, £r t*Mj£g EX GRAMM ATICIS, SCHEVA EBRf ORU M, ftibltci dijpatztbit Praeses M.MICHAEL mmmp 0 Respondens CASPARUS WtUt/ 7 Vratislavia-Silefii. InAuditorio Minori a. d. XVII. Januarij* Horis matutinis. ^*^^*****V:**^A****^**ft*^ff^ WlTTEBERGM) Exfcribebat Mi c h a e l 333«W/ e/ffitje M D C £ X, . ^^^, , mvn ■ OnpnntA ha&entu, nec omnis opem rebus cognofcendis •sbj data efla qu.optam , qut Auimttm prttclararnm Arttum Stu^ E»liP|^ accendere , ctipuu: d.iboravtt. u4li<£«a cujitscttnj, notttt manda, ut cttcra bene habeant, ruitura factle alias ,ft absq 3 fundame>itt> foltdo creverint. At verocaveas,necum detrimento Temporis Rerumtj 3 notttil» prorfushabereinfuper faserit. Vox ^m*,fiPatriaejusfpec~tes, Ebrxaeft. Toga videturquidem Ilomana,in rivitatem autem Romana recepta hactenus haud eft. Si Do&orcs Grammatici alicjuando adhibuerunt eam fub Inflexionc Cafuum certa, contigiteidem,utTcrminoaiiicuiq; Technico, in- formationis rneliorisergo Cafum juxta Gramaticu adfumto.Ccrtc Franctfcus Jumtts aliiq; fub terminatione fceminea hinc inde uli hac voce ob alia vix ratione fuerunt. Quamvis ufus i!!e parum videatur approbandus,eoquod Ebrarum r**i"1"ij dignioris,nori fequiorisfit generis,quoditidemperegrinaacquxTechnkafimulfunti voca- bulanullam deCafuinCafumflexionem,immd nonnifiNcutrum Genus agnofcant. §.2. Unanimi cxteroquin hanc vocemCalamo fcribuntEbrsoru Doclores 5*»iW, haud tame unanimes huj us demon ftra nt origine. Qui & T mm Q,'tijc*ptivftm c,deduC*ta volunt, quodSchevalitteras A 2 duas duasconfonantes immecTiate cftfa aliamineervenientemvocalem conne&endasinterceflu fuo contrahat,coumat &ad una fyllabam quafi concaptivet, uti pUtat Al.Abrah. (jtbelitu mStrtgtli Infltt.Ebra. Bellarmini difp. t. thef.lX. Falent. Schindlerm Infttt.Hebraic.p. 2j. non haiid ab re defernntur,ciim materiale voeiside non utrobiq; detur. Etqin'sperfvadebitnobi5,litteras;3&T,etiamfi unius organi fint, hacquoq;in voceefCehu.eJ^B^nrsi ? ldemde2?f7/rtrw/»/Etymoiu- diciu cfto,qui Infttt. Gr.p. 20. a redire,quia littefam fuam ad prxcedentemtrahit,&quodamodoredirefacir. Propiusaccedunt, qui a HySjfruftra, vanttm derivant, quod nihil ipfum fonet,ac non- nifipundu Vanum fit. Magistamenarridct reliquoruEtymo «cjuari,ad t.Parat.II.49. fquam 01 Ocra«A>VuIgatusSue, Lutherus : Scheva eflPtintltt Ebr*ieitf pritim tribueretur. Liquido arbitrantur, fareor, Doctorivm Ebrajo- rumroulti,iic].; ot b'^»h{ ,quindecimitildiomatedivino eife voca1cs,atq';in brcvifiimatuCcetuCenfuq; locandumScheva. Ita fane fentit, quem nominareunum liceat, Fr.Jnn.Gr.Ebr.p. tj. voc&r- Jesitadiftingvens, ut qusdafint-^ovtot, qn£~ioi, qutdabKif ^MpiM» harnmq; ferieSchevatotuplexconftituat. Nos Rciigioni ducimus.tutari acricer eam fententia, a qua 1 Pra:ceptoris venerandi femperGravitas divortium facit. Pra-primis, ubiArgumentorum adfunt ponderaadverfaria opinionem validedeprimentia. Potiffi- mum nosa Definitione negata colligimus. Cuicunq; non competir. .definitio Vocalis, itli