conuenire, efyqueutfecum uc niant in focieta= tcm folicitat. lib. 24.
Apritis die duo decimo vlma k principibus obfi= detur. dependitur StocachiGallicerc gisnomine,trime ftrispecunid: u= trinque obftdes di tur. Albertus a= groset oppida cir ca vlmam popu= ldtur,db ijfque exi git 3 ad ocTodecim mittid durtarum Ub.14.
*S palam conutcijs exa= gitari. Pofhititutcito cu ipjis aBio inftituatur.Di^ xerat palam mondchus quiddm, eam qui refteui xijfet, ctiam ftnon credi= dijfet, futurum faluum tamen,idcumprimk Gcr mani theologi exagita* bant. Ub.ii.,
Ad Augu&d-cdptceru morcm Itali Tridcnto dif fugiunt,magna cum of finfione Hifranorum zj Ccefarianorum omniwm, qui concilium ad exitum perducicupiebdnt. lUiue yo nihil qum ut aliqua tandem occafionc dbrum peretur, ahud captdbant. lib.zj..
ItaUstyGermanfc c* pifcopis prope omnibm profeclis, Vuirtembcrgi= ci, cum difceffus fui cau= fas grauifiimas fcripto complexi effent, Apriiis die oi~fauo non fint ali= qud legatorum C<efiris offvnfione, domumre= deunt. lib.ij.
Lothd* ringidm in grcffus Gal Uce rex, principcm pucrum de duci curat in GaUiam, eius matre ex Lotha* ringia iu* betexccdc* re, unxqut dmitam, qucc no iU multo posb feambce Ar getoratum dcpbih in Bclgium re cipiunt. Ub.z^,

!N GERMANIA.
EXTRA GXRM.
1551 Refpublica.
Rcligio.
Rcfpub.
Relig.
Lincitmt profici= faturrcUclisVU m^focijs Mau= ricius,utdcpdct cum Ctcftrianis dgdt. qudnqum dutem tum nihil perficitur,fpes td mennonobfcura pdcit inijcttur. lib.14.
RogdtuTcrdi tumdi inter ZAdu ricium ctc Cceft= rem d uigcfimo fexto Muijdie, ttdoSbxuim lU" nij, fiunt indu= cix. lib.24.
Cdtnert iudi- ces confccdcrato rwmprincipudc Gallue rcgis of* fenfione ueriti, Spiridiffugiut. W.14.
AprilU dieuigc fimonono, quifu- perfuntTridcntiPo tificijpdtres conue= niitnt,vrddbicnni= umdc pluseo'etidm conciUum reijciunt. paucis deinde diebits lcgdti Cefxris etiam difcedunt. Crcfcen= tius Vontifck legd tus, citm Tridenti morbum ex fpeclro noiTurno concepif= fct,Vcron£initinc= re,citmRomdm rc= diret, uitum finijt, morictts cxnem d= trum,cundem fcili= cct qui morbi cdu= fm dcderat, cir- cumjhmtemfc uidc reutdcbdtur,etfub: indeutdrcereturyfii* tsincLtmdbdL' Ub.
2J.
Aprilis dic decimo Conc- fhxbliut Cdl= li£,Metim fi= muldtionc ami cituc ingrcdi* tur,portds oc= cupdt,dcpr£= fidium impo= nit. ucnit eo rcxpuulopofi, populocj; ddd= c~b infuam fi= dcm,dcpr£fc» c~b conjlituto, inuicindmGer mdnidm pcr= git. Ub.*+.
P v

IN GER.MANIA.
EXT. GERM.
ifaa
Rcipublica.
Rclig. Refp.
Maij die tcrtio, GaUw rcx TabernM ucnit. Argentincnfcs mittuntcommta^ tum: Conncfbshlim mpliorm resq; mi liti ncceffarus cx urbcpctit. Senatus itt rum er pauloplm qukm antta. mittit. Concfttxblio non fatisfit. Ktx uocatk ad fc legatk urbk, er dcfua erga Gcrma* niam uoluntate locutw.co6kim pdntm fibi pofiuht fuppcditari. parttfenatm eyne quid itrbi decedat ex uicinis agrk pancm in cajh-acomportariiitbci. Rex tandcm Argeniincnfibus infenfus, fcpti moMaij dic mouet,atq$ Haganoam rt* ftkttndit, Ub.24.
RexVuiffcburgicum tfftt, ucnitmt ad ipfum quorundam Germanoru prin ipum legati,ut extrcitum ftfht,adpa= cis conftUa animttm adijciat, ac mifcres plcbi, imprimtsq; Argentincnfiumfini bmparcat. Rex n Maij monitm k Mau ricio dt Liiuiancepack aclionc, biduo poR principibm rcfbondtt, quaxdo U* bcrationk captiuorum ccrta fpcs fit,fe utipfis actoti Gcrmania: gradfcctur, rtdire itt Galliam.Tultt rexpcrmolefte pacis at~Honcm,fcd dalorcm cstutc difii* mukuit. Ub.14.
LegritiHcluetiom apudrtgem pro
Enfcmcnfibm Ycrdmldic* ditionk dc*. prccantur.unaq-y uicinas Gcrmanis re= gioncsipfi commaidant. Maijdicui^ gtfmto KtXjfe 'F.nfcmcnf.bv/., modb ca piiUos

