DISPUTATIO II. DE JURE CIRCA FRU- mentum Praecipue DE Taxatione Frumenti & Ve<5Hgali- bus de Frumenro folvendis, deqve Agricolis * . ac ipforum privilegiis, Qvam DIVINA FAVENTE CLEMENTIA, Ex Decreto Magnifici jCtorum Ordina P RiESIDE ' CHRISTIAN^ipiOMASIO, i :%#: Phil. & )7jTD. Refpondendo tuebitur BEflNHARD CHRISTOPH SOLTER, '■ ..Verdenfis, / Ad d. Novembr. An. M. DC. LXXVIII. H. L. Q^C. XI Franco furti ad Viadrum t Litem ZE1TLEK1ANIS. SERENISSIMI AC POTENTiSSIMI PRINCIPIS AC DOMINI, DNJOHANNIS GEORGfl IL S AXONIS,JULIACI,CLIVIA ac MONTIUM DUCIS , S.R, I. ARCHIMARESCHALLI AC PRINCIPIS ELECTORlS,LANDGRAVII THURINGIS, M ARCHIO- NIS MISNIAi AC UTRIUSQVE LUSATLE, BURGGRAVII MAGDEBURGENSIS, COMITIS MARC1.56. Pro negativa Facit. 1 . ult. §. 1. ff. ad L, Jul. de annoni, tibi rejicitur rejponfioBarteli. n.57. Gottofredi difitnElio inter res venales & non venales, n.98-59. examinatur, n. 60.61. 62. 63. 64. Aliorum diftinElio inter Magi- firatum municipalem & ordinem civitatis rejicitur, n. 65.66. 67.. Asfumitur difiinllio inter perfonos frumentum vendentes B. Brunnemanni. num, 68,(f 78. ubi explicatur quaftio an exterit in alieno territorio viventibus lex poni posfit. n. 6g.-jo.yu J2.73,74.7f. 76. 77. Alia ra tio pro affirmativa ex necesfitate , n.79. Gjuid JureSaxonico obtineat v n. 80.81.82.83- Sjtid Jure Marcbico ?Relative n.84- Re/pondetur ad quadam dubia ex ordinatione taxa Saxonica oborta . n. fj. 86.87- fPv.3. An pretium frumento etiam ntnvenali flatui posfit l n.88- An exteris frumenta in territorio noftro vendentibus pretium di EI ari posfitl n. 89. ffifg 5, Gffuodnam jit jujlum taxationis a magiflnttu facienda pretium, n.go. Pretium velna- tuntle vel legitimis, num.ai.92. ffifuxflio intelligitur de pretio legitimo, n.93. Differentia ititer hac duo pretia, num.94.97. Subditi de legibus diffutute non debent, n.96..Magifiratus in determinando pretio jujlum naturale adfficere debet, num. 97 r Reffondetur ad qusfiionem. n. 98.99 • 100. 101. ffijv. 6. Anprinceps.fi jubeat tempore carefiia frumentum a Subditis,qui ea abundant, vendi jujlum pretium debeat fiatuere an verofufficiat in^ufium l n.102. Examinatur diftinElio inter pretium abfolutc & rcffeElive con- fideratum. n,103.104,105, Negatur qusftio, n.106, Rejjsndetur ad 1,2 7. §. j.fflde ufufr. n.ioj\io8. 109. uo.ni, (f ad 1 .1. §.2. & ad 1 . RJjod. dc jadlu. n. 112.113 ♦ Aliud cfl in Dardanario, tiauf. 115, 116- fflv.7. An magifiratus tempore caritatis frumenta vendendo eam taxam communiter imponere posfit, qua fuit venditum tempore abundantia? Negatur, n. 117. Objicitur utilitas publica, n. 118. Reffondetur; Utilitatem honeflatt non opponendam, n. ug.120. neque utilitatem hic / uhesfe. n. 121.122.123.124. De nimid frumenti coemtione d privatis faEla relative . num. ult * Si ulla l Cap. III. De Taxatione Frumenti. j ulla res caritatem annonae promovet, certd jj^de venditione frumentorum ex injufto pre- Itio id praedicari pot,erit. Elegans in h&c ma- ^teri&eft locus Apuleji •//&/. Metamorpb.fere cir- finem , qvo docet, caritatem cibariorum £&&c edulium, inter qvae & frumenta referenda funt, fi ea non jufto pretio vendantur, efficere ut vel flo- rentisfimae civitates defolutae relinqvantur. Verbaejus haec z . funt: Sed enim Pytheas visa fportulafucctufis^ in adjpeitum planiorem pifcibus : At bos quisquilias quantiparafti? Vixin- efVam, pifcatori extorfimus accipere viginti denarios* fifito audito fiatim arrepta dextra pofllimima me in forum Cupedi - wcr redticens: A qDofmqVit, ifiorum nugamenta hac compara- fii ? Demon (Iro feniculum, qVi tn angulo J'edebat , quem confe - jlim pro addit at is imperio voee affer rima increpans: Jamjam , inquit , nec amicis quidem nofiris vel omnino ullis hofpitibus parcitis ? fhfid tam magnis preciis pifces frivolos indicatis (f florem Thesfalis, regionis inflar foiitudinis (f fcopuli edulium 'Caritate deducitis. Ariftoteies hb. 6. Polit, c £. nihil magis in^. Rep. curandum didat, qv&m ut ordo, modus, ac fides fervetur in iis, qvae necesfario ad vidum resqve annonarias commercio in foro veneunt. Vid. iVlornacium add.l.i.%-5' de 0 jfpraf.urbif M.51. Etenim (i cuilibet privato pro Iu* 4. bitu pretium in ejusmodi rebus determinare permittatur, eveniet illud, ut in frumenti abundanti^ divites copiam., ejus pretio modico (ibi comparent, illudqj poftea egentibus maximi fub ufura rurfus ven.dant, aut t&mdiu illud retineant, donec facilis erutor reperiatur,qv2t retentione annonae caritas, qvam evirandam diximus bono principi,non poterit non accerfi, conf. infr. n. yt„ Qvae cum ita lint, miror, reperiri, qui quaeftionem: y. An expediat taxari frumentum ? moverint. Quos inter eft A 3 Ludo- 6 Gap. HI. De Taxatione Frumenti. Ludovicus Molini dejuft.&jure diff.^s. n.22.fiqq. qui poft alios ftatuit, non expedire,ut frumentum taxetur, pr$fer- tf. tina in Lufitania regno. An rede/ videbimus. Prafuppo- no vero ftatim: Duas hic esfe quaeftiones t i. An fimplici? ter in Rep. abfiraSiileh eonfiderntk expediat frumentum tax ari i i. An in bac Rep. v.g, in Lufirania ijlud utile (it i Qvae qvae- ftiones quamvis conjungantur a Molini, non confunden- 7. ds tamen funt. Qvoniam concesfo fort£,quod in uni Re. pubi, ob praefuppofitas qvasdam hypothefes, quales de regno Lufitaniae praefupponit Molina d.l.§.t4, n.2.4>S' commode taxatio fieri nequeat, non tamen inde inferri poterit: Ergo in alii Repub,,in qvl didae hypothefes non procedunt, fimiliter non fvadcnda erit taxatio. Rerump. fiqui- dem utilitates, eum ob diverfos earum fines varient,ab u- nl quoque ad alteram argumentum duci firmum nequit, g. Mifsl itaque fecundi quaeftione, quam de Lufitaniae jegno ibi ventilat Molina, priorem per ditfba n.i.feqq. affirmamus. Rationes pro contrarii potisfimum tres apud Molinam d. 2' n. 14. deprehendo. Primo quod pretium taxationis juftum esfe debeat , £ 5 *intrk latitudinem, juftinaturalis. Difficile autem ejfe^ illud attingere ftatim perceptisfrugibus & nondum re comprobata temporis fuccesfu. Jtft boc eo magis ,quo plus in commune bonum contenditur^ ut non excedat infimum juftum. Ob- jedio haec paululum obfcura ex dicendis infra n.po. ftqq. SO-lucem capiet. Sed ad eam refpondeo (1.) qvamvis difficile fort£ fit, ad aeqvum pretium ftatim perceptis frudibus pervenire, non tamen erit illud imposfibile,fi nimirum princeps alias circumdandas infra npp- determinandas attendere velit. Difficultas autem haec utilitate,qvgm,avertendo notatas n.4 . iniquitates, Respubl. fentit,facilecompctj- j l# fabitur. (z.J Nego in taxatione I magidracy faciendi non excedi posfe infimum juftum pretii ^afuiah^qvoniam ipsvi naturale Cap. III. De Taxatione Frumf.stj. ■/ naturale pretium, quod tamen in taxatione fanqv&itt rrbr- mam magiftratus attendere debet vid. n.$j. non eft inju- ftum,qvimvis non fit infimum. Secundo: fjfaoniam obva* ltt rietatem circumftAntiarum necesfe fit variare legem taxatio- nis , id autem difficile esfe magiftratui circa alia occupatOyUe^ id attendenti , unde multiplius injufiitik legis opprimantur * quod deterius e/?, injuftepofteapuniantur. Refpondeo Et haec difficultas facild amoveri poterit j fi certis quibusdam magiftratrbus, aliis negotiis non obrutis haec cura imponatur, ut toties, qvoties taxationem frumenti variaro necesfe fit, ipfi in id curam intendant, Qvo remedio ob- fervato, notatae i Molini inconvenientiae non feqventur. Hinc in qvibusdam civitatibus non inutiliter cautum eft,uti 4 fingulis diebus mercatuum k fcribi municipii vendentibus frumenta ( ne principales fuos, qvorum nomine ea vendunt, fraudare posfinQ teftimonium detur figillo publico fignatum, qvanti c usq ue Molina, eujiis principiucn fundamenti loco n.15. politum tolerari quidem posfet. Sed in applicatione ejus n , i6.