von Apulus weggelassenes Statut, das er aber selbst alssolches aufführt, rührt von Wilhelm II. her. Es ist dievon Kaiser Friedrich II. aufgehobene Constitution: Du-rain consuetudinem etc. de praescriptionibus. ')
Nehmen wir nun diese Angaben zu Hülfe und be-denken, wie von consuetudines olim editae und von derconsuetudo antiqua scripta offenbar im Gegensatz der nonscripta in den novae constitutiones §. 49 und §. 52 ge-sprochen wird, so liegt die Vermuthung nahe, die §§. 1—48und jene von Apulus weggelassenen hätten schon vordem Ende des 13. Jahrhunderts ein einheitliches Ganzesgebildet, das, wie etwa die Statuten von Bari, von Reda-ktoren in die noch jetzt vorliegende Fassung gebracht sei.Hierfür aber haben wir zunächst nicht nur kein äusseresZeugniss, sondern Erklärungen des Apulus über den Zu-stand der von ihm Vorgefundenen Manuscripte der Statutenund eine Notiz, die er über das Alter von Einem jenerParagraphen giebt, scheinen diese Annahme geradezu aus-zuschliessen. 2 ) Denn Apulus will erst die Statuten nachbestimmten Gesichtspunkten geordnet haben 3 ) und bei
') H.-B. IV. 143.
5 ) Apulus sagt in der Vorrede seiner Ausgabe: Sed (pudet di-ccre) omnia exempla quodquod conspexi, et quae (quod pejus est)per ceteras trinacriae partes transcripta reperire potui: omnia erantadeo transformata, quod mihi non parum difficultatis ac laboris cor-rigenti adhibuere. Erant enim in bis multae clausulae additae perscriptores superfluae. Erant multa verba permutata ac falsa. Erantmulti tituli dispersi et tarnen ejusdein rei. Quid dicam? tot reperiexempla, quot fuere scriptores. Nequivi non mirari praedecessorumnostrorum incuriam. At quia nemo valet divinae majestatis decretapraerumpere: parcendum illis fore magis censui, quam uti lentos circarem publicam pernotatum iri. So spricht A p u 1 u s von dem Zustandder Statuten aller sicilischen Städte, die er herauszugeben beabsich-tigte. Dann aber wiederholt er es in’s Besondere auch von denStatuten von Messina und fasst seine Thätigkeit an ihnen so zu-sammen : . . . constitutiones ita deterrimas esse conspiciens, abolitiserroribus scriptorum ad verum tenorem reintegravi defcctus supplevititulos reformavi ac seriatim disposui intersecta semotaque capitulaunivi falso unita segregavi et caprificum e domo extirpavi suoqueloco affixi et ea quae superflua erant, et quasi ludibrium evulsi nequidem rasi. (sic!)
3 ) Orsus sum, sagt Apulus am Schluss seiner Ausgabe, Blatt6 b, in summa de bonis parentum et partibus ipsorum natis filiis invita eorum. Mox de portione patris vel matris praemorientis. Exinde portione filii; quarto de soluto matrimonio non natis filiis. Deinde