g^B. F. F F. g^S/
PHILOLOGEMA
DCj,
AUGURIBUS
ROMANORUM,
PRiESIDE
VIRO
EXCELLENTISSIMO, AMPLISSIMO, CLARISSIMO
DN. GEORGIO CASPARE
KIRCHMAJERO,
ELOQV. IN FLORENTISSIMA WITTEB. ACAD.
P.P. CELEBRATISS.
Dn. PATRONO, H0SPIT6 AC EVERGETA \
SUMME SUSPICIENDO,
AD D. FEBR. Anno M. DC LXIX, IN AUDITORIO MAJORl
VENTIL ABIT
SALOMON STEPNERUS,
EIBENST. MISNIC. «MKB» *W!: Sfr : «Ofc 89» «•#»♦> «•gttCMtfftt»
/r/rros^G^, Typis MATTHiEI HENCKELII, Acad. Typogr.



A
^K^&M^tM'^ 'M>^K &£' < m2s£M
ScKidS ^^^ar^SRsS
©•a»^' ¥
i3
/WJ
"sb» «skp-s? «^^^«ss? ¥ *lr ¥ W W ^
SC/EVA!
Vum prseclara multa a
primis ROM/E Condicoribus, priicisq,- habicacoribus inventa ;atqve conftituta fint, dicentc 'pro domo fua MXkerone §.i. tum nihil praeclarius exiftimo, qvam qvod circa immortalium Deorum (exipforummetmente loqvor) cultum laboriofos adeo fefe exhibue- rint, ut prxterfidtitiorum Numinummultitu- dinem, magnumq-, a?dium facrarum inomni Vrbis angulo extructarum numerum - } varios qvoqve hominum facrificulorum ac facerdo- tum excogitaverintordines; qvos fuis,hincin- de,pertotamurbem,diftinclrosmuniis, fum- moomnesprofeqvebanturhonore, acrevere- bantur maxime : inter primos vero ea de caus- sa Augurum numerabanc collegium,qvod abs- qve eorum conlenfu faufti qvid geri non pofle autumabant?uti inferius patebic dilucidius.
A 2 De

De iisitaqveacturiinpriefens, Formulam qvoqve ex eorum difciplina natam fronti hujus pradoqvii prxmifimus: verbis eqvidem Roma- nis ( ita namqve invenies apud M. Plaut. in Pfeud» prol.veri.2. & Acl.V,fc.7, verf.^o. Stich* ac"t.V,fc.2.verfa^. adi,fiplacet, JJSHifilmStr rifimil* lib.1,4. pag^tfo. Tom.IV.Thefaur. Crit. Gruteri:) fenlu tamen vere pio ac Chriftia- no profperitatem hujus conatiis apprecati iu- irius» Qvippe qvum nihil illi absqve pr<efa- tione deorum inceperint magni ; (unde nata illa feu dicendorum, feu agendorum exordia:
QVOD. BONUM. FAUSTUM. FELIX. FORTUNATUM. QVE. SIT. QVOD. SI- NE. FRAUDE. MEA. POPULIQVE. ROMANI. QVIRITIUM. FIAT. AU- DI. JUPITER. FAVETE. LINGVIS. Qvorum innumera apudScriptores habentur. vX liv. lib.I, cap,$2. & ]6. Sdib.XXXIIX, c.48. P. Terent, Andr. prol. verC 24. 'M* Horat. od. lib. III, & 14,11. P.Virgil EcL VI, 13. & ^En.V, yerftpi. Jac.Pont. annot.ad progymn. 4.5. lib.III. pag*3ii» m. f, Def.Erafm, Chili. fol, 5-48*5 54.555.) qvidni & idem in qvovis negocio oblervaremiis meliora edo&iChriftiani?
TRL

TRINVM igitur follicitamusNVMEN, Ipfum coeptis adeffe ut velit noftris, fuaqve be- nigna gratia laborem fortunare pnefentem/ Sit itacjve
Capiit 1.
Dt-j,
NOMINE AUGURUM. §■ i.
"C* Tymologiam fi fpe6temus Auguris vel Au-
JLvgurii, ( utriusqve enimeandem putamus) qvadru- plexaGrammaticisfuppeditaturratio (i) Nonnulli cnim ab avium geftn, qvafi avigerem deducunt, qv6d omnis volantium geftus obfervandus fuerit Cui favere derivationi ftatuifle non- nullosmemini, qvod/V/y?/W»«^CsefarienfisGrammaticus as- ferat, <*tffwnonnunqvam dicifolitum. (2.) a£> avium garritu, ut& (i.) guftu aliisderivandum videtur. (4..) ab 4ugendo origi- nem petivere qvidam. Recenfentur hx fententise a Pompcjo Fefto, lfidoro Hifpalenfi Orig. lib.IIX, cap.9. Polydoro Virgilio de Invent. Rer. lib.L cap.24. pag. m. 84-pr. N/it/ii. ComiteMy- tholog. Iib.l,cap.i6. pag.61. J. Rofino Antiqv-Rom.Iib.III. c8- pag.274. TVelf. Laz. in CommenrarReip.Rom. lib.IIf, cap. 12. pag. 2}8> f- J- Fungero Etymolog. Trilingv- fol. ioo. J. Pontan. annotat.ad progymn.Iib.IV, pag.88s- C.Becmann. Orig. L. L. Gerardo Joan. Vosjio in Etymolog. L. L- fol. 55. B.
§. II. Concludit hoc in autorum disfenfu Jaudatus mo- do Vosfttu, exiftimare fi-,ab augendo augurem deduci ? & qviim augurii tertia: a fine fyllabscorreptio garritum, ut a qvo de- duciqveat, non admittere videatur, geftum arriderc fibi ma- gis dicit- Nobis qvid de ea re videarur,dicemus infra,differen- tiamcjj prius, qvam inter augurium & aufpicium faciunt non- nulli,exponemus.
§. III. Qvodergo illam, qvamasfignant, concernit diftin&ionem, {a-J qvibusdam a cantu garrituqve dicitur
A 3 avi-

avlum t hoc autem a volatu. vid. f. Pontan. fymb. zdP.Virg. JEn.V. vcrf-7- col. 1244- c. & ad lib.IX, v.$z%. col.1874. D. Ifidor. HifpdlX c.fol. 45. edit. Bafil. annoi489- Laur. ValJ.E\eg. L. L. Hb.VIj cap.r. Aufon. Popm. dedifterent.Rer.& Verb. lib.I. vocc AUGUR. (V. Laz. in Commentar. R. R. lib. III, cap. 12.
( Q.) Scrvio Mattre Augurium eft certarum rerum ex avibus inqvifitio: Aufpicium, qvod a qvibusvis rebus defumi poteft. ad P.VirgU. i£n.II„ vcrf.703. pag. m.264. a. & ad lib.lll^verfzo. pag. 271. a.
(y.) Contrarium Marcelltu Nonitu defendit, cui Aufpicium eft infpedib avium , five ora, five geftus obferves : Augarium contra qvod rcrum omnium conje&uras diligenter &pruden« ter comple&itur. legej 2 . Pontani fymbol ad Virgjfiri.V. 1. c
(J.) Aufpicia nonnulli volunt in agris extra Qrbem : Au- guria in urbe capta nominari. de qvo J.Gutheritu de Jure Pon- tif. lib. III) cap. 3. Facit huc, qvod Ifidorus Hijpalenfis aufpicia iter facientibus propria pronunciat l.IIX, cap. 9.
§. IV. Veruntamcn fit iicet ratione primiortus difte- rentia > ufus tamen nos docet, fispisfime intcr fe confundi, uti cx Scaligcro notavit Job. Lud. de U Cerda ad P. Virg. Rx\. I, v.jcjt. fol.78. a. 1. adlib.II, verf. 699 fol.z^s.b.2. ad V, 523. fol.567. ubi, fcilicct exprefse aufpicio augurium conjungitur verf. 534. Ec funtplurima prseterca loca, iri qvibusproqvovis omineacci- pituraugurium. fcil.yfin.lib.il. v.703. III,y&89. V,7. VIL259. X,zj4. &c. videf.H.BcecUr. Disfertat.Academ.IV, cap.i. p.179. f. 180. pr. Auguftin. Nipb. deAugur. lib. I. ubi &legereeft, qvi ab aufpicio, arttjpicio, prdfagio, oftento , portento, prodigio augurium diftcrat. eap.r. pag.4. pr.add. Ifidor.HifpalA.c
§. V. Stantibus tamen iftis diftindionibus, juxtapri- rnamagarritudeduccndumeiTetaugurium: fccunda utrilibet faveretoriginationi: tertiaver6,uti&qvartaopinionullum adeo meretur calculum.
§. VI. Hisceprimisfis, qviddeqvatuorderivandiviis nobis videatur , veniam bonorum omnium nobis polliciti proponamus. Qv£e a garritu, ut & guftu defumitur,nimis,uti facilc apparet,eft reftri&a> ciitn ab utrisqvc volatus;. obfervatu
pcr-

perqvam neceflariusj excludatur: ut itaqve necefTe non ha- beamus ad correptionem antepennltimar confugere fyllabsr, acobeam folam, nullius alius caufe mentionem injicientes, garritum inde exterminare. Ea vero,qva? gefturm felcgit,& vo- latum> & guftum compledtitur, & ea de causa, fi garritum in- cluderet,optimum auguriorum diceretnr etymon. Rationcs autcm, obqvasabaugendolaudatusdeducat^yf/*,, nullae funt. Vcrbaeius,nifallor,funt.- InkocceauRorttmdisfenfUde ntraqre vocc (augario & SuguftqJ fententiam noftramproponamus. qvod igitttr ad augttrii vocem attinit, non magis augur, qvam att/pex fieriab atigendo pttto. Totiits autem auguriumqf. avigerium qvhtn avigarrium dici cenfco , qvia alioqvi prodttceretttr antepenttltima. Etymol.L-L. 1. c. Subfcribatinhisceeiqvicunq,-velit: ipfe fi- bi qvafirepugnansffi tamen ipfcmetEtymoIogici iftius autor eft) G. J. Fosfius in TheologiaGentiliab avium garritu diftam exiftimat auguriorum difciplinam. lib.III. cap. s>8-pag. 126 o. f.
Caput II.
Dt_s
AUGURUM INVENTIONE, ET AD
ROMANOS TRADUCTIONE. §. I.
NOmen jufto ordine feqvitur Inventio: qva?, qvum Roma- norum non fit , paulo altius inqviramus, opera?pretium crit. In hoc ergo amice qvafi eonfpirantes reperias harum rerum Scriptores-floruifle eam ex avibus aliqvid futuri praeno- fcsndi peritiam jamdudum apud Cilices, Pifidas, Pamphilios, Phryees,Perfas , a qvibusad Lycios,Arabes, Gr<ecos,Umbros,Thu- fcos f.Hctru(cos& Elios, tandemq; ad ipfos Romanos perdufta fuerit. Primurn hujus rei teftimonium fubminiftrat M. Tullius in de divinat. primo: Cilicum & Pi/tdariim,inqvh,gcns, &his fi- tiitim* Pamphilia,qvibus nationibus prafttimus ipft, votatibus avium garritudy , ut ctrtkftmis ftgnis declarari res futuras putant. §. 2. pag. 350.B. Tom.IV. Adde, fi Iubet ejusdem libri §.25.91.92.93.94. Htrod.H4licarntifs. lib.HI> fol.m.101. ClMm, dcVar.Hift.lib.il,
cap.

cap. 31. M. Cicer. de legibus lib. II. §.33. de divinat. lib. II. §.2g. zAlex.md. ab Akxand. Gcnia\.Dier. Iibr.V, cap. v y circa med. Onuphr. Panvin. defcripC Romi lib. II. fol. 160. Polydor. Virgil. dc InventorRer. lib.I. cap.24.pag.84. pr. Lamb. HortenfadM. Lucan. Pharf. lib.I. verf.583. foI.125.n15. & ad verftfoo. fol.132.133. ad lib.VIi verf429- fol.717. & ad P. Virgil.&n. lib.I. verf.377. ex cicatione C. Scbrcvelii. Leonh.Coqv£.zc\S.Aurel.Aufiiftin. deCi- vitat- DEI lib. II, cap. 25. lit.Z. pag. m. 255. edit. Francof. \66o. Tbeodoretum \ibr.\. contra Gcntes ap. eundem. J. Ma/en.Spec. Imag.Verit.Occultselib.I, cap.57.pag.37. pr. Cenforin.de diena- tali cap.IV. pag.28. & ad eum Fr.Lindenbruch. pag.35. Lil.Gregor. tlyrald. fyntagm. de diis gentium XVII. fol. 661. Commentat. ad Naz.idnz.en. pag.201. a. b. 247. b. f. Lud. Vivem adS.A, Auguflin. de Civit.DEUib.Vf. cap.3. pag.j8i. lit.c. Augufiin.Mpb. de Au- gur- lib.I- pr??f & cap. 10. pag.23. Andr. Domin. Floccum Pfeado- FenefiellAib.l. dePoteftat.Roman. cap.4. pag.151.feqq. Pompon. L£tum de Magiftrat. Rom. Iibr. II, cap. 5. pag. 271. f. (junftim hos duosedidit cum Raphael.Volaterrani\ibe\\is deSacerdot» & Magiftrat. Rom. notasq; addidit Petrus Scriverius in Republ. Rom.anno 1626. ante aliqvot veroannos reeudi kcit Pbilipp. Carolus in Antiqvitatibus Romanis, Francofurti pro^uratis.) Gerard.f.Vosfiumin Theol.Gentil. Iib.HI. cap 98. pag.1261. pr. Excell. DN. Prtfidem in Commentar. ad C.CTacui de German. cap.X. qviad A7i?4c^ hiftoriam refert originem pagans iftius fuperftitionis, cuicolumba ac rc^ayexarcaemisfi adcogno* fcendum aqvarum diluvii defluxum anfam dederint.
§. II. De primo autem inventore varia: circumferun- tur fententiae. Fabulofa setas Pamajfum , Neptuni ex Cleodora. Nytnpha filium, a qvq Mufis farcratus mons nomen acceperir, inventoremcredidit,tefte/V«y£»*iinPhocie. fol.321. Prome- theo aliihujusex avium volatu prsefagii inventionem tribuunt, uti in hymno AZfcbjlu de fe ipfo Ioqvens introducitur:
I • T^sVsS l\ «3^8? fia¥TtKfj( i&lxtioxi»
TafM^novv^ait it iflriaiv oimvuv cxe&gas Akw'£«t'> SiUvss 71 fofcoi <$vm. &c.
i.e.