(ffeqq. multa defideramus. Nam initio fi.) illud negandum, principem ita ad promovendam falutem fpiritualem fubditorum ftringi, ut in confcientii obligetur, illas leges» quibus politis, timendum fit fubditos per malitiam contra- ai.venturos, omittere. Sufficit enim principi, ut officio di- dfo fatisfaciat, fi operam det, quo inRep. per leges faluta- res Ifudium omnium virtutum fubditis inculcetur ac-ea doceatur religio, qvae fidem falvificam fecum fert,haerefesqj ei,qva parelf,poteftate fupprimantur,& deniqj ultricibus poenis illi coerceantur, qvi legibus iliis obtemperare no- aalunt. Tantum ergo abeft, ut, princeps, fi videat probabiliter, fubditos legi cuidam a fe ponendae non facili obfe- cuturos,ab ei abftinere debeat j ut potius peccaturume- undem putem, fi metu qvodamadhuc incertoperitur* fa- lutis quorundam privatorum, quae tamen ipfi nullo modo imputari posfit,fe commoveri patiatur, ut legem qua falus publica promoveretur, non ferar. Plurima abfurda Molinae Cap. III» De Taxat. Frumentt. p lin* opinionem fequentia nunc omitto, qui Theologica qua Politica,quale illud,quod hoc pratfuppofito, Deus,qvi stamen omnium maxime falutem noftramfpiricualem promovet, injuftitiae cujusdam argui videatur,quod poftlapsu hominis, ubi natura humana ita corrupta eft,ut nonpos* fit non peccare, hominem tamen non folnm praeceptis Juris naturae ulterius obligari voluerit, fed& leges poficivas omnes homines obligantes {quarum exempla Gen.il » v. /7. Genef.IX. T>ers.f t (f 6. ijn Leltit. cAp. 1 $. fere per integrum deprehendes) de novo tulerit,ac ita fimul occafionem peccandi hominibus dederit, quod tamen ftatuere velle blas- phemum efiet. Illud tantum addo,quamvis Molinae verbai4 de legibus ferendis loquantur, non tamen me videre,qvo modo ab el fententil fe liberare posfit, quin&ftatuat, legem jam latam I principe, fi videat freqventer contrl eam peccari, eodem,quod fingit Molina,charitatis praecepto moto, abrogandam esfe. Nam fi ideo a fimili lege ferendi^, abftinere debet, quoniam periculum animarum futurunu adhuc metuitur, multo magis abrogare debebit latam legem in pofito cafu, quia ibi periculum jam pratfens cernit. At haec principia fruftra Politico ectam Chriitiano didlan-26. tur, qui in contrarium potius tendit, & crefcentibus deli- diis legem non tollit, fed magis firmat, fed poenas idcirco magis exafperat. Sibi ergo imputent,non principi,qviprae- Icriptl frumenti taxatione legem illam violant,aut perjuria in inquifitione committunt. Quamvis & (2.) non vi-*7* deam cur tale periculum in taxatione frumenti metuatur, non autem in aliarum rerum taxatione, quam, ni fallor, admittet Molina, cum tamen &in hic eadem videatur militare ratio. Nec eft, quod cum Molina dicas,in frumentiag. venditione quemvis fere esfe occupatum, eamque potisfi- tnum clanculum,non publice fieri, quod in reiiquoruou B vicftua- te Cap. III. De Taxat. Frumintf. fc9.vi&ttaliutn venditione non accidat. Nam vanum Ftunc metum esfe exinde liquet,quod princeps incommodo huic facillimi obvenire posfit, fi legem ferar,ne frumenta priva- tim emamur aut venundentur, uti in Hifpanil id fa&um fsfc teftatur Clioppinus lib. 2 . deprivil, Rufiic. cap.j.p.nt.pf, &dc Jure Saxonico rdem obtinere docebit infra num. gz, )o*Satisfafiun? pro viribus opinioni Molinae. Perluftrandum nunc breviter* quomodo rationibus noftris, quibus taxationem fuafimusrefpondere conetur. Ita vero inquit d.l. n. ij. iDices : quid erga ? permittendine fiunt omnes vendere, qua pretio Deluerint £ Inde fime Reip*feqnetur pernicies. Cum f+enim ex- decem partibusfrumenti , quod in Lufitanta venditur » noDem ad conduBores redituum Eccleffafticorum ac nobilium-»’ pertineant; hi autem, quantum posfunt,conentur afeenderein pretio, quibus Diis posfunt, fime, (i vendere permittantur,qD& velint, pretio, ultra jufium Vendent, fimgDinewfc pauperum fugent, unde fiet, ut brevi omnia bona ac pr&dia illorum com» parent . Hanc Video ejfie rationem potufitmam , qua Senatores affirmant, necesfiariam omnino esfe in Lufftania regno taxant 5*» frumenti. Ad quam dicendum, malum boc, fi per hyperbolen non fit ditium, nullo modo esfe ferendum.. Facili tamen poffe illi occurrifine: taxationis lege, qua totum regnum inDolvatff 3J. qua tot pariat mala, quot fiipra commemoravimus. Cum enim ejusmodi homines, qui id efficiunt, injufii fint,Reipub(ic£q s per* niciofi, compelli utifr posfunt, rationem reddere fr umenti,qDod in unoquoqt oppida ex commendis, reditibusaliis ec clefisfi icis ac nobilium babent, quod fciri non eli difficile in unoquo^ op- % 4 pido'. At tunc cogi posfimt illud vendere moderato pretio, ut natura rei fellatis circumfiantiis concurrentibus pofiulat,atfe ut communiter ab aliis in eodem loco venditur / Ima aut ori- tat e publica vendi posfit ac difiribul, ut commune bonum ejm populi efflagitaret reddito illis pretio jujlo, reliBoq, e isdem frumenta Cap. III De Taxatione FrumentK st ‘mento toto , qtod communi bono ac necesfitatibuspopuli m qt» iliudbabent , neces fartum non esfet. — 1Efficacius.autem multo } j.' eB hoc medium, ut populi frumentum pretio jufio emantqtdm condere legem taxationis > omifskfo hae diligentia , quofola fuf- ficit, permittere, ut unus quis %, yuo libuerit pretio tendat poflea transgresfores inquirere, ut puniantur ,qui facilt, ut ac» quirant , ducenta tendendo ultra pretium lege taxatum fe ex- ponent periculo foltendi longe minorempcenam legis. Profer* tim cum judices folum eurent exigere pcenam , nihilquefodkiti fint, ut emtoribus excesfuspretii reddatur, Duo ergo Mo-jd. lixia in didis num.34. fuppeditat remedia* quibus obviam eundum /it iniquitatibus privatorum line taxatione , quar, quamvis ad regnum Lufitaniae ab ipfo ifint applicata, aequd tamen forte in aliislbcutn habere pofle videntur. Verum hic in genere illud noto,fententiae noftrae non obesfe,G ali- ' ud medium avertendae ufurariat pravitatis privatorum inveniat princeps*, fufficere nobis, quod taxatio frumenti illis difficultatibus non prematur , quibus putavit Molina^* In fpecie vero qvoad (i.J nefeio quid /ibi velit idem., dum jg,' taxationem frumenti omitti vult, &tamen «ogi jubet vendentes, ut moderato pretio ex naturi rei fpedatis circum- ftantiis defumto,& uti communiter venundari folet, vendant frumenta. Quid hoc aliud eft, quim frumento taxam juxta quam vendi debeat,imponere? (2 ) Alterum de vendi* 39 ° tione ac diftributioncpublici quod concernit, non video commodius taxatione illud fore, dum ipfe Molina eo pne- fuppofito infeq.n.16\ dild.dif.36j. innumeras, fere & maxi* md difficiles cautiones circadiftributionem ac venditionem ejusmodi (ne privati ab iis, quibus haec cura commisfa eft laedantur) obfervandas, apponere necesfe habuerit, quibus omnibus taxi adhibiti epus haudquaqpam erit. Alia nunc lubens omitto. Non u Cap. III. De Taxatione Frumente 40 Non rrrinor quaeftio eft altera: Jpuis pretium frumen-- to Jiatuere debeat ? Olim ad Prxfetftum Urbi hanc curam' fpedasfe argumento eft UuC.de frumento llrb. Confiant, lib. XI. UrFo praefero Urbi infcripta. Vid, Dinner. de jufto rer. fipret. defn, q"tt.3,n.2.