DISPUTATIO JURIDICA
DE
APOSTOLIS
Quam
ESU SALVATO
RISAUXILIO,
SubPrajfldio DOMINl
DN. CHRISTIANI
S E T H E N, J. U. D. &Prof.Publ.Ordin.
, Avunculi fui maxima obfervantia fufpicieridi publice disquifitioni fubmittiV
BERNHARDUS ^cit/ R, P,
A In Auditorio Majon 7. die Marr/
^EGlQMQKTIy Tvpis ERIDERICI RELISNERI, SER. ELLCX BRAND. ET A C A D= TYP t Anno 167%*
Nobilisfimo, AmpJisfmo alq. Confulihfmo
DN. BARTHOLOM^EO BEHMIO,
Serenisfimi Eiecl. Brandenb. Dicafterii^ quod in Prusfia eftv Aulici AlTeffori gravisfimo, meritisfimo,
Nec non
Admodum ^everendo y 'Pr^eclamfmo
attfe tximie Doffo
DN. M. GEORGIO FUNCCIO,
Ecclefia^Lobnicenfis, quae RegiomontiPrufTo- "l^^ftori vigilantisfimo, ut & Sambienfis mfiftorii Afiesfori dignis- fimo
tnculo honoratisfimo,
^is Patronis & Promotoribus
fuis asternum devenerandis
BancDiffertationem inperpetuam debita reTocrentU ac gratitudinis tejferam, tum fui fuorumc^ ftu- diorum ulteriorem ccmmendationem ,fubmifse offert & dedtcat £ ^S. Jfc^ \
Bernhardus Z§t$m/
R. P.
I. N, J.
POtentiffimaRomanorum Respublica, pctitis exGraecia Jegibus,quasindecem tabulisaeneis fcriptas,pro juris civilis foc- tehabebat,gaudcrealiternon poterat, quam fi certisagendi pro- cedendiveformulisinjudicioeas traclari videret. Hancmora- tiores plera:q,'Gentes&Civitatesfecutas,non jura modonegotiis po- puli,ut in ftrucluraLesbiae plumbeam regulam, duclu Ariftotelisj Etb. to.n.to. &i ?olit:^, accommodare,(edcertaadhibit^folennitate& per Apoftolos ea faperiori ofFerre voluerunt, quapropter Juri Gentium & Civili Apoftolorum originem inniti aflerimus,
§. [. Sic inCodicc facroPauluro gentiumDoclorem aTribuno, Claudio Lyfia cum Dimuforiis ad PorciumFeftum transmiftum
legimus Aflor z*. v, 2/.quod ipfum quoq; Fcftum in appellatione ad Cajfaremobfervafle colligiturex/f^r.zj, v. 26. Sicuti hoc apud Ro« manos frequcntiffimum fuifleex Marciani JCti lib; 2. de AppeU: conftat, cujus de hac materia legem Imperator Juftinianus majeftate corrobo- ravit, & Digeftorum volumini inferi curavit Tot, Tit:deLibeU:dimisf; Ad a:mulationem hujus JurisClemens Papa in Corporc Canonico c. quamvis 2. de Appell: itidem cumApoftolis appellationum caufas fupe- riori infinuandas fancivit. Et fic etiam Regno Sicilix fervari refert Marant:part: 6>de Appell:num: ztg: Regnum Franciae difFerentiam po- nit inurcaufas fecu!ares& Ecclefiafticas: In caufis namcj; fecularibus fuiEcit ibidem verboappeIIare,rtfq>ApoftoIos petere tenentnr,fed fuc- curritur ipfis exaequo&bonOjUtdicitGK/^.'/^/». decif: Delphic. C 456. falvoperalia Jure Communiincaufis vero Ecclefiafticis eorumq, - Cu- riis,jus Apoftolorum integrum remanfit,ff/?r Petro Rebuffoadl.iqi. ff* deV.S. Idem quoq; Juris in Saxonia obtincre patet exOrdinat: Eletl: Saxon: Ttt: QSon 2(pixfidrionen &c pofl pr.Carpzov.part: 1, Conftit; 20. jDef:6. Q110 adPrufliam; fub initium OrdinisTeutonici,cuma Magi. ftratu Civitatum ad Scabinatum Culmenfcm Appeilationes inftitue- rentur, Apoftcli dimiffi, tempore autem Cafimiri PolonorumF.fgis fublato Culmenfijudicio iterum ceflafle videntur, ^Clit^: Cron.lw. io.p, 443. Donectandem fub Alberto Marchiane Brandenburgico, primoPruflia: Duce, appeilationes ad Regem Poloniae Sigismundum
