DISPUTATIO SOLENNIS DE “ J JURE CIRCA FRUMENTUM Praecipue DE Frudibus &: Frumento in genere, deqve cura rei Annonarias & prohibita frumenti ex- ' portatione &c. Qvam DIVINA FAVENTE CLEMENTIA, Ex Decreto Magnifici JCtorum Ordinis PHASIDE Dn. JOH FRIDEREHETIO JCto & Antecesfore Famigeratisfimo , Serenisfimo Ele- dori Brandenburgico a Confilis, Facultatis Juridicas Ordi- • nario, ac Decret. & Jur. Pubi. Prof. Publi Celeberrimo, DN. Patrono, Praeceptore ac Promotore fuo maxime Venerando, PRO LICENTIA SUMMOS IN UTROQVE JURE HONORES AC PRIVILEGIA DOCTO- RALIA RITE CONSEQVENDI, CHRISTIANUS THOMASIUS, Lipfienfis, Philofoph. Mag. Ad d.XVIII.Odlobr. An.i678-Horis ante & pomeridianis, FR ANCO FURTI & LIPSI&, Apud JEREMIAM ©djrcp / & HENR 1 CUM JOH. MEYERUM. R, Vol. II.Difp.XX. MAY 2 1 1923 DISSERTATIONIS Dc .a JURE CIRCA FRUMENTUM. Pr&famen. C Ogitanti mihi , de materia, cfbam loco Dijputationis Itt- auguralis pro licentia Summos in Jure c apes flendi honores elaborarem, qvaqve non ubivis obvia, nec ab aliis jam explicata ejfet, commodefe obtulitpr&fens de jure circa frumentum, qva (fi utilitate pariter ac jucunditatefu a (fi accedente pofi ea eorum, qvo- rum nutus imperii loco mihi femper futurus efl , fu a fu, ultro fe mihi commendavit. Sed dum ex variis autoribus , qve mihi ad hanc tra- Uationem ufui futura ejfent colligo (qva in re, ne aliqvid disft'mutem, pro eo, qvo in mepropenfus ejl affeliuplusqvampaterno, Patronus meus atq;affinis honorati(Iimus,Amplij£ & ConfultisE DN. JOHANNES FRIDERICUS FALCKN&RUS, Serenisf Eledh Saxon. Confiliarius ac Reip. Lipfieniis Proconful & Syndicus celeberrimus , Bibliotheca fud inftrullisfimd, fidelis fime me adjuvit') fubito tanta colleElaneorum excrevit copia, ut facile viderem , intra Dijputationis unius cancellos eorum extenfionem includi haudpojfe. Quapropter mutavi confdium, (fi qvamprius und Difputatione abfolvere /latueram , materiam, aliqvot Disfertationibus exhibere jam conflit ui. Accipe itaf B, L. priores earum duas, ac reliqv arum elaborationem dme in Academiam patriam feliciter reverfo qvamproxime expecla. CAPUT I. Z)e _5 Frudibus & Frumento in genere, deqve Jurisinhoc loco figmficatu, SUMMARIA. Frumentum fruSluum fpecies. n. r. Glans (fi fructus qvomodo diffe - Frulius qvid? na. rant.n.j. An eorum nomine veniant u fur £? Glans qvidpropriefit.n.g. num. 3. Utilitas duplex.n.p. Frulluum homonymia. n.q.Ety- FruEtus intelliguntur deduftis tx- mologia.n-j. (fi Synonymia.n.6. penfis n. 10. Impenfe qvales in- A z telli- 4 CAPUT I. DE FRUCT.ET FRUM.IN GENERE. telligantur. n. u. Limitationes dua ad hanc regulam, n.iz. FruBuum nomine veniunt immaturi-, arundo,palea, n.13. An (fi nix? n.t^.Affirm.n.ij. (fi ip.Obj. n. 16. R-efpdnd.n.17. Nivi veBigal tmpoftum.num.i8 . Nixeflfru- Bus Feudi. n.ip. FruBus 1. vel naturales,vel indu- flriales,‘vel civiles. n,2?. Divi- fionis hujusfundamentum.n. 21 Civiles qvi ? n. 22. Naturales (fi induflriales. n.zj.Inhis judicis arbitrium qvandoqve intercedit. n. 24. FruBus arborei an naturales an indujlriales ? n. 2f. fjvinam fruBus pro indu- Jlrialibus habendi ? relative. n.26. FruBus 2. vel extantes , vel con- fumti. n. 27. Fundamentum di* vifionis. n. 2g. An fruBus venditi habeantur pro ext antibus, fi venditor pecuniam inde acceptam adhuc posfideatlAffirm. Tufch. n.29.perl.je.jf. deleg.2. n. 30 . Sed hac potius probat negativam. n31.Difl.mter retineri in patrimonio (fi converti in patrimonium. n. 32. Explicatur. I. 7<7.§ ult.ff. de leg.z.n3334,33.. FruBus i.velpendentes velpercepti n.36. Pendentes fiunt pars fundi. n.37. habentur pro immobilibus n. 38. dicuntur etiam percipiendi n.39. differunt dpercipiendit in aliofenfun, 40. (fi a futuris, n.41.dividuntur;in -maturos (fi immaturos, n. 42.- Percepti dicuntur qvampYtmum a folofeparatifunt.n. 43. Examinatur diffentientinm opinio n. 44.43.46. 47 . Antefeparatio- nem an pro perceptis habeantur n. 48. FruBus civiles qvinam percepti dicantur} n. 49. FruBus 4 fiunt vel aridi, velliqvi- di.n.30. FruBus3. Terrefires vel nafuntur infra terram, num.31. velfupra eam, aut ex arboribus (fic. aut ex femine n. 5 2. qvi inJfecie fruges appellantur. n.33. Frugum differentia dfruBibus arboreis ex mente Salmafii n.34.33.36'. 37. (fi Pauli JCti n.38. ubi explicatur l. 77-ff, de F. S. n. 39. 60. 61. Frugum duafpecies: frumenta (fi ligumina, fjpvomodo ea inter fe differant} n. 62, Confuse procedunt Plinius (fi Columella n. 63. (fi 64. Examinantur opiniones Columella, n. 63.66.67. Servii.n.6 8-Varronis, n , 69.70. ' Pauli in d. 1 77M.71. Goeddai (fi "■alioru. n. 72. (fi 73.Explicantur loci duo Ciceronis (fi Plinii n. 74-73-76.77.78- Deciditur qva- - 79 -qvo- rum fiio i.deLcguminibfjsn CAP J. DE FRUCT. ET FRUM. IN GENERE. rum fpecies n. 80. ubi notatur Gceddaus n.gi.n. 2, De frumento n. g2. Cujus contentum eflgranum,n. gj. continens vel arijla, velaliud vafculum.n.Sq.Sy Frumenti Etymologia , Synonymia. n. $6. & Homonymia. n. 87• Ubi notatur Accurfius. n. 88. Definitio. n.89. Species 1. Triticum cujus tria gener a.n.po. male in- telletta d Menochio & Rebujfo n.pi.92. 2, Hordeum, j. Secale. 4. Z ea. n. py. j. Avena qva duplex. n.94. 6. Millium , & 7. Panicum, n.py. ( Refpond . ObjeElio ■ nibus Gwddai. n,p6. Explicatur. 1.2.7.%. iQ.adL. Aqvil. n.p7. Au- toritas JCtorum qvantafit in rebus Philofophicis. n.p8. Mos perverfusfeculi moderni. n.pp.j ■ 8 . 0 ryza.p. Papaver.lo.Sefama. n. 100. 1. A granorum varietate n. 101. dividiturfrumentum in duas fpecies.n. 102.2. Ex confuetudine m durius & mollius, n. 103. ubi explicantur Colerus & Coppen. n. 104. toj. Ratione bonitatis in vile bonum & optimum, n: 106. ffijvodnam frumentum optimum? n.107. Caufa efficiens frumenti natura terra & indufiria humana, n, 108 . ffijvis primus hominum frumenti autor?n.iop.Sententia Ethnicorum, n. uo. Materia ex qvd frumenti , & in qvd. n.m. Forma effientialisgenerica. n. 112. Frumenta in arboribus nota . n. ny. Pluitfrument o.n. 114. Formafpecifica. n. uy. Finis frumenti communis, n. 116. [Explicaturi. 2 g %.i. ffi.de ufuris. n.117. 118 J vel proprius, n. up. Ex leguminibus panis non folet confici. n. 120. Explicatur locus Ezech. IH. verfp. n.121. Et Apu- leiiubi notatur Stuckius.n.122. Juris vox qvomodo hic accipiatur.n. 123. ^vidhicjus CIRCA frumentum, n. \24feqcp Methodus totius diffiertationis. n. ult. D EJurecirca frumentum aflurisante omnia, ne inlimineim- pingamus,qvid frumentum fit, qvidqve nobis eo nomine hic veniat difpiciendum erit. Ac in eo qvidem, ut puro omnes conveniunt,frumentum non infimam fruttuum fpeciem con- ftituere, qvorum natura cum variis tricis obnoxia fit, non inconvenienter forte procedam, fi,propofita brevisfimis, qvantum adprajfenc opus erir, frnduum eflentia, ad frumentum poftea, tanqvam a gefcfcre A 3 ad 6 CAP.I. DE FRUCTIBUS ET FRUMENTO; 2 adfpeciem defcendero. Frudus proprie dicuntur utilitates omnes, qvi ex re aliqva percipiuntur , Chaflan. Confuet. Burgund.fm.6gz. 3. five a natura eae proveniant, five ex hominum impofitione. Nam fru- duum nomine re de qvoqve veniuntufurae. l.8$.§.fin. adL. Falcid.l.62. ff.de i?.C'.penfiones,mercedes,& vedurae jumentorum.^./. 62. l.fj ff.de cond » indeb.l ]p.§. iff.de leg.i.l . g.§./. cF 2ff.de reb.auc.fud.poff.Chasfan. d-1. Speidel. in Notabil.fub voce Sfiuijuitgett. Conf. infr. n. y. Diifentit poft alios Befold. in Thefaur.prtitt.fub voce ^tVKfytzn/perl. 28.