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
l^t.
Rcfyublica.
Rclig.
Rcip.
Rclig.
Augit fi<eprin cipum iuffu, promul
gdtisq;
tddere
litcris,
tcclcfu
rum mi
nifiri
magnx
cum po
puliuo=
luptdtc
reftitu*
lintur.
lib. 24.
ptiuosmiiitcs quosbdbednt rcddant ca i dotutrc refbondct, In c<etcros autem ni- hil unquam fe (htuiffc grauius dicit, qukin quod folet in amicos: tctm etft Ar gcntinenfcs aliqmm ipficauftm dedc* rintoffvnfionis. lib, 24,
Mduricius cu cofcedcrdtis,Mdij dic dccimo feptimo in milites qtios Cteftr dd dlpes cofcripfcrat, impctu ftcit,dtq; dd Kutdm dc Ticfftm, cx eis tniUe pdr= tim capit,pdrtim interficitjnq; Lcecbu fluuium prxcipitdt. Erebcrgum drcem cr opportunifimdtn ej muriififitnittm (tddlpcs,nouemq;ined peditum fgnd cdpit, Inde contcndit Oenipontcm :fed C<?ftr, libcratoprius fridcrico Sdxo= ni<e ducc,fe ViUacum receperdtMiUtcs quicquid Oenipontc fuppeUcSilis C<e= fdris,Hifbanorum dc Cardiiidlis Augu= fhnifiittjdiripiunt. Ub. 24.
Albcrtut Mdrchio Brdndcburgicus Vuolfgdngum ordinis Teutonici ma gifirtm dircptionibus er inccndijs, dd fuis conditioncs paducit: codcm dgit modo cumNcribergciijibus: Licbtc= nduum drccm cr cppidum ditionis ip= forum^quintd dic Mdij,deditioncctpit poftridic iubctptrlitcrds, utquidpro Cermdni<e libcrtatc, &• conftituciuit re Ugione,fdccreuelint, intradltcrum di cm rcnuncient. lUiti A dnfdcUonc,qudm cum Mdtmcio fuprd fciffc diximui, fc
i ■

IN GERMANIA.
EXT. GERMAN.
itft
Refpubiica.
Relig.
Refp.
Relig.
defendunt, ZD" bettum iniufte fibiinfir= ri conqueruntur. ptrgit Me tamen eis iniurUm ftccre. arccm cdptdm folo equdt: oppidunospecunU multdtos,in fum jidem ddigit,ccntum prttercd ui= cos, cafklk uittdsq; dd feptudgintd,tcm pld qudmplurima ,ex fylud trid iugeru mitti*, Noribergenfium ditionis cd om nU,diripit,fpottdt,dcincendit.\ndignc idfertbdntconfcedcrdti, fedAlbcrtwm comprimcre non poterdnt: ey Ldntgrd uijquidcm fittus,duiscquitu cohortes fudf,dbcoidmdntercuoc4rdt. lib.x^.
Bdmbcrgcnfis epifcopus ut db Alber* to pdccm redimdi,Mdij die undcuigcfi* mo confcttis td de re litew,fu<c ditionis uigintipr£ficTuraetoppidd,ipfitrdnf ftrt. Vuirciburgicus durtortm millU duccntduigintiipfi dependit, eynomi nwtn dd trecentd quinqudgintd mittU in fc ucipit,dc ptrfoluere pollicttur. lib.24.
Sueuue ciuitdtesinterAlbcrtum dc Koribergenfes pdcem,fcd fruftrk folici= tdnt. htectdmenlegdtoruMduricij dt= queLdntgrduij jilijoperd concilidtur. fendunt Uoribcrgenfcsdureorum miU lid duccntd,tormentd fex inftructa, trd= duntjjsfy demum conditionibusfolui= turobfidio.Couertit fc Albertusddvl menfcs, lunij dic uigcfimo .fed ijdd eius mirt4i,qudndiu uitd fuppetdt,nihdfc fd tiwros eorum qu<t poftulct,rcfboiidcnt. lcb. 14.
Gdttia rex do= mum re dicns ui gefimo quinto dicMdij Luce* burgicu dgrum incedio udfht, Afknx-u recipit. Ddnuil* leritm eyluocu cdpit. ibicrdt Ernc= ftus Co= mcs
Mdnsfvl
dius,qui
eyipfe
cdpti=
uusdb=
ducitur.
W.14.
/

IN GER.MAN1A.
EXTRA CERM.
i5<t
Rcfpublica.
Religi Rdp.
Relig.
Calendh lunij Mauricius, Vajfauij, apudprincipes quipacis caufa conutne rant,quibusmodisfitdefbrmata Impt rij dignitas er tius libertas imminuta recenfet,grauittrq; dt ijs conqueftus,ta dem aliquando petit tmendari. aqua principibus uideturpojhilatio, ftdta= men adpublicumlmperijcomtntHre- fircnda. lib.14.
GaUicus orator Fraxinetis,?affauij, copiofa oratione primum ofkndit quan tum femper momentum Germanorwm Imperio, GaUorum amicitia attulerit: decindepacem necpublice necpriuatim regem recufare docet, publice ijs quide conditionibus quxfcedere continentur: priuatim uero ijs quas Ctfar ipfe flt inU turus. aquum enim tfftut quidamni caufam dedit, idem etiam fxtisfattionts uiatnprimusdperiat.Oratoriprincipes refpondent, quando non obfcure fignifi cet Cafartm nonnuUa qu£ rex fibi uen~ dicet occupaffc, tquivm effeut quenam iUa flnt,explicet. lUe cum de rtgis uolun tate ptr UttrM cognouifftt,fcripto pofi- ca rejpondet, conditioncsq; pacis ftnt= gat editurum,fed easutla Cxfarc regtm txptttnrc uel ipfls principibus permit- tertdicit. Ub.i^.
Vbi dt GaUici lcgati oratione cogno uit Cefar, ipfcpcrYerdinandum rcfpo= dtt, ft quidtm rcgis nomine Mauricius

TN GERMANTAi
EXTR.A GERM-
1551
Rcfpublica.
Rclig. Relp.
Relig.
pacis conditioncsproponat no iniquas, fenoneffc repudiaturum. arguit autem regegrauiterdc focietciteTurcica, atfy eius indiccs,GalliciapudTurcam lcga= ti commentarios,ac litcras quafdi Tur~ carum ad confcederatos principes,inter ceptasedit. lib.i^
NLiuricw prxter Ldtitgrauij libera tionem,ftagitat ut de ijs qua: ad imminu tam Germanu libertatem pcrtineant, principes iam iampronttncient,at<^ ut omtv.no pax religioni detur. Ub, 24.
Po/i uariam difceptationem dccer- nuntprincipes utCafarad tcrtiutn I«= lii diem plxne rcfbondcat,cumty utidfa ciatper litcras fcmclatqj itcrum exhor= tantur. tcerutnis tcrgiuerfaiur eymo= rasttccHf.qianetiam adprincipum litc= W,fibt non cffe iniegrum ijs conditioni buspxcem facercrcfcribit. Pofhilat er= goej" hortatur utad a-qtus condiiiones ipfi Z&xnricium adducant. lib. 14.
Dttm Ccftrpdcis dclibcrationcpro= ducit,Albcrtus, quircliclis fodjsfuum agcbat priuatum ncgocium,archiepifco patus M.oguniinifines ad Mcenum ua= jht o-populatur, ipfumq; etiam cpifco pum,chin isprius ntaiora fua tormenta in Kheiium abicciffet,ad fitgam adigit. Indcfe conucrtitinTrcuiros, arccmqf totius regiomspr£cipuam, ad Khcni ct MofclLeconfiucntcm, Trcuirenfcm dr~ chicpifcopumpofcit.. Ukz^,