necjdefinitum,nt deuominetur fitq; vocalis- Quamcuuq; enim adferamp ac cujuscttnq; Gramatici Vocali.s Fini- tionem, WScheva applicari vix poteric. MarttnusMartinytn Tech- nol, quam & docuffimus Amama approbat, lianc obfert defcriptio- nem: V oc alis„eft littera,quaeperfefonumintegrumpoteft efficere. Hinc Ebradspropterea yocantur r~"viirO! ? l motiones,quod litte- ras fono addito moveant per pronunciacionem, ~'svi-% Grscis ob rationem huicgeminam. At ver6 it/Schevafonus diftinctus ab alio&peculiaris nullus eft; Sedpotiusconfufuscumalio. Sicuti a£tututn inDifterentisEriucleatione obferrabitnus. §.p.Ad §. g, Ad requifitaVocalisEbrseae dilabtmur,quaenonrninus 1 Scheva funtreinotiiTima. Vocalis primumdebet eonftituere Sylla- bam ftatam acfimplicem. Puntla enimvocaliafunt ,(inquit Abrah. Gibeliu* Dtffcult. Etjmolog. cap. i.j,quia Sche va fimplex mobile vocale, etfi brevifllma, efle retur, Quot jam^ 6 Roberte, fyllabas in n^N aut P^p2 numerabis? §.10« Deinde, ut ferre Accentum poffit,hautpoftremavocalis Conditioeft. Hac vero nofirumpuncl&ordinariemunitum unqua e(Te, quisadfereret, contraritim adfiruente omni Gramniaticorum Senatu. Abrah. deBalmiscap.^depuntlU e tijltn. 4. refert: NSCHN' 1 ? ^ion iN nnilpJ^miSD OyO i.e. Non mvenies Accenittmin Littera s cujuipuntlus eji Scheva aut raptens. & ej Un. 16. Nonftt extenjio AecentuitlevantUin litterapuntluata uuo modornmScheva, Ecquamvis obvertatur Exemploru farrago benemagna,in quibusvel Scheva vel Chatephim adfeciaTonico Accentu fint.utinon inficias itut dari eadem, e.g panS Prov. 1. 2. EZ3 W"J Pfal. I.i. SStfN Pf VI.j* Excufla tamen presfitis, tanta non eruncquae Adfertionemfemel datameverterentpenitus.EnimverofinguiaexempIainLibrisj^c^ proftant, quorum fi Accentuum Sratum conferas, longe alia, quam eatterorum Librom ratio eft. Ob brevitate maxime Verfuum multi Aceentus coacervaiuur vei prorf?e XC luduntur,cenfec Q,Schickard. fimh tmakfsm Immo jncomgarabilis Bvxtorf in Tbefaurof»o vere-The- ftnrop.26..Jeqq.-E4tt>+. qui Anomaiiasprafatasexamusfim nervose proiequiturjconfulenuas. Adde qsiodprincipelocofuifletmone/i- durn, Vocum illarum ac hifce finitimarum fyllabas non afBci tono propterea, fed fedem duntaxat largiri vicariairs AccentubSyllaba v. clevandam ex flexionis Analogia vocis cujuscunq; repetenda eiTe. §.it. FaIlor,an ad propugnandum id^quodinContrav-erfiameft, advocem pro-porro Dpctoru Ebracorii Autoritate.qui t&T Scheva, fi non Nomen , tamen Rem & Naturam Vocalis adimusit. Agmein ducatMagnus BuxtorfThefGr. p.tt. docens Schevavoialeejfe impre- priam, qutamn femper vecalis fn aut non omniii litterarum. Sequatur Schindlcrus, qui in Infltt.Hebr.p.zo. ad puncta muta, foni expertia ao pronunciationi tantum infervientia refert. Cl.Hottinger Gram.Har- monicap. to. ixXdempunllum vocaletmproprtu nuncupat.; Keckerman* p. 28. vocale beneficianam. Sane quod imptoprie acex bcneficio tan- tum Vocaledicitur,non-vocale natura eft. Improprietas quippe tollit omnemllei veritate,quamvis