§. iff. deufurts. Qvamvis vero hic fignificatus fruduum paulo laxior ire, 4 * minime tamen pro improprio habendus erit, tum qvod in jurenoftro. arg d.d.l.l. receptus fit, tum qvod vocis origini maxime fitaccommo- 5 * dus. Sive enim a fruendo eos appellatos dixeris, five k ferendo, utroq; modo hsec derivatio frudibus eximpofitione humana inventis applicari poterit. Nam & illis atqve licebit frui, atqve iis,qvae ex ipfius rei natura proveniunt,& res,cujus occafione percipiuntur, teqve illos fuo (5. fenfu atqve hos ferre, dici poteft. Nec vocem facile frudibus corre- fpondentem, qvatqve fua latitudine ea,qvae fruduum vocabulo com- 7‘ prehenduntur,compledatur,reperies.Qvamvisenim glandis nomen, latiuseffeappareat, aut ad minimum frudibus aeqvipollens, qvippe cujus appellatione omnis frudus continetur ff.de gUnd.kg.l.iff. %.iff. de V.S. at cuilibet tamen didos textus curatius infpicienti, patebit per/r«/?«»J omnem arboreum tantum, qvi fcilicet ex unius agro in alterum cadit, d. I i.pr. degland. legend. qviqve Graece dxqcciguov dicitur d. 1.2]b.ff. de V. S. ibi denotari. Confer. Calvin, in Lexicofub g voce Glans. Ut taceam glandem ia ftrida & propria acceptione, certarum tantum arborum frudus, qvi putamen aut teftam habent, nec pone eas cadunt, fi arbores moveantur, fed excuti debent, indi- gitare. Gerh.Job. Feltman. de incluf. animal.c.pg.§.zi. 2' Dixi in deferiptione n. 2. Frudus 1. esfe Utilitates. Cum vero poftlapfum fine labore & induftria noftra atq; impenfis fere ex nulla re aliqvid commodi percipere liceat, inde utilitas qvtevis confideratur vel abfolute absq; refpedu ad incommoda, qvibus ad eam confeqven» dam defungimur, vel cum relatione ad labores & expenfas, qvas pro eafuftmuimus,inqvo poftremo fignificatuar/Yeinfpecie lucri nomine 'denotari folct. Hinc qvaeritur: Frudus an primo an fecundo fenfu utili- m GENERE, 7 Utilitates dicantur/* Sive,uti communiter haec qvaeftio effertur! Frudus an intelliganturdedudisexpenfis vel non? Prius , &qvod expenlaeab iis deducendae fint,omnino a (Feritur per. I.7pr.fffolut.matrim.l.i.C,de fruftib.l-36.$.fin.ff. de her.petit, adeo ut nullus cafus intervenire posfit, qvi hoc genus dedudionis impediat. /. 51. ff. fam, ercifc. (Perimpenfas H. autem intellige eas,qvae qvaerendorum, fruduum confervandorumve gratia fadaefunt .d.l.jd.§.ult.&dl.ypr. Carpz Part.q.conft. tp.de f.12.n.^l) Varias tamen limitationes huic regulae addiderunt Tufchus. Pratt. u C0ncl.501.fub lit. F.if Arism.Tepat.tit. iy%.cap.2, q vas in praefenti examinare noftra nonintereft. Illud certum,exceptiones ab ea duas in jure reperiri: Xlnam\al.j4.§.i.jf.de ufufr, ex qvaDd. colligunt, fallere didam regulam in difpofitione hominis, in qva, fi feperianturfrudus extantes vel pendentes, eos inteiiigi non dedudis expenfis. Brunn. Ad d.l.14. §.i.n. 4. Alteram in l.ult. C.defttnd.reipriv. ubi is,qvi contra leges fundum rei privatae emit,&pretium, & expenfas inter alia amittit, vid. Cujae, adt. t. Cfifecund. nupf. mul. Tom.s. oppofihum.fi m.^pp.d. Dixi 2. Utilitates cujuscunqvefc. generis fint, tam refpe- [j, du originis,deqvo vid. n.z. & 5. qvamrefpeduqvantitatis. Qvam- cunq; enim utilitatem res aliqva praebeat, etiamfi ea minima fit, fruduum appellatione continebitur. Sicfrudus immaturi /. 48. §> de ufufr. arundo / 40. §.4. ff.de contrah. emt. & palea l. /] .jf. qvib. mod. ' ’ ttfitsfr. ammittatur fub frudibus in jure continentur. Sedan< 5 cnix, qvae de coelo caditinter frudus computanda ? Sane nec hac utilitatem magnam praebere, nec vere frudus efle , fed tantiim concurrere ad producendos frudus videtur. Non in eleganter ad hanc qvaiftionem juxta leges provinciae fuacrelpondet Alphonfus Guzmann. JCtus Hi- fpanus tr.de eviSt.qv,21.n. 48f.tn.117. fihodin fructu, inqviens, ex- 15. perientid confiat qvod ex venditione nivis veSligalfolvatur , teflibus Bo~ badilld in fua Politica tom.2. lib. 1. cap. 4. n. 9. Gironddde Gabellis/. part.§.2.0.4.0.13. Parlad. lib.i.rer. qvotid. cap4 §-2.n. 14. &15, Secundo qvia qvicqvidcxre,&propter rem ad nos pervenit , fructus dicitur. 1 . idemfifundi io.lf.de ufufr.A in l.ufufr.legato.fFeod.& inl.uxori meae 37>fF. eod.l.loci corpus. §.inconfefioria fF fi lerv. vindic. Uti commoditas & interejfefructus loce habentur venationes & aucupia etiam infrttfiufunt. i. item fi fundi. §. aucup. fF. de Ufufr. JLrgo dfimi ii qvod nia I CAP.I.DE FRUCTIBUS ET FRUMENTO nix fit infruB.u ex qvo ex ea percipitur reditus & maximum compen- 16. dium affert. Neqve objlat, 'qvodnix nonfit veri fruchts, fedparitfru - ftum & ideo loco fruElus eff cum non nafcatur e terra & folofeddc coelo fluit, ergo non efifruttus, Cui refpondetur , qvod licet ipfa nix non fitfru- ' £lus naturalis, tamen ipfa coacervata & confervata inputcts,qvia ex cd compendium exigitur , poterit re£le nuncupari fruBus induflrialis , cum induflridhominis nix confervetur & portetur de uno loco ad alium ad deleBationem Sf guftum , imo adfalutem fitneceffaria & multas infir- jg mitates evfiandas. Tandem hodie videmus,nivem non pdffe coacervari & colligi finepermisfioneprincipis,&in edfunt reditus maximi ejusdem principisfcilicet veBigalis & qvintapartis nivis confervata in puteis, ut posfit dici ,jam nivem effe de patrimonio principis, ftcut defalinis dicit ur y qv a ex aqvd veniunt & in qvam convertuntur inter patrimonia ip. principis computantur; Jamqve deinceps qvod nix fit fruBus non erit ambigendum tefie Nicolao Antonio Gizarello decifiNeap. 34. per totam ubi concludit fenatus , nivis reditus effe computandos inter reditus feudi & effe nivem fruBumfeudi. lo Dividuntur frudus ita late accepti 1. ratione caufae efficientis in naturales,induftriales, & civiles. Qvtedivifio communi Dd. fententi^ approbata,qvamvis a variisimpugnetur,qvosrecenfet Joh.del Caftillo Sotomayor. lib.i.qvettd, Controv.cap.36, n.jj. item Menoch. de arbitr, jud.qvafi.lib. 2. cafu 210. haud tamen fuo deftituitur fundamento. 2I Etfi enim in primo mundi exordio fruduum omnium una tantum fpecies fuerit, cum omnes a Deo foloipfius verbo fine cultura cujusq; ‘ aut cura,fua fponte a terra producerentur,Sotoma jor d.l.n.^p.^%, Japfu tamen hominis mox fubfecuto in poenam a juftisfimo peccati vindice cfirlftitutum eft , ut nullum fere amplius commodum cx creaturis in ipfiusufum procreatis fine propria induftria vindicare fibi poflet. Gen. 22 ‘ j.v. 17. ig. Hinc in frudibus rerum percipiendis vel fola hominis cura laborat fine naturali adjumento rei, qvi frudus civiles appellantur, qvosqve fub voce fruduum proprie venire jam fupra ».3.4-5. oftenfum fuit, vel induftria humana in iis producendis cum rei, ex qva famun- jj, tur,natura concurrit. Atqvein his vel natura praevalet induftriam, vel illa abhacfuperatur ; Unde., cum a potiori fierifoieat denomina- 2 v tio, fiillud contingat, naturales-, fi hoc, induflriales dicuntur frudus. Non IN GENERE. j> Non tamen hifcc pracfuppofitis fi ad hypothefin progrediaris, expe- z - ditum ftacim eft , qvinam inter induftriales referendi fint. Etfi enim illud inconfefid fit, frudiis pecudum ad naturales frudus fpedare, qvoniatn in his induftria hominis exiguam plane navat operam , e contrario frumentum inter induftriales efie connumerandum /. 4$-ff. de ttfuris , cum in co induftria naturam longe antecedat vid. infra», 103. fiint tamen qvidam frudus , in qvibus producendis ob circumflandarum varietatem jain natura, jam humana induftria principem fibi locum vindicare videtur , in qvibus determinandi* arbitrium judicis maxime locum habebit Menoch. d l. w.io.Carpz. Part . III. €.32. D.24.n.u. Sic qvamvis iudiftinde in d.l -47ff.de ufuris frudus arborei naturalibus adfcribi videantur, non inepte tamen frudus arborum primosinduftrialibuj annumerare polles legemqvc didam ad frudus ulteriores rcftringere. Ab initio enim hominis opera major eft, dun$ per aliqvot annos fruftra eam colere, donec e furculo juftaarbor ena* icatur, maxima cura cogitur. Pofteavero& cum arbor femcl ad frudus producendos idonea fadaeft, nihil aut certi parum seftimamu* iJlaminduftriam,qvam in iis adhibemus, vid. Oldenb. de 4. Elem, rid-p.TK.S79- §• 71 • Bachov. ad §.» 