(f3. Subfecutistemporibus&tempo- re Friderici I. qvid obtinuerit, docet ejusdem conftitutco 2. Feud. 27. de Pac. Ten. §.4. Poji natalem Sanci aMar ia unus quis Comes feptem boni teftimonii viros fibi eligat, & de qualibet provincia cum ipfis fagaciter dtfponat , &,quanto pretio- fecundum qvalitatem temporis fit annona vendin utiliter provideat, (puicuntfc vero contra deliberationem ipfius intra anni terminum altius modium (f carius vendere prafttmferit , tanquam violator pacis habeaturtotidem loiginti libras comiti exslvat, quanti modios Jive maldtas altius T>end'tdisJLs 41 .. conviCtusfuerit. Qvin & alio tempore officium hoc Fpi- fcopis Urbis impolitum non foMm de Jure Civili /./. C. de_s Epifc. audient, fed & Canonico c. 1 X. de emt. &vend- Sed de’ 4j,his, non magna lis, puto*.epit. In eo potisfimus cardo- controverfiae verfatur: An magiftratus municipalis jus pre- t^tia victualibusfiatuendt habeat, nec ne? Ubi de eo nemine : dubitare arbitror.- Poteftatem hanc principi,vdei, qui to H vg/ov in civitate gerit,radicaliter inhaerere,ipfi enim incumbit cum de fubditorum bonis pro utilitate Reip. ftatuendi*. & propterel jus definiendi rerum pretiainter regalia com- 4^,n\uniter a Politicis eft relatum. Inde non illud bic quaeritur - r An magiftratus municipalis autoritate privati taxanv rcbus^venalibus contra voluntatem principis imponere pos- fit/ (Nam fi ita quaeftionem formes, Domitiana erit, cuat ex Molini dejuft.& jHrcdijp.364.Hum. 1. illud principii loco omnind asfumendum lic, rdiqvos magiftratus omnes; praeter principem jus hoc, vel exfuperiorisconeesfione vel ex diuturniori confvetudine fibi quaefitum,posfidere.)Sed y qvoni* Cap. III. De Taxatione Frumenti. r$ qvoniam concesfio principis alia generali? eft, alia fpecia-46 Iisde eo controverti a Dd, qui hanc materiam ventilarunt, opinor: An magiftratus municipalis regulariter & qua talis^ b. e. qua jurisdiBionem in genere rejpeBu municipii a principe accepit , posjit vitiualium (f adeo frumenti etiam pretium diti are , 4« vere ad hanc potefatem feciali privilegio principis opus (it? Hic itaqf falvo aliorum judicio prius affirmandum 47 puto cum DinnerO de juflo rerum pretio qP.j. n. 7, quem ibidcitat , Afflicto ad alleg. Friderici confit . II, Feud. 27. §. 8$. cujus haec eft opinio , qvamlibet civitatem pretium grani definire posfe. Adde&Mynfingerum cent.j. obf.27. Hujus^g tamen decifionis rationem ex argumento 1.49. %,-t* jf.de lega f defumi posfe cum Dinnero d.l. neqvaqvam dixerim,urpo- te cum in etl nihil amplius dicatur, qvam ,qvod damnatus fundum vendere non proptere^ cogatur gratis,(h. e. cuilibet qvodvis pretium etiam, injuftum offerenti) illum vendere , fed vero pretio. Qvis autem pretium iftud verum determinare debeat, nec ibi additur , nec argumento horum verborum ad magiftratum municipalem accommodari poterit. Et illud addo : Textum eundem Ibqvi de^ pretio fundorum, qvibus ne k principe qvidem ob nimiam eorum differentiam taxa imponi folet, adeoq; ab illis rebus ad vidualia male inferri. Firmius argumentum ex ult.dJ.4p. duci posfe videtur, ubi JCtus heredem, fi certo pretio damnatus fit fundum vendere,necesfe,inqvit, habere, tanti vendere,qvanti damnatus fit. Ex qvo ita inferre qvisposfet: Heredem in illo cafu proculdubio damnatum esfe i Judifce pedaneofcum qvo hodiS comparari pos» fit magiftratus tnunicipalis) ut fundum certo pretio venderet, ergo & magiftratum municipalem pretia rebus imponere pofte,&falfum praeteret esfe illud, qvod n. anteced. ponebamus,fundorum pretia non poffedeterminari. Sed B $ »t Ca?. III, De Taxatione Frumenti. 5 * 1 . ut i pofteriori incipiam, diftingvendum eft inter fundos m fpecie & in individuo, (feu, ut JCti loqvi amant,in genere &in fpecie) confideratos. Priori modo,ob nimiam eorum incertitudinetn ac varietatem,(cum & gleba fundus fit l.6o.fl\ de V.Sdbi% Wisfenb.)taxa certa iis poni neqvit,qvamvis huic fundoin fpecie in judicium dedudo pretium didari 4judice posfit. Sed de tali taxatione judiciali hic non fumus folli- 52. citi. Accedit porro quod allegatus textus nequaquam de taxatione 4 Judice fad4 fit intelligendus, fed po{ius id innuat, heredem 4 defundo damnatum fuisfe, ut fundum fub certo pretio vendat. Im 6 etfi vel maximi de judice 53 loqveretur, tamen inter hunc&magiftratum municipalem differentia non parva eft. V~id. B.Eckolt dd tit.ff. de decu - rien. §./. 54 . Quid ergo? & undenam poteftatetn frumento pretium dicendi rhagiftratui municipaliadftruemus? Res haccexinde dependere videtur: An municipium,Cf qutnamfiatuta. fine confenfu expresfo fuperioris condere posfit, Uhi prae caetc- ris placet opinio B. Brunnemanni in repetit.ParotitiWefen- bec. ad tit. de LL.qt>. 6. (f in Comm. adL. p.jf. de JuJl. £f Jure. fic diftingventis, an ftatutum adminiftrationem bonorum communium refpiciat, an vero caufarum forenfium deci- fionem, ita ut in primo cafufpecialiconfirmatione principis haud indigeat, qvamvis fit praeter, fi modo non contri jus commune, cum, juxta commune effatum,qvicunq;dat jus ad finem, fimul ad media quoque dedisfeprafumendus yj.fit. Qvoniam itaqve &in ifto Statutorum genere lex,qvi pretium rebus ad vidum fpedantibus imponitur,locum fi- bi ^indicat, merito fine (peciali permisfu principis magi- ftratum municipalem eam proponere poffe concludimus. ^.Limitatur tamen asfertio noftra, nifi poteftas haec municipio ademta a principe & fibi refervata fit, quod iterum vel expres* Gap. III, De Taxat. Frument*. tf esprefs^ fieri poteft(tunc enim non opus eftde praefumtl principis volurltate disqvirere, fi, quid velit, ipfe demont- ftraverrt) vel taciti,fi» v. g. certum quempiam miniftrunu huic curat in municipio praeponat. Nam in hoc cafuprs- fumtid ntm.s 4 > per fortiorem praefum donem excludetur, qvia,fi municipio hocjus rcKnqvcre voluisfer princeps,illud alii procufdubio non fuisfet mandaturus. Didis vero graviter ex mente disfentientium obftatj^, Confiitutie Luit. §♦/. ff.adL.Jul. de annenA , ubi Imperatores Antoninus & Verus Augufti refcripfisfe dicuntur Jus non tsfe ordini cujusc^civitatis pretium grani,quod inio e bitar, Jilatuere . Bro cu|us conciliatione varii varie refpondent. Bartolas ad d textum eum depretio injufto intelligendum esfe asferit: Sed hanc refponfionem vim facere textui a- pertum eflr, notante id jamdudum Excel!,Dn»Strykio Diff. de Dardanariis c.j. n.jp* Alii quos citat Dinnerus d. /. tt. 3 -^ d ftingvunt inter res venales & non venales» leg.ult. ad res irrn venales reftringentes,cujus tamen opinionis Dinnerus ipfe non esfe videtur ob num. 22. qtt.feq. ^ta. Gottofredus autem in notis ad d.Luit, eidem fubfcribit, dum rationem ^ejusdem ex l.p ff. de ailione rerum amotarum defumendam •ait, ubi dicitur: iniquum esfe ut aliquis invitus rem fisam fuo (h.ev explicante B.Brunnemanno Comm.Add.l.p.n.t. aqvo & communi ) pretio vendere cogatur. Ex quo Dd. colligunt :59 r » non posfe-compelli iubdhnm, ut fuat cibaria Domino vendat. Brunnem. d.L n.z. Carpxov. Part.z. Conflit.pi. def. io. Kauchbar. part.z qlo.22. Quod fi itaaj huc verum eft,multo minus poterit mag ftratus pretium rei, quam a fubduo invito extorqvet, fia. uc";?, fed potius!dc arbittio venditoris res relinquenda em. Conj. Koppen./# z.obf ijS n Sed nec haec Gottofredi rcfponfio texrui lataccuunnoda vi* 60 detur,non equidem,- qnod quaeftio nollra pracipud de rebus \b CAf. II!. Ds Taxat. FauRsnKTr. bus non venalibus concepta fit, atqjaded ipfi, qui hac re- fponfione utuntur, &nobifcum ali&s fentiunt,quaefitum ex textu hoc non pofte colligi, ipfi fateantur. Fid. Excell. Dn. Strykium d,l. Nam quod hoc concernit,fufficereposfet ad fementiam noftram contri disfentientes ftatuminandam,fi obtinuerimus, magiftratum municipalem frumento venali pretium didfare pofte, qvoniam contrariae partis patroni omnem pretii ('cujus tamen frequentisfimus ufus in rebus venalibuseftjdetermioationeni magiftratui municipali,nifi 6i. principis concesfio fpecialis accedar,adimunt. Verum di- iplicet haec refponfio ex alio capite, (i.) Quoniam d.l.ult. de rebus non venalibus (ad qvas tamen allegati #.jJ\Dd.eandem r effringunt) explicare vix patiuntur verba ejusdeqvod in vehitur,quae fine dubio de invedfione in civitate vendendi cau- sH,capienda erunt.