fimilitudinem relinquat. Nec cnimPrata vererident, quia improprie dicu-ntur ridere. Nec in Punclo Scheva jam confideramus ea, qus ex bencficio & precarip, fed quac ex natura fua posfidet. §.12. Jam addifferentiamparemusTranfitum,inqua fillittir I. Figura t4? Schevaac fitus. Eft Puntlft duobtupunSisperpendiculariter infia Utteram notntum. Dtiobtupunttis pingi clam eft neminem. Idq; fieri ex & placito Autoris primarii nec ambigendum, necfun- damentumaliud,ubi nullum eft, quserenducenfeo.^.^/we^ daci aliquod conatur, at caligine offundit Interpres Latinus littera rigi- diufculeperfequens. Verba funt: Scuevaeflduopuntla iTOTlSyO 1 ? 1f ad fignificandum, cjuodnon vtodb ftgntficet principiummottu tllorum conttnuitatem, ipfprumL ultimum, quia ipfum efl termimu ipfis t £T *qv% eji omntbttsmottbm. NonDavocerte,fedOedipo hic indigiesTemp. Dehinc duobuspun&is/w^e»^/c«/m7erfubftratis notaridiximus, quoPunfto Regio Zeri contradiftingvatur,quodduobus juxta fe inviceftratis.: Ztinfialitteram. Catholicusenim non eftSitusomniil Vocaliu, ita ut infra Confonantifs fupponanturOrdini, ptotosvytiot fiquide h. e. unico expun&o fa&a: Cholem & Schureckexcipiendae mnt. Deinde hoc H^ao-^o^tritwfegregaturabAccentu illoSakeph- katon, qui itidem hac pundtorum poficione fupra litteram pingi confycvit. §. 13. W §. ij. II.PoteftaSjhrccj; eft quiefcere ^nun^U/tmpcrfemobiie cffe, Quod Adfertum judiciofum Magnj Noftri Patroni ac Prreceptoris, P,n. ANDREAESENNERxi.eft> pasfim incujcatu ab eode, potisli.me/« Eljpotjpofi Harmomcap.207. in Chaldatfmo Sjrtafm. p.i. itcmq; -dra- bifmop.j. Ubij Qmefiensfnanatur^omne Scheva ejh aic. Veritasad cx- tremuquide vinci nefciaeft, utpoteSolisFilia, Natu.raq; foror, ni- hilotame minus Adverfarioruin gratia, ei.de qii£rendu.roburerir» Argumentamur: CujusPun.cTi peculiarisacdiftinctus tuturafonus nullusefl-jilli perperaMotus Vocali competenstribuitur. Adfumrii dcScheva nuncpropugnandueft.adexamerevpcatisfingulisSchC' vajim. Ac principidquidecurateluttremuslicear Compofita. Mp- verurne in hisScheva,an yocalis,cumqiuc.omppnitur,parva. Sane pronunciariaudioPatachjSajgo! & KametsChatuph,qiiamvisfono rapidisfimo.quem Scheva adjnnclum hifce accelerat. §.14. DeScheva ppfteafimpli.ci eodemq;quiefcentedubicareno m'ag>s licecquam de.qiuvis alii recertisfime comperta. Hujus tan- tum abefljut fonusaudiatura]iquis,utetiaalicubiprorfumomitt3-> tur. Quod qua maxime ad.feverandu eft de litteris finalibus vocal.i deftitutis, idem denj& !£ libilantibusmedianis,.qu£Binafperiori pccurfatione Sc.heya privantur, Ut ^3\15tIJi Ifafchar, Gen. 30, tg. Exod. r,^.ubi y; nudumderivationisergoacnou pronunciationis apponi cenfet JumtuGr. Ebr.p. i^.Gregor. Franc. Lexico Santlo No. XXXV. addit: Epenthefm Itt. \q absfcpuntio exponant Cabalifta,quiafin- gtdare prorfum efthoc exemplum. Ic. •tiSS^StSrf/P clangentes z.Varal; Syt2.cap.20, 28. ubilittera ^ a Maforethisadjectocirculoobfervata s & a GUffio Phil. Sacr. I. t.tratl. t. p.4. ad redundantes