Quellenbelege
511
318) »(Zuaeritur an äans pecuniam mercatori gci mercanclum,vel artekici aä materiasemenclum.etex eis artiliciaw kacienclumcum pacto, vel etiam sine pacto, seä cum nac intentione princi-pali, czuoä capitale sit salvum, et pariern lucri nabeat: num qu!6talis est usurarius?« Ja! weil das Risiko beseitigt ist. ^nt. 8.tn. II. I. 5. § 37.
319) »si periculum capitalis spectaret utrumque, tunc cumsocietas contraliatur per wlia verbg, tunc bene est licitus; licitusest enim, quocl unus Socius ponat pecuniam et alius operam etsie supplest labore, quo6 6eest in pecunia.« I. c.
32l)) »pecunia ex se sola minime est lucrosa nec valet seipsummultiplicsre; seä ex inäustria mercantium lit per eorummerestionis lucrosa.« ^nt. 8. mor. II. 1. 6. Z 16. »8i illampecunmm mutuatam exercuisset in licitis ne^otiis lucrum illuclacltridui clebet et cleputari inclustriae suaeet labori, cum etiamsudswret periculis.« eoci. I. § 36. »in recompensationem laboris,inciustriae et expenssrum.« I. c. II. I. 16. § 2. Es ist dasbesondere Verdienst der Kellerschen Schrift, auf den Begriff der»inäustria« bei den Scholastikern die Aufmerksamkeit gelenkt zuhaben.
321) »sunt nobiles qui nolunt Iaborare; et ne pecuniaeis äekiciat paulatim consumenclo, traclunt eam mercatori veltrape^itae, intenclentes principaliter aliquicl annuatim recipere aclcliscretionem eorum salvo wmen capitali: wmen clare usura est.«
322) »per avaritiam enim toilit sibi operositatem omnisclebiti mocii procuran6i sibi licita et salubria lucra etpro wnto eikicitur ciesisicliosus, aciäiosus, otiosus. Hx noc etiamavaritia necessitat nominem g<1 inclebitos mocios lucrancli contralexem.« ^nt. 8. mor. II. 1. 2 § 6.
323) Ich stelle in der Reihenfolge, wie ich sie im Text auszugs-weise übersetzt habe, die Stellen in englischer Sprache hier zusammen:»Hoxv little cio tue wealtb ancl nonours oi tlie vvorlcl concern ssoul tnat is MinK into anotner worlcl, ancl I<nov/s not but it mavbe tm's ni^nt. I'lien keep tne wealtn, or take it witk tnee, iktkou canst.« Baxter, Lnrist. Dir. (1678), 218. »I_abour to keeltkev Zreatest vvants, wkicri worlcllv vvealtn will not supplv.« ib.»Ikou art ciearl in sin anc! polluteä ancl cgptivateä bv tne klesli,