i. e.
• tyifodosfo mttltos vAticinandi repperi, Tttm dtligenter qvi volatus dextcri Sittt, qv£ Jiniftra nominentur alites.
citante hnnc locum Natali Comite Mytholog. lib.IV. cap.6. pa- gin. 515. 116.
Alii Car<e\d CW,Regi Carise adfcribuntait C.Plinius Hift. NaturallibllX, cap.tf.A/exand.al/ Alexand. Genial.Dierlib.V» cap. 13.
Tagen an cum Attguftino Nipho tut6 apprehendere liceat, dubitamus, qvum unanimi fcriptorum plurimorum confenfu arufpicinse, nonveroauguriiac aufpicii autor prsedicetur ap. Th.Dcmpfter. a Muresk paralipom.ad/. Roftn. Antiqv.Roman. lib.III, cap.g. pag. 276. a. b.
§. III. Verumfloruiflehos,qvosdixi,omr>esauguran- di peritia, nemounqvam ibitinficias: hoc tantum proban- dum,an primifuerintinventores?nam Poetaru fiftiones nihil in pnfens moramur: reliqvis aute antiqvior longe nonnullis videtur illa ratio divinandi, qviim in facrisLiterisa Mofe e- jus fiat mentio, ubi confignatum habemus DEI mandatunl
augur in te inbcnixtur non
'.•VnyO ^3 >^rf?? *V? Deuteron. cap. XIIX,yerf 10." qvod annumcratur csterisevitandisethnicorum fuperftitio- nibus-
§. IV. Qvisqvis interim extiterit fuperftitionis iftius auftor; nos misfis omnibusapud qvos florint.populis,£m//?0.r fumamus, five Thufcos, qvo nomine a Grsecis ob freqventiora facrificiainfignitos AocztM. An. £w4»/'Commentator, Lanc bertus Hortenfitu ad Pharfai. lib.T, verf.58?. fol. 125. B. Confer M. Cicer. dedivinat. lib.I. §.93. Hosergoexercitatisfimos cujus- cunq;augurii aut portenti interpretes fuiflefcimus eixC.Bar- thio ad Cl. CUudian. in Eutrop. lib.I, verf 12. L-Hone/f loco jam citato. irautautoresfefeacinvenroresjaftitaverint hujuspe- ritise, a qvibusconcefliunRcmanis nobile ejusmodi munus, uti Tb.£>a»pfterHs refert ad Antiqv.Roman. libr.III,
B cap.g.

gap.g.pag*27&«a.£ A qvibusqvumdubioprocul^«»*/«/eaii- dem acceperit, ut condendse Urbis augurium in Palatino mon- te, adverfus/?<■»*«»? fratrem in Aventwo conftitutum exduo* denario vulturum numeroipfeobfervarit, primosetiam per fingulas recens condita;Romar regiones tresaugures inftituis- fe creditur vulgd. videi n hanc rem omnem T. Liv. lib.IVi c7. M. Ciccr. de divinat. lib.I. §.3. Plutarch. in Romulo folji. C J-Ro- fin. Antiqv. Rom. lib.I, cap.4.
§. IV. Obftare hisce nihilominus videtur Cn. Camckji pro fuislegibusap.r.£/'w'»wjoratio : Tontifices,inc\vitis,AngU' res Romxlo regnante nullicrant : ab Numa Pompiliofiunt creati. l.IV, cap.4. Utde Pontificibus nihil afferamus, dicimus, nobis jam noncffe fermonem de augurali facerdotioj feddeauguribusj qvi extra qvoddam viverent collegium facrum publ cumqve qvippeex T. Liviiverbis facilehoc patefcit : na m acfitutNu- tna Pompiliut ut in Regem cligeretur, ficut Romului auguratb regnum adeptu* erat, de fic qvofo DEOSconfuli jusfit: inde ab augure, (cui dcinde honoris gratia publicum id perpetuumdj fiacerdotium fuit:) dedttclm inarccm , in /apidead meridiemverfui conficdit (fc. lib. I. AbV.Ccap.18. Facithuc, qvod Th.Dempfierut ad J.Rofw, Ant. Rom. lib. IIL cap.8. refert. vocatosalios majores , minoresalios ? alios publicos popali Romani Qviritium augures, privatos alios five Imperatorios,qvos domeflicos habuiffent Augufti, m pro falute fiuexcubarent, caprantes fubinde auguria : confirmatq; ex duplici marmcre. pag. 277. a. pr. m. Confer in hancrem Lud. Carrionem Antiqvar. Lecl. Iib.I,cap.i4. in Thefaur.Critic.J.Gr». /wTom.III. Bam.Brifibn.de folenn.Pop.Roma. formulis 1 b. I,. pag. 124. pr. Jch. Schild, ad C. Svet. TranqviiVt Caligul. cap. XII-
P 3 S-3P7- b. m- f. ex B.Brifs. adde inferius cap.VI. §.8- /3» Caput III.
2>o
NUMERO AUGURUM.
$. Ir
P Uere primitus in tres five ordines, C. regiones, f. partes,fark bus,f.ceinurias,ab/?*»«/<> diYisaRoma conftitutiaugures
(de

(de qvo adeantur T.Liv.Pat4v. l.I.ab VCcii.Plutarchus in vfta* Romuli. J.PaJJer4t. ad S. Aur. Propcrtii Eleg. l.IV, I, ;r. Onuphr.
Rom.l.b.II. Servius Honeftus ad P.^irgi/.JEn.Y^er(.<j6o. fol.m. uo. i. pr. J.Pontan. fymbol. ad P. Vtrgil, col. 1317. /. Z,»//. delaCerda fo\.<tfi.c.i. Fr.Taubm. pag.tfdo.a i. pr. Carol.Sigon. adT. lib.X.fol. 126.2. pr.) & fingulis regionibus fuusprae- erat. tyflexand. ab Alexand. Genial. Dier. lbr.V, cap. 19. Onu- fhriusPanvin. I.c. fol.itfo. Ald.M.wut.de qvarfit. per dpiftol. 1.1, qvsert p.Tom IV. Thef.Crit. Gruteri pag.20$. Andr. Domin, F/oc- cus de Poteftat.Rom. lib.I, cap.4. pag.155. f, Pompon.L<tt. de Sa- cerdot. Rom. lib.Ifc cap.5. pag.272.rn.
§. II. C^artum,aecedenteqvartaUrbi regione, cura Onuphrio adjectum z.it,Servio TuUo regna.nte,J.Roftnus. Adi Dtjt» nyf GorhofrediH\L\or. Antiq. de Roma lib II. pag.137. &feqq. Qvi vero ad eum pervenerint numerum , invenire haud potui- mus. T.Livius exprefse contradicit; qvum imparem ejfe deceat nu- merum augurum,Vib.X.cap 6. Aftcum ipfe caufam ejus rei igno- rarefe fateatur libere, nos etiam in inqvirendaaut diducendi operofi effe nolumus. Confer J. Ludov. Vivem ad S. Aur. Augu- ftini lib.VI. de Civitate Dei cap.3. lit.c pag. m. 581. pr.
§. III. PIacuirdeinrogationeO^«//«/i,qvinq;adhucde plebeaddi, (cuiaprincipiononpatebat adhoc facerdotium aditus, folis conceifum patriciis, deqvo T.Liv. lib.VI, cap.^r. ibiq; Carol. Sigonius fol. 97. i. n. Wilh. Godelcvms fol. 285- 2. f. & 304. i. m.i. pr.) ut ad novenarium excreverit eorum numerus. v. Ttt.Liv. lib.X, cap. 6. Andr. Domin.F/occAib.L dePoteftat. Rom. cap.4. pag.155. fi56pr. Pompon.Letum lib ILcap.5. de Sa- cerdot. Romanor.pag.272.rn. Qvod Alexander ab A/ex.refert, cautum SQo, u/tra novenarium ne asjurgeret coUegii numerus^meri- tb, qviim nulla ejus apud Scriptores fide dignosmentiooccur- rat, rejicitur ab Eruditis.
§. IV. Manfit hic dein ad L. Sulk Diflatoris Perpetui usq; tempora numerus, qvi augurnm juxta ac Pontificum am- pliavit collegia, ac ut qvindecim eflent,conftituit,qvemadmo- dum habet Ftorus lib.LXXXIX. Jac.Pont. lib.lVjcap.14- pa-
S z gin.

gin.875- a -£ Retentusdeincred>tur, qvandiu augurumRomse duraverit colleg um,de qvo inferius agemus.
$ , V- Nonenim cum GtniatittmDierumScriptore impo- ni nobis patimur, ad XXIV- auclum ambori)m numerum: in- ducto forteZ,/'wWwEpitomes eorrupto qxemplari. yRofm.
Caput IV.
r Dz_ s
JURE AC RATIONE CREANDI
AUGURES. §. i.
VAria circa hoc caput /efe exhibet omnino Romanorum variistemporibus conftitutio. Fuit confirmatofacerdo- tioinmorepofitum, utdefundro uno, qvi toti placeretcolle- gio, in e jus locum furrogaretur .* qvod cum Feticibus, Pontifici- t>us , Septemviris Epulonum , & Ghjndecimviris facrorum faciendo- dorum communehochabebat facerdotium. vid. J.Langki O- tium Semeftte.
§. II. Non tulitid^»f/V/J , Z)i'«-/W«x,Tribunus plebis,non exinfimaplebeunus, iratusob repulfam Augurarus , qvam a collegio paffuserat, de qvo Iege Dionyf. Gotbofr. ad M. Qcer. orat. pro Leg.Agrar. contra Rull. §.18. Legem, qvam tulit, his verbis recitatur a Tullio : Atg. hoc idem de ceteris /acerdotiis Cn. Domitius, Tribunus plebis , vir clarkfmus tulit, qvod populus j>er reltgionem facerdotia mandare non poterat, utminor pars popu- li vocaretur : ab ea parte qvi ejfet faclus s U a collegio cooptaretur. ad- de P. Vellcj. Patercul Iib.II, cap.iz. &• ibi Amon. Thyfium.
§. III. Hanc L.SullaFelix , rerum potirus ftatimanti» qvavitlegem, atqj uti numerum, ita cooptandorum jus au- gurum pro lubitu correxit, ac collegiorum furTragiis novos cteari voluit, tefte AfconioPadiano in divinationis Commen- tario.
§. IV. VerumutiDomitiami , //^antiqvavitIegem,i*ta Sulknara T. Labiewts, Domhiam reducens, idq;, utajunt,fvafn
C.-C«--

C. Ctfark , qvi adftum eo fibi praimunire ad auguratum capes* fendum conatus fuerit.
§. V. Rurfum poft ca?dem C.Cxfaris ad collegia coo» ptandorum jusfacerdotum retulit M. AntoniusConful,£\vt\\\\ fe- recum C.Cfprfconfilio, qvofcil. ad Pontificatum fejusnam- q ve & auguratus eadem in hoc negotio erat ratio:) gener M. /Emilius Lepidus in Cafaris locum fiiciliuseveheretur.
§. VI. Annoinfcqventi, ubiomnes M.Antonii\egesex $Cto abrogabantur.uti ex Ciceronc & Dione colligere licet, hcec qvoq; de facerdotiis qvam tulenit,intercidir,revocara\qva: jus idpJebi deferebat, Domitia.
§. VII. Tertio tandem & ultima viceabrogata hacle- geDomitiacollegiorum primo, Rominanorum deinlmpe- ratorum arbitrio, qvandiu facerdotium id florebatin Urbe, noviaugures cooptari ccepifle leguntur. Itaprster J.Rofm. qvem feqvimur, Ontipbr.Panvin.\\b-ll.£o\.\6u\6i. Carol.Sigonius de Antiqvo JureItalia:lib.I,io. Valent.F6rfter. dejure Roman. Civ. lib.L26. num 45.61.83-84.
§, IIX. So!emnecreationiserat,avesconfulere, &num faufta vel infaufta portenderent, accurat£ obfervare: finiftro verooblatoaufpicio ftatim inaugurum adfcriberenumerum, qvi deftinatus ei erat fundioni. Lege Alcx.ab ^/f.r.Genial.Dier. hb-V, cap.ip.
§. IX. Seqvebatur hoc, aditialis ccena , zbaditu fortita nomen : five adjicia/is, ut nonnulli malunt, ab adjiciendo difta ('dubioprocuIadmorem/'fl»/y?frf//'»«>dap(!lis, & adSa/tarem modum opipara, qvst Pandtfa alias vocatur jtefte C<e/. Rbodig. Antiq.Lefiion.lib.IX,cap.i2.inprincip. Confer.^/^rrf/.Od. 1,37. verf2 3- II50d.14.28-v. Defid.Erafm. Chiliad. fol.457.458.675. pr. a. J.Pontan.zd progymn.lib.IV,i4.pag.S87- & ad IV,4i,pa- gin,ic6o. pr- C/V.ad Attic.lib.V 5 p.) a recens crearoaugure prce- berifolita. v.Woiffg.Laz. in Comm.Reip.Rom.lib.III.c12.fol. 340.m. Auguft-Bucbncr.voee Jacio. M. Cic. Epift.fam. lib.VII.26. ibiq; DionyfGotbofred.C.P/in.Riftor.NnU lib.Xcap.2o.& in eurft J. Da/echamp. lit. c. pag. 457. f.458. Maxime illuflris locus eft Auretii Ai^rdbii Afobrcjit Tbeedcfn Saturnal. libr.HL cap.13.
» 3 ' £ V>¥7>