7 . Irjl. deR. D.p. m. 294. De caetero 16, qvinam frudus pro induftrialibus communiter habeantur latius exr ponit Menoch. dd.n-21.feqq. Dividuntur 2.frudus in extantes & confumtos l . 2%.§.2,ff. de pign.att. Illifunt, qviadhuc praefente* jn fiuanatura apud dominum T ' aut pofleflbrem fuperfunt ; Hi vero, qvi penes pofleflbrem amplius jnonreperiuntur , vel qvod inrerum naturaeftedefierint propterab- fumti*nem, vel qvod a pofleflbre legitimo modo alienati fint, Sic fru- 28. mentum, qvamdiu apud bon& fidei pofleflbrem deprehenditur, ad extantes, qvam primum yejrb v.g, emtorifoluto pretio traditum, & fi apud emtorem adhuc in fua fubflantia perduret,ad confumtos fpedat, Ht adeo haec divifio fruduumnon abfoluta fit, & ex natura rei de* ■ fumta, fed relpqdiva, qvoniam relpedusperfonarumfrudusposfi- dentium hic habetur, vid. omnino M. Aurei. Galyanus de ufufr. cap. 2$.p. m, j^ feqq- Sed qvid fi frudus venditi fint , pecuniaqve inde ac- 2 2 * cepta adhuc pene* venditorem extetj dicenturne adhuc tfti frudus re- fpedu venditoris extantes ? Ita cum aliis fentit Tufchws./r.f#. Gon- VoUJ.piIjj.XX, ' B ckf IO CAP.I.DE FRUTIBUSET FRUMENTO cluf.492 fublit. F. ubi dicit: qvawdo frudus convcrfifint in patrimonium ■, & iis locupletior fadusfim,tunc eos prtefumi extare per .Ljz.ff. 3 °-de Leg.2. Qvi qvidem textus valde Tufchi fententiatn firmare videtur: Exprefse enim ibiasferitur: qvod non abfumatur illud, qvodin corpore Patrimonii retinetur , ex eoqve infert ]Ctus,in l.yo.ibid. qvod heres, fipecuniam, qvae exhereditate SUPERERIT reftituere jusfus fuerit, expropria pecunii fideicommisfumfolvere teneatur, fi ex pecunia hereditaria creditoribus propriis fatisfecerit. Propriam enim in hereditaria: locum fuccesfisfe tunc videri atqve adeo pecuniam hereditariam , qvamvis alienatam adhuc tamen fuperesfe & extare jl, fingi. Verumfipenitiuslegemiftaminfpicias,neqvaqvam illud.qvod inqvaeftione erat, exinde probatur, fed potius contrariam opinionem firmius eadem corroborat,Frudus enim venditi in corpore patrimonii non retinentur,alienati qvippe funt, & confeqventer argumento didae 3 *. legis erunt confumti. Aliud nimirum eft : In patrimonio retineri , qvod praefupponit rem aliqvam juxta esfentiam fuam in bonis meis permanere, de qvoloqvitur^, l.jz. Aliud: In patrimonium converti , qvod translatam rei alienatae aeftimationem in bona alienantis loco rei denotat, deqvo Tufchi & disfentientium reliqvorum antithefiscon- 3 J-ceptaeft, Neqve obftat huicdiftindioni, qvod dida regula I.72. ad cafum, qvo res alienata per aliam repraefentatur a JCto accommodetur, atqve adeo illud, qvodin patrimonium convertitur in corpore patrimonii qvof retineatur , acpropterea haec duo fruftraa fe diftinda 34,fuifle videantur. Etenim hic probe inter res univerfales & fingulares diftingvendumeft.Infingularibus, cumdiverfa fit omnium natura & elTentia,una alteram repraefentare neq vit,(ed fi una earum alienata fit, pro confumta habetur. At in univerfalibus res fingulae, qvae fub ipfis continentur non fejundim, fed in uno qvafi cumulo fpedantur, & inde qvamvis una lingularum intereat, autinipfius locum alia fucce- dat, eadem tamen adhuc resifta univerfalis dicitur exemplo collegii aut populi,qvi poft centum aut ulteriores annos idem adhuc eftepra:- fumitur, Cum itaqve hereditas qvoqve (deqva l.yo. verba facit) rerum univerfalium complexu comprehendatur, futuri, qvi fcilicet non extiterunt qvidem, fed ipforum tamen exiftentia probabiliter expediatur. U 24, inpr. ff.de leg.i. Subdividi poterunt frudlus pendentes in maturos & immaturos. §.36 1 .de R. D. l.i3,§.ioff. ' deabl.emt, Maturi frudlus funt proprie illi, qvi neqve crudi, neqve mites , neqve nimium codli, fed in tempore temperati proveniunt. Richter de fignif. adverb. vocematurep. nt.462, unde per contrarium qvid fint immaturi, facileintelligetur. B z Fru- Ii CAP. I. DE FRUCT. ET FRUMENTO ] Frudus percepti & feparati (hxc duo enim vocabula nobis lynonymice veniunt) funt,qvi a re vel corpore,cui cohaerebant, fado, vel nomine noftro feparati funt, qvamvis adhuc humi jaceant,necin horrea colledifint per exprelfum textum in l.yS-ff. dcR. f r .Gf arg.l. y- ff.qvibus modis ufusfr.amittatur, verbis: fpica autfano coelo, aut uva ^.ademta aut excuCsa olea. DilfentitB. Carpzov./wr.2. confl.37. def.zo. n.S. frudus anteqvam horreis invehantur , ne qvidem perceptos videri afferens, eurnq; fecutus B.Brunnem. adi. lypt.ff. locat, cond. n. $. frudus perfede feparatos efle ftatuens, qvando colledi & in horrea ^congeftifint, non, fi in agro jaceant. Sed cum haec opiniopartim lege deftituatur (id enim,qvoB. Carpzov.utitur, arg. d.I. ij.ff.qvemadm. ufusfr. amitt. pro noftra lententia facere jam oflenfum eft) partim fatis perlpicuae. leg.7S.de R.V. contradicat, pace tantorum virorum ab ea ^j inprtefenti recedere licebit. Nec eft, qvod ad disfenfum hunc tollendum cum Georg. Widmanno decontratt.tit.12.num34.pag.36u di- ftingvas inter frudus perceptos refpedu condudoris & refpedu bonae fidei polfelforij,dicasqve, ab illo frudus demum, fi horreis intulerit, ab hoc vero, fi tantum feparaverit, percipi. Nam hanc diftindionem in ^y.hocnegotioacqvifmonisnon admitti infra Cap.V. oflendetur. PoiTet tamen pro explicanda Virorum JCtisfimorum mente illud forte afferri , eos per fruduum perceptionem non qvamvis mtellexisfe, fed eam, qvae eft in gradu eminentiorfqvod B. Brunnemanni verba: Perfettefeparati intnxzrz videntur. Qva explicatione adhibita, nulla amplius pugna fuberit. Fatendum enim omnino eft , invedionem in horrea perfediorem elfe fruduum perceptionem feparatione fimplici. Hinc & qvandoqvein jurefrudus percepti feparati s opponuntur ut in d.l, 13. in fin ff.qvib .mod.ufusfr.amitt. l.2f.§. ijf. de ufuris. ^VeBachov. in ^comment. ad§.fiqvis d non DominoJnfi.de R,D.n.2.p.m.2 eandem caiifam utrobiqve, cu r a!iqvid vel frumentis velleguminibus accenfendum fit,'ponente, fruftra differentiam inter haec duo frugum genera expedies. (Sg, Servii opinio ex granorum magnitudine qvaeftionem hanc decidere volentis jam fupra n. 55. a Salmalio refutata eft. Ut taceam leguminibus proprie loqvendo non effegrana, torner/ feitbem JjptHfttf Ot>€C (Etbfeit / qvae vulgariter gluma; appellantur, v'td,n.jg. 6p. Varro derernfticd Cap.24. lib. 1. legumina ab eo,qvod legantur five vellantur e terra,non vero fecentur didla vqlt, & cap. 4$. ejusd.lib. ab init, frumentum defcribit,qvod culmus fivefpica extulit. Ex qvo duplicem differentiam colligere qvis poffct r.Legumina cx terra evelli, frumenta ftcari. 2. Frumenta a fpichextolli, legumina alio qvodarn yo.mado. Prioremtamenqvodconcernit, utide ejus univerialitatenon fine ratione forte qvis dubitare poflet, ita accidentalis laltein c-a efta fadto hominum frugibus hifce extrinfecus accedente, qyodq,- pro lu- _j bitua qvovis poterit immutari jdefumta. Ad pofteriorem ulterius explicandam appofite videtur facere Ljj.ff.de V.S. ubi jCtus dicit: Frtf» mentum 'tdejfe qvodariflafe tenet , lupinum vero & fabam fruges potius dici, qvia non ari/id fedfdiqvd continentur, & hac Servium ad Alfenum 72. in frumento contineri putap. Ex qvo textu Gcedd. ad d. I, n.j. notat frumenta & legumina in eo differre, qvod ilia arida , haec vero filiqva contineantur, frumentumq; poftea definit qvod fit fruges fpicae ordine ftrti&a, qvae contra avium minorum morfum munitur vallo arifta- y, rum crefcendoq; perficitur &fecatur. Qvam definitionem ex Cicer ) rone de Scneilufe & P 1 inio (ib.ig.cap.j. dicit effe defumtam. Idem fen- t;it Wehnerus in Obfervat. Pratt. voce ©efrctjtyg. Conf. Klock. df arar,lib.2.c.i. n.j2. Ut adeo exhorum autorum hypothefi jam in falvo fimus , deqve differentia inter frumentum 8t legumen non ulterius y^.debeamuseffefollicitj. Verum fi Ciceronis ipfius & Plinii loca evolvas, exqvibus didtiautoresdefinitionem fuamhaufifle volunt, piaxi- ^ tn.x de hoc afferto oriuntur dubitationes. Utriusqj verba non pigebit adfefibere, Ita vero Cicero d-l. Tam.4. cpcr.p.m. ffi-n.ji. Venio nunc 41I voluptates agricolarum , qvibus ego incredibiliter dcleblor .