IN GERrMANlA.
EXT. GERM.
I55i
Reipublica.
Reiig. Rctp.
Trincipcs confccdcrati, cum ab Efe= i~brc Paktino, oilo tormenta inftruc~b, absluli\fent,deciffio feptimo lulij die, Irancofurtum ubi Caftris erat prefu dium,obfident. ibi Gcorgitis Megelbur ;HNf Mauricij confocdcratus, qui pri= nm omnium Magdeburgitis beUit/m in tulcrat,iila tormenti occiditur. lib. 14.
Posl uarias patis difceptationes, \u= itjdic nigcfimo quarto, iuffu Tcrdinan* di,uenit in caftra Mauricij Hericws Pii= uitu, Mifnite Burgrauiks, BobemLcque cancellaritts, &cpropoflto quod Mau^ ricio cr 4 Gefarc, er 4 Saxonia princi pc friderico, iamimmincret ,periculo, tpfi tandcm paccmperfuadet. per pack lcgcs libcratur Lar.tgrauiia, datur p.tx rcligioni,coguntur pnncipes confade rati Ycrdinando in Vngaria militarc,ad Camerieiudici!im,religionisAugiiffon<£ confilianj admittuntur: c^tem condi- tioncsuideapudipfum Sleidunum, lib. 14.
Albertm principibus confccderatis (idobfidionem¥rancojitrti fcconiunxc rat,fed mox quo rcsfvM commodius a-- gerct,Spiram fcccfferut, urbem rcdege^ rat in fudmpotcjhtem^pifcopit Vuor^ macienfetn duodccim millibuiaureoTH multarat, Argcniincnllfjue prr liicnv, tcrritarat. fcd cim de Mauncijpace in * aiidiffe^ftttim TrmcofitttK fcdit,obfi=
GaU ILe rex cim ex trcitum luliome fe in A= frebates eduxif^ ftt, nuU U re ibi mcmo* rabili pcrfe* t~fa,co* pw ii cottU'. gicncLi borath* tts, dU mittit. lib. 24.

IN CERMANIA.
«55*
Relig.
Refpublica.
EXT.
"Rel» g ;
GER.M.
Refp.
dtt,tormentis concutit. Pactm is tult= ratpermolcfte, tty comprehtndirtcu= farat.odiofettiamaccontemptimmul= ta in Mauricium erat locutus. Franco= ldi= fiirtoAugufhdienonatdndcm difcedit, but Au= tranfmijfoq; Kheno prope Moguntiam gufti Co caftra ponit.ciues infuamfideadigit,cc lonien = clefidjUcvspecuniamimperat: ttmpla, fisarchi naues,arcts,£dificiafpoliatac incen= tpifco= dit: idtm propi Spirx facit,pb§tin Trt pusHtr uirortmfintsfirccipit.Ub.14. mannus
qui pro Cefar Augufli dit uigtfimo Germa= rtligio= nts,ltalis,ac Hifpanis fiipatus Augu= nt infua fhm uenit,infHtutum 4 fe ftnatum, er a ditione Mauricio abrogatum ,rtfktuit, tribus propa= tolUt,e concionatoribus trtsYtijcit,alijs ganda, tamen ut ex Angujhnce confefiionis fir tantum multdoceant,pcrmittit. IndeCaltndk eratpdf Scptcmbris digreffus biduo poft vUni fits, in utnit. Ub.24. patria,
tnortcm Lantgrauius libcratus,propter tran cumui= fitum Lantgrauian<t cuiufdam kgionis ta com= adAlbtrtum,iterum fiftitur. Mauriaus mittat, in Vngariam mittit excrcitum. Albcr= CT qua= tus Trcuerim deditionc capit, prxfidiu lem fc= reUnquit,acmcnfeScptcmbripcrgitin pc expe Lotharingiam, ibiquc quasfibiGallia: ticrat,ui rex dcfirat conditiones cxpccht. loarn tx finv nesFridtricus SaxonicCdux Cal. Scptc confc = brisdomumdifccdit: quartaLantgra= quitu r. uius itcrum dumttitur, ac dontum reucr Ub . 24. tit, lilf, 24.
Scncn ftsGaU Uxregis auxilio pr<efi= diu Hi= fpanoru tijciut, arce ibi manda= tu Cctfa ris xdifi cari cct ptam di ruut,o- inlibtr= tatcm fe uindi* cant. Ub. *4.
/