pag. 227. m. f. de Lentulo inaugurato ccenam illam de more co- qvenre. & ex eo Gv.Panciroll. Rer.Deperdit. lib.I. tit-ji. pag.24r. Adde H.Sdlmuth. ad ejusd. MI. tit.2. p.107.3. Jac.Pont. ad prog. 41. lib.IV. pag.887' m« J. Tfc -£><?/§'. ad£W. r/Vf/» pag.202. D. Erajmt Chili. fol.446. b. pr.
Caput V.
DCj>
ORDINF AC DIGNITATE
AUGURUM. 1.
COllegiumRoma: habuiife augures, ex omnibus patefcit. Conferantur modd C. Phmus Hiftor. Nar.I1br.IIX cap.26. M. Plaut. Menaechm. a<5r. Vfc.iy verf. 54. Woljfg. La\ius in Com- ment. Reip. Rom. l.III, cap.20. fol. 340. m. f. AugufiinusNiphus de Augur. lib. I, cap.f). pag-54- num,2. Andr.Domin.Floccus de Poteftat.Roman. lib.I, cap.4. pag.155. m. Ordo autem & di- gnitas, reverentia item intereos& publica qvas fuerit, videa- mus .• nam magnam admodum fuifle , nemo ignorabit fere.
§. II. i£tate caeterosqvianteibatomnes, prserat reli- qv\s,£i Magifier vocabatur Collcgii; pra?latusomnibus aliis, li- cet alibi in fummo honorum conftiiutis loco. In augurum qvippe (inqvit Alcx. ab Alex.) collegio illud prsecipue ferva- tur, ut ficut qvisqvc ztate prarcedir, ira maxime principatum teneat: qvippe inter augures majores natu etiam his, qvi cum imperio funt, prxferri folent. Genial. Dier. libr.V, cap, 10. pa- gin.292.
§. III. Jam ver6 dignitas eorum facile maxima erat. Exceptis namq,-Pontificibus> primum inter facerdotesreli- qvos fat multos obtinebant locum, uti teftatur J. Gutherius de Jure Pontific. lib.I,?.
§. IV. Aliifaccrdotesfimulacmalefa&icujusdamcon- vincebantur,fuodeturbabantutloco: hi vero velmanifeftis- fimis in facinoribus deprehenfi facerdotiumdeponere nullo poterant modo.Yid.^/fAr. abAlexand, l.c. Jac.Ponun. progymn.
1.1V,

1.IV,I4- jWK'£i«$WOcium femeftre l.XIir, c.i. p.730. Hujusrei caufse ex P/tttarcbi CbieroneiQy.KomS.VrobllCMc expcdiuntart Aia n tuv afaav koeuv tbv KotTxSfAwB-iVTct K&j (pvyiiTu itcwov-
TFf, tTlQOV CUQXVTCU cUcwyXQ<& ,iU; KuV Wt ftt^gttg
kSin^cnn K«Tuyvuoiv, Onc ct<QatoisvTC8i tIuj kguo-twlw; (^cwya- (>ct4 cfe tx? 39n Tuv oiuvuv xtftAam) 7wtb^ov, u? tvtot Xty&n, /3*-
^OVTCtf fl^iVCt TSt TUV ItpUV km'pp\fcf. ^tVcSaXM, OS QDC £?»» fofitytS tl KCtTC-th-/lftfttVVOV OQKOIS TiV CWyXgjp, ftYj^tn (p^O~&tV TK TuV UgUt,
umXvffcu tuv opKuv & foXkdii ihuiLo pevtptvov ; *j nut)c csx t<nv t lien ^f%?f) kfiKa dtfn&iutis ovouct Ttwqs, 0 cwya^; ouotov tu riv fmnKh km^pr^tou^sif uxoikov ftij eivcu' ajj tpv ictTC-ov, Ittrpov, ts kuKvhv ukvnv, a(ptf\tSeif ur) cftwdjutvotf tIuu Stwa,- fdua cwtx, Kotv cXptAuvTUf rLu 'Ss^oyiyooicvi. cZ?ikov cft iS KClSt&t- tn , etKurus tiv e£ ^xflS kot^^iov rav cwyi^uv (puActrn>vn<;. i.e. exlntetpretat.Gu/ie/.Jcy/andri: ^yidcaufeesJ, qved cum alios facerdotes in locum damnatorum at% folitm vertere jufforum, facerdotio^ privatorum faccrdotum fitfficiant: foli auguri , etiamfifummorumfJagitiorum compertus habeatur, non abrogant facerdotium, qvandoc^ vivit % An qvod facro- rumarcana a qvoqvam, qvi facerdosnon fit, cognofcinolunt ? 4ut qvia jurejurandi, qvo fanxit,fe neminidifcip/inam ijlam traditurum, eitm abrogata dignitate faElumprivatum fo/ve- re nolunt religiene? Jut nonmagiflraius vel dignitatis 5 fed fcientiie artisfy nomen efi augur ? ut qvi vatern, ne vates fit, prohibere conetur,perinde agat, ac fi mufico ne muficus,aut me- dico,ne medicusfit,velit edicere: qvum ut maxime titulum de • roget, fcientiam tamen adinme non posfit. Alium porro non Creant, qvod numerumaugurum abinitio confiitutum retinere vo/unt. fol.284. D. E. Tom. II.
§. V. Adreverentiamreferqvoqve , qv6d ulcere afTe- ctus ab augurio .captando abadus fuerit, ne res fcilicet, uc ipfis qvidem vidcbatur , adeo veneranda turpi aliqvomor- bofcedareiur , ut idcmTJntarfbus habetProblcm.LXXIII*
Aid

Aia rt £e ar^otjti ms sXk^> «%Xcnv kgevoiv iir oi&iVav xttSlfy' tdzq; mTBoov Kgj tStb tfvpfioKop tp % fiqcfev crcLKVofA»xs , ftycfe 010» Ikk©* tiiov K&j 7ta§(&> iXWT*4 cv tjj "^t^jj, 7as ^sia ^fjca^ Zhv , d&a aKvirxs ngjj olksocuxs xcq a^s&masiss ovtoc.% % k#« /\oyov 's&v ,ei ft^Tt ieoeico j.-gqrcuTo dv vs ehx.(§^ e^ovU < zr£$s bvtncw, (jly\ti ogyitn 'sr&s oi&vitrfjLov , slt ftciPhov s<$> scwtuv Cpo» haTTscdzij 72« tiocwQl , ngjf Ka%coHs yevofihxs f&fcttnvets x&joha- Hhqoiss , cSj tu •m^c Tav ^tcov cTjftcuvofttvoi @xo*'i<^etv ; ri ^do s7\k(& Isiks 7rdoutns ns eivcu v&j fxiatfftcs tS craftar^. qvse ita vertit Xylander: Cur interdiciumerat artguri,fiulcus haberet, aves cbfervare ? Anid qvoc^ argumento esl, anima ab omnibusmolefiiis ac qvafiulcertbus ac morfibusvacuo fmce- ro 4t & ociofo deberi facras res traBari? Anrationi confentam neum eil, cum viBimam aut avem ulcerofam ufurparet qvispiamrei facrte faciundagratia, capiendiveaugurii: mul- tb magis ipfos augures curare y ut puri finceriqve integri ad divina indicia obfervanda fe conferent? Ulcus enim vU detur qvAdam effemutilatio (f pollutio corpotis. fbl.28l. B. C. Tom.II. Adde A/ex.al> Aiex. GenialDier. lib.V. cap.rp. Jacob» Pontan. progymnaf lib.IV, 14. pag.873. b. pr. Auguftin.Nipb. de Augur. lib.Ii cap.15. num.3. pag- 34.
§. VI. Nec parum juvebac au&oritatem , qvod qvi ad Reipulicsefedebant clavos,auguratumfimul gerebunt.T.ff^- cbus confulerat & augur. «^W- Cic. de Natur. Deor. lib.III. §.ro. 11. deDivinat. lib.I, §.36. tsfmpbi/ocbusBcMarfusReges &au- gures ap. eundem de divinae. lib.I, §.88.95. Ipfone in enume- randisomnibusauguribusin confulatumultusfim,7«#mCon- fulatum cum auguratu conjunctum gerebat, & alioq vi peritus admodum artis illius introducitur. vide lib.I. deIeg. §.30. (ver- ba pauloinferiiisadducemus ) Wslfg.Laz. dcConftitut- Reip. Roman. lib.HI, cap. iz- fol.339. S. Auret. Auguftin. de Civit. DEI lib.IV, cap.jo. & ibid. J.Lud. Viv. lit. a, psg.474. Et hoc a mul- tis retro fssculis obfervatnm yidemus, Namqve i P. Virgil. in- woducitur,
Rex
L

Rex idem,&'Regi Turno gratisfmtu augur. iEn. IX> verf. 327. lege ibi Hortenfium ex citatione C. Sckrevelii. ConferdeRege^»w, Phcebiq; facerdote P. Virgil. JEn. lib. III. verf-8°- Apud C.CTacttum Germanicus defcribitur , ut Impera- cor auguracu& vecuftisfimis cammoniisptseditus. Annal.lib.I, cap.62., § 4. & lib.II, cap. 83, §. 2. Nec q visqvam Rex Perjarum potuitefle, qvi non ante magorum difciplinam fcientiamq; perceperitj ait M.Tullius dedivinat. lib.I, §.91. Romulum cum Remoh&txe, fucceflbremq; Pomptlium Nitmam, utdeqvorum fatis conftet augurandi peritia, lubens praetereo. vide J. Roftn* Illjig. L. Cal.Rhodig. Ledt.Antiqv- Iib.IIX, C3p.i. fol. m. pr. Andr.Domin. Floec. dePoteft. Roman. Jibr.I, cap.4.pag.i^?- pr. Adde de regibus Afi<t, ejusq; filio, de Martiis fratribus, de Voly. bo Corinthio M. Cicer. de divinat. lib. I. ubi hoc concludic F.pi- phonemace; omtiino apud veterrs qvi rerum potiekantur, iidem auguriatenebant : utcnim fapere, Jic divinare regale dttcebant, ut teflis eilnoflracivitas ,inqva(5"Reges augures, (fpsjlea privatieS' dem facerdotio pr&diti rempublicam religionum auiioritate rexe- runt. §. 89-
§. VII. Qvantiporrofecerinthancdivinandirationem, vel hoc firmat, qvod fex , qvotannis ( ut habet M. Cicero de di- vinat. lib.I,§.02. & eum dubio procul feqvutus Jac.Pontan.pxo- gymn.IV, 14.) autduodecim, (nt Tb.Dempfierusa.it,) deprinci- pum filiis fingulis Etrurisi populis,(apud qvos apprime florus- fefuperiusaudivimus:) indifcipiinam tradiderint Romani, nears tanta propter tenuitatem hominum a religionis auclo- ritate abducereturadmercedem atq;qv£ftum.
§. IIX. Apud Def.Erafm.Roterod. in adagior. Chiliadi- bus legitur, coronatum axte aciem inccsfijfc olimattgurem, neqve fat fuijje , telis bunc impeti, tanqvam virum facrum ac fummopere vene» randum: ut&indeinproverbium abiijfecrcdatur, Omitte Vatem. fol.43*' a. f.
§. IX. Li£toremqvoq;auguri,ut&a3iisfacerdotibusin publicum prodeuntibus i ut fummoto populo liber pateret in- ceflus, conceflum exAiex. ab Aitxaid. patet Iib.V,c.i9. ubi au- gurijficuc Pontifici Maximo lidorem additum. fuiiie asferit. &
C ex

cxt^W- A. Rhetore, qvi Veftaliali&ore pra?euntepo- pulum via cedere julTum refert. in Sacerdote proftituta. f. con- troverf. II, fol.72.73. Huicergo facerdotio, qvod longo ab Au- guribus diftabat intervallo, fi is Iiabebaturhonos , qvurau- guribus non habitum cenfeamus, non video.
§. X. Ad augendam qvoqvedignitatera nomina fibi Deorum indidiffe, ut alius Augur Hercules, alius Augur Mercu- rius, alius Augur \ocatus GtSaturnus, perhibentur e monumen- tis a fidisfimo eorum exhibitore JFolfg.Laz.o libro faepius cita- to fol 359-
§. XI. Autoritatem porro Augurum, cui tota fubjefla eratUrbsme propnis defcribamus vetbis,Tullium audiamus de hacrsitadisferentem : Suntadplacandos deosalii ( facerdotes) Conflituti,qvi fdcris pr<zfunt folemnibus: ad interpretanda aiii pr<ediclavatum ^ne^multorum, ne ejfet infinitum, neq. utea ipfit , qvie fe/fcepta publice efjent , qvisqvam extra religiontm nbffet. Maximum autem prctfiantisfimum inRepubiica jus eH augurum, citm eFl aucloritati conjunclum, Neti. 1 ero hoc s qvia ipje fum augurfita fentio: fed qviafic exifiimare nos ett necefje. qvidenim majus eff, fi de jure qvctremus 5 qvampoffe afummis imperiis poteftatibus comitia tollere? conciiiavei injlituta dimittere,vel habita refcindere ? qvid gravius,qvdm rem fufceptam dirimi, fi unus augur aliter dixerit ? qvid ma- gnifcentius, qvdm poffe decernere, ut magifiratu fe abdicent confides? qvidreligiofius, qvdm cum popuio } cam plebe ageridi jus aut dare, aut non dare ? qvid? legem finon jure rogata eJ7, tollere f ut etia?n decreto collegiiy ut Livias confilio Philip- pi confuics (f augures nihil domi , nihii foris per magifira' tus gefiitm, fine eorum auBoritate poffe cuiqvam prebari? de Leg- libll, § 30. & 31. Hinc & idem in, de Natura Deorum, fecundo, de prarfentia Numinis ex auguriorum oblatione co- gnofcendaeo firmat au&oritatem, qvod infaufteproceflerint negotia,contemptis,ludibrioq; habitis aufpiciis; inducens P.Ciaudium, qvi, ciim pulli nonpaicerentur, mergi eos jusfit, ut
qvo-

