Druckschrift 
Philosophia Curiosa, Quae Pro Oblectandis Animis Viam pandit, ad Novam, sive Novo-veterem Rerum naturalium Disquisitionem, atque ex realibus Principiis, realem omnium Cognitionem parere conatur : Cum Indice duplici, Capitum, & Rerum notabilium / Luci Publicae Tradita per P. F. Bernhardum a S. Theresia, Ordinis Eremit: S. Augustini Discalceat: p.t. Germanico-Bohemicae Provinciae Definitorem ...
Einzelbild herunterladen
 

7* __Caput II._

qvodagensinNatura, fibi ipfimet difponat Materiam fubftra-tam ad Finesdcftinatos. Omne cnim agentis naturalis Confi-liumalio Fine non agit, qvam utdifponat Materiam fibi fub-ftratamad Scopos fibi cognitos & a DEO inditos, faltem de-ftinatos pro Genefatione, uti qvotidie experimur. Llnde exunico Terrae Succo, unicoqve Horto fexcents Plants cre-fcunt & frucliiicant. Si enim agens reperiat in Materia Di-fpofitionem amicam,beneqvidem eft : fin minus, facile fibieandem comparat. Etflexunico Aqvse Elemento immedia-te omnia Corpora tangibilia provenire infra paulo poft de-monftraverimus , qva Neceffitate,qva:(b, Agens exiget pra>exiftentemMateriaeDifpofitionem? vel fijam praeexiftatMate-riadifpofita,qvisfuitilleDifpofitoraut Prscurfor agentis, qviper fe fufficienseftad cujuscunqveMateriae,cui ineft,Difpofitio-nem? itaqvenonfubfiff.it univerfaliterhaec Regula Ariftotelisuniverfalis»

2. Advertens Arifloteles Ignem>ad Materis combuftibi-lis Concremationem concurrentem,effe externum Agens,fta-timhinc indicavit,omne etiamaliud agens in Natura, deberefimiliter agere per modum Ignis, externe concurrendo; ne-fciensinterim Ignem non agere permodum agentis feminalis,utpleraqvenaturalia agentia,& effeIgnem longe aliam pecu-liarcm Creaturam,utinfrade Formis patebit. IgiturexmeraIgnis Ignorantia univerfaliter decrevit, qvod omnis Caufaef-ficiens,inftar Ignis,nccefiario dcbeateffe externa. In hoc eo-demgenerali Errore fuit deceptus &confirmatus per Arte fa«cla, in qvibus Artifex eft Rei artefactae externus; & qvia idcmStatuam v. g. velFaberfuum Ferrum,elaborat,juxtaIdeamitiMenteprseconceptam , hincetiam Ariftoteles,practer CaufatHefficientem externam Rerum,univerfaliter etiam ftatuit Cau-famfinalemexternam omnino effe neccffariam ad Rerum na*turalium Gener3tionem , abfurduTime Naturam obligans adArtes&InventionesHumanas, 3. Vi-

/