IN GERMANIA.
EXT. CERMAN.
1552- Rcfpublica. Rcli<
Reipub.
Rclig.
0(k= brismcn fisdiedc cimo fe= ptimo Cafpdr ttedio preecipit us tum Argcnti nenfts ec clcftec minifkr mortem obit:eo= demq ; dic A«= dreMO=' ftander Conig= ftcrgij iri Pr«jN ftd, e ui= td dece= dit. iib. 24,
Ccefttr folicitdtus ab epifcopis,Alberti trunf dtHones cti ipftsdcNo^ ribergenftbus, refcindit, dtq-, ut tuendi fui cdttfx, fcedus cu uicinis ineant, permittit. td rc ftetus BS bergenfts Torcbemum ct aU& oppidd pleraty recu pcrat. lib, 24.
C<efdr,agri Vuirtcbur gcnftsftncs cgreffus ,per Vdlatinatum, contendit Argcntordtum. mittun- tur ci lcgdti obitiam, qui rogcnt, nequidgramus inciuitatcm fh\tuat, er ne in ipforum republica quicqttam imnmtct. lllc cumcis dcftta uoluntatc proiixe effet pollicitu Scptcmbris die dccimo quinto fub mcridicm ur~ bcm ingreditur, pran dct,acftibiid])cruvii Ha ganoica uid difccdit.cius miiites, incredibilc ck quantu damni dederint in uiciv.o Argcntincnft agro, Albano duce con niuente. lib. 14.
Ckmgrd■iudiccs Spi*> rati2 rcdcunt. Ub. 24.
Odobrisdicuigclt= mo fccudo C<efaris ex^ ercitus Metimuenit ac urbem obftdet. lib.14.
Albertus Marchio, ciimci dc fUpcndijs cx= ercitus, cum Gdllixrc= gc non conuenirct, ctd ad C-cfircm fe conuer-- tit,ac cum eo reconcila, tur. E/ Cffarcondonc.t acrcniittit omnix. Co= mitcsetiam Octingcn-' fes atque Mansftldios eius caufd rcciptt in gra tiam: trdnjkSiioni quo que quam Albcrtus cu epifcopisftccrdt, ratL habet,tarttctftpriwsci rcfcidiffct. lib. 24.
kwmaUw Gathts cu ingcnti cxcrcitu, citm Ueritffet in Lotk:tringi= am, Albcrtu adoritur, v.crum ei ftrtuna belU ttonfttcccdit: ipfc enm abh Iberto proiligatur, uulneratur,4c captiuus dbducitur. lib. 24.
Qefkrk cxcccitus md; gicusGAUiattfUte po
CL

IN CERMANIA.
EXT. CERM>
I
i$$a
Rclpublka.
Rciis.
Reip.
Rclfg.
DumMetirn &efdrobfidct, Vuolfgangus Teutonicus mkgi^ fkrEluangian oppidu occup.u. prtfe&ifdM iUic ecclefiafticxm uxlde loctiplctem ambibai. Ve= rum d principc Vuirtcnibcrgicb indc ddjcitur, dui,ddfxrciendii betUfumpiivm, unti eiprxtcrei, atck alterim bpjpdum pcr uim xdunit. hh. 24.
Cwn de Mxrchionis Alberti prefetlii, quod eopias conducc- reni,apud Catnefam qucjhs cf fet B.wibcrgenjis cpifcopm,iite= us tdttdem ihipttrdt: iubcntur Mbcrtini xb arinis dbfUneri. lib. *4-
Vlmaifcs, xrcan EelftfknM rccuper.it.iiii , claecto prxjidio quodAlbcrtusibireUquerxt,ta= txnidemoliuiUur. lib. 24..
ipulxtur,xcHcf dinamarccm munitifimam cxpit. lib. 2.4.
VigcfmxKo Ucbnsdie.uemt Cffxrincxftra xntc Mciijrjrt*. urbs udidctor mtncis concu= titur.uaiitetia eo Hcnricus Isrutifuicenfis conquejhim de occupata fux i VotrdtaMdnj* fcldio ditionc. lib. 24.
Sub exituin Decembris C<e~ fxr hyemis in~ tcmperU cox= clus,Meic!ifan obfidionc fol= uit. exccixgio ne xuteni acfrt gore propc ter tix pxrs exerci tus defidcrdtx fitit. tib. 24.
'■'■- ; -—-— — ■■ . ,;.-■■•■
/

iN GER.MANIA.
£X.T. GERM.
Wi
Relig.
Refpublica.
Relig. Re(p.
Cum multa quotidie Bambcrgen Vigcfmo fi eriperentAlbertini, impetrdt isa fecundo\a= Camera refhtutionis atq; auxdij lite nu<trij die, m. id ubi refcit Albertus ,conque= GaUifuppli riturrjrapud Camcram,etapud C£ cantMeti ftrempdcTnuioldri. Cffirhortdtur ad templa eum utrem a.rbitrispermittdt. Con= diuorum, ueniuntadcdmremUeidelbergxBd ob rem be= uarm ac Vuirtembergicus,fcd Alber ncgejhm tuscumpectinidm obldtam repudia pojmdie ret, injkufetq; utjibipd?n\.fcruarcn= per ciuium tur, ncc impetraret, ad.tmdfecon=-- domoscon uerttt. lib. 14. qutrtint U>
bros Luthc
Oriturinter Mauriciutn crld= rdnorum,et mncm Fndcricum Saxoni.c princi* palamper pcs,difcordu,proptcrelcc~{vrdtusw caniifccm ftgnid,quxftbi Yridericw; retinebat. exurunt Legatiutrinq;conueniunt utrdtio= Ub. 14 nem ineantconcordif.Jed fuflrd. Ub. 24.
Dwx VuirtcmbergiciH trdnfigit cum Vuolfgango ordinis Teulonici magiflro, dcccptisq; trigintamilli= bus aureorum, oppida qitce ceperat ipfirejiituit. lib.14..
Albertut epifcoporum atq; No= ribergenfumfines u.ifhxt,Bamber gam,^}-Schuinfurtv.r.i Impcrijoppi dum occupdt,Uor'.b;rgcnf{s equites ad quingetos intaxipit, cafkUa qi damfa Noribergcfibus bencf.as Fo duwidipojJ}]f.t > Ci(pit, Itb, 14.
Mcten=
jts cpi=
fcopus
Cardinu
UsLe*
ttofkuf}
tUS,MC=
ti fena= tum mu tdt,o- ineiiecr djv.fti- cos, con tra mo^ rim /«= penori: timpo= tisccm optat. iib. 14.
*M

