Druckschrift 
Philosophia Curiosa, Quae Pro Oblectandis Animis Viam pandit, ad Novam, sive Novo-veterem Rerum naturalium Disquisitionem, atque ex realibus Principiis, realem omnium Cognitionem parere conatur : Cum Indice duplici, Capitum, & Rerum notabilium / Luci Publicae Tradita per P. F. Bernhardum a S. Theresia, Ordinis Eremit: S. Augustini Discalceat: p.t. Germanico-Bohemicae Provinciae Definitorem ...
Einzelbild herunterladen
 

346 Caput XI.

fubinde Necem afpiret. Qvod freqventifiimum eft ac mani-feftum,inuterinis Exorbitationibus,autSymptomatibusqvo-rundam Vulnerum, aliorumqve Morbsrum, prout docet Ex-perientia qvotidiana.

Ira igitur Furorqve hoe loco non funt Hominis j fed Ani-1112 illius Senfitivae, in Vitam delatae, naturalis SenfationisThymofes patrantis, qvaeqveproinde non raro intantum Cul-men afcendit, utEfcharamurat,Partemqve,inftarIgnis,Spha-celofideret. Dolor ergo eft indubium Senfus Taclus Pathe-ma, in qvo Anima fenfitiva exprimit Objecli difplicentiam,juxta Injuriae conceptae Differentias partibus illatae.

Porroan iftud Doloris Pathema fit judicialis PoteftatisFun&io, unde Anima, proprio Etymo,fenfitiva nuncupatur:nonfecusac Facuitas motiva, folo Animae nutu movet, absqjExcitatore cxterno,aut peregrino : An vero Dolor fit Pathemaproduftum immediate a Caufa dolente fenfibili, Scholae liti-gant. Nosabsqve Dubio ficfentimus. Siqvidem cumDolo-risSenfusfit Judicium Animae, per Senfationem,in Facult^atefenficiva exprefium,qvo Anima plangit de Objeclo fenfibili no-cuo & dolente: idcirco utrobiqve concurrunt ambo fimul con-nexa, & utrumqve etiam,fuo fe habet modo ad Dolorem. Ni-mirum Caufa fenfibilis Injuria eft motiva Doloris; ipfa veroAnimafenfitivajudicium fertdeObjectodolorifico,cum qva-dam Pathematis Excandefcentia & Impatientia. Qyod in Vul-nerarione,Contufione,Tenfione,Ambuftione,&Frigore, qva-tenus Caufisexternis manifeftum eft& obvium.

Dumautem jam,velapraefata externorumlmprefllone,velpropria intus Exorbitatione, motrices Caufae Dolorum appli-cataefunt,fitqve indeSpiritus fenfitivustotusacer,rodens,mor-dax,degener,formatqve Cruorem fibi parem: tunc fcilicet Ani-mafenfitiva,nontantum fimplex Judicium fertde Dolore,do-lendojfedinfuper ipfa infe tota conturbata, de fe novumpa-