186
thesaurus: largitum esse Denm poötifici tnm profanam quamecclesiasticam potestatem, ubi loquitur ad Petrum de duobusgladiis. Tunc et illud sancitutn fuit atque memoriae pro.ditum,poutificem esse nou imperii tantum, sed et totius orbis domi-num, et reges omnes debere ipsum veluti supremum in Lerrrisniagistratum agnoscere. Testimonium adferebatur e psalmis,ubi propheta regius ait, Domini esse totum terrarum orbem,quo quidem ex loco dicunt talem fieri syllogismum: si Dominiest terra, ergo etiam est ejus, qui vicem gerit Domini.Ita crevit ipsorum audacia mirandum in modum. Liqnet igi-tur ex Iiis, qme recitata sunt, jusjuraudum illud sollemne, quodnunc in consuetudinem necessariam ac prope sacrosauctamabiit, stabilitum esse primum ab Henrici Caesaris temporibus,qui magna contentione repugnabat, neque frenum istud pativoluit sibi injici.
Num vero majus aut illustrius requirimus testimoniumquam illud, quod post Henrici Csesaris mortem accidit? Erat
*
[122] Deniaudons-nous tesmoignage plus grand ou plus evident,que celuy qui avint apres le trespas de l'Empereur Henry?
*
[46] Mas que mayor y mas ilus'tre testimonio queremos pär'aesto que lo que acaecio despües de la muerte desto Henrrico?
*
geben, und zugeeiget hat, da er sagt zu S. Peter, Es weregnug mit zweien schwerten. Da warde beschlossen und ge-setzet , das er des Keiserthumbs und der gantzen weit einherr ist, und das alle Potentaten, das lehen von im empfahen,nach anzeigung des Spruchs im Psalter, Die erde ist des Her-ren. So sie dann des Herren ist, gehört sie auch seinem Vi-carien und stathalter zu, etc.
Solcher gestalt haben sich die Sachen im Keiser undBapsthumb zugetragen. Daraus dann klärlicb am tag ist, dasder Eid, wie er heutigs tags im brauch ist und gcthon wurt,seither obgemelter Keiser Heinrich, der denselben zü thnn sichwegert, wie obgemelt, auffkomen ist.