1N GERMANIA.
EXTRA CSRMAN.
»55?
Rclig."
ipu
b.
Relig. Rclpub.
Hcnricm Brunfuicenfis per cptfcoporum uc ccctcro rumtiicinorum fincs grafft tur, eosq; grandipccunid multat. Itb. 14.
Vcudo pofl initium lunij, Vrdncofurtiprtncipes hoh* nuUi cu Cicfiris lcgatis,bel= li Tranconici catifa conuc* niunt: cumq$ Albcrtm urgc rct paSk. ixbipfo Ctefare co= firmata fbifcru.xri, cpifco= pi ucropetcrent carcfcindi, prinaptbtis dcftr nunciat pcr ittcras, feuttnferutret tcmpori, hl : --crti tranfailxo nes conflsna je:uerum chm ctiamn um aiijspr£terquam cptfcopis bellum faciat, hor tatur prtnctpes, utipfum quacitnck rattonead pacem tdigant. Scd rc injicfa de= mum Irancojurto dtfccdi= tur. lib.14.
Octingenp.s comitis bo= H4,fiiijetiisdv.o dtuerfe rc= ligtonis pojv.debant: ipfc uc 'rddtqucumisefilijs a bcUo - ilcddtco diiufq; Metcn- ^fc,incertis fcdibus erantua= >:.,. ■ .rmoddfiliosduos '4c:ufdiutiigr4tQS. Cmue=
Mdio menfe,An glLe regc iamiunt grauiter ecgrotHte > Uorthumbri£ dtiXy uni ex filijsloanni Suffolciam, regis cofobrindm,dattn in matrimonium. lib.25.
\unij die uigcfu mo Cffitris excrci* tm Theroucnnam Morinorum oppi* dum,chmperduos propemcnfcs obfe* diffct,cxpugndt, di r'ipit,incendit,di* ruit. lib. 1$.
lulijdie quinto, Sigtfmundm Po/o* nU rex Cathannl Ferdinandi fi.liam, uxorem quofcUnt prtncipis hUniua* ni,ducitmuxore. lib. is.
Anglue rtx E-
duardus fcxdccm innoruadoicfcais, <nagn<i cum rchgio 11$ cr doihruir. ni 1 v-cruu

IN GERMANTA.
EXTRA GF.RMAN.
»«J
Refpub.
RrliS.
Rcfp.
Keng.
i
z«)];i Cccfarn Lau ging<e pnncipes aliquot, tt dcearecognofcit.,fed nihil tamen conjhtuunt. lib. 24.
JJUio menfc indicitur ■i Cxfarc Imperij conucn tusadldusAugufH. Ub.
Albertus c Franconia, quo Mauricius milites miferat,magna celeriu= te cum exercitu contcn- dit in Saxonia. Halber= fhtum occupat,ccclcfia- fhcis aurum imperat , a= grum uafht Brunfuicen- fcm. lib. zs.
Mauricius eiusq;fo= cij rcdeunt in Saxonum, coiunclfscjj uiribus, ckm per epifblam , belli cau= fdSyO"acccpUs ab eo in= iurixs prolixe commemo raffcnt,ipfi beUu dcnun= ciant.ls conditionem ac= cipity et lcgatos intercef- foresa fe dimittit: orat ctiam Ge firem,ddduftts in perducllionis fufpicio nemfuis aducrftrijs, ut pattzfua cum epifcopis cfferattucUt, iih, z;>
Verhosmeiu fesrapiuntur no uem ad fuppli= ciuLugduniprc pterrchgioncm. Horum quinqut uixcrltLaufan= n£fumptuacli= bertilitate Ber= natum. Cumq; ij tiquam pro futi apud rcgem dc- precarentur, ni-- hilimpetrariint. Cardinalis Tur- nonijopcraidf cluputatur.Ow nes confhntift^ mc, ac maxum populi admira-- tione tain crud\ lcgcnus morti'. toicrant.lib. is.
Mariarcgina cum primum u, nit Londmttin, Norfblci* ducc Vintcnicnfcm, Dunclmcnfcm, cj- quofdam ali- os pontifciccre= ligionis cpifm pos l&erati\c<tr
orum iachtra, [ulijdicfextoe dtadccedit. lib.if.
defaris ex- crcitws Tcro= ucnna diruta srogrefftu in ,\trcbatcs,Hcf dinumaliquM ■ 0 ante a rcge reccptum, lu- lio mcfc capit. intcrfcitur ibi OraciusFarnc fiusrcgiscxfi= lia notha gc= ncr. capitur in tcrcxtcros no biles GalUa: MarcfcaUus ttarcbianus. lib. 1$,
CLttj

tSfi
IN GERMANTA, Rcfpublica.
EXTR. GERIVL
Rc!igio. Rdp.
Rclig.
v-'
Noribergcnfcs Albcr\cerc, acVinto= tiditioncm inuadunt,?y\nicnfcm etia ip= fc fcripio dtfindunt ad= fum crcat Can= ucrfws cins criminatio= cellariutn. lib. nes.lpfoscnim dixcrat, i$, cum epifcopis inito foz* dere,pontiftciam rcligio ncm rurfm ampkcTi. Bi contra ipfi crudclitatcm inaudttam ey rcligionis Cantuarkn-- acnuminis contcmptum fis archkpifco= cxprobrant. lib.z$* \pus cum effcnt \quida dc co dif= Committiturpneliu fcminati rumo= nona diclulij in Saxo= rcs,quafi ponti= nia ad Vifurgimflumcn, fictam doclrina intcr Mauricium crAl=] ainpkfkrctur, bcrtum: bic uincitur,ilie editofcripto co= tormcnti tCtu ui&vr pcr' trarium docct, cutitur, ac bidv.o pojTacdottriitdm de inoritur. prodigia qti£=uera ccena Do= dam dicuntv.rciusmor='minifc difputa= tempra-ccfijfc, tit gut=\tione cumfocijs t£ in krboribus crucn^confirmaturum t£ , ej- alia qu^dam,\effe, fircgina quce CamcrariusLipfu-clpermittat, pro= in eius funcre recttauit.\fitctur.Nonita fcpultm cfi Yribcrgi op= | multo pofl,ipfc, pidoMifnt£,Alhcrtusa-cum noimuliis prxlio Hanmbriam fclaiijs cpifcopis, recipit, ac dccimo o.ftd= ! propter rcligio= m \ulij dic, nobxliiatiac^ ncm in carccrcm pkbi Mauricianz bcHu mittitur, Ub^ dcuunciat . ucriim ijperUs-,
Pofl Angli£ regk mortem, lulij die deci= ma loanna Suf fokia,ex tefh= mcto regis pro nunciaturre= gina. idpopu= Iws indigne jirt odio Northum brij. ltaq;mu= tato cofilto Ma ria, in qui Nor thubrim,qu6d idtn occupato cafello quodH pro rcginafe ] gcreret,copias cduccbat ,afc= naturegindrc= nunciatur.lntc \rimNorthum= i brij copi£ ab ! co deficiunt: ip \fccaptiuus ui= gcftmo quinto ' lulij die,Londi 'num ddduci= 'tur.Augufti.ue >ra 22, damna= ■iUf Ufemaie^ fhtis,cum pri= | us concepta jpe iimpu!titatis,re » Ugio=