A. * devo-
srevoiutae; Ubi PrufliaRegalis caufas Wariaviarn, judicio Affeflbria- *i, PrxMc Cancellario Regni, per Apoftoios, quod hodienum iftis in fcocis obfervatur, transmifit. Ducalisvero tingularequid hacir^reob- rinuic, dum caufae a Curia Eieclorali per appellationis viam, non ad Aiicfloriaie, fcd Propriarum reIationum]udicium,ab ipio Rege cuni ConfilUriisfuis (propter Regaiem fortafje Serenisfimorum Eleclo- rum eminentiam &pqteftatem) fufceptum, nuliis adhibitis Apoftolis pervenerunt. Alt cum hodie ipfi Ele&ores Brandenburgici vi fupremi Dominii, ex augufto Pruflia; Tribunali controverfias omnes decer- naht fic penitus cxtinguant, A&a a Judicio Aulico cum atteftatoSecre- sarii, fuper legitima interpofitione & admiflibilitate appeilatio» nis, fub figillo publico, ad deciarandum Dominorum Judicantiura eoafenfum>fupremo Tribunali praefentantur. Magiftratus autem in- ferior, Praefeclurarum fcii: Provinciae, & Civitatum, non nifii cutn Apoftolis Acla caufaeDicafterio Aulico ofrerunt,- Unde JusApoftoio- rum proprium quafi inferioris inftantiac apud nos cenfetur.
$.11. Praemifla Apoftolorum origine,frequentiq,' obfervantia,omm* um primd in DefinitionemNominalam inquircmus ; Ubi notandum t Nomen Apoftolorum dupliciteraccipi. i Genera/iter, pro ut deno' tat nuncium mandatoaliquo inltru&um, quales a Salvatore noftro duodec;m,ad prajdicandum Evangelium, cum poteftate fanandi aegro» tos, & expellendi dsmonia mifios,.facrae tradunt litera» Marc:\6.v.ij. 2, Specialiter, quaten.us in paleftra juris proLibellis Dimifloriis fumun- tur, /. un, ff b, t, /■106. ffdeV. S de Jur.fi/. Cujac: ad /. _f. C, de Appell: Rosbach. deProceJJ: jur.Titjf. Germanis vocantur feie2tbfci)dbrtmcffe/ quorum formam tradic Ferrar: in pracl: Papicnf. p.zzi, Rosbacb, d, t> Quoin lenfunobisquoq;. in prarientiarum vcniunt..'
§. III. NomenApoftolicumGraecumfit,EtymoIogiam petimusab 'S<tjs ^rofB^mt quafiliterae mifTa: ad fuperiorem "Wejenb: parttX b.t.Petr.Rebuff: adl, 106.de V.S, Goed.adbJ. n,i* Libelli vero Dimis- iorii dicuntura dimittcndoquod fcil: per eos caufa dimittatur /. 106^ deV.S.VuUcj.J.R s.c.ft. §.exi»de. ~Wefenhec: d.l. Sivc itaq; Grxca fiveLatitio vocabuio hasliteras infigniamus, quoadfiaem&oiEciutn perinde effe cemimus.
5*.IV. Dsfinitio Realis eft, quod fint Literae teftiraoniaIes,quos Ju- dex a quo appellatur., tradic appdlanti deferendas Judici ad quem eft
aggslla»
appeliatuni, in quibus continetur,qualiter talisperfona a fententui ejus appellavit.
