de libris canonicis N. T.
195
guntur» latina fuisfimbus, exiguis fane, continentur.Refertur quidem Act. XXI 40.&XXII. i.Paulumhebraica,_h. e. fyro - chaldaica dialeclo locutumefle; quodvero ideo faclum efle patet, quoniamju-dseos Palseftinos alloquebatur.qui hac dialeclo vulgotunc ufi funt. Sicuti vero lingva grseca fcriptorumN. T. a barbarifmis tffoloEcifmis pura, ita quoqueebraifmis quibusdam,five modisloquendi hebraicisaut idiotifmis linguarum & populorum orientaliumconfperfa eft. Nam barbarifmus eft exprefliovocis vitiofa, ex ignorantia commifla, & Joloc-cifmus eft conftruclio vitiofa vocabulorum, ex in-fcitia fluens; quum autem §eo7rvei>7icc hanc igno-rantiam excludat, & barbarifmi & folcecifmiomnino removendi funt. Hebraifmis vero textusN. T. tinclus eft, quia fpiritus S. cuilibet virofanclo permifit, ut fuo dicendi genere uteretur,& pro naturoe dotibus, ingeniique viribus fcribe-ret; jam vero fcriptoribusfacris lingua fyro-chal-daica, quse hebraicse affinis eft, vernacula fuit, &illinihilominusgrcece fcriberedebebant. Hiccertenon poflumus, quin fapientiam divinam admire-mur & veneremur, nam hi hebraifmi concentumutriusque teftamenti ih ipfis etiam verbis illu-ftriorem reddunt. Sunt, qui linguam graecam,qua ufi funt fcriptores facri, hellenifticam appel-lant; &fane, fi hellenifticse lingvae noinine nihilaliud intelligatur, quam lingua grseca, ebraifmistincla, vix quicquam obftaret, quo minusdictio N.T. hoc fenfuhelleniftica dici poflet. Sunt quoque,qui hebraifmos tantum non ubivis venantur; fedplerosque viri dodi, allatis graecorum fcriptorumexemplis» dudum eliminarunt, ita ut non adeomulti fuperfint.
O r IXAvto-