~qvt$ ^1’flUfCrbucfie fieU.j. capq fol.m jQp. b. Vel etiam autoritateAccurfii, qvi primus hunc errorem errafle videtur . adi, py.fifl.de V, 0 . notatus C 2 pro- ao CAP. I. DE FRUCT. ET FRUM. propterea aCujacioad d.l.34. T.i.op.fol. rn.12j7.D- Conf. infraGap.z. tyl.n. 84 - Seqvnur 2. Hordeum ©ttffe/qvamqvidemaliqviob. l.p. C.de fufeept.lib.Xi non putant frumenti appellatione contineri. Wehn. d.l. voce ©Cfteijbe. Sed ad hoc refponfionem cape ex n. 87.3. Secale, aliis Briza vel Farrago , Svocfctt. 4. Zea\ Columellae adorvslfemenado- rcum, Accurfio ad dd.g4.de V.Obl. Spelta, obCtSlUlcfcffotlt. j>4_ j. Avena Jjpdber/ per qvarn tamen non intellige avenam fylveftrem bCtt ttnlber? Jjpa&Cr/qvae perfefuccrefcir, nonferitur, & a Plinio Ub.i8-c.17. inter vitia frumenti refertur, cujus etiam metninit JCtu* in I.27 .§• 14. ff.adL. Aqvil. Hering. demolend.qvjj-n.21. add. Gottofr. ad d.l. 27. §.14.Ut.A- 6, Milium Jpirfctt / & 7. Panicum §end) / ^Pfentd) obec ^‘SucfySfcfjttian^ exprefse a Plinio Ub.i8-c.y- frumentis accenfita,dum nullum frumentum ponderofius effe, autqvod coqvendo magiscrc- , fcat, qvam milii & panici,afferit, Neqveobftant dubitationes , qvas ' 'Gceddaeusad dd.77.de V.S. movet (i.)qvodneqvefiliqvamhabeant, neqve ariftam. Nam ad hoc facile ex didis n, 84. &8j- refponderi poterit (i.)cjpo&]Ct\iiin l,2j.§,ipff.ad l.Aqvil, milium frumento contra diftnigvat. Ad cujus.legis conciliationem non opus cft , utcum 97 ’Goeddaso textum corrigamus & pro: frumentum , legamus: vel aliud frumentum , fedvelex n.8y- rurfusrefpondendum erit, frumenti vocem ibi ftride pro tritico fupponi; vel etiam concedere poterimus, feriam JCtiind.l. mentem fuiffe, hanclpeciem a frumento effe excludendam (qvemadmodum)am fupra «.^.notatum eft,Columellam etiam milium & panicum leguminibus accenfuiffe) nec ex inde tamen ^g.qvicqvam lentendae noftrat decedet. In hujusmodi enim, uti eleganter inqvit Bachovius in 7r%MTats. p-Jp- & 40. qvt exprincipiis Ethicis, Politicis (addo: & Phyficis) aut ex hifioriis decidenda funt , autoritas five. Pomponii , fi ve Triboniani , five cujuscunqve tandem , ficubi ejus ajfertio illis repugnat , facile contemnitur , imo contemnenda efl. Idem ad IFfenb.parat. p. m. 17. Jufliniani non aliam fuiffe patefiat em , acute tnonet, qvdm legum condendarum. Si qvid adbifloriam,Ethicam,aut alias difciplinas pertinens in ejus confiitutionibus deprehendatur, in eo omnimodo ab ipfo dijfentire fas effe, quippe qvod haepotefiatem legisla- ^ f oris excedant. Hinc ergo fqvod obiter ob vitium feculi ex eodem ' Bachovio ad Wfenb.p. m.j, noto) inepte faciunt Doftores vulgo, dum prin- t INGENERE. .« principia aliarum difciplinarum ex textibus & Interpretibus probant » qvd qvidem in re aliqvs eousqve progrediuntur , ut & principia veritatis certis fima , v eluti: non entis nullajtmt qvalitates0 alia idgenus ridiculi ex jure \confirmare laborent , & male confiarcinatis centonibus ex locis communibus mifiere abutuntur. §. Orjza vel pilum DvClfJ/qvam- vis& bascfpeciesa pluribusinter legumina felata fit. vid. Tabernae - 100 mont. in j\t’duferbucf). Itb.ifiett.p cap.26.f.m. 6 jj E.p.Papavcr SJiag* fainett ober SDJort- coufi Joh.Gvil. Stuckii/J»A

. Conviv. lib. 2 fi ,, m. 166.b. 10. Se/ama 'ssi.fiuprd n.6q.j6.& yg.8cc. Omnes hae,qvas recenfuimus, Ipecies, qvam vis fingulaenon contineantur ari- fta,grana tamencontinent,qvodadfrumenti eflentiam/ufficerediximus: In iis autem qvae ariftas non habent, ut milio, panico, fefama & IO i„ papavere, illud qvoqve obfervare licet, grana illis minora efieqvam reliqvis fpeciebus (conf.yfrpniw.jj-) unde&infpecie haecgranami- nora nomine feminis veniunt, uti in Papavere contingit. PolTet inde frumenti duasqvafi conftituereIpecies, unam, qvae ariftam habeat & I0Z ’ grana majora, alteram,qvse minora & arifta deftituatur, Conf. Stuck. d.lfi.i66.a. qvam divifionem, fi generis analogi diceres, cujus potisfi*» mumanalogatum fit prima fpecies, forte non errares. Atqvehoc modo etiam &JCti in l.yy. de F.S.lk ea, qvam n.p2. retuli, frumenti definitio falvaretur. Moribus noftris dividi folet frumentum in durinsj 0 3. & mollius, 111 partes Utlb ivdd)e£. Vid. "Wehner, Obfierv. Prati, voce @cfret)btg. In qvo vero utriusqvegeneris effentia confiftat, determinatum non legi. Qvinimo autores in recenfendis eorum fpeciebns variant. NamhordeumJ, qvod Coieras deprocefl. Execut, Part j.c. p.n.ijf. inter frumenta duriora refert, a Coppen. Decis.44, n.jz. (qvi & ibidem cicer frumentis annumerat) inter molliora ponitur. An I0 ^ forte ita dicendum? Durius illud appellari, qvod in hyeme, & mollius, qvod in aeftate feritur. Jam,cum qvasdam frumentorumgenerautroq,- anni tempore feri foleant, & maxime hic regionum confvetudines varient,inde accidere facile poterit,ut una eademq; Ipecies hic inter molliora, alibi inter duriora frumenta referatur. Neqve hoc modo Cop- j 0 j. pen cum Coiero pugnabit. Ille enim (uti ex allegatis locis apparet) juxta confvetudines Marchiae, hic verofecundum Jus Saxonicum & iuxta mores Lipfisvel Jenae fuere locuti. Sed de eo alii judicent. Cz Polles I0 ^ - —4 —. 11 CAP.l, DE FRUCTIBUS ET FRUM. Polles etiam frumentum ratione qvalitatis accidentalis dividere in vile, bonum & optimum, cum non omnia frumenta aeq valem vim nu- tritivam fecum ferant, adqve panem coqvendumaeqve apta fint , & ratione fpecierum qvoqve lingularum una regio alia melius frumentum producat. Sapienter enim a divino numine id profedum eft,ne una regio omnibus rebus abundaret, fed una prae altera haberet 107-qvid lingulare. Sic qvemadmodum olim triticum Africum optimae notae habitum fuit, arg.l.jo.§.i.ff‘. mandati ibifo Gottofr. Itt.r. Ita hodie optimum frumentum in Polonia , Prusfia & qvibusdam Germaniae provinciis nafci ex Garzone refert Marqvardus de mercatura. 1 . 1, c.j. num . 24. 10 g CaufaeSiciensfrumenti , idq,-producens eft natura terrae live agri, mediante induftria humana,qvae tamen pofterior in hoc concur- fu priorem vincere videtur. Profcindendus enim , li frumentum capere ex eo velis, tibi ager erit, offringendus, tertiandus, occandus,ferendus,runcandus, & qvidnon? Vid.Plin,//A i%.cap. ig.feqq. Hinc & iQp.fupra «.^.frumentuminterfrudusinduftriales retulimus. Qvisverd omnium primus frumenti poft lapfum autor fit, ex hiftoria facra abun- de’docemur. Adamus enim ,;poftqvam peccatum commiferat, a Deo de Paradifo voluptatis emilfus eft,ut terram operaretur, Genq. v. ij. Poft diluvium vero itidem Noah primus artem arandi dc ferendi ufur- Iio.pavit, agricola fadus. Genes, cap.p, v.20. Ut adeo non opus habeamus cum Ethnicis& profanis feriptoribus artis aratoriae inventionem velCereri,vel Dagoni, vel etiam Beftiis (.dsgyptiorum exemplo , qvi porcum propterea , qvod terram roftro aperiendo arare docuiflet, adorarunt) adferibere. vid. omnino. Hering. de molend. qv. 2. numgy. Uj. & feqq.pag.m. q^.feqq. Materia ex qva frumenti femen eft ; in qva , fi- velubjedum eft vel commune, ager nimirum, per qvem intellige lo» cum ruris,qvem colimus,aramus,ferimus. Wilfenbach. ad L2y.de V.S. vel proprium, fcilicet aut fpicae vel ariftae, aut alia vafcnla, qvae tamen jl^filiqvae nonfunt. Vid. n. gq, & 8 /. Forma frumenti efientialis eft vel genericavelfpecifica. Illa in eo confiftit, qvod fruges fit, per qvam frudibus arboreis,fundi,aedium &c. contradiftingvitur. Necobftat, qvod in arboribus qvandoq; nata frumenta teftetur Plinius, hb. ig. c. ig. inqvo cafu etiam frumentum ad frudus naturales referendum elfe vide- /N GENERE. 2J videtur,qvod tamen eftcontra n.zp.