§«V,Hi aDD.variedividuntur,& quidero (imo) in DIMISSORI- OS,qui dantur a Judicecum appeliationcm pro adiuisfibili declarat & caufam a fua Jurisdi&ione ad Judicem ad qucm dirigit, quos proprie tantum Apoftoios vocamus, per. l.un.ff, de Libell. dimiff: ^Jiffenbacb.ad Lio6.de V.S. (idolocojin REFUTATORIOS.per qnos Judex infcrior adinftantiam appellatifrivole &a denegata in» terpolitam appellationem refutat, dumreferunt judici appeilatio- nis ea quae compendiofa narratione caufas provocationis poffunt explanare, &rationcs abquas appellationisviapraecltadatur/.y?»:^» in refaatoriis C. dcAppeU- Marant, part: 6 de AppeU. n. 214, Quos ($tio)fequunturREVERENTIALES,quandoappellatiode jure qui» dem rejicienda effet, Judex tamen a quo appellatum, in honorem &reverentiamfuperiorisei indulget /. eos6. %.fuperbU C. de ApeU: C. cordideAppell\m6. Etfolet interDD,quaeri:fi reperiretur fcrl- ptum nomen appellantis, cui judexdedit Apoftolos, & nondiclum fuilfetanReverentialcs cffentan Refutatorii, quales nam in dubio. putandifint?Etdeciditur perdidtumAbbatisantiquiflngulare,quod in tali cafu Reverentiales dicendi fint, quod etiam tenent DD.in G dilecliu de Appell Ludovu-.Pontan;fmguUzu (4:o)Sunt TESTIMO- NIALES,xaT'i|o^;>?i' fic diclosjqui teftificantur deAppellatione in- terpofita eoram Notariojaliisq; publicis,honeftis ac fide dignis Per» fonis,fi Judex fueritabfens, vel Apoftolos dare reLufaveritC. nlt,de AppeU. C.pa/lvralude offic ord-.Spacuk Tit: de Apoft', §.fequitur n.i&\, vel quandoetiamcoram ipfo^dverfario,tanquama Judiceextraju- diciumappellatufuerit, qui tuncdetali aftuinfcripturateftimoni- um exhibet,nequid fiat juris ordine ntg\t&oC.cordideAppeU in&.C* oblat/t de AppeU.Rosbacb.d. tit. 74. Durand:•Jpccul. $ '. fequiiur\ Hf. autem non reeipiuntur, nifireprius cognita,cur Jude#appellatio- nem denegaverit, Carpzov: part.i. C.io> Def: nec proprie Apo* ftoli funt, licet vieem earum fubeant, multominus neceffario re- quiruntur,cum deJure Civili Apoftolos Dimifforios cum inftantia petitosfuiffefafficiat,& fi Judcxeos concederenoluerit utappellans potefteturiquo Jus fuum ftbi falvum manest. lun.ff.deLibeUdimijf K6, $ifith C.deAppeU t L) inpr. ds AppeU.recip, & tunc fi, jpftam ap,
A J: yelUndw
pellandi caufam fuiffe Judex fuperior perfpexerit, snferiorem fudt- cem fimul cumfuo ©fficio mulfSa &&c\tper Ijp^ifi^.inpr.deApped. Nov:u6. c3, Sicutiidem punitur cum temerario appellante fifrivo- lam recepiflet. /. 6. C. quorumappelL non reeip, l. 6, § 4. I, ip. C. de Ap- pell. Sed quamvishoc itadejure Civili obtineat,CiviJitas tamen noftrorum temporum"idianapraxis,nullaminjuftificatoriis, ob denegatam velpromifcueadmiflam appellationem, poenam ju- dicantibus dicTitarc confvevit, cum femper fecundum confcienti- am exactis & legibus probatam fententiam formafle praefumantur Jtu ?rut: Lib.t. Tit:j..inpr. Sed foli temerariilitigantes mulclam fub- ire tenentur,quandoq;etiamad interefle temporis intermedii per- folvendum condemnantur per 1.24. inpr.de AppeU. dellfuris l. ult.de Rejud. Jus Prutenicum frivole appellantem praeterexpenlas appellato reftituendas in mulctam 10. aurcorum ungaricorum ju- dici folvendam condemnat Jm?rut: Lib.i.Tif.a^. Art:4.§ /3. de- perdito fimultotoappellationispretiojw/ ?rut\d,l.Art f.§/. (jto) DanturCONVENTlONALES, quos appellasus vel Notarius dat appelIanti,cumfciI:inJudicio, judice renuente & tacente, vel per- rnittente,fiveextra judicium appellationemadmittit, C.oblatasj, Xde Appell, Rosbacb. Proceff.jud, Tit.yq.n. 7. quibus itidem defini- tio Apoftolorum tradita in /, tm.b.t., ifl.io6.de V.S. applicari non potcft. Et quantumvis dejure CiviliParsAdverfa interpofitam-ap» pellationemrefutare poflit/. y.CdeAppelL Confenfum tamenejus pro admittendaappcllationeprsscife non requiri exiftimam^r,^./, fz0i% Lib.j. Ttt.U. Refp: iif.n:7. Notabilem infuper circa hujus termini praefinitionem Mathefilanus trridit practicam, qnam