qvoniam tffe nolcnt, bibcrent ! clafle dein devicla rifus iftius pne- nas luerit: L. item Jttlium, Aclium Navturn, C. F/amtnium , & T. Gracchum : qvi ciim vitio creaffet conftiles ( de qva fonnula B. Brijfon. de folenn.Pop.Rom. verbis lib.I.) ipfe confitebatur: ssfugures rsm ad fen.itum : fenattu ut abdtcarent: Conju/cs abdica- vtrunt: qve qv<erimtu exempla majora ? Vir fapicntisfimtu , atqve baud fcio,an omniumpr&ftantiifimtu pcccatum fuum,qvod celari po- tuit, confiteri maluit, qvam harere in repttblica religionem : Conjules fumynum impersum fiatim deponere, qvam id tenete pttnilum tempo- ris contrarcligionem. Magna Attgurum auclorirasl §. 7. g- 9-10. ir. Adde lib.II. de Leg. §.21. T.Liv. ab V.C. tib.Ii cap-36. JjKCurtium itb.VII.. cap.7. §.8- C. C. Tacit. Annal. lib. XI. cap. 27, $. 2. & lib. XV, cap.^^. j. Hiftor. lib. I, cap.84? $•$• & lib.III, cap.72.§.1. Disnyf. Haltcarnafs. Antiqvitat- Roman. libll, cap.6. Andr. Ho- toman. de Vet. Rit. Nuptiar. Obfervat. cap. 12. pag.253. 2/4.255. Andr. Domin.Flocc. de PoteftatRoman. lib.I, cap.+, pag 155. pr. Pompon. Lcet. de Sacerdot. Rom. libr.II, cap 5, pag 271. f.272. pr. Raphacl. Volaterran. de Magiftrat. & Saccrdoc. Roman. libr. II. pag 298. m.Reinbart.Lotich. ad Aphtbon. SophifL pag.78.n1. Au- gufim.Nipb.de Allgur. Iib.Ipra?fat.& cap.ro. pag.23. Barnab.Bris- fon. de Pvitu Nuptiar. pag.37.38-j>'9- f-H.Bac/er .Disfert.Acadcm. IV, cap.L pag.180. figi- pr. Joh. Schild. ad £ Sveton. Tranqvill. Ottav- Aug. cap.^i. p.132. a- f.6. pr. IVolfg.Laz. Comment.Reip. Rom.lib.III,cap. 12.601.339.
§. XII. Ortam autem apud Latinos hancgrandem fu- perftitionem efTe, bona? notx Scripzores ex Accii Navii faclo, qvi novacula cotem disfecuifle dicitur, contendunt. Resiila ita fe habet .• Animadvcrtens (Accius Navius Tarqvinium^ Regem inaufpicatd qvtedam conjlituentem , reprehendit , nifify aves addixerint,fieri qvicqvam noluit. Ird tum motus Rex t eludenscj, artem, (utferunt) agedum , inqvit, divine tu inau- gura,fierine posfit,qvodnunc ego mente concipio. £>vtm iue tn augurio rem expertus profecld faturam dixijjet 5 Atqvih&c animo agitavi,inqvit,te novactda cotem discijjurum: cape h.-ec perage , qvod avestuct fieri pojfe portendunt. Tumi^tm
C z haud

haud cunclanter disfecuifjeferunt. Statua Acsii pojita capite velato^vo in loco resaffa efi,in comitio,in gradibus ipjis adl<e- njamcuri<t)fuit: cotemqvoc^eodemloco Jitamfuiffe memorant, ut efjet adpojleros miraculi ejus monumentum. Augur iis cerle facerdotiofy augurum tantus exindc accesft honos> utnihilbeU lidomicji pofleanifi aufjicatd gereretur: concilia populiexerci' tuscj ; vocatifummarcru,uki avesnon admifijjent.dirimerentur. Hucusq,- T.Livius ab V.C.lI,C3<5.Referunt eandem rem M.Cice ro dedivinat- I.I,§, 32.33.de Icg.l.II,§.$}. L.An.F/ortu\.\,c,<^. Valer. A/axiwus\\b.l,cap.^.. C./Y^j.Hiftor.Nat.lib.XXXIV, cap.5. !>/£>• nyf. Halicarnafs. Hb III,cap.04. Rapbae/Volaterramu Iib.XIII,& XXIX. it. de Sacerdot & Magiftrat.Roman. libr.II, pag.298.pr. Po/jdortu Virgilitu de Invenror. Rer. lib. I, cap.24. pag. m. 85- pr. Latlant. lib.I,cap.8 & lib.II,c3p.7. Blondus lib I, Romx Trium- phantis. Andr.Domin.Ftoccus de PoteftatRom. ]ib,I,c.4.p.i54.f. Lud.Cd.Rhodigin. Leflion.Antiqv. lib X. cap.^.fol^tf.f. IVtlb. Godelcv£us adT.Liv. libr-i, 1. cic. Camers. ad L. Flori locum lau- daturru.
§. XIIT. Nec omittendaApollinistutela,inqvaaugu- rum credebatur efie collegium. Nam qvum peritus admodum ipfe perhibeatur augur ab Horatio Flacco & P. Virgilio: illo qv i- dem Od. lib.1,2. verf 12.
Nube candentcU bumerosamiclus Angur ApoUo. & Carm.SxcuI. verf. 61.
lAugur £f fu/gente decortu arcu
Tbcehtu Qfc. Ab hoc vero i£neidos lib.IV, verf 376.
2^unc Augur Apollo. &?c. iisqvoq; prxfuitte, fuaq;in tutela habuiffe vult Comrr.entatsr. Perrinet eodem , qvod Andreas Tiraqvellus de AXculapio, qvem Apollinls nomen gerere mulcis fu mat > refert, Apoilo- dorum in iis libris, qvibus titulus fic fcw, asferere, ALIcuIa- pium & divinationibus, & fpeciatim augttriisprseefie. de No- bilitate cap.XXXI, §.iy. fol.240. m.
S.XIV.

§. XIV. tsfugufiintu t&ndem Niphtu infirisdehocfaces'- dotio Comruentariis viris tantitm illuftribus propritm concredi- tum refert;ac fi (ci\icct abjetlu perjbnu,neqveboniqvicqvam,neqve mali portenderentaves. Lege cap. 4. libride Auguriis prim. pa- gin.S-m. f. Refer ed,qvod in antecedentibus retulimus.plebe- jis initid nullum patuiflead hoc&cerdotium aditum , folis pa- triciis proprium,donec rogationeOgulnia qvinq; adderentur de plebe.uti cll[,§.3.ex T.Livio,Car.Sig$n;o & JV.Godelevxo vidi- nius. AddatiirAudr.Tiraqvell.de Nobilit. cap.XX. §.i2.f 136.
Caput VI.
£>e_3
OFFICIO AUGURUM. §. 1.
IN eo fittnft hoc erat, utex qvinqve iftis vulgatisrebus,ex ful- minibus, ex volucribus, ex bipedibus, ex qvadrupedibus, Sc e«diris, fiveoftentis autominibus qvibusdam negotiorumj qvse non parvi eflent momentbprofperum fncceflum vel infati- ftum prsnofcerent ac annunciarent.- Vide inhancrem R-tb. Mofen Maimonidcn At\c\o\o\. cap.XI,^.^. pag.r45. & ad eum lo- cum Dionyf. Vosfmm pag.146.147. cjusdemqve Parentem , Ger. Joann. Vosftumin Theolog. Gentil. libr.IU, cap.98. pagin.12.60. Joh.Ludov. dela Cerda ad PVirgil. ifineid.lib.IILverf361.fol.j20. E. 379. a. 1. &2. & ad lib.Xjverf.176. fol 455. num.i8- Job. Ludov. Viv.&d S.Aurel. Auguftin. de Civ Dei lib.IJL cap.21.pag. 341. pr. Auguftin Niplo. de Augur. lib.I,cap.io. pag.23. f.
§. 13. Sed & ex nliis rebus captara legimus auguria: nt puta ex pifabui; qva fuper re Piutarchiit audiendus no- bis in libellode folertia Animalium , in ha?c vf:rba diflerens: Mr^t 75jf mhvTfiqrx ptkiftkrts aftctoov rti rasnhexia^m }4*(&*,ptr\- tfe dytgcisvv. itfci rcfj liqa» itw%&:tp(sPi KaptUo c* Tjj Av- Kict. <p%i>\Q fttQfy/ y^Mv^om, Ka.JiCp>jLiviSs t7t i%%cnv, coo"z% Otuvets, 2l&ficivTtu$&sty Ti%iy %vl h&i Xoyuv Xjfcets , K# Qvjcif, Hcy atufyus owtuv efhitrKQTriiVTvijc. 'Neqve preciofji illitu divina- tionis ( vertlt Gulisl. Xylander) exfors efl dqvktilt animantiumge-
C 3 niu,

»«/, neqve fuo hontre taret: qvanrfo etiam apurf Suram ( fagiu U efl Lycis inter Pbellos (f Mjra : ) aurfio homines pifabus asftrfere, ex iisfo arte qvarfam, tanqvam ex avibus prgfagia futurorum capture. TotnOperum fol.979.B.
§. III. Notatpraeterea\& tanqvam de noviter invento aliqvo gloriatiir Tb.Dempfterus a Muresk. in Paralipom. ad J. Roftn. Anciqvitat. Roman. Iib.III,eap.8. pag.zzy. b. pr. ex ventis captata auguria: firmaturus hanc rem ex P- Statii Papinii ver- bis lib.III. Thebaid. verf. 665.
— Ventisq s aut d/ite visa. ,
Belhritm proferre rfiem. adducens veteris InterpretiS) LuclatiiGrammatici,notas: folent Augures ventorumflatibus futuracognofcere. Refcrtq; huc illud» qvod Veteres Ventos deorum pucaverint qvali qvosdam in* ternuncios, vota hominum precesq; ad eos deferentes: qvs vero irrita cadebaut, neq; ex animoeveniebaut, eaavetuis disfipata,& ad deos non perlata crediderint,aut in longinqvas regiones avefia , & procul exportata autumaverint: & inde, qvsaverfati fuerint, autevenire noluerint > ventis differri dis- fipariq;exoraverint. Cujus qvidem rei veftigia fatmultaha- bemus apud prseitantisfimosScriptores.P.F/Vg/V.Ecl.IIfjverf./z. iE.ii. IX, verf.303. X, 652. XI, verf.794. Culic verf.375. M.Catull. Carm.LXV, verf,i4?. Alb.Tibull. lib.III, eleg.4. S.Aurel.Propcrt. Iib.l,el.i6.& lib.ll,eleg7. ^//^j/.F/^.lib.Ijod.z^.verf.j.P.O- virf. Metamorphof. lib.X, fab. it.83. Commentat. ad loca Poeta- rum citata. Jacob. Pontan. progymn. Iib.l,i8. Def. Erafm.Roterorf. Chiliad.fol 35<>.b.pr. & f^i b.m. Adrtan.Tumeb. Adverfar.lib I» cap-z^. col.zd. m.f. Petr.Viclor. lib.XXX,cap.i8-
§. IV. Veriim C. Barthiiu in fuis ad P. Papinii 1. c. Ani- madverfion. refutat illam leftionem nec ejus meminit explica- tionis: abfurdum qvippe putat, ventumvtrferi, qvod nemini unqvam concigeric morcalium : mavultq; uua extrusa litera. i>f»«legere:, utad arufpicinam,fiveexti(picium fh. e.exto- rum infpectionern) rcferatur 1 ipfi utvidetur commodius.
§. V. PlacetharcC. animadveifio; non omnino
tamen iila displicetl 7^. Demffleri annotsitio .• qvum 70 virferi
impro-

improprie fxpeaccipiatur pro eo, cpodobfervare, ftvecogne- fcere,autexperiri aliasdicftnr, etiam oculorum fi non accedat ufus. utap.M.Ptaut. Triuum.a<9.in,fc. Scaillico. verf72.
Scio eqvidem te,ar;imatns ut Jis : video,fibolctfcntio. Go ttfctP-Kirgil- Culic. verf 455. ita pro cttrare,providere frpius ufurpatum np.M.Plaut. P \Tctent. M.Ciceren. P.Ovid. reperiesin Lex Crit. Phil.Parei pag.upr. b. f.1296. a. Jam,pro fenfuolfaclm explicant jllud Comici Sarjinatk in Milite Glor. Aift. IV, fcen. 6, verf. 44.
Nafo pol jam plusvidet ,qvam oculis. Cujus notionis & edere Zcbibere accipi ajunt. v. P. PareiLen. citat. Patet ergo , improprie fsepicule ab optimis Scriptori- bus hoc vocabulum accipi: nec ejus gratia banc augnrandi fpeciem rejiciendam.
§. VI. Sed, qvid operofi fumus in evolvenda verbi hu- jus fignificatione? Ipfa nos docentauguria in ftriclo admo- diim fignificatu non lemper accipi: qvippe & tonitrua ab au- guribus obfervataaccipimus: ( qvod velcx obvio hoc veriicu- lo firmari poteft:
Chm tonuit l&vum bene tempeflate ferena. it- illo P. Virgilii i£n.II, verf.1592,
Vix ea. fatus erat Jenior ; fubitoq 3 fragore Intonuit Levum &c. aliisq;iocis qvam plurimis:) Non ergo omniaaugnria vide- bantur; nec ob folum vocabulum videre obfervationem il- lam fpernendam omninoputanius,mod6 alii ejus mentionem faciant audores. A/t, qvid.^fiaufpicia ha?c ventorum eo refe- ramus, qvod in captandisauguriis accendereamaverinr lu- cernas, non adopcrtas, ut cognofceretur, num ventus flaret, qvi avem impediret in volando auguralem ? uti capite feqven- ti ex Auguft.Nipbo & Plutarcho adducemus §. II.
§. VII. Vertim ne de ventorum difceptantesauguriis ventis qvoq; verba dare videamur ,utiprudenter monet Parae- tniographut ( fol.327. b.m 33/.a.f.b.prO officium augurale ex ipsa augurali Iege cognocamus, M.Cicero qvam nobisexhibet in de Legibus fecundo : Interpretes autemjovu QptimiMaxuni,pu-
blici