(Nam inve&ionem in horreafi intelligas, D.omiriana jnde refultabit quaeftio) & confeqventer mens Imperatorum ea fuit,quod nec grani venalis pretiumabor- 6z.dine civitatum ftatui posfit. (z.) Putamus etiam, asfcrtio- nem noftram n 47*(fsS' ad frumentum quoqj non venale Ci extendi pofte: Conf. Diuner. d. l.cp>. 4. n.22.feqq. Quamvis enim alias in rebus non venalibus quisque moderator fit ac arbiter, ut,fi compellatur illas vendere, pro lubitu pretium ftatuere pos d.l.g.jf.de aSl.rer.amot. haec tamen regula, uti alias fimiles, tempore necesfitatis exceptionem parietur, in quo privatum a magiftratu fuo compelli pofte putamus, non folum ut exabundantia vidtualium concivi fuo quid vendat, fed & ne nimium pretium injufte ab eodem, etiam in injuftum pretium, ut modo vnam feryet, 64fort£ confenfuro, extorqueat. Idqud eo magis, ciim uti infra dicetur, princeps divites ad id cogere posfit, ut frumentum, quo abundant, etiam gratis inter pauperes tempore famis diftribuant. Damnum fiquidem, quod hic privati - GAP* III» DeTAXATv pRUMENff. „ Sf yati fentire videntur, iterum utilitate publici,ad qvam promovendam es naturali jure quilibet obftri&us eft,compen» fatur. Sed haec obiter. Fruftri porro i quibusdam pro^- conciliandi allati d.l. ult. remedium quaeritur in ejus ver- bis t Ordini cujus % civitatis, per quae non magiftratibus municipalibus, fed foJum decurionibus, quippe quorum officium non ade 6 amplum, ibi denegetur poteftas definien- fii pretium. Vtd. Dijjut.de annona fub Dn.Struvio Jem habita quam refponfionem ex Hahnio, in not.adWa- fenbec. tit. de annona n.4. &Harpreehto ad %.11.lnft.depubh Judic. hauftam volunt. Sed non viderunt: Hahnium Harprechtum,fi penitius eorum verba confiderentur,esfe> contrariae a noftri opinionis. Nam dum iidem reliquis magiftratibus, v. g. praefe&o urbi &c. potcftatem taxandi concedunt, decurionibus vero denegant, conftat,magiftratibus quoqe municipalibus eos fimul hoc jus auferre,quia Decuriones antiquitus nihil aliud fuerunt,qvam magiftratus municipiorum h12.jf.de Juris diB. Wefenb.adtit.de de- tut ion. n.t. Ut adeo, fi demus, per ordinem cujusc^ civitatis 67 decuriones in l.ult. jf.de annona indigitari,(utietiam revera intelliguntur) &ipfis indiftinjudicis non fint fubje&i. Qvemadmodum ergo in Politicis diffingvi folet inter cives proprie didos& analogici tales, quorum pofteriores etiam momentaneos appellarepos* fis, quales cenfentur esfe omnes peregrini (exceptisperfo- nis majeftaricis eorumve Legatis-) quamdiu fub territoria principis cujusdam vivunt, juxta commune effatum,quod quilibet' H1 ius locfjuribusfe fubjecisfe prsefumatur, in quo 74 deprehenditur 5 Ita&quoad d. l.ult. ff. de Juri* dici, videtur diferimen faciendum inter : Jus dicere exteris , &: Jus dicere extra territorium, quorum illud nemini Jurisdidtionemj habenti'in ditflo textu denegatur , modbcaereris paribus & fecundum limitationem noftram id intelligatur j hoc vero ad Senatum , rufficis vicinis annonam invehentibus legem ^.venditionisponentem non poterit accommodari; An itaque decifio noftra #.^7; etiam ad exteros in dato cafu ex> tendenda erit, ut £his dicamus magiffi-acuni municipalem frumen- Gap, IU* De Taxatione Frumenti, $ frumentum vendendum taxare poffeg Ita videtur. Sed in contrarium tamen movent verba dJ. uk, adL.Jul.de anno*- wa:qf»od invehitur , per qu$ videtur decurionibus prohibitum eflfe ne extraneis-, qui invehere folent in municipium res venales-(quod de incolis commodi praedicari nequit) pretium venditionis diditent. An ergo fort£ ita pronun-,7^ ciandum ? Quamvis alias exteris queq^ in territorium no- ftrum venientibus liceat leges prasferibere , tamen quoad venditionem frumenti id noluisfe Imperatores municipio concedere ob eam rationem,quod, fi moderatum pretium vidualibus quae foris afferuntur,,& fsp& magno cum peiicu- lo atq; impenfis, imponeretur, facile evenire posfit,ut,ubi deberet oriri magna abundantia, qvam&magiftratus municipalis procurare debet, ibi fequeretur penuria contra.* omnia jura, quae volunt, ut quibusvis modis exteri ad vendenda cibaria allidantur. Vid. Peretz. ad tit. C. ut nemini liceat in emt.jpec. lib. io. n.p, (f conf. Covarruv. ltb.3. var,re~ falut.c.linunt.3. Verum cum&ifta ratio non Iit univer-JT'. falis, fed folum exteros quosdam & qui magnas impenfas adhibent, non vero omnes, & maxime vicinos refpiciar,ini& fi abundantia frumenti adfir, in qua tamen etiam extranei fuam portionem inferre confueverunt, plane nullum inveniat locum, ac tertio facile evitari posfit,fi magiftratus permittat ut exteri majori pretio ad impenfas proportio- nato vidualia vendantj putamus omnino regulariter fena- tutn municipii etiam exteris frumenta ibi vendentibus pretium imponere pesfc» cum limitationibus tamen iftis,qvas addidimus. Ad quarum primam fi dicamus dJeg.ultq%t effe referendam,bend fe res habebit j Etfi enim tum temporis Imperatores municipalibus magiftratibus prohibuerint,utne exteris pretia ponant,fingulari forte ratione moti j cum tamen :hodi& contrarium moribus obfervari quo- C i tidi& ia ^ Cap. III. De Taxat. Frumenti. tidiS videamus 5 etiam refpe&u exterorum hoc tempore* magiftratus jus taxandi ufurpabit,&di&alcxperufumcontrarium videtur abrogata. 73 Competit ergo magiftratui municipali qua tali pote- ftas frumento pretium imponendi, quod praeter rationes n.$4.feqc[. allatas etiam ipfa necesfhas efflagitare videtur ,• cum principi ipfi imposfibile fit,ob maximam circumflandarum varietatem generalem taxam in municipiis fuis ob/ $o,fervandam proponere-». Elegantisfima hanc in rem funt verba Dn. Johannis Georgii I. gloaiofisfimae memoriae In- tiV 2^-OrDnaug dearmo 1623* qua reperitur in Corpore Juri* Saxon.part.l. f.m.384. edit, antiq . 00 MI tltirt dnfdngfidj fcit nfc^t n?enlgcr Der ®iUe fcr$©ctrcpDe8 dnen affgmidnfn/oDer ourb in)cg(icbein5vrc^ slnen fcrfonDmi 2fn|cf)(vig jumaeben / fafi unttidglhij/ ja aucfc torgen [idgcnDm unD faflenDcn ©eirfp&igfauffs nicbi nchl S»-if)untfdi oDcr m$mb frpn rroflen: 0o |dbm Q23ir dn fol# rijeg Dafyin (IcUen mtiflfen/jeDocf) mu Differ duflDrilcfflcIjen SOett ffjjung unD S8efe(jllcb/Dfip]ifDe$-Ort$ «O&rtgfeit ffjren irn nacb/folche‘OrDfncjn&ttuicIje/ Daf? narfj ©elegenfjeli Der geli Da$©c(reflDfgt um& Diatc^en QSSertfj rerfaufft/ ju offenen fdlen COfartft gcbrcicbt/duftDle&orfauffere unD unDere eigen* nugfge 4etw/ fo Dgg ©ttrcpOt inUunDe jjfn uno rcteDfr Caf. III. De Taxatione Frumenti. u (1$ &efpttcfcM/ abftytm/ ftn iiHnacfel4puodnam ft-t jufttsm taxationis d magiftratufacienda pretium ? Ubi prae- fuppono: Pretium,elfe vel naturale vel legitimum. Legitimum dico illud quod res ex ftatuto vel lege accepit: Naturale,quod res ipfa feclusiquacunq; lege humani ac pubi. $T.decreto habet. In quo tamen communiter non ipsa naturae rei praedantia, fed potius quim maximd ufus quem hominibus praeftare folet, adfpicitur. Nam, fi illa hic attendenda foret, utiq; pediculus frumenti