IN GERMANIA.
EXTRA GERM.
'5*3
Refpiib.
Rdigio, Rclpub.
Rclig AugufHpnncipisdbfcntUm, rf= McLurickni exercitus partcm, ddtiiendmprouinci= amretinent, lib.
Augujtys dd Mauricijf-atrk mortid nuncium,fub initiu A«= g«/fi menjts, red.it e Dania, ubi tum erdtcum regefocero, popu lum in fudin jidcn: ddigit, Ele- c~hr filutdii:r,cs ordinum fuo* rum conucntumagit. Ub.z$.
lodnncs FridcriciH Saxoni* dux, legdiosmittitLipjh.mad VctriKKar ordtnes Z\\duricU;tos,fi!iumit=' tyrimpctra titdd C£fdrc,dlios uera dd Ycr= td dimifio^ diiidndum er Bdniie rcgcm, E=j nc, cx A«= lecToriamq; dignitatcm, <zrfu*-.gUaArgc:i= aspojfcpioncsrcpctit. lib>i$. toratim re
dit. Ub. 2;,
Xmpcrij conucntus ab idibta Augufii in Cdlenddt Ochbris, Zj db ijs dcinde prorogdtur in mcnfem ufque lanuarium, lib.
Henrictu ltrunfuicettfts,ope Horibcrgcnftum, accpifcopo= rum,beUim parat inAibcrtum. lib.ijf
ligioncm c=
ws ■ gclcdm
cfjctdctcjh
tut,fecuri
pcrcutitwr.
fcfezj.
Ad Cdlcn= ddsOc~b= brcs,MdrU AftgUx re=> gno ataitgu ratur: v.ccu muito pbji incboantur Londiniptt blica totiui rcgnicomi* tid. Ub. i$.
CL ii!j

IN CERMANTA.
EXT. GERMAN.
Kelpubltca. Relig.
Rcfpub.
•elig. \ Albcrtwstdndempcr Ddiiix rigiiSi ac Brdnde burgenfts Elcctoris k gdtos Augufto Mdltri* cijjratri rcconcilidtur. Ub.i;.
Duodccimo Septcm bris die Albcrtus , dd Brunfuicum, uincitur .ib Henrico Brunfuicen fi,dc in fugam conijci= tur. tiericui uiclvrBrii fuicum obfidct, pecu Huiek multat. Indepro= ftcifcitur in Turingim cumexcrcitu. ibicnim iattt Albertus uires col legerdt. Ub.is.
ComesPlduiusUof fium Albcrti oppidum cdpit , inCk fudin fidcm ddigtt:p6JlBirutum ob jidef.uerum cim e Tu ringi.t dicereiur Albcr= tmin franconikm dd= uctdrc, dd eiws fan.an, PleUtiUi Bdmbcrgdm fe rccipit. Aibertus cum ueniffct, undccimo die Qembris tioffiunt reci-- piync.t.;io'q-pr.efidi.i riosuiopprmitMb.is.
Vcftishdc £jhtegraf= ftturLute= tU, necco minui tdmc in eos quos uocdiitLu thcranos fe uitur. Bond damnatoru cuidH, cjuH rex hibct in delicijs Normdnid: Senefcaiy, dd Aunulij ey Mdrchi dni,eiusgc^ nerorum re demptionc dttnbuun= tur. lib.i$.
Ad dea mum ocTv^ uum dicm Oaobris in jUtuiturLo dini dift>u= tntio iuffu rcgiii£ dc precfentid corporis Cbriftiinfa adincto. IL V- J
Gdtti£rcx,Tur= carum ope Corfica infukm Gcnttdtum, oppidk dliquot cx* ceptis,occupdt. lib.
PojlcdptumdC£ Qtre Hcfdinum, Gdl li£ rex dpud Ambk nos cxercitum cotti git, C^ftridnosDor knum cogitdntcs,in fugdmconijcit,pofl Cdmerdcum tentat indc prope Cccfdris cdflrdcoftdct ddVa lcnceiidm, refcj; uide bdtur ddprxliufpe* chre,fed rexpdulo pojl,dgros longe U tctjue popukndo, re ditin Gdttidin. utri prxlium in eu uici nitdte detrcShrint, Gdttidn C^ftriani ■:st incompertum. Hb,z S .
GdttiVerfelldsin Tdurinis cdpiunt ex ihfidijs,fed cU fe tue= fi eki poffe diffidc= rent,direpUs rclin*

f IN.GERMANIA. EXTRA CER.M.
1555
Refpublica.
Religio.
Refpub.
Rdig.
Hewricws BrUnfui=
Geneuce,
qutmt ac fe domum
ccnfis, citm fcmpcr<tn=
fub fine 0=
/ f
rccipiunt.
U%v<
tea fuilfct in loannem '*
i~kbris,fu=
'/
Fridtricum holtilidiii=
1
mitur fup=
' L
TurcaSolynfdH-
mo, reconciliatur tatne
plicium de
l
nusfiluimfitum Mit
per lAinquicium Fride
perniciofif
fhpham natu maxi*-
1
rici CancelUriam. fcd
F
fimo hccreti
mum , ipfcproptcr
rrAuRufU ducis dcprc
* * M £
coMichac=
proditionis fufbicio
catione, tranfigit cum
lc Serueto.
nem firangulat. fc-
Mansfcldiis .pojlddLi
I 1 L 1
JsiriTrini*
amdcchocfuccuxo-
chtefvlfum Vlauio ac
tatc multa
ris, utiferuntjmpul
ccetemfocijsfe coniun
proteruk et
fufecit. Eacnimfi^
git. ibinouem figna mi
contumelio
lium fuum ditgcn
titum Albcrtinorum de
fecjrfcripfe
quaamque rationc,
ditioncrn facere cogit. t 0
rat,nytum
acparenti fucccdcre
Cokmbachum ny dtid
etiam per=
r
tinacifiime
cupicbttt. lib.is.
qttcc Albertus reccpe*
rat, capit: BUfTcburgu
' t i/ L>
defendebat.
prcecipuum eius propu
lib.is.
loanna SuffokU
gnaculum obfidct. lib.
ex tefhmento regi=
na,Cantuaricfis Ar*
Oitvbris diepenul=
chicpifcopus,dctrcs
timo lacobus Sturmius
In A»«
Northumbrice ducis
uir cumprimis nobilis
glia publi=
filij, lctfx
maicfhtis
ac de Argcntincnfi rc=
co ordinil/m
publicedctnati,quo=
publica optimc mcri=
l L ■
dccreto ir=
rundamdcprecatio-
tus,deccdit de uita. lib.
rita fiunt
nc in atflvdiaaffer=
2;.
Eduardi rc
uatitur.
tib.is.
Schertelinus dux mi
gis de reli*
litii antea profcriptus,
gionc cdU
rcdit in gratiam cu Cct
Skl,?onti=
fare, & fuis omnibus
cia doitri=
firtunis reftituitur.
M confir=
j*$uttA
i
tib.if.
lH(ftKr,dgi=
% v