tiici auguresjignu &aufticiupoftea vidento.difciplinstm tcnento. Sa- terdates vineta virgetaj^ & faluttm populi auguranto: ^vi^ agant remdueUi, qviifo populare aufticium pr^monento, iUig s ebtemperanto: ■divorumdj iras providento, iisfo parentd: urbe:ncj s & agros & tem~ ■pla liberam &effata habento. §.io. & 21. Ec lib. III. -Jkujptcia fer- vanto. Esl autem boni auguris, meminiffe maxiwis reipublica tempo» ribus prsfto ejje debere: JoviJ s Optimo Maxiwo fe conftliarinm at- qvc adminiftrttm datutm , cceli% partes ftbi deftinatas ejfe traditas , c qvibta fapi opcmrcferrc posfit. §. 45.
§. IIX. Ex priori Tullii loco hxc obfervare libuit: («) Interpretcs Jovis vocari augures, qvod avesDeorum crederen- turelTeinternuncia?, uti in fecundo Ciceroniano allegato conft- liarios appellari videmus. Vid. ex Ammian.MarceUin.Tb.Dempft. n&J.Roftn. lib.IIIj cap 8- it. qvar nos paralipom. primo in prin- cipio ftatim adferimus.
($.) Pub/icos vocari augures , qvodadconfirmandum eava- let, qvse exTh. Dempftero depublicis&privatis, majoribus& minoribusauguribusadduximusfuperius, & exaliis auftori- busfirmavimus cap.II, §.ulr.
( y.) Verba ilia (falutem popuiiauguranto)de augurio falutis qvod vocabatur alias, accipienda, de qvo brevitatis ergo evol- vatur Wolfg-Laz,. in Commentar.Reipubl.Roman.liblll, c.12. fol.342. &c CC. Tacitus Annal. lib. XII, cap.23,§. 2. B.BriJfon. de fotenn. Pop.Roin. formul. lib.I, p.120. pr.
Q.) Scriptio verbi (optemperanto) probari poteft ex duobus sftis, opfonium & opftetrix: qvorum illud ap. Q.Horat. habemus lib.II, Sat.2, verf.41.edit. C.Schrevelii: hoc vero laudatus Com- rnentator notat ad P.Terent. Andr. aft.I, fc.5. verf.64. p.48. b.m.
( g .) Templa autem & effam, qvx fint nominata ab auguribus» in feqventi moxcapite, ubi deaugurandiratione, qvantum invenire licuit, adducemus, explicabimus.
§. IX. Ad auguraleofHcium illud qvoqveaddendutn venit»qv6d omnibus alicujus momenti negotiis publicis inter- efle, & de ccelo fervare, utrum addicerent aves faufta porten- dentes,augurem decuerit:verum res ex fe ipsa clarior nulla in- diget probatione. Hoc tantum monendum cenfemus, in co-
mitiis

mitiis centuriatis a diverfis diver/a auguria diversa procul du- bio rationecaptari folita, aliafcil. ab auguribus, alia vero a magiftratibus, qvi & ipfialiqvid obr.-rvab.mt : cujusqvidem rei explicatione fuperfedere faciJepofiumus, qvum omnem prolixe rem expediverit/f/^w Manutius de qvxfit. perEpiftol. Isb.III, 9. Tom.IV. Thefaur. Crit. Grutcri. & ex eo prarcipua ex- cerpferitcapita % Rofimts Antiqv.Roman. lib.VLcap.7. ex qvi« bus cupidus harum rerum cognitionem haurire facile poteft.
§. X. Sciendum ulterius, de prodigio, ave, &omni, qvod fub augurum cadebat difciplinammon omnem augurem refponfa dare potuifle; verum qvi fine labe eflet ac integer cor- poris, uti in prajcedenci capite §. 5. audivimusex Plutarcho & aliis:imo necunum aliqvem folum, fed univerfum fimul colle- gium in rebus.qvac magni erant momenth judicare oportuiffe. Firmatur hoc verbis Alexand.abAlexand. Sedtzmenfmqvhis, auguri fne colkgia aufpicia interpretari non licuit; totum enim cpl? legium cenfere, & fententiam ferre decebat , fiqvid exqvifnihs inter- pretnrivellent; ftdurior forte cafus ambigu£ fuerit interpretetionis, qvi in dubium controverjtamcj- veniret: adqvos etiam de fingulis pro- digiis & portentis , qvte eorum foret pradiclio , & an foedo vel felici exitu evtntura ejfent , omnes tanqvam adadytum aliqvem confttltum ibant. Genial. Dier. Iibr. V, cap. 19. De rebus vcro levioribus vel unum confuluiffe fufficere putabant: qvi,fi inaufpicato aut avibusfutloqvebanturjnon admittentibusrem fufcipi dixis- fec, omittendsejusau&or fatcertushabcbatur. Auc~tor M. Ci- cerode Legibus: qvidgravius ,qvam rem fnfceptam dirimt,ftttnut augurALlO DIE dixerit? lib.IIjS.3t.
§. XI. Intercidifle autem plurima cxauguralidifcipli- na ipfius pmdum Ciceronis tempore Ghinfttes Frater conqveri- turi dum Aufpicia aRemanis Auguribus ignorata dicit: & pauld poft, multa Auguria,multa aufpicia, qvod& Cato ille fapiens qveflus fuerit,negligentiacollegiiamiffa plani &deferta,iv\mh de divinat. 1.1,§.25.&2g. Addanturipfius M.TuUii verbadeleg.l.ILtf.jj.
§. XII. Ethscfunt.qvasdeaugurumofficioliqvent-Do- let ^/^^«««'iwlibrospenitusinteriifleaugurales, qvortim apud M.Cicer. de diyinat.libr.I, §. 72. Epift. famib Iibr-III, 4-
D ie?.

it.9- &n. & alios plures freqvens injicitur mentio ,• ut qvamam propriaeorum doctrina, qvod fuerit officium accuratiusin- qvirere pm neqvramus. De qvzfit. per Epift. lib.I,9. Tom.IV. Thefaur. Crit. J. Gruteri.
De modo nihilom inus captandi ex avibns aurmria qvan- tum in Rerum Romanarum confignatoribus invenire nobis licuit , feqventi adducamus capite , qvo fuperftitionem, cui ut maxime reverenda: adha?ferunt religioni » aliqvo nofcamus modo. Reliqva qvippe auguriorum genera explicatione mul- tifaria non indigent, qvum qvodqve fua fponte pateat: ut, fic- ubi exoccurrente cane atro, ant canente gallina, eonfpeclnve mufielaj vel etiam cxfternutatione autpalpitationepartium corporis agendorum fucceffum annunciare Iibet, nullaopus cft peeuliati obfervatione aut cirimonia, qva; in volatu avium perqvam neceffaria fuere. Lege, fi placet J. Rcjin. Antiq.Rom. lib.IIL cap.9. &in id Th.Dempft. Juguftin. Niph. de Auguriisl. I. capitibus aliqvot primis. it. cap.16.
Caput VII. & Ultimumj
w&^i^ ■ ' » • ' 1
MODO CAPTANDI AUGURIA,
EX AVE VOLANTE. $. I.
CAptnndorum ex avium volatu auguriorum harcerat ra- tio:
Horls matutinis ejmdem diei, in quo graue aliqvod expediundum erat negotium d media notte ad mediam lucem ? (nam qvando u«o die &au-
ff>icandum esl,& idagendum,fuper ejvo proccsftt auffiieium- poslme- diam noclem aujpicantur, &poR exortum Solem agunt , inqvit Au- relittt Macrobiw Ambrof.ui Theodoftiu in Saturnal. lib. I, C3p.}. & Alexand. ab\Alcxand. qvhm certa dies aufpiciis dicata effet, poslme- diamnofiem ad mediam futuram diem lictbat. Septima autem aut
fexta

fexta diei bora ndn licebat : namfo incipiente aut crefiente die , non. atttem definente jufta aufpicia fuere. Genial. Dier. lib-V, cap. 19. Aul.Gell. No&.Atticar. Iib.in,cap.2. pag.m.85. m. Trahunteo nonnulii verba i\U 6LHoratit Iib>.III» od.19, verfio, Da noiiis media, da, pucr, augurit tSvturenx pocutum ! Qvafi nimirum mcntione auguris tempus fignificaretur ma- tutinum. qvod augures captaverint,aviumq; volatiisacgarri- tiisfub ortum folis obfervaverint,- ad qvod usqve tempus con- vivaturi iint Horatiaiii eombibones: uti ex Adr. Turneb. Aa- werfar. lib.XVL cap.ii. fol. 532. ad Horat. 1. c cum Lambino no- tat C Schrevelius pag. 209. b. 210. a. m.)
ante Sextikm menfem {wxXNeapoiitamu docet/cv«r,
rationem asfignans , qvbd aves imbecilU thm temporis fint atqve tnorbid^, vel pulli earum imperfetli , ut a Pontifice Maximo (Metello fcilicet, juxta Plutarcbum loco mox laudando, & Auguftin.Nipb. deAugur.) vetitum fuerit, eo tempore de ccelo fervare. Genial. Dier.lib.V, cap.19, Addit hisce rationibus^//^. Niphus ,qvbd nonnntl^ ob anni tempus devolarent alib. de Augur. lib I, cap, 15. num.5. pag.34. f. Lege de utrisq; Plutarch.Chdron. in Qv«ft.RO' man. five Problem. fol.273.Tom.ir. operum)
tn arC£_j (vide T.Liv. abV-Clib.I, cap. i8.aliosq;. L. Cd. Rhodig. auguratorium vocatur LecL Antiqv lib.VH, cap. 29. de qvo & C. Barthius iri Adverfar. Comm. lib.II, cap.12, coil-ioo. augumle C. C. Tacito Annal. lib.II, cap.13. §.p. augura/is ar* idem meminit Annal. Iib. XV, cap. 31, $. i. J. Lipfto auguraculum dici- tur ad li b.U.Taciti 1. c fuper qvibuslegatur Janus Rutgerfius Le« dion. Var. 1 b.III, cap.20.pag.36d. 367. Confenfi p\acet,B.BrU~ fon. de folenn. Pop.Roman.Formul. lib.I, pag.124. pr. Adr. Tur- neb. Ad verfar.lib.XX, cap. 35. fol.714. qvi locum captandorum auguriorum in Capitolio collocat. i\\n.a.j .Auguftin.Ntpb de Au- gur- lib.I, cap.12.pag.31. pr. Andr.Domin.F/occ.de Poteftac.Rom. lib.I, cap^.pag.^.f.)
Jedebat (ne fcilicet mobilitate cerporU arimtti qvoqve va-
D z tiBa?

viUaret, utait Cbrifl.'.ph.Landinus ad P.Virgil. /£n. lib.IX, verf 4. ubiPoeta dixerat,
; — ...... forte parcntis
Pi/umni Turntu facrata vaile fcdebat. fol. m- 276.2. m. edit. Venet. anno 1493. excufe. ConfuTe de hoc T.Liv. ab V. C lib.I, cap.ig. P.Virgil. JEa.Wlh 187. & adeum ex Vlutanho, Sophocie, Cjril/o, Servio, Varronc & Paulo lectu non in- digna Joh. Lud. de la Cerda fol. 36. B. C D. 2. B- Briffon. de foK Pop. Rom. form. libr. I, pagin. 62. pr. Fr. Taubm. ad P. Virgil. ^En.IX,4. pag.8<^i.a.f. dcServ.ibid. fol. m.276.i.f.)
aut Cubabat auglir (obfervat hoc approbatq; B.
Briffanius libro allegato p.i25. f.)
indlitUS Una ( qva; erat toga duplex, amidus augura-
Iis.de multa lana ; a Grarco ^Tiafca, coloris dibsphi: uti defcri- bitur a Frid.Taub. ad P. Virg. iEn.IV, verf 262. pag.579. a. 2. Jac. Pontan. in fymb. ad I.c- colno^. Servio fol.m.190.2. J.Lud.dela Cerda fol.428. b. 2. f. Dionjf. Gothofred. ad M. Cicer. in Bruto §.56. J Rofin. Antiqv. Roman. lib.V, cap.31. pag-552. m. Alex. ab Alex. Genial. dier. l;b.V, cap. ip. Lud. C<tl. Rbodigin. Antiqv. I.c& lib.XVLcap. io. foI.rn.597.pr. J. C. Scalig. Exercitat. ad Hwron.Cardan. de fubtilitate CCCXXX, fefiion.14. pagin.m. 999. pr.)
aut trabea (ex purpura & cocco qva: con{tabat,& hac
r.nione aConfule, Eqvite, & Rege discernebat augurem : eo- rnm namq,- alios referebant colores, qvantumvis adeundem confc&x modum : vide exparte jam citatos, & pra:tereos H. .Salmuth. ad Gp/^.A»««rc//.Rer.Deperdir.Iib.I,tit.45.pag.2i7.b.f. Servium Maurum ad P. Virgil. Rxi. VH,verf.i88. fol. m. 284.2. m. ubiPoeta:
Ipfe (jhirinali litno , parvaq^ fedebat
Succintlus trabea. Jch.Lud. dela ferdazd 1. c fol.icrr. b-2. f.J02.1. & ad lib.XI, v-2?4- fol-jor. b.Frid.T*ubmann. pag7dp,a.2. Ald.ManutAs qvsefitisper
epift.