^log. Facilis qvipperefponfio exPlinii ipfius verbis,qviinter oftenta illudrefert, qvaiiain definitionibus non attendimus. Sic in Silefia Marchite vicina Anno 1571. ]oan- nis Georgii Eletftor. Brandenb. tempore menfe Odobri frumento tritico filigineqve pluit: referente Nic. Leuthingero.par/p.commfnt. bift.March.pag.13. 14. Et inde tamen nihilominus frumentum indu- ftrialiumfru Poteftate Principis circa frumentum & in fpecie,de horreis publicis, magiftratibus ob annonam ele&is, Sc exportatione frumenti prohibitsl. SUMMARIA. Tinis Reip, duplex, sv$cq[ioveia & dvjaqicsia.. n. /. Ad dvjdpy.eiuv jpeUat abundantia frumenti, eiqve contrariatur annona caritas. n. 2. qvamprinceps avertere debet.n-j.Gener alis caritatis cauft malediclio divina, n. 4. Hujus remedium .»./. (Tempore famis canes interfetii, n. 6. An commode ? n. 7.) Speciales caufe. n.8- Adprimamfpeblant qvatuor venditionum frumenti genera. ». g. R,Yol.II.Difp.XX.j 1 . Exportatio frumenti ad qvos- vis qvamRrinceps dupliciter re• moverepoteft. n . 10. (1.) Coemendo abundantem frumenti copiam exemplo Romanorum. n. 11. Sedes hujus materia. n. n. Autores de ed. n. i}. Horrea qvidl n. 14. Tdm a privatis qvdm publice exftruBa. n.ij. Annona qvid? n , / 6.Differt aCapitibus.num. ly. Sumitur qvandoqve pro pane. n. 18. Annona defumta ex provinciisfru* & mett- i6 CAP. II. DE POTESTATE PRINCIPIS tnentariis. n. 19. Qvo modo Romam & Conftantinopolin deferrifolita ? n . 20. Cur d Romanis in horrea collebla ? n. 21. Annona duplex: militaris, n.22. 2}. civilis t qva vel civica, n. 24.2j. vel Popularis, ghisprimum populo frumentum diftri- buerit. n.26 Auguflus deficiente frumentofe necare voluit n. 27. Populo loco frumenti panis di- Jlributus. n. 28 . Qva ratio ? n. 29. Qjvts Confiantinopoli difiri- butionem inftituerit? n.qo. Tes- ferafrument aria.n.\t.Qvomo- do diftributiofa£ta ? n.32. Ma- giflratus certi ap. Romanos curam annona habebant, n. 33. In urbe Aidilcs Cereales (jf prafe- Elus Urbi.n.j#. Itemprafefttts annona, n.33.36. Hujus officium. n.37. In Provinciis prafes.tt.38. Cura coemendi frumentifpeSla- vit ad fitonas. n. 39. Librarii horreorum qvi ? n. 4 0. Qvi menfores ? n.41. Romanos imitari debet bonus princeps. n. 42. Exempla hujus rei.n.43. (2.) Legem de prohibita frumenti exportatione proponendo, n.44 , Circa qvam qvaritur : An magiflratus municipalis talem legem condere posfit ? Affirm.n. 43 ut nec principis confirmatione indigeat, n. 46. An hujusmodi lex juftafit ? Ratio dubitandi, n.47. Refponfio Kni- chen.n.\g. Qva rejicitur. n.4p. Princeps potefi talem legem ponere etiam tempore abundantia. n. fo. Cuilibet liberum efi qvid velit acqvirere , vel non. n. ft.Emtio frumenti extraneo denegata non efi jufla belli caufi*. n.32. 33. Qvomodo obligemur ad adjuvandam commerciorum libertatem, n.34. Monopolium non omne illicitum, n. 33. Qvid in fimili lege fub frumento comprehendatur ? n.36. An farina ? Rationes dubitandi pro negativa, n.37. Affirmatur qvafiio. n.38. An fub voce frumenti contineatur farina? Rationes affirmantium, n.39. 60. 61. Negatur. »• 62. Explicatur l. p. §.fin. decontrah. emt. n. 63. ^ 4 . 63. Earina cenfetur prohibita non ex verbis fedmente legis. n.66. Venditione materia prohibita materiatum vendi neqvit.n.67 fStatutum jus commune refringens vel corrigens odiofum efi. n.68.exmcnte Gai- lii & Hartm. Pifioris. num. 6p. Qvod fafum.n.70. Cum potius pro favorabili habendum fit. In fiatutorum interpretatione mi in interpretatione Legunu» procedendum. n. ji. Notatur Treut- *7 V CIRCA FRUMENTUM &c. Treuderus , n. 72. Favorabilia extendenda, odiofa refiringen- da. n.?j. Qvomodo leges,qv& de favore 0* odio participant,ex- plicanda ? n. 74. In ditto fiatuto cur vox frumenti ad farinam extendatur, n. 7/. An leges poenales ftritte interpretanda In.7 6 An panis ? Affirm■ n. 77. An hordeum , avena,&fpelta?Ne- gat Ripa. n. 78. Sed affirmatur tamqvoad verbajlatuti. n.7p. Ghamwentem. n. $0 . gt. An milium , partitum, 0 * oryza? Dubit .». 82. Ad Legumina? Negatur n,8j.A* legumina fub vote tritici contineantur. n. 84 - II. Venditio frumenti immaturi. III. Venditio frumenti fine jufld menfurd. IV. Venditio frumenti ex injufto pretio de qvibus relative, n. 8j- 8d, 87 • F inis Reip. cujuslibet a Politici» duplex conftituitur, dvTclpmct & svSaipovetct. Prior procuratur a principe, fi opus det, ut omnium rerum ad vitam necelFariarumfufficieritiaabundetcivitas ; alterum vero idemper leges fubditisfiiispraefcriptas obt/net. Ad vitam confervandum fi ulla res neceffimd reqviritur, fane de frumento qvam maxime id dicendum erit. Panem enim fi hominibus adimas, proh! qvantamiferia inde orietur, cum dimidia fere vidualium par» tunc videatur efife ablata. Curabit itaqve bonus princeps, ut frumenti copia in Civitate, qvam regit, deprehendatur, caritasq,- annona: folli- citeevitetur.Cum vero caritatis annonae variae fintcaufae, fingulishis fingula remedia qvaeret princeps,qvo illis in tempore obex poni posfit. Generalis caufa fami», uti omnium malorum fimilium, a Deo ad puniendam hominum improbitatem inventorum eftmaledidio divina terra: ob impietatem humanam impofita. z.Reg.z^.Ezech. w?.Tholofan. lib.pi.Syntagm. c.23. n.p. referenda fit retentio primitiarum Deo debitarum, alii viderint) cui, fi jam adfit, per diligentiam humanam vix remedium poni poterit, cum haec fine benedidione divina, qvae in frugum produdio- neutramqve facit paginam,nullum effedum fortiriqveat. Qvapro- pter hic nulli alia methodo opus erit, qvam ut vel ab initio cum fub- ditis fuis ita religionem colat princeps, ut Deus ad famem immittendam non commoveatur, vel, fi poena jam praefen» fit f ea aut patienter D i fuft-i» 1. 2. 3 - 4 - 5 • - 28 CAP. II. DE POTESTATE PRINCIPIS ^ fuftineatur, aut preces feriae pro amovenda ea inllitucnfur. Hisenim adhibiti* meliorem fucceflum res habitura eft, qvam fi canes occidantur,qvod a Carolo Bono Comite Flandriae, cum anno 1126. fterilitajin Gallia & Flandriagrafiaretur fadlumefle exMeyeri hiftor. Flandr. lib. 4. narrat Tholofanus lib. 4’jx.qi.n, /2. ne nimirum a canibus exiguum 7, annonae confutueretur, Qvod remedium nefeio cur commendetur a Tholofano d.l. cum notum fit , canes prae aliis beftiis frumento haud- qvaqvam tales parari infidias, qvibumifi per ipforummortem reme- g dium invenire non posfimus. Speciales caulae, per qvas annonae caritas introducitur , ex innumeris potisfimum duae eminent inpraefenti confiderandae. 1. Venditio frumenti vel intempeftiva, vel injufta,z. eju*demattentata coemtio nimia h privatis fadia ,|monopolium redo- lens vid. cap. 3. Ad primam refero (1.) exportationem ac venditionem frumenti ad qvosvis. vid. Marqvard. de Jure Mercatura pag. pz6. num, 41. (2.) venditionem frumenti immaturi (3.) venditionem frumenti fine juftamenfura, vid. infra, num. $$. & (4.) venditionem xo. frumenti fine jufto pretio, vid.cap. 3. n.i.feq. Exportationem avertet princeps tum privative, coemendo publice abundantem frumenti copiam , tum pofitive, legem de prohibita ejus exportatione ftatuendo. n vid.infrd. n. 44. Ut a priori incipiamus, nefeio an in ulla Rep. melius ' circa hanc rem difpofitum fuerit, qvam in Romana. Ibi enim non fo- lum horrea publica extrudla, led & varia magiftratuum, qvi rei anna- riae curam gerebant* genera ordinata deprehende*, vid. inf n.33. Huc Ipedant tot. tit. Cod. de Annona profeci is , de Annona militaris erogatione , de Annonis Civilibus , de Annonis Capitatione admini^rantium vel eorum Affejforum, de Annonis & Tributis , de Annonarum militarium cxcoblione & translatione, de Apparitoribus prafeHi annona, de Canone frumentario Urbis Roma , de Conditis in publicis horreis t de Frumenti coemendi cura & prohibitione, de Frumento Alexandrino, 23. de Frumento Urbis Conftantinopolitana & c: Tradlarunt etiam hanc materiam Bulenger. deVeUigal.pop. Rom.cap.p.per integr. itemDn. Struvius in Difp.de annona,Jena an.fj. habita , & popularis mens Poly* carpus Marci inDifput. de conditis in publicis horreis qvamfubprafi- dio Dn. Tesmari , Marpurgian. 