IN GERM ANIA.
EXTRA GERMAN.
«55J
KefpuBiica. Kcji:?.
Keipub.
Relig;
Cdlcndx Decemhris Albcrtu<; db Impcrij Ca mcu profcribicur,cum quc conqueftus cffci c-s dc rc dpad C<efkrcm, ip fim.fcripto, contrd Ur gitionc corruptum Cd= ma-£ iudiciu,dppc!kt. likz;.
Hcnricus Brunfui= ccnfis fcxta dic Decem bris, Sckuinfitrtum ubi cum przfidio Albertus crdt obfidct,fcd rc infe= (UdQiMircdit. lib.i;.
iurquc dc rcguu fiiio deftm in m.itrinto= nium coU- locdndd. iib.ij.
C.£fitr,mdtrimo= nij, quod intcr eius ftlium dtqueAnglitc rcginm cccptum c= rdt,conftrmdtidi cdu ft, lcgittioncnj din= pltftimdminAnglu, cuim princcps cnt Ecmondcinbti } miltit. llb.ij.
.. IN
GERMANIA.
EXTRA GERMAN.
i>5+
Rcfpublica.
Rciig,
Refpublica.
Religio.
lo.inncs Fridcri
Coiur.tt Thom.ts
cas Sdxoni£ dux
V idtus,propter dffv=
trdiifigitcum Augu
chtum cxtcrnu md=
1 .... -
ftv, ciq; dc cius kzrc
trimoniu, in Anglitc
1 ^ j Sm
dibus mufculis ccdtt
rcgiium dtq; cius cb
loannes
Elciwrdtu, hlifirid
fdUrios. AlU regni
hifmcwin
Q-oppidis metdlli=
pdrtc Hcnriais Suf*
dliqitd pio=
cis:iiceteitdmcnno
fblcius confcribii in
mm bonti-
mat clccbris dtquc
ipfitm coptus. utercp,
num m;dti=
infignid ufurpdre.
rctpub.boftis iudtcd=
wdine,&n=
qiwipfiuicifitmAu-
lur,utcrquecdpitur,
giUf.igicn;
gitftnsconccddt,ui=
utcrq^ diuerfo tdmcn
ob*

IN GERMANIA:
EXTRA GER.M.
I754Rclig. Refpub. Rcligio.
H?lpub.
obcnatdU= kuMiu pcr Bi.mil dftfc Sdxcniutn, tiitids ci fi= dcs E.mdd', oppido Fri fi£ orienta Iis permil= titur, ibicj; tcmplu pc= regi-inis tt- peritur.lib. 15.
Idcapud Slciddttum. Ub.is.
Tcbruarij die ui gcftmo uxor loan= nis Fridcrici Saxo= nLcducisSibilkCli uenfisjnoriturVi- nmi. mdccimo pofc em dicipftc- tii fridericus, ciim pdcem ZTOciumcti cmnibus principi- bus coleret, domi in tcrfuose uitddcce= dit. Quo die dux Fridericus efi mor= tuus, codcm Augu= ftoFlccbrindtus eft Hlius Alexander. Ub. z;.
Murtij dic qudrtd,
■ lcgcs fvrt \hnglucregi \ na, quibus
■ qnicquidfu \percrdtud= i buc cudn^e
I
Aiciinjhtu= ti, tollitur ej-abroga= tur.Ub.is.
Ad exitum Mdr tij , hofxs Albcrti Mdrchionis adobfi dionem Schitinfurti fc rcdeunt. lsacceptd db Aumdlio capti- uo pecunid, copids cclligic, Schuiitp'.r= tum ingrcditur,cti= quediu fcru.drinon poffe uideret , <#ri=
tcmpore,feavipa- cutitur. Ub.-s •
Vclrudrij dicduo dccimo lodttna Sttf= fvlcia Eduardi rcg.A. ' confobrinx,i£r hirrcs \eius tefhmaito fcri= ]pld,cbnorct<udidtu
! •
i rcqnum, cum ntdrito
\ —*
! Northum brij fdio, j capitc triicdtur.muk \tipdulop6& Londi* ni ey Yeftmcnjkri ubi regind tum erat, rdpiuntur dd fuppli- cium. lib.zs.
Elizdbethd rcgi- n<c foror quj. fi jcdi- tioniscofciddaturin cufhdiatn. lib. is.
Cdntua. Scnx> a Potttifice, icnfis,Lo= utque Florentid: du- dinmftscpi ceobfidetttr. Stroz- r copi, cr Zdcrumpttex urbe, Uttgo Lati ey ex eis quatvplu- tncrusOxo runosintcrficu. lib. nidtn,utcu z;. thcologis )
pontificijs I Aumdliw,dcpen= dtfbutcnt, fis Albcrto Maixhio adducutur, tujcxdgintirr.iUibus