epift. JibTTepift.}. pag.297.Tbm.IV.Thef Crit.Gr///?;-.''. Jac.Ma' fcn. Palseftr.Scyl. 1.1 V, c.38. §-4- p.162. f.)
Capite ueldtO (qvod & inaliis facris moriserat, ne
jfcfl. alienis turbatus oculos rebus facra faciens totus vacare rei divmx prohiberetur , a multis rerro obfervatum (ieculis: ut ex T.Marone patet, qvando Laocoonta defcribit, ubi fpinis ingenti- bus ab angvibus ligatus , fuerit
'Perfufts fanie vittas. JEn. Iib.Hi veff 22'. 296. & verf450. Et feqventi Iibro v i6p>
Hic Hclenus cafts primitm de more juvenck
Exontt pacem divftm, vittastfo rcfolvit
Sacmti capitis. addens mox verf.405.
Turpureo velare comas adopertus amiEtit,
Ne qva ititer fahtlos ignes in honore dcorum
Hoftilis facies occttmit, (f omina turbct.
Httnc fociimorem Jacrorum , buncipfe tenete,
Hac cafti maneant in reliigione nepotes. Legead eum locum Com.D.J.Juv.Sat.Vl, v.389.390. ubi videDo- f^it.Caidcrin.f.^.i.f.edit.Wenet.i^.Si- it.Adrian.Turneb. Advcrfav. lib. IV, cap.22. f.134. lin.18. JJ.N.Stheck. Obferv. Pramefs.io. itl Thef.Crit. i 7.G>///m'Tom,IV. Andr.Domin.Flocc. dePoteft.Ro- man.lib.i 3 c ( ip.4.pag 153.f. Pompcn.Ltt. de Sacerdot.Rom Vb.ll, cap-5- p.232. pr. G.Elmenhorft. ad Araob.nd v.Gentes MILf 80.m. Et, fi aliarum gentium rirus advocare liceret, ipfos adducere- musjudasos, qvos in hodiernis adhuc precibus eundemreti- nere modum obvclandicaput,auc"ior eftJ.&mtf^inSynagog. Judaiccap.X,pag.22i,f. & in appendice poft Judicem p.4.
haculo augurali, cjuem lituum Docabant-,
(incurvum , & leviter a fummo inflexum bacillum, nti ab ipfo M-Cicerone defcribitur in dedivinat.I^.30. in icone vero nobis exhibetur & Job. Roftn. Antiq. Roman. lib.JILcap.p, Scipionem appellat C.C-PHnius Hiftor.Natural. lib.XXIIX, c.2. Vide am- plius T.Liv. lib.I. ab V.C. c.18. P.Virgil. j£n. l.VII,verf 57. ibiq; Servium fol. m. 248- 2. pr. AEl. aut Tiber. Donat. & Chriftopb. Lan- din. £249. h pr. Fr.Taubman.p.yCp.a.z.pr. Joh.Ludov.dela Ccrda
P 3 fol.3*.

fol.36. E.i. A.B. 2. Job.Lud. Viv. ad S.Aur. Auguftin. de Civit. DEI lib.XIIX,cap.i5. lit.n. pag 584. Andr.Domin.Flocc. de Poteft.Ro- naan. l.b.I.cap.-f. p.\^.i.Pompon.L£t.di Sacerdot.Roman.lib.il. c5.p-272.pr. tsAurel. Macrob. Ambrof. Tbedof. Satumal lib.VI,C.8- p.844.m.489.pr.t^///.G r ^/ No<S.Att : cl Y,c.%.Jac.Mafin.Specttl. Imag.Verit.Occultsl.III,c6.p.3i6. lVolfg.La\\\\ Commentar. Reip. Rom. l.III, c.12. f.339. m. f.340.
quia manu nonlicebat ( uti apud laudatos Scri-
ptores plerosq; omnes habettir: qvibus adjungi poteft Wilb. Goielevsi. ad T.LtvA.l, c.18. p-15.)
cocliregiones defignabatyCjv* tepla audiebant
( de his iAlex. ab Alex. Gen.Dier. lib.V. *And. Domin. Flocc. 1. c. Pompon.Lat. ibid. T.Livius,ubi [upv&.B.Br/J/bn. de Sol.Pop.Rom. form LLp.122.pv Onupbr.PanvLn.\.il.di:fcvipt.Ramx£.i6o. f. Au ■ gttftin.Nipb. de Augur. l.L c.12. p.31. pr.)
aut ejfata (erantenimf^n &*/*>•/'propriaaugura- lisfcientix vocabula- ut prster B. BriJfonAoc. alleg. legimus ap. Fr.Tatibman.ad P.Virgi/.fiLn l.II,verf 692-p.280.281.ad l.IILv.463. p-532.ad VI,v.197.p.696. ap.Serviumad P.Virgii.Lm.zij. a m.)
& hoc dicebatur capere ( vid. Fr.Taubman. ad m.
/Y^/.Mensechm.act.L fc2.v 54.ad P.Virgil. Culic. v.389.p.ij2.a.i. J4c.P0nmn.adP.Virg. &{\.\.l,vev{.$oo.co\.%i r %.'B.Pbil.Par<tiLzx. Crit pag.167. Adrian.Turneb. Adverfar. l.XXX, cap^. col. 1186.
lm. 47- i
m 'verba Jdlennia ex Jofephi Scaligeri emendatione h<ec habemm ap.J.Rofin. in>cap.8.
ex Varront: TEMPLA. TESQyAQVE. INCITA- SUNTO. QV^. AD. EGO. CASTE. LINGVA. NUNCUPAVERO. OLLA. VETER. ARBOR. QyiSQVIS. EST. QVAM. ME. SENTIO. DIXISSE. TEMPLUM. TECTUMQVE. ESTO. IN SINISTERUM. OLLA. VETER. ARBOR. QVICQVID. EST. QVOD. ME. DIXISSE. SENTIO. TEMPLUM.TECTUMQVE. • ESTO.

ESTO. IN. DEXTERUM. INTEREA. CONCRETIONE. CONSPITIONE. CORTUMIONE. UT. EIQVE. NECTIS- SUME. SENSI. pag.281.f-282.pr.
§. ii. Matiatis pofleafacrificils (demorefa-
crorum, uti zxFr. Taubm. colligitur ad P.Firgil. ^Eneid. libr.III. verf.360. jRofin.lll, 9.)
jacie in orientem <versa profietluj^ in Ur-
hemCf agrum CaptO (cujus rei gratia<edk ptm Q«u- dium Cetitin;alutn i qviin Coelio monte babcbat, demoliri jitjfum Al, Cicero refert , qvod earum altitudo officeret aufpiciis, de ofEc. 1.111, §.66. De csetero adi T.Liv. 1.1, c.18. Jac.Mafin. Speclmag. Verit.OecuIt.U, 09. p-37.pr. it.PateftrStyl. li^M* %<hV ' 00 - m f. JgJJorat. I.III,od.27, v.n.iz. ibiq; Scbrcvel. cx Torrentio p.zjo. 3. m. f. aliosqve.
otaad deos pro felict augurio precesj^fun- debahqnj^ne inter recitandum hifitaret aut ti- tubaret-, velaliqnjidowitter$t 7 de feriptopr£.-
ibantur , ( juxta Alix.ab A/ex.Gen.Dier.LV.C.iy.Aug.Nipk: deAugur.l.I,c.i5.p.34. Conf". J). Hcrat. Od.l.cit. D.f.Juvenal. Sat.VI,v.59o.?9i.^.a^/.] ) IV^c.^.g.i5.C.C./'//«.H.N.I.XX!IX,c.2. 1
X^y?».Paisft:styi.;.iv^
tumvis non eadem usqyeqvaq; obfervata B.Brijfi-n.zxtx^ arcem fcilicet adftruat in foIenniPop.Rom.formuI.r.J. pag.122 V}™**
aCCenfis luminaribuS ( Nam nifi luminaria acc.en/a
adejftnt , facerdotesnon captnbant auguria , inqvit /lug. Niphus I I, C 15, num. 5. qroniam ita. fe habet lucerna ad facerdotcm, ut anima ad deos, nam lux eU velut ts, qvi intusetf ahimtis •.) °
njentis ndn turbantibm (cujusgratiacognofcendi
accenfa q voq; luminaex Vltmrcbo idem afferit Nipbus, qvontam Avesaugurales non cenfifiere qvirent, flantiltus ventis: ventos autem
fiare.

fiare,cognofcitur lucernuacluminaribtuaccenfis. 1. c. Lucernas au- tem illas operitemoris nonerat, qviim undeqvaqveapertis ventorum flatus ed citius agnofcatur, uti annotat Plumrtbusitt Qvseft. Roman. fProbl.Tom II. fol. 281. A. Et optime explicac Job.Pieriiu Va/er.Boizanius in Hierogl.l-XLVI.de Lucerna^.Vi- ta animusqve. foI.rn.340. B. edit. Bafil. 1575.
faBo ubtque Jilentio (Garritusobfervandiergo: Uti fuse docet B. Brif.de folenn. Pop. Rom, form.ll, p.124.125. immotls OCulis (Ne fcil. alius rei adfpeclus, aut ut fu-
pra ex P. Virgilio adducebamus,
Ne <pa inter fanclos ignes in honoredeorttm
Hoftilis facies occurvat,& omniaturbet, adde Fr. Taubman. ad /En. l.VL v.197. p.696. & ad libr. IX, v- 4. pagin.8<5i.)
coeium intuebatur ferenum^ , ( Nam turbi-
do nonIicebat. hincin auguriocygnorum J£n<:& oblato Maro, Mtberia qvos lapfa plaga Jo vk ales aperto Turbabant ccelo.
JEhJi v.398- i- e.ferent , ut uno ore Commenmtores. Trahunt ed nonnulli verba ^Jioratii Od. 1.111,27, v. 9- Itaqv.indoap./I/./ > /4///««!Epidic. a£t.II.fc.2. v.i. & Pfeud.a£t.II, fc. 4, v.72. liqvidi mentio fic aufpicii , alio fenfu aecipiendum non eft- lege Fr. Taubm. ad utrumq; locum pag.492. a. 1. & 998- a. a. C.E/menhorfi.ad Amob.zdverCGentes 1III. it.A/ex.ab Alexand.)
Adr.Turneb. Adverfar. l.XVI, c.io. col. 530.
•• 1 -- 1 8iKj,i.i.lu....01.-.i .:••■: qo^.mr^v)^ -..-,...<. .
exffeilans, unde (f qviavis fiofferret non
ukerata : ( SJcutinamq;augurem,itaavemqvoq;augu- ralem absq; tabeefle deccbat.vide Cap.V, %.^.e\Plutarcho. dkebaturtfc augurari : ( Notanda hic verborum
auguro & auguror difterentia,qvam Servitu asfignat: qvod illud
deno-
.Hu\ ' '.. ■ ■ :' • • • . : ^^f^ :

denotet.prsfagio mentis futura cognofcere; hoc vero ipfa de- fignet auguria. ad P.Virgil. yEn.VU, verf 173. foI.rn.250. i.f. Illo uftis eft M. Cic.de republ. lib.IV, citante Nonio. \. JL.de fa Ccrda (ol^.C.z. Fr.Taubm. ad M.Plaut. Ciftell.adlV, fc.2,verf.2(5. pa- gin.^ B z.f. Pbil.Pare. Lexic.Crit. p.2}}. 2.pr.)
aut de ccelo feruare. (Sipisfimeharc into Tuim o-
ration. & aliis fcriptis occurrit formu]a,a qvaaves fcrvatas di. ctas Iegimusap. B. Bziffoo. de Solenn. Pop. Rom. formul. lib.I, pag.122.rn. v.Fr.Taubm. a.d P.Virgil. £.n. hb.VI,v.io7.p.6p6. B.2. G.Elmenborft. ad Arnob. f.62.)
§• iir. Oblato ergo uno augurio, dum per fi- mile confirmaretur <vel toUeretur>pr£flolabatur
auour: (Poterat qvippe per feqvens, fi majoris fueritpon-
deris, refcindi prius: fin yero per alterum confirmaretur, ina- majorem ei tribuebant fidetu. Res ex hiftoriis clara. vld.Cic. de divin. \.l,§. 106.de Mario. De JEneaP.Virg. E..\\,\xx fine. ibiq; Fr.Taubm.pag.a.So.8c ad y£n.IIX,v.78. p 8i7-a.i- Serv.&c Landi». fol m.i6i.2.pr.i62.i.m. J.L.de la Cerdai.i^. A.B.2. & ex Jac.Pont. fymbol. C.Scbrevel. p.3<}o.b.f. JPalmer. Spicileg.p.6i6.6i7.Tom. IV.Thefaur.Crit.,7.(j^«/m. Auguft.Niphus de Augur.libr.Lcap.i, pigin. 4. pr.;
qUO impetratb C Ita namqvcqva: eveniebant optata,
nominabantur: qvse ver6 non popofcerant. Oblativa, uti do- cetex Pajferat.adS.Propert. Fr.Taubm.zd MP/W.Pcenul. Act.V, fc.2.v.i4-pag 1097. Videeum ad P. Virg.&n.Vl,ioo.p.6$6.b.i. & adl.XII,v.26o. p.iojr.a. 2.
k templo[urgens,abibat (Nataexinvulgiparcemia, extemplb.Wzkr huc ^«f^w.qvando acolumbisramusmonftra- tus efletaureus,
Corri/it extemplo JfLneas, avidusq 3 refringit
CunBantem.
ajp.P.Virgil. £n.VI,v.zio. ubi lege Serv. fol.rn.z33. i.m. k. zdJEn.
E I 1 » 69?.

