I TIPOGRAFI TEDESCHI IN ITALIA. VENEZIA.
435
de conventu fratrum Ordinis sancti Dominici de Florentia, et Bartholomeo Mecheri Dathi, laboratore terra-rum, et Francisco Junij Cischi, laboratore terrarum, ambobus populi sancti Petri a Quarachi, plebatusBrozi, comitatus Florentie, testibus etc.
Pateatevidenter qualiterreligiosus vir, frater Dominicus olimDanielis de Pistorio, Ordinis fratrum sanctiDominici de Florentia, ad presens gubernator monasterij sancti Jacobi de Ripoli de Florentia, suo nomineproprio, ex parte una, et Bartolus olim Dominici Guidonis, cartolarius, populi sancti Ambrosij de Flo-rentia, ex parte altera, et Bartholomeus olim Giampieri Fonti, vocatus Fontius, literarij ludi magister, populisancti Simonis de Florentia, prò, et vice, et nomine Nicolai olim Laurentij de Alamania, impressoris libro-rum, prò quo de rato promisit, etc., et quod ratifìcabit intra XV dies prossime futuros, ex parte altera; et sidictus Nicolaus intra dictum terminum non ratificaverit, etc., tunc, et eo casu, dictus frater Dominicus, exparte una, et dictus Bartolus, ex parte altera, ex nunc, prout ex tunc, et ex tunc, prout ex nunc, invicem etvicissim, mutuo consensu, inierunt, et contraxerunt inter se societatem in arte et dumtaxat quoad artemet opifìcium imprimendorum librorum, et, ut vulgariter dicitur, a gittar libri in forma, duraturam, et pròtempore duraturo abhinc usque ad kalendas januarij anni Domini nostri Jesu Christi ab eius incarnationeMCCCCLXXX secundi proxime futuri, (1483 stile moderno) cum his pactis, modis et conditionibus infra-scriptis videlicet:
In primis quod, ex omnibus operibus, que imprimentur per dictam Societatem, vel per alios, totum lucrumsit commune inter dictos socios ; et quilibet eorum de eo participet equis portionibus.
Item quod dicti frater Dominicus et Nicolaus, si ratificaverit, ut supra, vel, si non ratificaverit, solumipse frater Dominicus attendat et personaliter incumbat formationi et impressioni librorum, et se exerceatin ipsis imprimendis libris, cum omni diligentia et sedulitate, que ad artem attineret; et quando id nonfacerent, seu faceret, conducatur unus, qui suppleat et attendat dictis libris imprimendis; et sumptus fa-ciendus, in persolvenda mercede illi, qui prò deficiente supplebit, solvatur, et cedat in damnum illius, quidefectum commiserit, non attendendo personaliter operi.
Item quod dictus Bartolus teneatur curare ita et taliter quod continue unum torcular exerceatur, et, utvulgus loquitur, continuo laboret, ab ipso fratre Dominico, et alterum ab ipso Nicolao, si ratificaverit, utsupra; et, eo non ratificante, curare ita et taliter quod dictus frater Dominicus continue habeat undeunum torcular exerceat; et providere eis de exemplaribus librorum et foliis et mercede duorum ministrorum,videlicet unius compositoris et unius impressoris seu tortoris, prò dicto fratre Dominico ; et totidem pròdicto Nicolao, si ratifìcabit, ut supra, ita quod, quando non fieret illic opus prò aliis, et seu prò aliis nonlaboraretur, dieta torcularia non frigeant, neque desinat laborare. Et, ut melius per pecuniam huic reiprovideatur, dictus Bartolus teneatur facere totum sumptum incidens et occurens, ut dicitur, dictistorcularibus.
Item quod dieta Societas nuncupetur et cantet sub nomine Bartoli, Dominici, et Sociorum formatorum,et quod dictus Bartolus curam gerat, gubernet dictam Societatem, omnium librorum qui imprimenturdiligenter computum teneat; et quolibet anno semel, de mense decembris, in saldo ponantur ractiones etcomputa diete Societatis; et de omni et toto eo quod invenietur lucratum, quilibet dictorum sociorum, utsupra, fiat et ponatur creditor, prò sua rata et portione, equaliter.
Item quod, quia dicti frater Dominicus et Nicolaus copiam habent et habundant gittinis literarum etpuntellis, stannis et quolibet alio instrumento idoneo et requisito ad dictam artem et opifìcium, dictus Bar-tolus non teneatur eis, vel alicui eorum, emere aliquam ex dictis rebus, sed quicunque ipsorum fratris Do-minici et Nicolai vellet parare plura iis que habet haberetve, teneatur, per se ipsum, ex proprio, providereet parare et conquirere.
Item quod dicti frater Dominicus et Nicolaus, vel alteruter eorum, non possit obligare dictam Societatemad aliquam summam pecunie, vel mercantiarum,quas susciperent, absque consensu dicti Bartoli; et omnisobligatio, quam facerent, absque dicto consensu, recidat super caput, et obliget solum illum, qui eam fecerit,et Societas non teneatur prò eo. Et nihilominus, si quod damnum Societas ipsa ex eo sentiret, vel susti-neret, qui fecisset obbligationem sine dicto consensu teneatur, omni exceptione remota, de suo proprioceteros socios prestare et conservare indemnes.
Item quod, quandocunque reperiretur aliquem librum ex impressis, subtractum fuisse, per fraudem,diete Societati, ille qui accepisset, vel vendidisset, unum vel plures, vel aliam quameumque summam,teneatur, de presenti, ad restitutionem dupli valoris eius, vel eorum, et pretii, quo ab initio fuissent venditieiusmodi sortis libri per ipsam Societatem. E teneatur magister prò ministro ad emendationem et resti-