grano carius vendi deberet, quoniam rsrum fenfitivarum natura praeftantior eft vegeutivis. Aliquando tamen in hoc pretio etiam af- fetftio Cap. HI, De Taxat. Frumenti,- ii fc$io hominum locum fibi vendicat, & adeo non fcmper ex ipsi rei intrinfec! naturi defumitur. Quicquid tamen^j, hujus fit, nihilominus huic'pretio vocabulum naturalis accommodare licebit, cum illud hic praecise fumatur oppo- fitivd pro omni co,quod non eft legitimum,praeunteMolini de TraSt- z. dijp.347^ Quibus praemisfis,puto cui- 5J , libet patere, quaeftionem in praefenti non esfe de jufto pretio frumenti naturali,cujus requifita latius perfequirur Molina d.l. dijp r 348. (f mult.feqq. deqj eo infra in materi! em- tionis plura dicenda fe offerent j fed legitimo , inter quae duo ea quoque eft differentia, quod illud ob varias circumflandas & voluntatem privatorum hominum variam &ipsu ^ variet, ac latitudinem quandam admittat, unde a Dd. communiter in tres fpecies difpefcitur; fuprcmum feu rigoro- fum, medium feu moderatum, & infimum feu pium. Hoc vero,quoniam jam ex magiftratiis voluntate determinatione 1 ^* accepit,indivifibile eft,nullamq}accesfionem admittit,fed,fi aliquidampliusaccipiatur,etfi in dimidiononfimlaefus,venditio tamen ftatim injufta erit,& violans legem poenae obnoxius. J'* ’d. Molina di£l.DiJp,34j. Grot .deJ.B.II. 12.14. Quamvis 536 itaque fubditi de pretio a principe pofitodifputarenon debeant, fed praefumtio fit pro pretio, juftum illud esfe,quoniam foli principi cura utilitaris reip, ex qu! etiam rerum pretia augmentum & detrimentum capiunt, relinquenda-. . eft} Debet tamen quilibet bonus magiftratus in taxatione^ aequitatem naturalemac juftum pretii naturalis non poft- ponere,aded ut,fi certum fit, hanc aequitatem esfe omis- , fam, nonfolum peccet princeps,aut ifte, cui facultas haec a principe eft eoncesfa,fed etiam ex mente Dd, tales leges fubditos in confcientia non obligent.Molina d.l. Dify.3640 n.3. Juftum itaq} pretium magiftratus quilibet tum ex '■quomodo communicer vendi foier, ftatuere poterit, tum.., ii ufucu I4 Cap. III. De Taxatione Frumenti. fiufum attendere nolit, ipfe pro arbitrio, ad circumftan- tias tamen certas accommodato,determinabit. Enumera# 00 vir has circumflandas omnium optimi SerenisGmus Ele- "”dor loco fuprk n.So.feqq. deferipto , ubi non tantum ad varietatem menfurarum oculum convertere jubet,fed & ad impenfas in advedionem ex remotis locis fadas; porro ad fertilitatem loci, frumentique abundantiam, irem adprac- ftantiatn ejusdem ffic triticum hordeo regulariter praeftan- iootiusj ac bonitatem (inde pesfim& agunt magiftratus, qui culp$ futi corruptum frumentum fubditis ad id compulGs eodem pretio vendunt qu&m integrum. Perez. ad tit. Cod. de cond. in pubi, borr. n. 7. Brunnem. ad 1 .1. ejusd. tit. n. 6. ) quam &aliquandoex naturi loci rttJCl}@elfgen{jeU 101 2 (rf /accipere folet. Indicae hiftoriae, referente Klockio de arar. lib.2. c.i. ».73174. docent, duo millia granorum fuis- fe numerata ex un£ ariftS, ubi plura de fertilitate Regni Po« Ionici & Turcici videri posfunt. Conf. cap.i. n.107. IO r Ex didis jam facile decidi poterit altera quaeftio j A& princeps,fijubeat tempore carefiia frumentum a fubditis , qui eo abundant , vendi, juftum pretium debeatfiatuere , an Vera fujftciat injuftam ? h. e. an illis, qui frumento abundant, ju- ft£ imponatur, ut illud viliori, qu&m communiter vendi folet, pretio vendant? Vid. Excel). Dn.Stryk. l.alleg&y.ftq. 103 Ad quam quidem in genere confideratam affertur diftin- dio inter pretium juftum abfolutd confideratum & refpec div£,cum refpedu nimirum illius temporis, quo pretium io4ftatuitur. Quae diftindio ita applicari folet, ut dicatur : Pretium iftud vilius, quamvis injuftum videatur refpedu iftius temporis, quo alias & citra impofitionem principis carius vendi folet communiter frumentum,esfe tamenju- flum, fi abfolute fpedetur,& quatenus 4 principe ftatutum eft. Breviter.* Diftindionis hujus fenfus eo redit;Taxam hanc Cap. III. De; Taxatione Frumenti. *j foanc esfe injuftam, fi naturale pretium confideres,juftam, fi legitimum cenf.fupra n.po.feq. Sed aliis judicandum re-i 0 j llinquo, an hsc diftindio litem tollat, fententiasqs disfen- tientium conciliare posfit ? Mihi fand, cum ex Molini ». pd.fiqq. prsefuppofuerim,&Principem,&quemvisMag'iftra- tum in pretio ftatuendo circumftantias illas, quibusjuftum naturale determinatur, adfpicere debere, cenf Dn.Stryk. d.l.n. 22. atque adeo ex hic hypothefi juftum naturale & legitimum vix videantur fibi opponi invicem pofle,potius 10 ® eorum arridet opinio,qui negant,vilius pretium quam communiter venditur jufte k principe didari pofle, tum ob rationem jam didam,quia ita juftum naturale violaretur r (i ob folam abundantiam, quae tamen in fe fpedatanihil iniquitatis fecum fert, non folum quis cogeretur vendere, fed & vilius vendere quam alii cives: tum alias obeaufas ab Excell.Dn.Stryk.d.l.n. 14. &//. recenfitas. Nec obftat as - I0 7 fertioni noftrae l.2j.§.3.jfideUftifr. ubi inter alia onera ab ufufruduario ferenda,recenfetur, quod&ille debeat fru- dus, qui ob tranfitum exercitiis vel municipio conferuntur, praeftare, additurque ibidem, Tolere polTefiores certam partem fruduum municipio viliori pretio addicere,exqvo I0 8 colligit Gottofredus in Net..ad'd. i. Iit. F. pretium frumenti vilius conftitui posfe a magiftracu, non modo famis, /ed & quovis tempore. Subtilius glosfa marginalis: Vendere a- liquem viliori pretio res fuas aliquando c egi posfe. Quod fi enim textum penitius infpicias, patebit,propefitum JCti 10 ? ibi esfe,ut oftendat onera realia ac publica ab ufufrudua* rio ferenda esle, cum hacc refpedu ad perceptionem fruduum habito imponi foleant, F/V.Sebaftiani Naevii Syjlema ad d.l t 24. {qu£ ipji esi 34.) §.3. jf.de ufufr.f.m. 137. & B.B r urine man. in Comment.ibid. Quod ergo de addidione fru-no duum pro viliori pretio ibi habetur,ad e.a referendum eft, D quae iS Gap. IIT. De Tajcat. Frumektl quat extraordinarii I principe & per modum tributi, pro- portione tamen obfervatl, imponi folent, cujus tributi vicem in hoc cafu pretium qui vilius eft, fubit, id qj. *>£././« pr.jf. ad L. Jul. de arm> l. g.ff". ad municip. (f Lf.ffi. de admm r rer. ad civit.pertin. probatur, ubi Decuriones ab hoc ©ne- sii.re per privilegium immunes e(Tc jubentur. Ex h&c itaque 1 cafu irregulari nequaquam cum Gottofredo regula qvadaro formanda erit, fed dicendum potius cum Glofs^i,exceptionem ibi ob fpccialcm caufam k reguli communi,quam n *• IU< 2& formavimus, contineri. In /. 2. §. 2. 4.ff. ad l. Rbodi de ja&tt; qui etiam vilioris pretii patroni pro fe utuntur, vid.Dn. Stryk. d ./. §. 