IT,6po. foU6z. t'M Tr.Taubm. ad locutnimq; p.28x.B.r. 6yj. a.2v k.a&M.Ptaut. Epid.V 5 2,rcj. p jji.b.
£T Jicubiaqvaefferretur , haufta manibm vota interpreces concipiebat, ut perjeveraret aujpkium , qvod interventu aqv£ fblvi alias
CredebatUr. ( Confer de hoc Fr.Taubm. ad P.Virgil. JEn. Iib.
11,^99.pag.-fgf. iSlwfes ad \ib.lX,y.^.£olm.^^.c. Jac.Ponf.adlc. col 1830.c.)
Claudithisipfisverbis Auguriorum captandorum ratio- nem J^.A/^w^inPalaeft.Styl.J'b.IVjC.28. §.7. p-ioo.m- Iis& nos 1 qvantum ad prarfentem fcopum, hancclaudimus cxerci» tionem : rimati fi non qvoad fieridebuit, qvoad potuitta~ men, augurale facerdotium mirantes, nonvero ad- miranteshorendam fuperftitionem.
«>e:(***):8«»
PARALIPOMENA.
'••^S^ r '' 1 ' ■ ?- - :} ? SK
avium volatu^ incertm qviim fitipje, certi qvidde exitunegotiorum haberi potuerit? %■ %
AVibus auguralibus divini qvid ineflevulgus ethnicornm credidit, ac ea de causa deorum dea&ionibus hominum fcire voluntatem , qvod iispro.ximiores fint qvam nosmorca- les. PatethocexlocoP.Ow^/VFaftor. J.k v.441.
Intatla fueratis aves, folatia ruris,
Asfuetum fdvis, innocuumy. genus, £h<e facitis nidos,&plnmis ova fovetis,
Et facili ditlces editis ore fonos.
Sed

Sed nii ifta juvant , qvia lingv* crimen habctU,
Diifc ptttantmcntes vos apcrirc ftias: JSlec tamen hoc falfum; nam diis Ut proxima qv£qvt
Nunc penna veras-, ntinc datis orc notas. Tuta diu volucrum proics, tttm deniqve cjefa cs7, Jttveritntdj deos indicis exta ftti. Confule de hoc negotio Ger. foan. Vofs. Theolog.Gentil. lib.III, cap.98-pag.1261.pr. Th.Dempfter. %&J.kufm. Iib.III,c8-p-277.b.f- J.L.dc la Cerda ad P.Virgil. JEn. IXv.177. f.453. D.E. t. §. II. Prudentiores tamen, & qveis De meliore luto finxit pracordia Titan, opinionemillam nullomodo ftarepoffe videntes, ope divina volatiis avium dirigi ac imperari aufpicia prabenda cenfue- runt.Elegans Ammiani Marcellmi lib.XXLqvem adfcripfiffe non pigebit : aufticiaSS 1 attgHrianonvolucrttm arbitriofttturanefcien- tittm, codigttntur; ( ncqve cnim hoc vclinfipiens qvitqvam diccret j) fed volattu avium dirigit Detts,roftrttm fonans,tttpr£tervolans pinna tttrbido meatu vel leni futttra pramonftret : amat enim benignitas Nttminis , feuqvbdmerenturhomines , fctt qvodtangitur eorttm ajfe- tlione , his qvoqve artibus prodere qv£ impenderent. Habetur ap, Th. Dempfter. 6i Gerard.Joan. Vofs. l.c. qvorum hic exemplis qvi- busdam illuftrat. Eo tendunt SzM. 7«////'verba hxc: Eadem cf- ficit in avibus etivina mens: ut tum httc tum illuc volcnt alites , tttm in hac tum in illa parte fe oscultent: tufn a dextra, tum a ftniftra par- te canant ojcines. nam fi omne animal ttt vult, ita tttitur mottt ftti corports,prono,cbiiqvOi fupino,membracjjqvd vttlt flstiit, contorqvet, porrigit, contrahit, eaq- efficit pnnc qvam cogitat: qvanto id deo cIZ facilius, cujus numiniparent omnia ? de divinat.l.I,§,i2o. Vide ul- tevius J.H.Bcec/er. Disfertat Acad.1V, cap.i. p.180. Lud.Cal.Rho-> dig. LecLAntiq.l.VII>c.29. fol.m.270.f. Auguftin.Niph.de Augur. lib.I,cap.6.FovilTehancopinionem Theophraftum & Tkemtftiunt Valerium & Pythagoraos laudatus modo refert Niph. cap.XVIL t^rfercuritts Trumegiftus Damonem appellavit: Porphyrttu modo, Cacodamonem, fibona ; Cacodamonemfi mala portenderentnr, confentiente Plotino Jamblitioqve vocavit, vdut idem narrat cap.XIIX.
E z §.ULA

§. III. A Luna moYcriaves/W. JWi? prodidit. Aftro- nom vero qvidem /Egjptii ftellam errantem, feu de qvinq; illis Planetis unam arripere farcgerunt in caufam augurioruro.^ qvem ad modum ap. Nipb. habetur cap.XlX.XX.
§. IV. Ratione fitus noftri accipienda vult Vlumrcbtu, ut qvs nobis dextra fint, adverfa, qva; vero finiftra. profpera: in qvsft.Roman. f.probl.Tom.II.f.2^2. D.E. de qva rc in parali- pom IV.^NJpbA.hc.n. Aftronomi cxCitibuscceli judicarcma- lunt.ut qvs in ortum vergantjbona fint: qva; vero in occafum> fecuscadant. Nipb- c.i]. p.31.32.
§. V. C. tamen Plinitu meliorem fovetfententiam: qvbd fcilicet in /e neebonttm porttndant nefa mala; verkm oftentorum vi- res, &" in noftra poteftate ejfe, ac prottt qvxqve accepta fttnt, itn vale- re : inauguritm qvippe difciplinacertb conftetijf» dicit , neqvc diras, neqveulla attfpicia pertinere adeos,qvi qvanqve rem ingredientes,ob- ferv.ire ca negavcrint, qvo mttnere divina indulgentice. majiu nuUum ejfe putaverint. Hift.Natur. lib.XXVIII. cap.i. lit.O. Vid.Niph. cap v,vi,xr.
§. V t Jam vero ex ipfius M. Varronii fententia ocioji ac feriati forent dii,ft comicuU conftlia crederent: ex M.Senec£ mente autem nimis pttftlU reiminiftri ejfent, ft avium pennas dirigerent : nec Stoicisplacttijfe ftnguiis avittm cantibtu interejfe Dettm; neqve e- nim decorum, nec diis dignum ejfe narrat M.Cicero de divinat- lib.I, §. i\% Stare ergo recenfita; amba; primse neqveunt opiniones. Reliqvarum unaqvarqve fuam eqvidem mereretur confutatio- nem, nifi eo nos fuble vavifiet labore Niphus Auguftinus in II. de auguriis libro : ubi non judicium modo de fingulis ferr, ve- rum etiam certis contra illas infurgit rationibus, lectaqj haud indigna adducit: exfcribereeumminimefedet.
§. VII. Animadvertens caufam auguriorum non dari pofle ^Cicero , ad experientiam fe recipit, ac, qvum a multis retrd feculis fit obfervatum, fidem eis derogari disfvadet, cau- fasqve curiose inqviri non vult. £>varum. qvidem rerum (inqvit, fomniorum, vaticiniorum, fortium&c ) eventa magis arbitror, qvam cattfas qv<eri oportere. Esl enim vis & natura qv<edam,qve tunt ebfervatis longo temporefignificAtionibus, titm aliqve infiintlu infia-

tud. divinofutura prtnunciat: qvare omittat urgere Carneades,qv»d faciebat etiam PanatiKS,reqvireHS,jHpitcrnc cornicem k Uva,corvum d dextra canere jusfijfct ? Obfervam funt b&c tempore immenfo, &fi- gnificatione eventus animadverft & notntn: Nibilesl autcm , qvod tton longinqvitas temperum excipiente mtmorid prodendUd^ montt- mentit efficere atq 3 ajferere posfit? Hxcejuseftdedivinat. lib. I, §.12. fententia,qvam & §.29. ita defcndit,qvod tametficaujas no* ajferant, cur res fwt eventurte, tnuntient tamcn eventuras nift provi- deris. Confer ejusdem libri §.4.85.86.109. it. AuguJl.Mpb. de Au- gur.l.I, c.9^p.i2.f.
§. IIX. Qyodfitamencuilibetcrederemuseventuiabs- qve peculiaris caufz demonftratione, proh Dei hominumq; fi- dem, qvaniis oberraremusfedufiionis tenebris.' qvantis ftdu- ceremur mali fpiritus prseftigiisJ Rcfte qvin ergo M. TuUium fecifle putemus ? qvi necGcrmano fidem in hacre adbibuit , pbilo- fopbi non effe perbibcns, caufam, cur qvid peret, non qv&rere. qvcm ulterius ibidem evolverenonpcenitebir,l.II,§.4(5.47.
§. IX. Verititi propiov 4puiiMadaurenfis P/atonictts, qvi
dtemonem aliqyem prcepetum gubernandorum, aut ofcinum erudiendorum , uel fulminum ja- culandorumprovinciam gererejtatuit, iniibr.de
deoi"fff««/ftf pag.45. edic Francofurt. Qvod ubi fenfu Chriftiano acceperimus, & omnis malitia: autorem pro auguriorum in- vcntore, audore, acdireftore agnofccrimus (uti capiteil, §.r. innuimus:) anxii inejusmodi caufse inqvifitione operose ul- terius non fimus : procerto habentes, fimiam illam rerum di- vinarum, utin plerisq; rebus ( conCule Fr.Taubman. ad P. Virgtl. Ceir. in praefat.) ita, qvod prssdi&iones concernit, fuas genti- businftillaviflefeduftiones. Legc Rodolpb. Goclen.MXro- log. General. lib.I, cap.i, pagin.r, f.2. pr.
E 3 U.Qyan-

II.
Qvantopere damnanda auguru difiiplina ?
QVum pesfimum aded agnofcantauguria auroremacpa- .tronum meritd aqvovis cordato acChriftianarmentis homine rejiciuntur. Imo nec folihocfaciunt; verum incer ipfosEthnics religioni addidos plurimos habcmus, de qvc- rum contemptuauguriorum abundeconftat. DeHeiloreltiad- XII. De C. J. Cefire,, in ejus vita, C. Sveton. Tranqvill. cap.LIX- ibiq; in notis J.ScbiId.pag.69 t De Appio Pu/chro autorlaudatus in Tiber. cap.2. ubi lege J.Scbild. pag.28.29. M.Cicde Nat Deor. lib. I, §.7. pra;primis M.Tullitu toto de divinatione fecundo li- bro , ubiomniadiluit, qvsin primo^/w/wf^fwattulerat. Conferri polfunt feqventes s P.V/rgi/. JEn. libr. IV, v.^z8- ibiq; Chrift.Landin. fol-282. 2. m. L. An.Seneca Qv3eft.Natural.libr.ir, qv.j2,fol.788-m- M An.Sencc.SwACor.lll^ol.^.m. & ibid.ex Cice* rone Andr.Scbottusioi-yi.h.m.
Ex ChriftiancE religionis affccYis vero F/av.fofeph. lib.I. de Antiq.Judx.contra/^^w.pag m.83?-a lin.13. S.Aurel. Auguftin. }ib.I.contr.Academcap7.Tom.I.& dedot5tr.Chrifti.lib .ILc.23. it.fermone CCXL.Tom.X. fol.1123. Job.Ludov.Viv.ad eundetn de Ci vitate Dei lib.ILcap^lit.Dpag.^r.m. ad libr.IILeap.itr. lit.k-p.343.ad lib.IV, cap<30.1it.a. p-474- MJchae/PiccartusinPc-< ricul.Critic. cap.VLpag.25. DcfErafm.Roterod. Chili-adag. liores nancifci aves. fol.597. Reinhar. Lotich.ad Apbtbonii Sophift. pag 74. Auguftin.Nipb. de Augur. lib-L prsefar.lib.il, prssfat. 8c capp- aliqvot. Geverb.Elmenhorft. ad Min.Felic. Otlav. fol- \%. Tolydor. Virgil. de Inventor.Eer.lib.Lcap.24. pag^S ttl£ L.C&/. Rhodigin.Antiqvar Leclion. lib.ILcap.12, fol.m.48 f. Pbilipp.Ca- jnerarius inopcris horar.fuccifiv. Centur.IILcap o', pag.20. m. Petrtts Marfus ad P. Terent. Phorm. actlV, fc.4, verf 1. citante C. Scbrevelio. Gerard.Jtan.Vosfius(exSS.Scriptura, Cyrillo CatechJ. pag.5i3.edit.^iorr(y.annoi6o8. GaudentioinExod.tvmEtlW. Pe- trs Chryfologo Serrnon. XIIX. & frnone Veronenft fermone de fo-
na