putat obfer- vandam Judici,acujusfententia appelIatur,fivolueritillaqueare ap- pellantcm&facereappclIation':m defertam,quodApoftolospetitos in forma communiterufitata in continenti non tradere debeat.fed refpondere fe efleoccupatum, tradicurumq; ea dic, penultima ter- roini Juris, hora nimirum 16; tianq. fi appellans non comparuerit di- dta hora,appellatio reputeturjpro deferta, neqjexcufcturfive ante five poftcomparuerit,utin Clem: quamvis z.deApptU. Obhanc vero Mathefilani pra&icam,memoratPctrusRebufFusdeMontepeflula- no,inRegnoFranciae exprefle conflitutum cfle, utjudices incaufii fecularibus ex acquo & bono appellantibus fuccurrant, fine eorum petitione;qualegcproviderevoluit a^uitasFranciae^ne judicesquo- ad poffent,cautelisfuiscurarent esclurfereappelantes.Af/w/.W/./tftf deV.S, Sivc autem ftatim fub appellationis interpofitionem,five ex intervallo appcllationem receperit, &i.n Apoftolorum exhibitionc confenferit,nonamplius requifituslegitimo tempore eostradere tc- nerur per/ f.C.de /fppell. ubi tamen partis vigilantia nihilominus re- quiritur,ut,fi judexmultis impeditus acgotiis, infaciendo cfficio ceflet, Apoftoloscum inftantiapetat,nillappellationem pro deferta Jiaberi vclit per l. quoniam C deAppelt. mora enimipfius Judicis appellantem non excufat,incujuspoteftatefuit. eospetere,& major inquit Caftrenfis lib.6. eft negligentia partis non petentis,quam judi- cis non oflrerentis,CVtty,z part.i.C.it.Dtfg, Quemadmodum vero judex terminum Juris pro accipiendis Apoftolis, vel totum vel ex parteaflignare poteft,fic porro ius Commune arbitrio fjus,fatale ad imroducendam appellationem, &pracfentandosApoftolos quod
regu-
t«gularitenmiusanni &,l,$.$inh\t CJe temp*& reparJppell,cQm^ midttferl.Prrfs C.de /tppell. in quobonum Mathefilanus putat ha« bere judicem gratiofum C,pxrfon,Cot>lat£ jj.X.deApelL cum mo- dcrari &dari foleat fecundum? diftanciam locorum, &perfonarura qualitatem,quam lex vcl ignoravit, vel fponte merojudicis officio relinqui voluit. Carpzov. d.c, 20 [ .Def:p. Similiter in Camera Impe- riaii dupiicia ad introducendaracumApoftoliscaufam,f;italia re- periuntur,Legis nimirum&Hoininis.fiveJudicis; licicum enimeft Judici terminum juris qui eft fex menfium minuereex Ord: Cam: part:i.Tit:p, Sicuti idern quoq;ad fupplicationem intra cerminum ordinadonis exhibitam,a Judicc appcllationis objuftam caufam(ni- miamfcil. - Iocidiftantiam,aquaru inundationem,&c.) prorogatur. GaiLi. Ob/erv.iao.n.-y, Jus veroSax onicum huncterminum injudi- eis arbitrio& difcretione non ponit, fed mcnfem unum adiequo da- ti funt Apoftoli,adeorundemintrod',udtionemftatuit. Ord:£leR:Sa- xon. t)on AppeUdtionem, de Jure Prut.tnico funt jo. dies,a tempore !a- tarfentenriae computandi£/'£:i. Thv 44. Art:4. § 1. Et omniahacfa- talia adeo ftride obfervantur, ut fi appelians in termino fe cum A- poftolisnon prKfentaverit, app/elIationis,nondum introduc"ta:,be- nehcioprivetur&exceptione «lefertionisrepellatur. l.z. ,j.Ttt:iz.Refp. nO.n.io. modojudicis prasfentiam habere potuerit, aloquin prote- iratione& prajfentatione pro fignanda comniiflione opus^ft/uper qua appellans publicum reci piat inftrumentum,neforte fi intra ter- minumfignatanonfueritj^aronum exindepatiatur. C.quodperme de Reg. Jur.in 6.Rota Decif: aft. not; (tjudex,
§, VII. Circa folas veron ctiones&Negotiaio judiciumintrodu» ctasApoftoli verfantur, quae perfententiam in infcriori caufarum inftantia decifiz, & per Appelationis viam adfuperius judiciumde- volutcT funt,cui'fimul eum.Actispraeiencandi atq; infinuandi.
f.VHI» Deformaporrd Apoftolorum efle putamus, ut debito modojuftoq;iemporepetantur&piraefententur. Modusconfiftitija eo, ut omni diligentia, follicitudinc, & faepius petitio inftituatur l.un.$i. b.t. Clem:quamvis2. deAppeM, Pac;lfagag. b.t.n.j. Quod fecundum rigorem jurisexplicandum fore ac fi diverfis tempori- busrecjuirendjfiru, fed quoadscquitatcm&hodieraarn con.fvetu».