7/. habuit , ex qvibus fiimma brevitate, J4. qvod ad rem prgfemem pertinebit, exponemus.Horrea itaqve nihH aliud f CIRCA FRUMENTUM Ac/ i 9 aliud erant, qvam aedificia publica ad variarum rerum,qvtc ad annonam fpefiabant,curam deftinata Vid. Gottofr. in not. adCodXbeod. T^p-lox. Perez. ad tit. Cod. de Condit, in pubi. borr. n,i. & 2. qvalia nontantiiminveteriRoma, fed& ConftantinopolifreqvenfiafuilTe, argumento eft. l,i,C,de frum, Urb. Conflant. 1.2 C.de Annon.Civil. caq,- extruda funt munificentia non folum imperatoria , fed & privata. Hinc aeqve horrea Sejana ac Semproniana &rc. memorant hiftorici, 15, qvam Valentiniana aut Theodofiana, Erant & horreaPortuenfia, in portu urbis Romae extruda , ad condendum canonem urbis Romae. vid, Gottofred. ad Cod. Theod.Tom.j.p.262. Per annonarias autem ^ fpecies, qva: in iftis horreis condi folebant, intellige eas , qvae ad vi- dum humanum pertinent,& qvibus vitam toleramus, qvales funt frumentum , panis,,vinum, oleum, liqvamen, id eft,garumlaridum &c. Hae contradiftingvebantut Capitibus, five pabulis eqvorum , & Camelorum ; qvibus vehimus nos & faicinas noftras. Cujae, in append. oper. ad tit. Cod.de annon. & capit, f. m. 604. ubi plura. Conf Tholofi Synt.libr.jtf.c.io.n i. Qvandoq; tamen annona fpecifice pro pane ufur- jg # patafuit,ut in L11.tit.16.lib.14.. Cod. Tbcod. ibif Gottofred. Petebantur hae annonae tum ex praediis & agris publicis. l.2,§,i.C,de adminifir.rer . ad civit.per tin. tum ex provinciis frumentariis, ita didis, qvod frumentum & reliqvas fpecies tributi loco Romanis dare cogerentur, ut Gallia,Britannia,Macedonia,Sicilia,Sardinia, AfricS,Hifpani& & Germania, (maximetamen ex Africa, vid. Demfter. ad lib. y. antiqvit. . R0fln.cap.3S . )exqvibusjfrumentum divifionefadainutramqve Romam apportabatur, Et Africanum qvidem paftim ex totll ^gypto 2Q piimum Alexandriam Ld.C.deNavic. mox Conftantinopolin transferebatur, partim nautis dabatur,'"inufum urbis Romanae. Nautae accepta in Africa teftimonia fe incorruptas Ipecies fulcepisfe , Praefedo annonae,,fi ad portum urbis Romae perveniflent, exhibebant, ut is frumenta, an adhuc talia eflent, inlpiceret. l.i.C.deCan.frtment.Urb. Rom, & frumenta fibi data hoc modo' Oftiam & inde in horrea portuenfia deferebant, qvae poftea ab Oftia Romam devehenda, navibus Caudicariis imponebantur, Conf. inf.n. 41. a qvS transvedione ut onere publico nemo, qvi navem in Tiberi habebat,excufare fe poterat l.un.JCdenaut. Tiberitf, Colligebant vero Romani annonam inhor- zi. D5 - rea J0 CAP.t. DE POTESTATE PRINCIPIS rea potisfimum ideo, ut eam poftea rurfu* populo exhiberent, ac di- {tribuerent} Hinc duplicis annonae freqvens mentio „• civilis & milita- I2( ris. Haec ita appellata, qvod militibus in expeditione degentibus pr-ae- * ftaretur,deqvapraeftatione vidJ.i.C.de ereg. milit. ann. 6c hujus refpe- iftu incumbebat provincialibus onus eamad caftra transferendi & ex- coqvendi. 1.2.& 4.C de erog.milit, annon.l.6.C.de annon.l-8.tf g.C.eod. jj. ii qvibus oneribus nemo excufabatur , ne ipfa qvidem principis praedia patrimonialia. l,z.C.deexco£l. tf translat. milit.ann. nec Ecclefiae praedium, l.zi.C.de curf.publ. Exceptio tamen eft, in la. C.deexcoB.juntt. l-4-o.§.j jf.deV.S. Civilis annona duplex erat, vel Civica, vel Popularis. Illa dicebatur, qvae Civilibus magiftratibus eorumqve officiis dabatur, 2 ^’qvam magiftratibus in fuos ufus aeftimare, & pretium pro frumento accipere licebat, qvae aeftimatio adaerationis nomine venit. L y. C. de erog.milit.mn. I.4. C. de milit. vefle ejusqve multa exempla occurrunt. 1 ,1. C. de off.praf prat. Africa. Pertinent & huc annonae Palatinae de qvibus l.j 5. C, Theod, de erog. milit. ann. item annonae Profefforum & Sophiftarum. l.g. C. deProfeflf. tf med. qvas accipiebant de horreis fiicalibus in frumento & oleo, notante Gottofr. ad l, 11. Cod. Theod. de l6. Pnofejf.&cmed.tf adhn.Cod.Thtod.de frument.urb. Conflant, Popularis annona , populo diftribuebatur , qvod primum a Manio Marcio sedili plebis fadium effie refert Plinius lib. iS. hifl. nat. c.3. Ille enim primis Reip. temporibus frumentum populo lingulis in modios aslibus donavit. Poftea lege Gracchi conftitutum eft, ut frumentum populo divideretur fenis aeris trientibus in lingulas modios acceptis. P.autem Clodii rogationibus eo res devenit, ut gratis populo frumentum daretur, qvod Imperator Auguftus, ufplebemlibi devinciret,freqventer j^.obfervavit. Sveton. invitdejusc. 40. tf 41. Ethoc qvidem cum tanta diligentia & anxietate, ut cum aliqvando horrea inviferet, vifo in iis folummodo frumento pro trium dierum ufu, veneno mori ftatuerit,fi e provinciis clalfes interea non veniflent, uti ex Svctonio & Diacono refert Buleng. de VeSi. Pop. Rom. c.g.pag. m.30, Atqve ab ifta antiqva origine, qva frumentum populo tantum in annonae caritate praebebatur, vid. Contarenus defrument.Rom.larg.c.i.feqq. Peller. Polit.fceler. c.jj.p.iSS- res eo devenit, ut populo non Iblum extra annonae difficultatem frumentum, fedetiam loco frumenti panis praeberetur, cujus initium CIRCA FRUMENTUM &c/ ji Initium alii Aureliano, alii Alexandro Severo adfcribunt, isqvemos panes praebendi aded inolevit poftea , ut Honorius & Theodofius Impp. exprefse vetuerint frumentumpopulodividi, & loco hujus panem dare jufferint, /./. C.defrum. Urb. Confiant. Qvod ideo conftitu-2p, tum j ne frumentum ( qvod plurimi fuo & familias fuae cum damno facere folebant) alienaretur, ac pecunia inde accepta in alios ufus converteretur. vid. Gottofr. Cod.Theod. T-jp.2jj. In urbeConftantino-^ Q< politana annonas has inftituitConftantinus M. datiq; initio panes iis, qvi aedificia nova in di£l& civitate extruebant. Gottofr. d.l. poftea vero asqve inter populum, &qvidem de gradibus ('unde gradilesdicuntur. l.j. C.Theod. defrum. Urb. Confiant .) divifi funt, diftributis prius inter populum tefterisfrumentariis,qvarum mentio in I52. dcjudic.l, 4p.§ 1d.87.princ.de Leg.II.Nov.SS.c.z. Erantvero teflerafrumentariae jr. certa figna ex aere confedta, qvibus modus annonae atqve percipientis nomen incifum erat. l.j. C. Tbeod.de annon. civil. pan.grad. eaeqve poftea menforibus, & iis, qvi annonam erogabant, exhibebantur. Ita autem diftribui debebat frumenti annona docente, /. /. C. de condit.in pubi, horreis, ut primum frumentum vetus erogaretur,aut,fi illud corruptum fit,cum novo mifceretur, ut hujus adje&ione corruptio velata damnum fifco non afferat. Conftituta praeterea a Romanis lunt varia magiftratuum&of- 33, ficialium, qvi curam rei annonariae haberent, genera, qvorum alii in urbe erant, alii in provinciis. In urbe primis adhuc Reip. temporibus^, erant/Ediles Cereales ordinati. I.2.§.i2.jf, de O.f. poftea tota res ad praefedtum urbi rediit. l.i.C.de off.cpref.Urb. qvi habebat corporalem animadverfionem in Patronos Caudicarios & horreorum Portuen- fium. l.g. C. Theod. defufeept. curabatqve ut horrea fifcali, inter privatos ufus translata reftituerentur, l.u.C.Tbeod. de horreis urb. Rom. & portus aprivatisufurpatis. Qvamvis enim rei annonariae conftitutus eflet fingularis perfedtus, cum eo tamen curam communem habuit pracfedlus urbi dd.i. C.de off.prefi Urb. Cujae.in append. op.adtit. C.de off.pref.Urb.f.m. 578. a. &praefeftus annonae fubpraefedlo urbi erat, d.l.i.C.deoff.pref. Urb. in eo tamen remanente differentia, qvod unusqvisqvefuosfeparatos apparitores haberet, l.t. C. deapparit.pref. ann. ubi conftituit Imperator , ut cura rei annonari» nonnifi per annon* p CAP. II. DE POTESTATE PRINCIPIS . 