m cerh,
EXTRA GERMANIAM.
lf^.ReI|g. Refpirblica.
Rciig.
Refpub,
Ytrdi- nmdi*c di tianiiordi- nes princi= pcm obfc= ■c, nt,utfi= bi per eum liccat intc= grcim Do= mim cocnd pcrcipcrc. Rcx lunij dicij,Vicit n£ rcfbon* dety incre* pkq; quod ucterecon* trafua, edi= c~bt> qucre* lam dudclt renouare. tandem fe decdream pliusdelibe raturumcf fcdicit,mo netque nc quid intC' rim ipfi mo ucat.\Xiiin= fknt nibilo mimts,ttur gentChrifli mfUmS.li. *|
pttatq; alio tendit.: coaclusab infequen tchofk,cumpaucis fugit ad Kitzingu. Ub. i;.
Maiomenfe Gf far profcriptionem Albcrti f&itrchionti confirmdt. lib. 25.
Comitid Jmperij, cum proptcr beUu, nullusfire cxprin= cipibus Auguslam Renirct,rcijciuntur indliudtcp1ts.li.2s.
Noribcrgici,dp pctitidbAlbcrtocri mir.dtionibus,dcci= tno ockiiio die Maij rcfpondcnt fcripto, bcUique huim cau= fis £7" progrcfiioni= bus explicatis, cru* dclitatcm, qu4 fit ufus,d:cLrat, quim quc fcmpcr 4 pace fucrit dlicnus,ofkn^ dunt. Tofiremoo= rmt nt quiseifcrat auxilium, fcd con= tupotiusdcHtom=
fimtd difpu tatione, quix noltit in illorum fcntcntum xccedere, ddntur in cusiodutm. lib.ii.
aureorum, Ubcratus fub fincm Aprilis ue= mtinGdUkmM.i;.
SabdudisdiixCi rolus magna fu-£ di= tionis parteibohittuf cuitddecedit,hecre= dc rcUSbfiUoVhilU bcrto. lib.2%
Ad exltumlunij, GaULe rcx intcralia multd BoHinum,Di* nantum , Maribur= gum, Bainftum ca* pit,omnethque iilam rcgionem uajht, ac incendit. Rcntium deinde in Atrebatum jinibus obfdct: ad= uentante autcm C<e= farc,zsr faclis utrincfc lcuioribus pra:Hjs,db obfidionc tHdem A«= gufb mcnfe difccdit. lib.zs.
Regis exercitus cuipr£e;dt Stroza, menfcAugufh tn He truria a Cafkriano militc, interccptus magna cladc multd=
0
tur. iib.is.

m GERMANI/V.
EXTRA. GERM.
1554
RdpubWca.
Rclig, Rcfpub.
.Xfii^io.
loannes
?rifiusAb=
his Hujh*
teitjisjcm
undccimo
die Stkfj, <tb
tpifcopo
Vuircibur*
gcnfi,iniu=
re,deomni
buscontro=
uerfis reU-
gionis<irti=
ciila iiUir=
rogdtus,ui=
gcftmo fc=
ptimo dic
Mdijno mi
nus conjhn
terqukmue
rcrcjbodif=
fci,lunijdic
aj ddmnd=
tur,etabo
tnnifuttBt*
. tte ecclefh* r..-,., ... /
ues opcrdm, ut Idta contra ipfum profcriptionis fcnten tin -executioni dcmandetur. lib.zs,
lunij die uigejimo pri= wo, Bitjfeburgum prxci* puim Albcrti propugndcu= lum, cdpitur, omnique ipfe fuaditioncexpeUitur. Ub. *r.
Hcnricus Brutifuiccnfis cofeib bello Albertino,uult damnum & impenfa fibi fdrcirik&eterk. Itaq^grdf- fdtur in infiriori Sdxonid, principcfj; uicinos zj ciui= tdtes Impcrij multdt pccu= nid. res tdmen intercefiionc componitur cr ak armis ti demdifceditur. Ub.z$.
.Augu.fb mtnfe, conue= niunt Vuormdcidr ahquot Impcrij ordincs,dtqix ite= rum Qcfabri Francofurti, co mittit Albertus Utew, quibus de pnncipibus non= nuUis tdnqudm de fdnguind rijs conqueritur. Rfx Gal= li£ mifiis co legdtis dcuio= Lttd etidm qudm cum ipfis 4fdticle colucrit amicitid,ex= ; t-ofkikt.lpfienimutdb Al* i
VbilippusCe ptris filius,cLfft decimo nono lu lij die uenit iti Anglidm. Vigc* fhno qudrto cti lcbrdt nuptiM cum regim V«l tonix. Ub.zj,
AlbertusMar chio finibus eie* clus primum iii hothdnngUm, : deindc in Gdttiii hdregcm fereci pit. mittuntur e Gerir.dnia fub fhii Septembris in LotkaringLe fincs dliquotcoa bortes equitum, qui ne quod iUe dctmnum iHirct profbicerent.
Ub.Zf.
PhilippusC* fitris filius pcr\ procurdtores,fo lenni ceremonin Mettiokni dux crcntur. Ub.zf.

1N Cermania.
EXTRA GER.M.
If<t+ Rcipubiica,
Rciigio.
Relp.
Reli g, bcrtofibi cduerent in Lo thxringixjines mifermt equitdtum. Ordtautcm nc bojli fuo f.ppcditcnt auxilium,dtq; ut fuis le= gdtis qtii ctd comitia fint ucnturi, idonee caueant. Kegi tam, quLt nunclu tum ciusrei nullum hd= berent, oniincs nibil rc= f>ondefit. lib.zs,
Decetnbris die decU mo ochiao, Czfir Bru= xeilz , Alberti"projcri= ptioncm renoiut,grnc quis ilhm ufu reiuuet, grmitcredkU. lib.is.
OrdinesAn glie Londini perfudfioncFo li Cdrdimlis, Pontificem <t= gnofcunt pro fuo capite,cul- p.hnque defe= clionis db co fu.t confcpi, 4 \delitlis uc cen= furis pontijU cijs per ipfum Volum, more [pontificio, ab= fqhuntut. lib. ift
Ceefurubil-lef dinum fttcrat, i= donco loco no= uum extruitpro
'pUgn.tC!'.hY,l,dd
idd toto Noite-- brimenfedliic:< crcitum. lib.tf.
CdrdindkVo lus publicis to= tiiu AnglLc co-- mitijs(qucsduo-- decimo Nouem^ bris dic huberi cceperunt) digni LttLftmiii^, dt= que hiercdit.it; fu£,lquddbtic rico regc pulfus erdt,refUtuitur. lib.zs.
ii iii ■!!■...........i .«iJihiih»!gmwiirrisniainwT^
/