16. illud folum dicitur: Quod in computatione damni & lucri merces fervat* aeftimari debeant quanti venire potuerint, quamvis viliori pretio fortd fint comparatae j Inmercibusautem ejedisinfpici pretium, quanti emtac fint, qulmvis pluris vendi potuerint, quoniam detrimenti non lucri fiat praedatio* ac fuffieere debeat Dominis fi amisfarum mercium pretium quo illas compa- rlrunt, recuperent, cum hoc modo lucrum fibi cafu interceptum esfeaequo ferre posfint animo. Kid.Dn.StTw.Syn* liyta*m.Jnr.Civ. Ex. 20. th.ifi. Otiofum ergo esfet ad hunc textum refpondere , nili prius inde fiat argumentum, fic concludens: Principem poffe temporeannonaeiis,qui copii frumenti abundant, vilius pretium di&are quirn communiter vendi folet, quod quomodo fieri posfit, nondum vi- il4dco. Illud interim ambabus concedo manibus, fi Dardas narius fic ifte, qui eum in finem comparavit fibi annonae abundantiam, ut tempore caritatis eandem carius vendere posfit,non injufte facere magiftratum, fi eundem cogar,uc viliori pretio,quam communicer comparari folet,illud venundat, Vid. Dn,Stryk. d.Ln.iy. aut etiam plane donet. Exemplo Caroli FiandnaeGornitisjqui Tatnardutn egraciofisfimis aulicis, Cap. III. De Taxat. Frumenti. \j «aulicis, alendis I fifco egentibus praefecit, ipfecum loculis in vulgus prodibat circum templa obambulans fHpenique fui manu mendicis promens. Dardanariorum,eorumque, vomodo difftmnt veSigal, tributum, collcRa,n.6,y.g.p, Veciigal fumitur hic late ut tri butum £f collettam comprehendat n. 10. dicitur Germanice n. 11, Vettigalis deferiptio n.12 , differentia ejus d Canone n.13. Vetiigalu caufa efficiens n.14. Ve- ffiga/ia illi cita n.ij. VeRigal in Cataloniafelvunt viri cucurbi- tati n-16. VeEtigal vel extmordinarium efl, vel ordinalium n. ij. Ordinarium triplex". Portorium, decima feriptum n.tg.ig. Decima qvid bic loci n.20. Ex frumento olim apud Hebreosfaluta n.2t, & apud JEgyptios n. 22, & Romanos itidem n,23. Jgvtd D 3 hodie Cab.IV. De Vectigalibus hodie in ufii n.24. Huc jpeflat avena faltualis n.23. item 33«f- garfcen ofcer S 23 efForit n.26. olim decima precario data n. 27. qvod pofiea immutatum n. 2$. Magifiratus eoa dem modice exigere debet n.2p. Plura de precariis relative ti. 30* Circa portorium qvaritur; an li- citi de importato & exportato frumento ve£ligal exigatur n.31. Difiingviturn.32. fijviad ufum quotidianum illud emit vel vendit a vefiigalibus immunis esfe debet n.33*34. Secus fi negotiationem-» exerceat -n, 33.36,37. ^hiddejure Civili? Explicatur /j,C.devpflign.38. Lex fimilis Fmncorumn.yp. DifiinEUe di Lia nonfemper obfer ratam,40. Negotiatore/ aliqvando d portorio immunes »« 41. idem-» rurfus d privatis ad ufum qvo- tidianum ementibus & c. exactum n,42 43.44. an juHel n.43» tempemre debet Princeps in hujusmodi vebligali imponendo n. 46, Hodie Nobiles d prafiatione veSligalis exempti n 47.48.4p . 50, An fiant eftatuto ut de qvd- libet regabella folvatur etiam de viliualibus eadem prnflanda fit “i n.31. An ftatutum de frumento veSligal exigens ad farinam extendendum-» fitl n.fU Frumentum ad fationene de- fiindtunt an immune fitd veEli- gali ? n.33. an item frumentum ad ufum exercitus deportatum ? n.34. 'Circa veftigal extraordinarium _* qvaritur ; An collcElam tempo- re careflia pro emendo grano impofimmfolvert debeant pauperes afo ac divites ? Aff. n.33. Ab oneribus patrimonialibus pemo immunis etl f n r ult. j Ecenfitis Cap.2. &3. remediis principes annonae cari- j^tatem evitabunt, in iisque potisfima poteftas eorum, qui leges fubditis fuis circi frumentum ad publicam utilitatem praeferibunt, confiftit. Pro qui cura, ut & ia genere proel, quam in aliis rebus ad commune commodam impendunt jus vedigalium ac tributorum ad fuftinen- dum eorum dignitatem, Pancirollus Tbefaur. "Par. IcB.ltb. 3. c. 31 1 p. m. 488 . Boeclerus differt. Polit. 7- p. m. 337. 338- inventum eft, qnod regale quomodo in frumento locumu jiabeat, reflat ut breviter perluftrerous. Quis ob Frumentum Solvendi». # Quis'autor tributorum ! ac vedigalium’ fuerit hic j. prolixi disquirere noftri nonintereft. Optima videtur o- pinio Bulengeri de peSlig.pop, Rem. cAp. /. ab init . ea pen& cum regibus nata e(Te. Nam vetuftisfimam eorum originem fuifle docet Qenef. c„ 47, ubi regibus Aigypti quinta pars fruduum tributi nomine pratftita narratur. Apud He- brasos primo Deum imperaffe, ut dimidium fidi offerrent, qui annos viginti excefferant ex Exod. c.jo. verf. ij, refert PancirolI,^. I. Pofi hunc addit, legitur , populum Ifraeliticum fogajje Roboamum regem ut fe fublevaret ab oneribus a Salomone ejus patreimpofitm Sed tamen & ante Salomonem.! & Saule &Davide vedigalia & colledas fuiiTe exadas probabile eft, cum Samuel inter capita juris Regii i.Sam . c.8. Perf.tj. poteftatem addecimandi exprefs£ referat,& nulla refp. fine vedigalium jure fubfiftere posfit. Bulenger. 0 * Boeder, dd. U. Varias aliorum de autore vedigaliumj juxta diverfitarem polulorum, fententias vide ap, Panci- roll.d.l. Diftingvendae vero ante omnia hic funt voces vedi- galisi, tributi, & colledat. Vedigal proprii appellatur cenfus ille, qui pro mercibus tam importatis qu^m exportatis & earum vedoribus penditur, diciturquealio nomine portorium. Scbickardus de Jure Reg. Hebr.cap. 4, tbeor. if. p.m.27f. item gabella & pedagium. Cardin. Tufchus, con - cluf.Jurid, concludit. G. Tributum&devidishoftibus inre- 7. cognitionem fubjedionis quotannis tribuitur, Schick. d.L p‘2jg. ubi & Colledas ita defcribit,quod fint contributio, qvam prneeps extra ordinem a fubditis exigit. Unde patet, quod ex mente Schickardi potisfima inter colledam& tributum differentia a tempore defumatur, ita ut illa extri ordinem tempore non fixo praedetur, hoc vero quotannis exhibeatur. Non inepte fand,nifi quod tributi vocem 8» nimis t4 Cap. IV. De Vectigalsbus nimis ftrid£ videatur accepiffe pto elpenfione,qua abho- ftibus devidis annuatim datur,cum tamen & fubditi quotannis cenfum quendam in fuperioritatis recognitionem pendere foleant. Quod fi ergo vocem hoftium indefcripti- one tributi omittas,in reliquis ampledenda videturSchik- kardi opinio Conftf Bcfoldum de Part. 7. conf.303. n.62. (f quos aUegat Nicol. Mylerus ab Ehrenbach deprincip . Stat. Imperii Part. 2. c. 64. n. //• eonf. ii, BcecI. Disf.Polit. 7. p.3S8. Refpondet huic lata: acceptioni Germanicum vocabulum 2 )a^/quod reperitur in Kittin- genfium privilegio,&vedigal notare videtur a dando, quali quod datur. Unde& Italis Datie appellatur, quibus Datio j di porto in fpecie portorium fignificat,& Itali Dodoresve- digalia nuncupant Datia. Vid. Wehner.y«^ voceQo^*. j 2 . Defcribo vedigal in hac lat^acceptione,quod fit pen- fitatio, quae fuperiori tanquam magiftratui ab inferioribus ex ipfius impofitione folvitur. Cenf. Panciroll. d. c. 31. lib,3. j. p.m.482. Ex qu& defcriptione ftatim apparet, fermonenu ' hic loci haud esfe de illo vedigali, quod pro agro ad longum tempus locato vel emphyteutico folvitur, Panciroll. i d.l.p.m, 4f>2. &alio vocabulo canon appellatur. Hic enim j fuperiori quidem datur, non autem tanquam magiftratui, fed qua in domi.njo eft fuperior. Caufa bB FruMB&tum SofcVEfitHfc; jj Caufa efficiens vejfligalium eft voluntas fuperioris,qvaei4. tamen fuo fundamento nequaquam carere debet. Quemadmodum enim communiter A Dd. %.-6.Inft. de J.N.G.