litteras rc~ lata eft. §.iy. Plus poftulabit probationis,quodmobile,atq;pererapi- disfimum efl"erendumScheva,m vtilgus creditur. Probatur autem de facili naturaeidemdiftinctuacpeculiare fonu,cujus beneficio pronuticiatur, nulla.tenus effe. Quia Confonantes unms Syllaba: nonnifiper unam vocalem legi poflunt; Si veroperSche-va iafimiil legerentur,Scheva fieret vocale, ficq; una Syilaba duobus conftarec pundis vocalibus, id quod abfurdum. Scheva ylunbus efi, quodftiU gurocuiis. Qjumobrem ficuti hoc inmomento uibducitur ocnlis, parili modo illud inpronunciatione accelerandum itacft,ut pene aulUmora trahatur, quinimopotuisabforbeaturac q.fuifocetur, B quod quod Germaninoftri prseftant in vocibus ©efc!f/©efa£t/&cfc!)( vel magis tlt ^ft/0^?/^fitt &c. Cl. Buxtorf. Thef. G>\ p. i<;. H*c, in- quit, connexto itaraptda & arbla efi, ut dtvulfwnem alicjua non admtttat. Et B.Fabrtciw Orient. L.L. inLeHCorcahacProfejfpr mcrittfjlmusdifp.2. deforma Letlionis Scnpt. Ebr. thef. 43. prsEcipic-, ut fua feftinatione fuum fonum ad fequentis Vocalis fonum fcre infiedak §. i<5. De hinc fi Scheva hoc pronunciandum nnllibi noncft , quare Chaldads illiusminimeexpertibusquiefcit idem poft Voca- lcm longam quamcunq;? Quare nomen TifNitfbS lcguntBelfcha- tzar,non Bclefchazar? quiratioeft.quodSyri fomia.non veroufu- vj/Scheva deftituti,illud nonlegant, prarterquam forteiniis locis^ ubiconfonarumConnexioa>!7a* parit. Conf. Nri. D.Selmerti Chaldatfmm&Sp■lafmmp.f. Qua: caufa eft, quodJudaH ptonuncia- verintjamolimr—l^Nn2brefchis 3 S—Sehmos.icSwSchlo- mo, quod illi di&um Deut 6,^..(Audj Ifrael Dominus Deus nofter Deus unuseft) aprima voce yctu falutent Sehma,ingemmantes, O beatos nos , qm qaotidie mane- & vejperi \m furgimus, dicentes \Jludi Jfrael, uti refert Paul. Wetdner. in loc.fid. Chnfi. practp. traEi. 1. p. 138. (^idargumetofuicVirishadenusEbraice-litteratis,utantiquitatis haut delira: premerentLedionemfS^nrj bra,!>-4bp B!o, gle,quod judiciofisfimp prarftitit Amama tn Gr Martmio Buxt.p.to. nbi & tradit p. 12. efle, qui legant Ebraica, ac fi Scheva medianu fyl- labam femper clauderet^utt^S^piJ-phokdim^illudq; non ineom- modefieri adferit,quotiens Scheva fyllabam iiichoans ejusrnodi- poftfeconfonam habeat,cum quadifficiliusfine fonorapidisfimi e pronunciaretur,nec minustolerari pofi'e,quam qui^TO/T/ojlegunt, cum tamen revera zg ad fy.Ilabam WpertineatTiwjj^. §.17. Adjicio nunc, nonadmodumpericulosealiquem opinari pofle,SchcvalitteraN vel 1 prarcedens propterea & raticne figuraJ atq; ufus eliminari,quiaob vclocitatemadeofe infinuat fequenti pun-clo, ut audiri nequeat. Deelarat idipfum egregic ex Ebraifino- &SyriafmoPrarceptor Nofterac Evergeta atatem devenerandiis in- Gramat. Ebr.p. /5. £5" Sjrtafm.p. 8. Exemplum tamen ex abundanti addamp liccbit. Ex- prafcsptionibp Gramatieorur^MBN^ pT*VOv ordinarie diceretur. At verd^quia-fonus 72/ Scheva mobilis adcoardecum vocali fequentis littera?eonnedtitur,ut idem & unus appaieat, merito., Scheva. CKefle