— dinem
#
dinem uno coneextu, h. e. tiulio a&u extfaneo intefv"entente,cur» faac daufula : peto inftanter,mftantius,inftantiflime, poflukmur. Rosbacb, i. 77/. 74.». /7. & quandoq, in fcriptis Spee: § (equitur. Tit? de Apojl: jtu Prttt. Lih;i. Tittff.f. 1. Quoad ftylumCuria: m Pruffia noftra,Apoflelos DumflonosappelJantespetcre neceflum non ha- be.nt, fcd poftquam Judsces appeitationem fufceperunt, exoffi&io per Apoftolos A&a Judicio Auiico offerunt. Rafutatoni veroA&is appcllationum non ratioucofficii,fcd ad inftantiam appeiisti anne- cluntur,atq^ fi petiti non fuerint, lola A&a fub occlufo rotulo Di- cafterioAulicoiiifinuantur,quod car» in Prafecluris provincix, quS in Civitatibus Montis Regh viridi obfervancia cufloditur. In ap« pellationibus ad Cameram Spirer.fem, itidem requifitio Apcftolo. t um necefiaria noneft,fed finedecrimentoappellationis omitti po« • teft. Mjnfing: Ccnt: 4. Qbjerw.fa Quod petitionis tempus concer- nit, de Jure Cornrnuni & ex Conftitutione Frincipum imra trigin- ta dicrum fpatium a tempore prolatse fententiae niimeratas,exigendic( ™3c3bc.fd)tvcrct bcfiiuV: 2l(e?ivttl td) ^icmtf tn ba bcjlcllgoriK tecftfCnSad proximefuperiorem NN.Ju? diccmappellirec,Un£> mtd) bmtffcn/imdjmmaljl Ada& Apoftolos b.fr ,$cni'Cf habcn. Interpoflta fiquidcm appellatio tam firma efle nequa, cjuam poteft ut^fiomifla fuerit Apoftoloru requifitiojexecutionenj
£ fmps..
impedtre poflTt, fed tunc in Jurecontra Appellantem preceditur,& proinde habecur,ac fi nunquam interpofita fuiffet C.akeo dei.Appcll. l.un.ffh.t.l 6, § llfde hitqui not:infam: Marjne,p.6,n ztjj.nifi forte fuiflec ru(ticus,qui Apoilolos petere nefcivifiet,ut putac Gvid.Pap. Qujtll ^.Praeterea,G ad dcbitam & legitimam requifitioncmcx hibiti fuerint,appelldnsApoflolos fimulcumAdis,intrafataJe,quodalege vel Judice praefiniri diximus.apud Judicemad quem.produccreatq; offerre, neceffum habet,- aliasfententiatranfitiri rem Judicatam,& Judex fuperdefertioneex AcTisapparenteetiam fineinftantiaappel- lati, ratione officii pronunciat. Ord. Cam:part: Tit: jo. § z Gdilj, Obferv i+o. inpr. Ord: AppeU. Elcft: Tit, fcoil ApdeUationen, Bald, in l, fr&fens C. deAppeU.
§ IX- Cocterum non alium ob Finem Apoftoli tam ritigan- tibus petunttir,quam a Judicc,Notario,vel etiamAdverfa Partc,im- petrantur,quam ut Judcx appsllationis melius de Caufa inftruatur certiorq; reddatur,
§X. Effeclus Apoftolprum provaria confiderationc, varii funt, &quidemf \mo)Rationefpecieru»r, DIMiSSORII namq;cumRE« VERENTIALlBUS,hocopcrantur,ueJ quod poenam recte mererur, intcrpofitam. ( J do) G)uoad Judicem, is,fi Apoftolosdederit in caufa ultetius procedere ncquit; fi vero eos vel difertis verbis,vel taclurnitate recufaverit, nihilomi» nus tamen contra Appellantem in caufa proceflerit,proccffusexju- risdi&ionis defedu fufceptus,pro nullohabetur,attentatq;revecan- tarl.ia.C de ApptU. Quodcandidi cordatiq; Judices ob Jurisjuran- di religionem.omnibus modis evitant j ledofficium fuum DEO, LEGIBUS & POPULO graciffimumvolunt&exhibent.
His pro ingenii mediocritate & ob materiae brcvitatem, fuc «in&e propofitis,terminum figimus inLaude&Gloriaaeterni noflri. MEDIATORIS, qui omnium laborum noftrorum. Inicium modcratur & Finem.
/ .