162
striktere: qnodsi Germania; sit ufcilis et salutans hasc doctrina,non posse illam nou esse commodam et necessariam quoque,ron tuis modo dicionibus, verum etiam toti terrarum orbi.Qua de causa Hispaniarum res Ferdinandus, avus tuns ma-ternus, inquisitionein illam instituerit, notum est; ea nuncsublata causa, debet etiam aboleri prorsus inquisitio. Beetequidem et legitime fuit usurpata in Christiana; professionishomines Judaismum sequentes, verum praeter causam et ra-tionem exercetur in eos. qui | cupiunt agnoscere Christum, etfalsam doctrinam omnem student evitare. Quamobrem, siregni tui proceres ac ordines eo permovere posses, ut emen-daretnr illa, permultum in eo sane feceris pro nominis Christigloria et plurimorum Baiute. Nam si, quod est in ea vitiosum,non tollatur, asperitatem in se nimis profecto magnam con-tinet, ac omnino talem, cujus exemplum in nullis extat rerummonumentis.
Eadem est plane ratio in tua tota Belgica, quibus in locismulta subinde fiunt decreta, quibus coercentur homines, nedoctrinam hanc reeipiant. Et quo fere tempore in Germauiam
undersassen, solcher gaben theilbafftig machen, und gedencken,wo gemelte lere, Teutscher Nation, gilt und heilsam ist, dassie nit allein E. M. Erblanden, sonder auch der gantzen weit,nützlich, tröstlich, und [18] notdurfftig sein mus. Umb wasUrsachen willen obgemelte Inquisition, von E. M. anherren,König Ferdinando, uffgerichtet, ist bündig, Nachdem aber dieursach uffhöret, sol die Inquisition auch nit mehr sein. Gegendie Christen, so da Jüdischen, ist sie recht angestellet, abergegen die, so da begeren Christum recht zu erkennen, damitsie sich vor denen Endchristen desto bas hüten mögen, wirtsie unbillich geübet. Wo nu E. M. die Stend dahin bewegenmöcht, das sie gelindert, auch recht und förmlich angestelletund gehalten würde, in dem het E. M. umb Gottes und derwarb ei t willen gar vil o-ethon. Denn sonst ists ein solcher
Ö c3
bezwang und eigenthumb, desgleichen nie gehöret ist.
Dergleichen ist auch von E. M. nider Erblanden zu re-den , in welchen E. M. neben anderen vorigen Mandaten undEdicten , hat newlich gar ein hefftig Mandat dise sach be-