j,ub«tur & ccdere vbcali Regix, tanquaai: rartquam Minifter, ut fiatF^ifcH' principium filJTO/» £«0/*- mtntum , Ecclef II , ji § 18- Porr6,fi peculiare fuum ac diftinclum fontim ab alio punfto^ exnatura^iaberetSclieva,quifacT:um,qiiod LXX.InterpretesSanct» Lingva: callentisfimi in Gra?ca non expreflcrint. fed ex for- marint paS)u Ruben, ex nhlS (^s^tcv. Aliunde profecto Jova aut reiftiiis Jhovah , immoNomen Jovis Latinum non deduflu eft,nifi ex r^liri' 1 punclo Scheva fuppreflo, uti annorat Burgenfis adExod 3. quod vicisfim negat AmamaA.B.p.^u. Nonaliunde Juda,nifi ex- {—"nin^Jofua,tiifiex ywini PnueL nifi ex 1 — )H"]2B. Etobfervavic in nupetis Pneldiiombus cuaAsv.iti^ Gramat. Praccpta, Dn. Senert. Interpretes exprefliiros idem , in Nominibus Propriis Biblicis imitatosfuiffe Vocale immediatefequente,qua; poteftati fe & fona adsquarer. Ita ex f^J3 faftumeftGw^w^ex aaua^l^ex pStfjH Kmtvd(> £\~lra;v/cw pra?ftanr, fed farpicuielitteragutturali fequente proferant eofono,quipuncti eft littersgutturalis,veruvixperceptibili.tltadeoPOntificis fecrae ' Antefi«!ianus5c&rww»«eratisdicatur, defonohccexRabbinoru • 1 _ , fiioru Tripode oracula&Rhadamantlif a mandata promfiflcquado cap.^.p.22. Obfervanduef,\nc[U\K.,adperfeclSpronunctattoncSemtpuntlp Scbeva, ctim poft Scheva fccjttirur Ittera gutturalis , tpfttm Scbeva deberc frofernfere adeummodu,quoproferturptinclufubjetliilittert i 7,,Y, Ifrud palam datur exuniverfisomnibp^rumGr^cis, tiim Romanis, tiimGermanicisdicl:ionib9Confonantiy.d.i!arup!uritive unavocalj junetaru facieapparentibp.Quibus,fi Matris fuacFbrara: Lingva?,vcl ctia filise nodiifimilis valde,Chaldearomatuprodeundueflet>n6nifi intervetu Scheva id fieri pofiet. EcceGraecu ^a/Kt^^ovfxn cujp prin- cipio dus confonates (Implicescitrainterveniente vocalecontra- hunturad fyllabatma^ChaldajpfcribitDan.j^. fnr^DS lta & Rab- bini inScriptis ftiis hinc inde z^roTr^feribuntDiSiD^S, Plato jVoha Francifcus D^p"^pJISJ R. de Balmis exprimit Cratylus pe.r D^DNHp DialogiPlatonici mentionem injiciens. §. 21. Ide R.Abral>af,FLb. Lktera Qjlomaiu apud fuosueuriqua pofle exprimi adferit,pr:etc.rqua per intercedes Scheva, ac pciiculo faeloin Nomine Regis RomanoruTarqtiinuSj.fcribit DlJ^llDad- ditq; :St effetRomanispronunciatio Sceva tnfuafirtptura, etiatpjinon in- indigeret hac(fc.Uttera q)qm per Uttera c. cjua ipfi vocat,cum fcevapro- nmictaret tmnitit hunc^nes effet ncceffitas mnltipUcare eisUtteras mutas, ficut efl q. Dubito hic, utr.u ifttid Scaliger, Ammadverf.tn E^feb.p.toS, Ebrsam vel Graecam originem htijtis litterseflTei MartoFittorino y i>W<«,adnotans, recutito Apellajconcefferic. §, ii. III. Orficium z.cMunus rti Scheva reliqvum eft circa differintiam ex> ponendum. Edi/itidconfiituereSyllabam compofitiim, Sicur Dagefoh fone Symbolii confufionis, lic Scheva compofitionis feu conjunftionis confonaru appcltatur. Counit enim acconjungit duas, tres, immoplures litterasVut conftituauir fylla- bai; ea autem non fimplex,