1 non* praefedi apparitores expediatur, cum Imperatori femper odiofae 36. fintconfufione* officiorum. Ex qvo colligunt Dd. eum, qvi habet ju- risdidionem generalem, non habere tamen cognitionem in iis rebus, qvs fpecialiter alterius curae attributae funt. Brunnem, ad d. I. 1. C. de , appar.praf.ann.n.jfm.ijjd. Audiebat vero praefedus annonae omnes privatas de re frumentaria qvaeftiones. l.tdt.ff. qvod cum eo,qviinal. poteft.eft. tam civiles,qvam criminales de Dardanariis, qvi annonam flagitabant, inqvibusetiamad accufandum mulieres admittebantur. Erant qvoqvefub ipfius cura menfurarii & navicularii. Vtd. Cujae. ,in app.oper.adtit.C.de offic.praf.ann.fm.jgo, conf fupran.20. In provinciis Praefidis eratnotio, de cujus officio. Dide l. 2. C.de cond. in pubi, horreis. Illarum vero annonarum, qvas civicas diximus, erogatio ad praefedospraetoriopertinebat. Zofim.lib. 2. Aliqvid etiam hujus cura praefedum vigilum redundabat, qvi nodurnos horreorum effradores coercebat, l.j. §.iff. de offic.praf. vigil. Fit & prsterea mentio Comitis qp. horreorum in l.un.C.depiftoribus. Cura coemendi & diftribuendi frumenti fpedabat ad Sitonas 1.2 ff,de vacat, mun. vel fitocomas feu frumentarios. I.t8.§.j.jf. de muner. qvi necesfitatisprsfertim tempore pec provincias dimittebantur, ut coemerent frumentum, qvod princeps populo vel exercitui diftribuere volebat, hisqve provinciales frumenta vendere cogebantur, led illa tantum, qvaefuperfluahabebant,non neceffaria. /. 2. C. ut nem. liceat in coemt. Sc referebatur haec cura inter 40 perfonalia munera. Ii 8-$.^.(5' 8-ff.demuner.i5' honor. Deprchendua* tur & alii officiales In legibus Juris Romani circa anndnam occupati, ut in l.6.ff.delmmun. Librarii horreorum commemorantur, qvi ad id videntur conftituti, ut ea, qvae in horreis reponebantur, notarent & ^•Icriberent. Erant Sc menfores,qvi advedafrumenta admetiebantur in horrea portuenfia,& inde iterum ad menfuram appendebant,qvan- do a Caudicariis Romam effient deferenda, qvi Zygoftafiiappellaban- 42.tur,qvorum mentio fit. in l. 26. ff. de excufat. vidfupr. n. 20, Ad Romanorum itaq,- exemplum bonus ac lapiens Princeps & horrea publica extrui curabit, & magiftr.atus,q vi eorum curam habeant, iis praeponet, qvorum officium late exponit Perez. in Cod. adtit.de cond. in pubi, horreis, num. 10.feqq. De utroq; in Imperio noftro prudenter profpe- 4j.dum reperitur in Recesf. ltnptr.de anno 1641. §. t>ie21uff' A VlcT?, 7 CIRCA FRUMENTUM &c . 1 r{c6fUtt0d«Wi'ftci‘2DI(?3a5moU!it) Jprtuftf/# de amo 1666. §. Utt& abec wfr §febet?oc rnif etoem taugUdjen/ fapffem unb uevfTa»- ifgenO&etfl^Probiattfmeifler gefafl jc. & in urbe patria,Lipfi$,noti folum taleaedificiumpublicum fba5'.$?0i:ttJj qva eandem prohibeat, civibus fui* promulget, qvale praeceptum maxime ad avertendam annonae caritatem facere docet Marqvard./;£. de mereat, c.y.num.qi. Ubi initio qvaeritur; An & Magiftratus municipalis ftatutum de non exportan» do frumento concedere posfit? Qvod omnino affirmandum videtur, qvoniam, dum princeps ipfipoteftatemdifponendi de rebus ad communem municipii utilitatem fpcftantibus concesfit, etiam de hoc ftatuto condendo, qvatenus per id publica utilitas procuratur, pote- ftatem dedifle videtur. Ampliamus di&a, ut tale ftatutu m ne qvidem^tf. exprefsa principis approbatione opus habeat, qvia adminiftrationem bonorum communium, non vero decifionem caufarum forenfium concernit.B.Brunneman. Repetit.Paratitl.Wefenb. ad tit. de LL.qv.6, tf in comm.adL.p -ff.de J.& J. n.z. Conf. HeU. Capyc. Latro confult. 6p,n.y.& 8- Qvicqvidhujus fit, five princeps, five aliusqvidam magiftratus47* fimilem legem ferat, an ea jufta fit & obliget? porro disqviritur, Pro negativa illud affertur,qvod per eam videatur fraus fieri Juri gentium, juxta,qvod commerciorum ufus liber effe debet, At per hanc prohibitionem monopolium qvoddam injuftnm induci , adeoqve & tale ftatutum juftitia deftitui. Recondet ad hanc objedtionem Knichen. 48 . de Jure fubl . territ. c. 4. n. \6q.feqq- procedere ditfta de libertate commerciorum, qvod nimirum venditionem ac emtionem rerum venalium turbare non debeamus, fi abundantia rerum dominetur, non vero fi penuria earum laboremus, &c. Qyterclponfio ad magiftra-q.p, tum municipalem accommodata tolerari forte poffet. Hic enim non prolubitupoteftatem ftatuta condendi a principeaccepifie pradumi- tur, fed pro utilitate tantum municipii, qvae non videtur urgere talem legem, fi abundantia frumenti adfit. Qvamvi* & hoc incafu dicere R.YoLII.Pifp.XX E posfit , 5 ’• 54 CAP. I. DE POTESTATE PRINCIPIS posfis, prudentis magiftratus efle,ut utilitati civitatis fuce, nontantunt j 0 _ deprsefenti, led & in futurum perhocftatutumprofpiciat. At qvod principem concernit, certe ex alii* principiis haec lis dirimenda efle videtur. Princeps enim fimilem exportationem etiam in maxime abundanti frumenti copia jufte prohibere poterit. Qvemadmodum 5 1 ’ enim cuilibet liberum eftftatuere, qvid acqvirere velit vel non,adeo^ ego tertium cogere non poflum,ut res meas emat, qvibus ego abundo & ipfe iis opus habet,- yid. Grot. de Jure B & P. lib.z. cap. 2.§.20. (cujus §. fenfum non commode videtur percepifle Dn. Simon.r» notis ad eund.) ita exnatura relatorum nec alterme adigere poterit, ut ipfi re* meas,qvibus ipfe indiget, egoverd abundo, vendam, vid.Magnif.Dn, Ziegl. in not. add. Grot. cap. §. ip, Conf. Henniges ibid. qvi'& ipfe prohibitionem venditionis frumentariae ad tempus penuriae cum Grotio reftringit)fed,cumqvilibetfit juftus rerum fuarum moderator & arbiter ; & in hoc cafu poteftas mihi relinqvetur, ftatuendi, qvid ex 52. abundantia mea alteri vendere velim vel non. Qvod fi itaq,- princeps extraneum ad emendum fibi frumentum nolit admittere, neqvaqvarri per hoc injuria ipfumafficiet,obqvam,fi & alter fumma poteftate polleat, bellum deneganti frumentum inferre posfit,q vod videtur voluis- fe Grotius d,/.§.ip. Qvamvis enim Jus naturae me obliget, ut alteri indigenti opem feram ex abundantia mea, tamen 1. & obligatio haec imperfe&a eft(qvaeutiinforo civili non parit atftionem , ita nec in foro Gentium eadem non adimpleta,bellum mihi permittit) & 2.alteri poteftas non danda eft,ut ipfe fibi poteftatem fumat judicandi, qvid ex' rebus meis abundans fit,qvid neceflarium,- ic deniq,- 3. non praefumitur tanta efle tertii indigentia, cum commercia ubivis pateant, ut aliunde 54-facile fibi id, qvod a me petit, frumentum comparare posfit. Qvod ergo de turbata commerciorum libertate opponebatur, huc non qvadrat,cum nemo ex ifto Juris Gentium capite, qvod libertatem commerciorum commendat, ita obligetur, ut cuivis id defideranti resfuas vendat, aut alterum res proprias vendere volentem intra fuam civitatem admittat, fed ad hoc tantum, ut commercia in univerfum non prohibeat, Vide qva eleganter circa hanc materiam adduxit Ma~ ^.gnif.Dn, Ziegler./« Dijfert.de Jure Commerciorum. §.22. a/. Mo- n.opolium autem, qvamvis forte per talem legem inducatur, tamen nec CIRCA FRUMENTUM Sic. y nec omne monopolium illicitum eft, nec hoc inter illicita referri poterit. Vendicata hocmodo legis ejusmodi prohibitivae juftitia, circa explicationem ejusdem variae fe offerunt qvaeftiones, commodius infra, ubi de delitftis circa frumentum agemus, pertra&andae. Unicam tantum in praefenti ventilabimus: Qvod fi lex vel ftatutum exportationem frumenti fub poena prohibeat, qvid nomine frumenti comprehendatur? Qvae qvidem qvaeftio variis modis ap. autores agitata deprehenditur. Maxima liseftd efariad, anilliusextra&ioinfimiii, legeprohi-57. bita cenfeatur vel non ? Dubitandi pro negativa ratio potiffima affertur, qvod ftatuti verba proprie &ftri(ftefint accipienda, praprimisfi verfemur in materia odiosa, qvalis praefens omnino efle videtur, dum & libertas ante hanc prohibitionem pro lubitu frumentum vendendi & emendi , per hanc legem reftringatur, & fimul poena contravenientibus irrogetur. Jam vero & libertatis reftriftio & poenarum materia odiofa eft, & hinc frumentum, utpotefub cujus voce non continetur farina, ad farinam extendi neqvaqvam poterit. VerumhocnonfS- obftante affirmativa qvaeftionis nobis arridet cum Surdo decif.139. Marqvardo dejure mercatur £ lib.2,cap. i.n.37. Ripa de pcfie cap.j, n.qj. &feqq.ac Hetft.Capyc. Latrone conf. ijg. n. z^ffeqq. qvamvisnonin omnibus putemus didtis autoribus ad haerendum efle. Illi enim pro- defendenda affirmativa ea prseprimis ratione utuntur , qvod fubfru-' menti nomine & farina veniat, ut qvae non videatur nova fpeciesa frumento , fed latitaverit folum antea fub frumento, & pofteaope moltefirdete&a, ff.de acqvir.R.D, Adducuntporro hanc in^ remtextum./. 