&C. r fic explicari confvevit, ut principis placitum quod legis vigorem habere ibidem asferitur, aequitate niti debeat, ita & quilibet imperans operam dare obligatus eft,utne in yedi- galibus exigendis juftitiae limites excedat, cum ipfa rerum natura quorundam bonorum ve&igal abhorrere videatur. Schickard. d.l.p.zyj. Plenae funthiftoriae ve&igalium hu-rj. jusmodi illicitorum, & exempla quamplurima colleda.re- "* peries apud Bulengerum de ”t>eB.pop.Ront. c.iy.fea. item c. 26. Befold. de &mrio d. e.4. n.17. Tholof. Syntagm. Jur. unit)* lib.j. c. 10. Klock. de tontribut. C2p. /. n.yz 8 .fee}C[. canf.,Eund. de &mr. lib.2. cap.53 • rium. 60. (f fcqq-( ubi ex Philandro t>0W (SitWafD ridicula fimul & injufta colleBandi remvdia recen - - fet) Ex quibus unicum faltem recenferc Iiceat.quod exNe«l6. vizani Sylv. nupt. narrat Befoldus d t L in Cat.alonia virunu cucurbitatum etiamfi fit ignorans, folvere fifco folidosqvac draginta, quod quidem tolerabile foret,fi fcientibus foluni maritis colle&a haec imponeretur , imo optandum ac forte Reip. maxime falutare de proficuum extiturum effet, nili genius feculi obftaret, fi &fimilis conftitutio apud nos vale- retj at dum in Cataloni 4 ne ignorantibus quidem pepercerunt legislatores, in eo meritd dictum vectigal a Befoldo - vapulat, cum juxta commune effatum ignorantia fa&i alie/ ni regulariter excufet. Sed haec obiter. Ad Scopum ut redeant,, vectigal generaliter confide 17, ratum vel ordinarium eft, vel extraordinarium. De extraordinario vid. n. ulti Illud quod attinet,optimi adpraefensig. negotium videtur facere divifio. apud Romanos olim ufur- r pata,apud quos tria vc&igali.um genera conftituta erant, Portorium, Decimae, & Sc/iptura., Illud.ex mercibus ex- " E portatis 14 Gap. IV. De Vectigalibus portatis & importatis, m* £X sgricoiationc, nacc ex agm pafcuis pendebantur. Panciroll. d.c.jt. p.4$S • Bulenger. de ty.veftig pop.Rom» cap.5. Klock. de contrib. c. 1. n. toi.feqq. Ex hi» priora duo in materia frumenti potisfimumconfideran- da erunt,tertio, cum ad rem praefentem parum faciat, hic omisfo. 10. Ut i Decimis incipiam , per eas jam non intelligo decimas, quae dantur perfonis Ecclefiafticis,quaeque potis- fimam ftipendii aut falarii partem, ex qui fe fuftentareaut alere posfint perfonae Ecclefiafticae, implent fde quibusin- fri agemus) fed, quas princeps de fri&ibus agri i Subjc- dtis accipit ob agriculturam in recognitionem fuperiorita- tis, fi ve eaedem in decimi quinti, o&avi,aut alii portione confidant, perinde erit, cum Decimarum nomen abeo ai.quod plerumque fieri folet, acceperint. Decimas has antiquitus apud populum Hebraicum jam in ufu fuisfe, dubitare non finit locus /. Sam.$. v. /j. quod quamvis concoquere non posfit Schickardus de jure Regio c.4, theor. ij » p.m.zfy. putans decimas ex jure divino fuisfe perfonarur» (aerarum, non vero politicarum proprias,accurati tamen» pro more, oftendit Plur. Rever. & Excell. Dn. Carpzovius ddd.l.Scbickardi non contraria esfe, decimas ex inftituto Dei perfonis facris deberi,& Regem quoque derefiduono- tl.vas exigere decimas. Ante haec tempora notum eft,apud Aigyptios hoc ve&igalis genus in ufu fuisfe,dum Jofephus cmtis prius omnibus agris ab AEgyptiorum populo pofte& fubpenfioi\e quintae partis frugum annuatim folvenda: eosdem colendos posfesforibus reddidit, (?^».^7.illudqiOro- fius lib. 1. c.S. ad fua usque tempora fervatum fuisfe tefta- *J«tur. Romani cforn/©<$ulfrfofii/ 0 dm^&er/totfDritte/ ‘iVtme/ gepwbe oDer ©arb &on all fi familia ipforum non ampla fit, paucioribus quoque victualibus profuftentandaeadem ob Frumentum Solvendis.. dem indigent. Conftat autem vedigalia ac omnia mune-j4, ra patrimonialia regulariter juxta proportionem Geometricam, quae potisfimum bona civium refpicit , imponenda esfe. Conf. Molinam dejufl. (f Jure Tom. II. difp^66p, ab init. Klock. de arario lib . 2.c.fj. n. 67.68. Qvi autem negotiatio- 3 J» nem in frumento exercent & adeo quaertum ac lucrum ibidem quaerunt, ab illis non video cur non aequ£ ae ab aliis mercatoribus tributum peti queat. Ubi tamen cautionemji. eam adhibere princeps debebit, ut fecundum certam ac determinatam taxam frumentum illud vendant, neque in ipforum arbitrio fit, fummam pecuniae, quam loco tribu ti folvunt, ab emtoribusrepetere, tvfttn uti Germani- ci loquimur, Den fo fte Jjieran ftpDcn/duff Ofc < 533 ci^ rert frjjtagett- Nam hoe modo maxime fraus fieret regulae?/. n.&. qua emtores frumenti ad propriam utilitatem k vectigalibus immunes efle volumus, quia tunc tributumfolum apparenter k negotiatoribus frumenti pofceretur, reipsa vero a privatis, ad privatum ufum frumenta comparantibus, fqlveretur, quod jam fubodoratus eft Molina d.l.cir - ea finem. Congruit diftintftio allata omnino Juri Civili , 18 - cum univerfi provinciales pro his rebus, quas ad ufum proprium inferunt, nullum ve&igal folvere teneantur, poenl capitali in exatftores ftatutl /./, C. de veffig. ex qulDd.qvi» dem communiter colligunt, de rebus omnibus, quas quis non venditionis vel negotiationis caus| emir,non folvi ve- diigalia, vid. quos allegat B.Brunnemann. add.l.j. C. numj. fed verba tamen d.l.p. ad ufum proprium , non ita late do omni ufu privato accipienda esfeargumento eft l. 203.ff.de y.S. ubi ad ufum proprium illud acquiri dicitur quod vi- .4.tb.if.p/tg. tm.So* Verum cum communi fer£ confuetudine per Europam i d. l.s - C. de veBig. recesfum fit Marquard. d. l.num.yz. Chriftin. PV.j. dee* 101. n.f. Mylerus ab (Sjjirftt&tid} de Principe & Stat. Imp. P. II. c. 6j* malo qu&m contra Statuta patria aliquid in praefenti definire. Illud tamen omnino^ cavendum principibus, ne fubditos hujusmodi tributis nimium quantum onerent. Nam aliis facili evenire potefly quod de Brugenfibus refert Tholofanus lik.$.Syntagm. cap . 10. n , 13. quibus cum impolitum aliquando eflet ve&igal tritici, ipfi an. x4.11. vi fe liberarunt ab h6c onere , domoque quse pro novo illo tributo colligendo Bambergae extru&ae- rat, malleis confrada & in profluentem abje&IJohannem Biefe, Nicolaum deZontere & alios tributi hujus invento- res exilio puniverunt. Caterum quamvis communi fer£47 Germania confuetudine I.s.C^deneBig, abrogata videatur, in nobilibus tamen eadem adhuc per modum privilegii obtinet, verum didi diftindione, an negotiationem exerceant, an verd ad ufum domefticum emant vel vendant,adhibiti. Notabilia in hanc rem funt verba In Dfr (TjjurfllrfU.4S 0 dcf}£ < 2 r(cD. de ann. 1661. tit. Cctmmw buD 2 fcm> 0 c»c$fn §. OnD wttlcn jum ncuntHcn & c, 0o 933ir gfermff un* fi txn Sofruttb&clcff&Qfnncginmt/ adSicnlge/fo D it (StaldnDifcQt un& m fo SXuur&titet fcfigctt/ tot l|«.9cNi|j&dmm$un& ®e|}YningDocfc &a efner o&et fcon 2foef u&ermdpfae 333d(w«/ SRfsIje e&er anDere* .onem accipiant. Porro nec illud ex fupra diclis cap. 2. n. ^7-feqq. ambiguum amplius erit. Si de frumento vecfligal per ftatu.tufn exigatur, etiam di&um ftatutum ad farinam extendendum effe, cum alias facild fraus legi fieri pcsfiY, Hetfh Capyc. Latr o confult. 137. n.17. Harflenus de frumentis venalibus in genere ditftum. Frumentum ad fationem deftinatum per confivetudinerru a datiis &itnpoftisimmuneeffe, fi a civitatibus in campurri deferatur, afferk Mevius Part.7. dcc, 121. de quo tamen alii videant. \ ob Frumentum Solvendis; 41 videant. Illud certum de frumento ad ufumexercitus ap-^; portato vedigal non folvendum eflTe l.p t §.7. ff.de public. Menoch. conf. 744.fi. 14. Facit huc receflus Imperii Ratisb. de ann.ijj2.§.^Q nD nflcfj&e|jni 8 . ubi difponitur, bclfj t>d$Pro- viant, fo jtj unfer§atf jugefd^etwftb gotl Htt& C0?au€frep m flQcn it gvi fui vel alien.jur.funt. Cujus metho- ^ dum in praefenti materi! obfervantes, Perfonas, qvarunu ~ opera maxime in producendo frumento confpicua eft, quique uno nomine AgricoU appellantur> juxta praediatas di- vifiones confiderabimus, ipforumq; jura ac privilegii frumenti intuitu ipfis concesfa brevisfimis adjiciemus. Sumitur verd AgricoIae&Agriculturae vocabulum vel 5 , lat& vel ftridtt/ cujus poftei duas conftituitur partes,Georgicam,fivcGeoponicatn, Germanici 2 tc£fr&cUI/ ad qvam fpedare dicit arationem, plantationem, hortorumque item ac fylvanum culturam, & Thereotrophiam, Germanici Dlf 7 quae in'curandis animalibus oc* cupata eft. In ftrud! acceptione denotat priorem agri- e culturae lat& fumtae partem, quam Georgicam modo diximus, ita ut Thereotrophiae contradiftingvatur. Sic apud Indos inter feptem hominum genera, in quae populus antiquitus diftributus erat, alterum eft agricolarum,tertium vero armentariorum, paftorum & bubulcorum, uti ex Ar- riano&Strabone refert Tholofanus Syntagm.lib.i8.c.