iu pagi n6i, m.) in TheoIog.Gentili lib.W, cap.98- Jeh. Lud.M U Cerda (adducens Flutarcbum de defeft.oraculor. it.de Placit. Philofopbor. lifa.Vj cap-f. Xenopbanem, Epicurum, Platontm in 77- w£0,Clcmtntem\w zr(yT^S7fj.Laclantium,Eufebium coi\ixz.Hierocl. Nazianzen. contr. fu/tan.) ad j£n. I, verf^, Tom,III,
fol-7S- a.i. b i. Joh.Henric.Boecler. in Commentar. ad Cemel.Ne. pot. pag.22,2j, edhore J.J.Bosfio. it.in Disfertation.Academ.IV» c^p. I 3 pag.180. m. f- Cajpar Barthitu Adyerfarior. Commentar, lib. LIIL cap.12. col.2501.2502.
III.
Qvamdiu Augurum Rom<efloruerit Collegium ?
IfAm inde abUrbeCondita floruiffe inea augurum collegi- I tim 3 & tandem ex qvindecim conftitifie viris, capiteaudivi- musII.&III. Manfitilledeincollegio numernsad TheodofiiSe- nioris Imperatoris Augufti usqve tempora : qvi religione Chrifti falvificaomnia jamdum occupante, vetereqve dsemo- num cultu fenfim abrogato, thc Up^q dyi^^ac cteminat Ttaaxv oAiyapicWirlu)Svuooicw la-rnivhM toic \egoic xopny&v ^vriauijSpi^' ^mjhkvotyap3j) UgyfHaliptaf' x.wnT^iunuve^ oepnit^siegs^yteeg iz& Ttavn- i-e. exverfioneJoh.Leunclaviijc^m^wyiry/c?//- ttts inanimis omnium cxcitavit, pubhcum fumptum ad facrificia fe fuppeditaturum inficiatus : expellebantur utriusg s fextts facerdotes, &fana ftcrificiis omnibtts defiitttmjacebant, uti loqvitur Zofimus Hiftor. VTom.III. Scripterum Grtecor.Roman.Hifior. foI.814.edit. Sylburg. Adftipulatur Suidas de vitis Cafarum, in Imperato- reinx. fol.882.Tomi jamjam addudii. Adde Onupbr.Panvin.m defcript.Romas lib.II, fol. i<52- pr.
IV.
Qvodmm, Cf qvamobrem augurium vocave- rmt dextrum aut fimjhum ?
Olngulare hoc Romanis fuifie auguribus, ex collatione fcri- ^ptorum novimus, ut qv«e faufta eflenc aufpicia,finiftra no-
minas-

minarent: dextra ver6 qva»(ecuscaderent: aliter acaliafe- cere Gcntes, uti ipfe docet M.Cictro, qvando nimirum apud Ennium dicitur,
CumtonuitUvum bene tempeflatt ferena, eontrarium in Homero legitur: ubi
'Profpera Juppiter his dextris fulgoribus edit. de divinat. lit.II,§ 82. Hancautem opinionis fuse Romani red- debant rationem : de rebus humanis loqventibus finiflrum prominusaufpicatoaccipi: exempla ubivis inpromptu: ap. ^U&wf.Sat.lib.IItf. verf.87. P-Firgil. Ecl.L-15. DefErafm. Chili. fol.751-a.rn» M.Cic. l.c. Dextrum vero boni efle ominis: ut Dex- tro Hercule,dextrotempere,&c id genus alia. QJIorat. Sat-lib.ILr. verfi8- Erafm.Cbili.fo\.ii<j. Sin verd deiis,qva: divinaqvafiope fieri decebat,fermo fereretur,inverfo otdinefauftum eam pro- pter caufam nominabant, qvod refpicientibus nos fuperis dextrafint, qva? nobis finiftra, & qvjenosprodextris habea- mus , ad lsevam illi habeant- Freqvensejus fignificatus apud optimos Scriptores mentio. P.Firgil. Ecl.IX,verf ir
tslnte finijlra cava monuiffet ab ilice cornix. confer JEnIILverf.693. & lib.IX,63i. ^.P/rf»^Afinarac"t.II,fc.r, verf. u.
Pictu & cornix esl ab Uva,corvusporrd a dextra, Confvadcnt !
(Corvum fcilicet \ dextra parte boni efle putabatur ominis,fe- cus ac alia: vo\ucxzs.y.Anton.Mancinell,zd P.Virgil. Ecl.Ijverf.15. fol.2. i m.edit.^c«f/.i4P3. Adr.Tumeb.AdvcrCar- lib.VLcap.26. f.ult. fol.202. Fr.7aubm.zd M. Plaut. Adular. aft-IV, ic.3, verf-i, pag-2i7,B.r.ad Epid, a£LII,fc.II, verf.2, p. 492.B.,) V. Pompej. Fe/l. \OzeSiiiiftrum\pzg.m.\^\\n.\. Dionjf. Gothofr.zd M. Ctc. de di- vinat.lib.IL5.43. Augujl.l^ipb. de Augur.hb.I, cap.i2,pag.2o, £.Ci:/.£W/V.Antiqv.LecLlibI,cap.ro,fol i7\.m.G.J.Fofs.1\\to- log.Gentil.lib.III, cap.98, pag.1260. f. PMPrfmLexic.Critic. pagin. 133. 2. f. Cbrijloph. Landin. ad P. Firgil. .^n.libr. II» verf- 691. & 693- fol. 162. f, m. Servium ibid.
V.Apud,

' v.
Apttd qvasnam aliasgentes fiorutffs ccvjlet au- guralem difcipliviam ?
DEiis,apud qvasante jacta Rom* fundamenta ars i!!a flo- ruerit divinatoria, ut nihi! afferamushcic !oci, qviim (a: multas nominatim in capite prorulerimus fecundo, alias jam qvibus ea in ufu fuerit obiervatio>videamus / nam certo conftac. & Romana? Majeftatis rernpore, & collapsa ea adhodiernu n ufqve tempus avium prsprimis prsfagia plurimis ftudiosein- veftigata.
Apud -JflAacedotias optimum invenimus augurem acva- rem, Ar ; flandr//m,de qvo JgjCurtius lib. IV, cap. 10, §.26. Jib.V. cap-4, §. 2. lib. VII, cap 7.§. 8.
De Lacedxmoniis (Arefert Cicero, regibttsfuis augurem ajfejf<~ rem dediffe & Senibtu ; uti fonfl/Hmpublicum vocabant, augurem^ interejfevolebant. de divin.lib. I§. 95. adde L.Cal. Ttyodtg. Left. Antiqv. lib. XIIX,cap. 25.^1.703.f.
Athentenfes qvoqve itidem ut Lacedtmonas omnibus fem- perpublicis confiliis divinos tjvosdam facerdotes , c/vos mantes voca- verint,adhtbuijfe, ab eodem M. Cictrone edocemur, & Rhodigino Cdto l. c.
Gnllorum Druidas, Perfitrumcy Mngos ibidem habemus §• 95. V. Leonb. Ccqvtt adS. Aurel. Augnflin. de Civit. Dei lib. VII, cap. 35. lk.V.pag. 706. Modernos vero Perjia incolas exaugurio q vo- dam defunctorum ftatus, dum dexter vel finifter eruitur ab a- vibusoculus, cognofei perfvafos effe, dam demortua corpora avibus muro applicata exponunt, teftatur Ad. Olearius in Itiner. Perfidib. V, cap.6.fol. 562.563.
De Germanis ne miilta dicamus, evolvatur C. C. Tacitus, in eo qvem de illis feripfit libello eap. X. & in id Commentar. ~s4tr,plt(f. DN.Prtftdu pag. 171.172. &cap. XXXIX, §. 2. Salvi- an.ds Gubernat. Dei lib. pag. 197. edit. Rittershuf.C.Barthtus Adverfar. Commentarior. lib. LIII. csp.7. col. 2736.f.
F Bri-

"Britannicum duciflz Bunduica augnrium q*i legerefeta. git, adeat Epitomatorem Xiphtloni Dionem fol 8H-Toni Jll.im/f. Roman. Htfior. Grac fupra citat.
Sinenfes veroexave* qva: Phcenix nonnullis dicitur, ad- ventante faufta pro Rege fuo pra?fagire omina, narratur ab E- rafmo Ernncifci itt Dfr» 2L<efr-3«t)if$en»<Sllieftfcl}en i«P»MnO
€5tare.®<tmn Tom. m, foi. 1604. a. f. b.
V^^^^^^^^^^ , Qfvb augurum numerum multiplicare licueritmodo?
TRibusprimis, qva ratione qvartus adjeclus >ignorare fe fa- tcntem fuprainduximus T.Livium. Locum autem accura- tius intuentes, invenimus licitam augendi facerdotium augu- rale rationem eam fuifle, ut pari inter fe nuroeromultiplica- rentur, - cujusreigratia qvatuor illis qvinqve adjedos cap. III. fuperiiis probavimtis: fingulis itaq ve tribubus tres praeficieban- turtiimtemporis, &fiintreis illas divifa regiones , Ramncnft- vm ,Tatienfmm atqveLucerum permanfit Roma eo temporis punfto, qvo ad qvindenarium a L. Sulla evehebantur nume- rum,qvinqve uni prafuifle credendum foret. Eandem fane in- venies cumnoftra 7.Z,<>»'fententiam lib. X. cap. 6.
'S^KSS^
Qvinam augurali peritia inclarue- rint?
ACciui Navius, <Je q vo cap. V. $. IT- Agricola,xs.\\\x\ ejus vita Tacitus c&p. 46. §. 6. Alitherfts, apud Aug. Niph. dc Augur. lib. I, cap. ia. Amphiaratu. M. CVcde divin. lib. I, §. 88- de Leg.lib.II, 5. jj, Taubm, ad P.Firg./£n.l, verf lOQ.Aug. Niph. lib.I.prsef. Amphiclion.ldem pag. 2jv Amphilochut. cap. V. fuperius §. &■
Ami-

dntipattr.Niph. Pratfat. lib.L
Antifhon. id. cap. 9. pag. 22.
dpollo. vide cap. V. §. 13. P.Ovid. Metamorph. lib. H. fab. 9. ^ipollonium Thyaneumaddi volunt > cui hirundo aut paflercuhis
cafum afini prope urbem nunciarit. legatur C. Rhodig.
Antiq. Le<3. lib. XVII, cap. 13. fol. 642. f. 643. pr. & lib.IX y
cap. 22.[fol. 346. ex Hieron. ad Paulin. /ififtander. v- p3ralip. V. it. Q^Ctsrt. lib. IV > cap. 2 , §. 14.
&lib. VI, §.11.12.
Calchas.Homer. Jli. II. M. Cic. de divin. I, §. #7. J. L. de la Cerda ad
P.Virg. Ma III, 176. Niph. lib. I, cap. 9. Calentts.C Plin Hift. Nat. lib. XXIIX, cap. 2. Niph. 16. cap.J. Caras. id.cap-X.
Chryfippus. apud eund. Prafat. lib.I. M. T. Cicero. vidcap. V, §. 6, Clattdius. ap. Cic. de divin. lib. I, §• 105.
Dejotarus. ap. M.Cictr. pasfim.
Drufus. C.C.Tacit. Annal. lib. IV, cap. $6, §. \.
Democritits. JViph. Prifat. lib. I. de Augur.
Diogenes "Babylonitts. ibid-
Divitiactu. M. Cic. de divin. I, §. po.
Fabiw.C. Tlin.HiR. Nat.lib,VII,cap,48.
Cjermanicus- vid. cap. V, §. 6.
gracchus. ibid. it. ap. Ciceron. de divinat. l,§. 23. Niph.ptxf. lib.T.
Htltnus.T. Virgil. jEn.JIII, 324. ^.CVf.dedivinat.L §. S?. d®
Leg. lib.II,§.33. Htrcults. Niph. cap- X, !ib. I. Jioratius, ut ipfe teftatur lib. III, od.27. verf. 8'.- /#7<#. Niph. lib. I, eap. 10.
Julius. C 7aci*. Hiftor- lib. IV, eap. 69, §. t.
Ltntutfis. id- Annal. lib. III , cap. 59, §. Ltficadint. Niph. Prsfat. lib.L-
Mar-

Mariui. M. Cicer. de divin. lib. I, 106. Marsu*.ib\d-%\iu
Melampus. Dempjter. ad J.^Rofm. lib.IILcap.S.pag. 1764.
A/.Ocdeleg.lib.,ir, tf.33. Mopfus. cap. V,§.6.M.Cicibid. Numa PompUius. nulla indiger probatione. Vharnaces. Aul Hirt. Panfa de bell.Alex. pag. 396. Phimon- Niph. cap.X, lib. t. Polybus. M. Ctc de divin. I, §. $p. Poljdamas. Homer. Iliad- XII, Niph. I. c. Posfidonius. Cicer. de divin. Niph. prxf. lib. I, Pythagoras. Cic dedivin. I, §.j.
Rhamnes. cap. V 5 §• <S. Romultu & Remus. Nota res.
Scavola Niph. lib. II, cap. I. Tages,utidem vuk prarfat. lib.I.
Tanaqvil. apud T.Liv. lib. I.ab V.C.Aliam portenti cujusdam interpretationem ex C, Plinio fHiftor. Natur. lib. XXXVI. cap.27-in fi»e) legeap. Georg. Vallam in Comment3r. fu- per D. J. Juvenal. Satyr. VJ. verf. 567. fol. 59. a. 1. f. edit. Venet. 1491. excuf.
Tirefiat. M. Qk. dc divin. 1,88. Niph. 1.1.
Tifameas ibid.
Tyburnus. J
VecliKSvel Fettius. L. Cd.Rhodig. L. A.lib. XXVII, cap. S fol.
tn.1031. in Cenfbrin. de die Natal. cap. XVII. ibiqveir.
Lindenbruch. Niph. prafat- lib. L Vmbritius.np. Ntph. pag. z.
Errata qvasdam.
CAPII.§.i.lege Phryges.§.2. lege facratus. CAP. IV, $. r. legc Fetialibus.§.7.Romanorum. CAP.V, §.5. Reipublica-. it. gere- baot. C A P. VI, § 3. lege fab.i4,verf. 83- §-7- optemperanro. CAP. VII, .y.i. fpiris. Paralip-1> §• lege Elegans locus.ibid. ante parie. it.Calodsemonem. § 9. Apulejus.