7».ff. deleg.j. ubi lanaeappellationeconrinettirlana 0 filata,qvae femper lana dicitur donec ponatur in tela, cujus argumento putant & frumentum tamdiu nomine frumenti venire,donec convertatur in panem. Addunt ultimo: etiamfi frumentum & farina non fint eadem per omnia, utriusq; tamen eandem efle sertav , argd.g. %fin& l.feqq.ff. de contrab. emt. ubi vini & aceti dicitur eadem prope efle apf xt ’ ^P ro P tere 3 > juxta regulam communem, reftringendum. Defen- y dunthanefententiam poli alios Gailius, 2.0bf.gp. maxime n.9.810. & Hartm.Piftor. lib.i.qv.i6.n,iS . ftatuentes: In Statutis a Jure communi tece- circa frumentum && 37 recedentibus verba potlsfimum refpicienda efie,& ab iis ne latum qvi- dem ungvem recedendum,eademqve aliqvando qvidem, fi abfurdum verba crude accepta premat,rcftringi,non vero unqvam extendi pofle, qvamvis identitas rationis adfit. Sed ad haecfciendum, nonomneniy 0> ]uris communis corredlioncm pro odiosa habendam efle, qvoniam princeps, aut ifte cui poteftas hacc a principe concefTa, utplurimum in iftacorredione aeqvitatem aut pratfentem Reip. utilitatem , qvtepro diverfitate temporum maxime variare folet, prae oculis habeant. Ex ji, hac itaq; ratione ftatuta talia magis favorabilibus qvam odiofis erunt annumeranda, & propterea recenfita opinio de flaturorum reftridliva interpretatione pluribus difplicuit, prout videre eft ap. Ripam, & Latronem d.d.U, qvibus adde & 1 Baldum trabi, de Statutisfub voce: Interpretatio fm. pty. & Treutl. Vol, i.DiJpa. tb. to.iit.E. ubi non male afferit, regulariter in Statutis interpretandis idem qvod in Legibus efle faciendum; hoc eft; Pro diverfitate rationis interpretationem qva extcnfivam qva reftridlivam iis accommodari pofle. Male tamen idem y 2 „ Treutlerus nec fibi ipfi fatis conflans in feqq. pronunciat: Didium axioma.: Statuta ftri&eefle interpretanda in Statutis Jure communi derogantibus admittendum efle. Longe enim ex aliis circumflandis defumendumeft, qvam ex derogatione, fi fenfum legis aut Statuti re* ftringere velis. Vid. Hahn.4^ Wefeffb. tit.de LL. n.$. Grotius4,/. z,c. itf. §.Z 2 . Reflant alia duo capita, explicationi noAraefupra w/wz.jy.ob 75' jedta, de reftri&ione libertatis unum , alterum qvod praeiens ftatutum pcenalefit. Ubi qvidem non nego communisfime in interpretatione legum illud occini: Favorabilia efle extendenda , odiofa reftrjngenda, • & inter odiofa qvoqve poenas & libertatis reftridioncm referri,; Conf. Grotium d.l.§.io. Sed certum tamen eft,plerasqve leges mixtam cau 74* fam in fe continere,hoc eft uno refpedu favorabiles efle, alio odiofas. In qvarum explicatione cum imposfibile fit extenfivam & reftridi- vam explicationem fimul locum invenire , operam dabit cautus interpres, ut probe afpiciat, an in ifta lege favorodium vincat, an vero ab eo vincatur, ac priori modo legem extendat, pofteriori vero eandem reftringat. Qvibus prtefiippofitis dico ; Libertatis eqvi- 7 J, dem reftridionem odiofam efle, aefimile de poenis certo modo concedi pofle. Qvoniam tamenhsc libertatis limitatio acpccnaeimpo- E 3 fitio 3 S CAP. I. DE POTESTATE PRINCIPIS fido informato cafu fimul publicam utilitatem concernit, cui privatum interefle cedere femper debet; patet: plus favoris qvam odii fta- tutum praefens continere, &perconfeqvens rede frumenti vocem ex 7&identitate rationis ad farinam fnifle extenfam. Illud obiter addo, fi concedamus, leges poenam fecum trahentes ftride explicandasefle 3 c interodiofa referendas, illudabfurdum exindefeqvi, nullam legem proprie didam interpretationem extenfivam admittere, cum omnis lexperfeda poenam fecum ducat fiveexprefiam, five arbitrio judicis relidam. Decidi nunc facile ex didis altera qvaftio poterit„• An frumenti ' 'exportatione prohibita i. panem exportare liceat ? qvod fimiliter cum Surdo d. decif.tjp. & Ripa d.l. n. jz. negamus, cum & hic identitas rationis n.66. expofitamilitet,& maxima fraus ftatuto fieri posfitfipanis exportatio permittatur, arg. I. joff.de LL. 7§. Sed an licebit i-hordeum, avenam & fpeltam exportare ? Conjungit has tres frumenti fpecies Ripa, d.l.n.pj. dicitqve eas in ftatuto non contineri, qvamvis aliAs nomine frumenti veniam, qvia frumentum in ftridk acceptione iisdem contradiftingvatur. I. 9. C.defufcept. prapofit.lib.io.conf.fnprdcdp. i.n.gj. ftridumvero fignificatumefle communem, &propterea ftatutumiftud juxta communem loqvendi ufum intelligendum effe. Idem qvoad hordeum fentit. Nicol.Rodrig. Fermofinus, JCtus Hifpanus, tra£l. z.Crim.adcap. qvodoltm , 12. X . de jy.Jud.qv.i.n. 14p.rn.66. At, fi penitius rem intuearis, &qvaftionem hanc tam ex verbis ftatuti,qvam ex mente autoris terminare velis, contrarium videturverius. Verbaenim qvodconcernit, nonpoflumus Ripa & illis,qvos ipfe fecutus eft,Imola Alexandro &c. concedere po- ftula tum illud, frumenti acceptionem Aridiorem efle magis communem ac propriam. Reclamant enim & /.77. deV.S. es ©efrepbes unbbet’i?ot’fifrucft» fe aqvede avena,hordeo, ac fpelta qvam tritico forte vel fecali pra- dicatur. Inverto ergo decifionem Ripa &"infero:Hordeum, avena & fpelta comprehenduntur in ftatuto, qvia juxta communem loqven- 8o.di ufum fruduum fpecies funt. Mentem Legislatoris fi afpicias, qvam fupra n.66. afierui illam fuifle,ut annona caritatem evitaret, pro Ripa opinione etiam afferri illud pollet, nos ad panem coqvcndum aut vj- dum CIRCA FRUMENTUM Scc. 39 flum humanum his frumenti generibus uti nonfolere,fed folum ad pabula eqvorum, camelorum &c. At hoc efle contra defcriptionem annonae n. 16. exhibitam. Verum negamus hocaffertum. Nam exhor- deo panem coqvifolere exemplum Chrifti panes qvinqve hordeaceos populo diftribuentis abunde docet.Deindeviflus humanus,& annona non folum in pane confiftit, fed &in aliis rebus, vino v.g.aut o!eo,qvae certe panis non funt. Similiter itaqve & diflte frumentorum fpecies ad pultem aut cerevifiam coqvendamadhibentur.Vid.Stuck.rf»^z>/V. conviv.l.2.f.m.i66.b.conffuprd c.t.n.up.120. & perconfeqvens, fiipfa* rum exportatio admittatur, facile per hoc faflum annona gravari poterit, qvod contra mentem ftatuentium erat. Movet haec ultima ratio, ut 4 milium,panicum & oryzam capa. g 2> npy.tf 100. inter frumenta a nobis relata ftatuto contineri arbitrer, qvamvis non foleamus ex his fpeciebus panem praeparare (conf.tamen qvaede panico affert Stuck. d.l. ) nifi forte qvis eadem ex eo capite rejicere veirt, qvod hae fpecies non juxta communem loqveridiufum, (fecundumqvemfrumentumabfolute pofitum, proanalogatohujus generis nobiliori,&eo qvod a riftam habet, vid. cap. i.n. 102. accipiturj fub frumenti, beg nomine venire, & inde Legislatorem de fignificatu vero qvidem, fed eruditis folum proprio, probabiliter non cogitaffe contendat. Ubi qvidem interpretationi Authenticae hanc litem dirimendam relinqvo. Ultimo &5.andi<5lum ftatutumde leguminum exportatione in- telligi debeat? qvaeritur: Negamus cum Ripa &Fermofinod'.