$.n.2. Praefenti loco ftripr. Infi. compledi videtur, ut nempe fubjedum ejusde adivum in pasfivum coercitionem quandoque etiam cum verberibus conjundam exerceat ,& praeterea pasfivum fub- jedo adivo res quasdam acquirat , 2. Infi . de bis qui fui c. atg. §. 2. {uoce : talem , Infi . de P. P, pr. Inft it. per quas perfi cm% acquir ♦ Qua: cum ad uxorem applicari non pos-15. fint,patet, eandem ex hac hypothefi inter fui Juris perfo- nas referendam esfe. nec aded opus fuisfe,ut ejus Imperator in d.pr.Infi. mentionem faceret. Sed hac obiter. Qvam-19. vis ergo jam non fit animus difeutere, an rede poteftatis F 3 doni e- 46 Gap. V. De Jure Person. Cifce. Frum. domefticae vocabulum ab Imperatore his limitationibus circumfcriptum fuerit, nec ne, licebit tamen in praefeuti loco, dum homines proprios alieni juris diximus n. u. politicam poteftatis domefticae acceptionem hic noftram facere, quia termini technici ex difciplini,undefunr defum- aoti, explicandi veniunt. Juxta hanc itaque praedicatum hoc hominibus propriis competere evidens eft,quia illi fub Imperio domeftico dominorum fuorum vivunt, etfi fignifica- tus Juridicus non ita commodi quadret,cum ea, quae de> coercitione atque acquifitione »./ 7 . relata funt, vix ad eosdem applicari qveant, ut oftendetur infra n.28. feqq. ai. Homines hi proprii,qui adferiptitiis & originariis colonis tanta fimilitudine juris conjundi funt,utprop£iidem csfe videantur, in Averni^, Burgundii, Campanii,Hanno- nii, provincia Belgica, Germanii item ac Polonia hodid deprehenduntur, alioque nomine manumortalesappcllan- ftt.tur. Perez. in Cod . de Agrie. £? Cenfit. lib. XI. num.31. Saxones nominant eos, Me iujjen/ vel,qvafiin provincia relidi fint, Gloff German. ad artic.jy. lib. 2. ianDredjt ». 4. jQirfe {aflfttl ^nDDfc/wefc&eunfere^otfa&m? awff geioifTe &eraieidjuii 0 JjA&ert ftftn raften/ Do fte Mf 4ar?D utiD itat gaiien* vel, quod ab internecione dimisfi fint, Dtfjj <5oce tj. 4d(Je»t. Suntque illi, qui ex contradu aut praeferiptione, C antiquitus ex voluntate vidoris Befold. d.l.) accepto man- fo ad fervitia certa domino praeftanda tenentur. Befold. d. voce : p.m.48ifeqq. Mundius demun. c.4.n.32. feqq . j^.Hufanus de hominibus propr. c. 3. Eft autem man- fum 6.1. nihil aliud,,quam ager, eft? Q$c5umi{5pff/ ita di- dum a manfione, unde & Gallicum : Matfon defeendir* Alio in fignificatu denotat quantitatem terrae, quae'duo-, bus bobqs fufficit anno ad laborandum. Germanis denotat H. E. Db Agric. Et Eor. PrivilT 47 notat opus diurnum viri, &in pratis dicitur fu MI cfn SDtonti. fn cirttrn mtym i t CtW $ie r fo fdtte Pfirbc fyobm/W / ^dtuicr/ &otlf<#tt/ .fyin&fVo&iw/ 0<3t&n«r/ H.E.DEAGRic.ETEoR.PRim. 49 ® 4 fltttt/& ad eas fpedanc, ®emt)D «ibfc^tlciDctl/ #tlt tthto frumentum triturare &c. loid. Befold. Ibefaur. PrtB. yoce $rofitt p. m. 482. & voce p- m. ijt. Wehner in obferv.praB. t>ece ^Dfngnottuf p . m. 107 . Hufaro de bom.propr . c. 6. n. 6j. 66. Limn. de Jure Pubi■ lib. VI. c.4. n 4 ij. Utraeque operae communi & generali nomine di«} 7 « cunturjrofjnetl/ $ro§nDftnj?C ab antiquo 5 ”re£n/ h. c. Sacrum, quia facrae libertatis, quae per manumisfionem contigit, remuneratio funt. Sic & $ro(jn&ot dicitur, quafi facernun* cius: Quanqvam alii velint, vocem idem Germanis antiquitus denotafle, quod commune gemtilV alii eandem pro judicio ufurpatam alTeranr, quam litem hic dirimendam non fumo, Vid. Befold. d. voce & Wehner. voce £)ft1gt!0f(U(. Hufan. c, 6 . n.jj. Deinde 1. ratione tempo- jj. ris aliae operae funt determinatae aliae indeterminatae, illae five getn#n«^)(e fti{tt^ r(jua m$ un& mano ©ie njoHcnj fed fufficit de certis operibus & certo labore id intelligi, non tamen 4*ccrto die praeflando, feci quotiescunqjopusfuerit. Deduci itaque omnind debent ad arbitriu boni viri arg. I.27. (f 30. ff.de operjibert. qui ante omnia ufum & confuetudinem, ttjfe <$ POlt lerfoinmcn/ adfpicere debet, unde etiam appellantur: £attMbUcl)e$Dtenftffnfi & j£)fnd, c.4. n. 43.44. Concludimus inde eum , qui debet operas indeterminatas,non tamen teneri frumentum ferre ut- trtl locum confuetum arg. I.8.C. de annon.If tribut. lib X. & l. 2. C, deprtvil. Domus Augufta lib. XI. ibicp Brunneman. n. ult. Surdus de alimentis tit.4. qv. 23, n.24. & ita pronun- ciavit Camera Imperialis d. 21 . April, 1 j£> 7 .in caus£ JDdrffifr ftl .fyugdil contra referente Mundio d.c„ 4 . 44». 63. Spe&aret huc & illaquaeflio : An i fubditis indeterminatas operas debentibus, posfit exigi ut die Sabbathi frumenta invehant,aut a fundo feparent, quam quidem nolim ita indiftindle negare^-uti in fimili cafu de literarurru ^translatione definit Limnaeus d.l.V 7 . c. 4. n.ig. Sed potius circumflandas concurrentes probS ponderandas effc opinor: An nimirum necesfitas, ac inflans fortd coeli tempefias id fvadeat,an ver6 res moram patiatur, ita, ut priori cafu, finitis tamen facris non adeo illicit^ videatur Dominus o- pus hujusmodi i rufticis fuis exigere, cum ipfeDeus Exod. 12. t>. 16. eaquae ad vefcendum pertinent diebus feriatis facere permittat, & juxta ditftum Poetae: Sape etiamfeftts qua- H. E. De Agric. Et Eor. Privil. jf iam exercere diebus Fas(fjura finant,rivos deducere mUa ._» Relligioque vetet, fegeti protendere fepem , Infidias avibus moliri, incendere fepes (5c. At in pofteriori cafu vituperandus^ omnino eft abufusfeculinoftrimajorafervitial fubditisdic dominici exigens. Qui in parte pejores proh dolor! Chri* ftiani deprehenduntur Ethnicis. Nam Tibulli admonitione : Luce facrk requiefcat humus , requiefcat aratrum , (f gra - "be fujpenfo vomere Depres opus ; Ac inter Marci Catonis praecepta lib.i, de re rujlica potisfimutn illud reperitur,ut agricola ferias fervet. Vtd. Choppinus lib. 2, de privil. ruftic. c. 7. p. m. ioj. Quae di« alibi gzl- lmae&anferes,p(np§fliicr'5cpntJfl5f5il»fr S^£»uc^§ilnrr/^)cr6^ item cera, 533 uc^j(n§/ ova, $a&nacfy$er/ icing/ f(Mt/ & cafei, Pftngftfdfc dari confueverunt. Wehner. D vel DiCtatura ipfis,fummae olim apud Romanos poteftatis genus, fuerit delata. Qui^quod&antiquitus in Carinthi^ Duces non & magnatibus primoribus,fed ab a- gricolis creati| fufere, queo^pioreithexHcrmanno Fabricio refert Speidel. d. I. voce Q 5 tftircn p • m. tot. Sed praeoccupa-^, vit jam hoc argumentum inifgnis agricultur* panegyriftcs Kiockius de £r arto lib. 2. crr. fere per integrum , ad quem brevitatis ftudio me refero. C onf.Tho\o{. Synt. lib. tS.c.2s.n.2 % Thomam Garzon. In D6 Gap. V. De Jure Person. Circ. Frum. fl7Qaidquid tamen hujus fit, illud certum eft, propter indu- ftriam frumento exhibitam & menfores frumentarios habere jus excufationis 1.26 ff. de excuf & illos qui in collegio piftorum funr,£ tutelis excufari, fi modo per fc piftri- ^8*num exerceant & intra numerum fint l.ultpr.ff.eod. Qvam- vlsenim hi jure collegii magis quimintuiru frumenti excu- fationem hanc adepti videantur/. 4/, §. 2.ff\ eod. (quippe fi principaliter annonae causl illud allegarent nulla ratio dari poffet, cur non & ii, qui extra numerum funr, privilegium hoc praetexere posfint) in eo tamen aliquid peculi« are 4 reliquis collegiis habent) quod urbici piftoresi colle» garum quoque filiorum tutelis excufentur,*/ /. ule. §. / contra regulem d.l. 41. §.2. quodprocul dubio iis exfpecialifavore annonae conceffum fuit. , 59 4. A reliquis muneribus t&m patrimonialibus quam peifonalibusac mixtis an & quando vacationem & immunitatem habeant agricola;, wd. ManZn d. /.